Rằm tháng Giêng hay còn gọi là Tết Nguyên Tiêu, là một trong những ngày lễ quan trọng trong năm âm lịch. Đây không chỉ là ngày trăng tròn đầu tiên của năm mà còn được coi là ngày “Tết của cửa ngõ”, ngày vía Thiên Quan và đặc biệt là ngày vía Thần Tài. Trong tín ngưỡng dân gian, đây là dịp để mọi người dâng hương cầu xin một năm mới an lành, tài lộc dồi dào. Việc chuẩn bị mâm cúng rằm tháng 1 cần được tiến hành chu đáo, thành tâm để thể hiện lòng biết ơn và khấn vọng những điều tốt đẹp cho gia đạo. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết về lễ vật cũng như các bài văn khấn chuẩn xác nhất mà bạn có thể tham khảo.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Bài Cúng Quan Công Trang Trọng Và Đúng Lễ Nghĩa Cho Năm 2026
Tổng quan về nghi thức cúng rằm tháng Giêng
Rằm tháng Giêng có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong văn hóa tâm linh của người Việt. Dù là cúng Phật, cúng thần linh hay cúng gia tiên, tất cả đều hướng tới mục đích cầu mong sự bình an, trừ tà đuổi vận xui. Trong ngày này, nhiều gia đình thường chuẩn bị hai mâm cúng: mâm cúng Phật và mâm cúng thần linh – gia tiên. Tuy nhiên, tùy vào điều kiện và phong tục tập quán từng vùng miền mà lễ vật có thể khác nhau, nhưng điểm chung là đều phải thể hiện sự tươm tất và lòng thành kính.
Việc chuẩn bị cúng rằm tháng 1 không chỉ đơn thuần là nghi thức mà còn là cách để các thành viên trong gia đình hướng về cội nguồn, tưởng nhớ tổ tiên. Đặc biệt, theo quan niệm dân gian, rằm tháng Giêng còn là ngày vía Thần Tài, vì vậy nhiều gia đình kinh doanh thường cúng rất lớn vào ngày này để cầu xin công việc làm ăn tấn tới, gặp nhiều may mắn.
Có thể bạn quan tâm: Các Bài Cúng Phóng Sinh Rằm Tháng 7 Chuẩn Nhất Và Ý Nghĩa Tâm Linh
Lễ vật cần chuẩn bị cho mâm cúng rằm tháng Giêng
Tùy thuộc vào đối tượng cúng (Phật, thần linh hay gia tiên) mà lễ vật sẽ có sự khác biệt. Dưới đây là gợi ý chi tiết để bạn chuẩn bị đầy đủ nhất.
Mâm cúng Phật
Đối với mâm cúng Phật, nguyên tắc cốt lõi là tuyệt đối không được cúng mặn. Lễ vật phải thanh tịnh, chay thuần để thể hiện lòng từ bi và tôn kính.
- Hoa quả: Chọn các loại quả tươi, đẹp, có màu sắc rực rỡ như phật thủ, bưởi, cam, táo, chuối, nho… Tránh các quả có gai nhọn hoặc mùi hương quá nồng.
- Bánh kẹo: Các loại bánh chay, bánh phu thê, xôi chè, kẹo mứt.
- Nước trà: Nước lọc hoặc nước trà nóng.
- Hương đèn: Nhang (thường dùng nhang 5 hoặc 7 cây), nến cầy (hoặc đèn LED thắp sáng).
- Xôi chè: Xôi gấc, xôi đỗ, chè đậu xanh, chè trôi nước (tùy vùng miền).
- Quần áo thần linh: Nếu có điều kiện, chuẩn bị bộ đồ vàng mã cho các vị thần (nếu cúng chung bàn thờ Phật – Thần).
Mâm cúng Thần Tài – Thổ Địa (đối với gia đình kinh doanh)
Vào ngày rằm tháng 1, đây cũng là ngày vía Thần Tài, nên mâm cúng thường được chuẩn bị chu đáo hơn bình thường. Mâm cúng Thần Tài thường kết hợp cả mặn và chay.
- Lễ mặn:
- 1 miếng thịt quay (heo quay hoặc gà quay).
- 1 con tôm luộc (hoặc cua).
- 1 quả trứng luộc.
- 1 bình bông (hoa tươi, không dùng hoa giả).
- Lễ chay:
- 5 loại trái cây tươi (có thể có dừa, mãng cầu, sung…).
- 5 chén nước lọc hoặc rượu đế.
- 5 nén nhang.
- 2 cây nến cầy.
- Gạo, muối hột (dùng để cúng rải ra đất hoặc để ở bàn thờ).
- Giấy tiền vàng mã (thường là 5 hoặc 7 bộ).
- 2 điếu thuốc lá (dành cho người cúng thuốc lá).
Mâm cúng gia tiên (Mâm cúng trong nhà)
Mâm cúng gia tiên thường là mâm cúng mặn, thể hiện lòng hiếu kính với tổ tiên. Tùy vào điều kiện gia đình mà mâm cơm có thể đơn giản hoặc thịnh soạn.
- Bánh chưng/Bánh tét: Dành cho Tết Nguyên đán còn dư hoặc mua mới.
- Thịt gà luộc hoặc thịt heo quay.
- Xôi: Xôi gấc, xôi đậu, xôi ngô.
- Canh măng, nem rán, giò lụa.
- Rau củ quả trang trí.
- Nước uống, rượu, trà.
- Nhang, nến, vàng mã.
Lưu ý: Trong mâm cúng gia tiên, tùy vào từng vùng miền mà có thể có thêm các món đặc sản như bánh phu thê, nem công, chả lụa… Nhưng quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm và tươm tất.
Có thể bạn quan tâm: Bài Cúng Oan Gia Trái Chủ: Ý Nghĩa, Văn Khấn Và Các Bước Thực Hiện Chuẩn Tâm Linh
Các bài văn khấn rằm tháng 1 chuẩn nhất
Bài văn khấn là phần quan trọng không thể thiếu, giúp gia chủ gửi gắm tâm tư đến các bậc thần linh và gia tiên. Dưới đây là các bài văn khấn được tổng hợp và phổ biến nhất hiện nay.
Bài văn khấn cúng Phật rằm tháng Giêng
Khi cúng Phật, gia chủ cần đọc bài văn khấn với giọng điệu thành kính, trang nghiêm:
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ, chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần quân.
Con kính lạy ngài Gia Môn Thổ Phủ, Thổ Chủ Tài Thần.
Con kính lạy các ngài Thần linh, Thổ địa cai quản trong xứ này.
Tín chủ con là: [Họ và tên]
Ngụ tại: [Địa chỉ]
Hôm nay là ngày rằm tháng Giêng năm [Năm âm lịch], tín chủ con thành tâm sửa biện hương hoa, lễ vật, kim ngân, trà quả và các thứ cúng dâng, bày ra trước án.
Cúi xin: Chư Phật, chư Bồ Tát, chư vị thần linh, Thổ địa chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù trì tín chủ con an ninh khang thái, vạn sự tốt lành, gia đạo hưng long thịnh vượng, lộc tài tăng tiến, tâm đạo mở mang, sở cầu tất ứng, sở nguyện tòng tâm.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Bài văn khấn cúng Thần Tài – Thổ Địa rằm tháng 1
Đối với những gia đình kinh doanh, bài văn khấn Thần Tài cần nhấn mạnh đến việc cầu xin công việc làm ăn thuận lợi:
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ, chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần quân.
Con kính lạy ngài Gia Môn Thổ Phủ, Thổ Chủ Tài Thần.
Con kính lạy các ngài Thần linh, Thổ địa cai quản trong xứ này.
Tín chủ con là: [Họ và tên]
Ngụ tại: [Địa chỉ]
Hôm nay là ngày rằm tháng Giêng năm [Năm âm lịch], tín chủ con thành tâm sửa biện hương hoa, lễ vật, kim ngân, trà quả và các thứ cúng dâng, bày ra trước án.
Cúi xin: Ngài Thần Tài, chư vị thần linh, Thổ địa chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù trì tín chủ con an ninh khang thái, vạn sự tốt lành, gia đạo hưng long thịnh vượng, lộc tài tăng tiến, tâm đạo mở mang, sở cầu tất ứng, sở nguyện tòng tâm.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Bài văn khấn cúng gia tiên rằm tháng 1
Khi cúng gia tiên, bài văn khấn thường ngắn gọn hơn nhưng vẫn thể hiện sự thành kính:
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ, chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần quân.
Con kính lạy các cụ Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, tiên linh nội ngoại.
Tín chủ con là: [Họ và tên]
Ngụ tại: [Địa chỉ]
Hôm nay là ngày rằm tháng Giêng năm [Năm âm lịch], tín chủ con thành tâm sửa biện hương hoa, lễ vật, kim ngân, trà quả và các thứ cúng dâng, bày ra trước án.
Cúi xin: Các cụ Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, tiên linh nội ngoại chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù trì tín chủ con an ninh khang thái, vạn sự tốt lành, gia đạo hưng long thịnh vượng, lộc tài tăng tiến, tâm đạo mở mang, sở cầu tất ứng, sở nguyện tòng tâm.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Bài Cúng Khai Trương Đầu Năm Cho Cửa Hàng Và Công Ty
Những lưu ý quan trọng khi cúng rằm tháng 1
Để nghi thức cúng rằm tháng Giêng diễn ra suôn sẻ và đạt được ý nghĩa tâm linh, bạn cần lưu ý một số điểm sau:
- Thời gian cúng: Nên cúng vào ban ngày (từ 10h – 13h) hoặc chiều tối (17h – 19h). Tránh cúng quá muộn hoặc cúng khi trời đã tối đen.
- Văn khấn: Khi đọc bài văn khấn, cần đọc rõ ràng, thành tâm, không vấp váp. Nếu không thuộc lòng, có thể in ra giấy để đọc.
- Lễ vật: Không nên dùng hoa quả giả, hoa quả nhựa để cúng. Nên chọn hoa quả tươi, còn nguyên vẹn.
- Bàn thờ: Vệ sinh bàn thờ sạch sẽ trước khi cúng. Lau dọn bàn thờ Thần Tài, Thổ Địa bằng nước lá bưởi hoặc rượu trắng pha nước.
- Giải tàn: Sau khi cúng xong, vàng mã nên đốt ở nơi an toàn, tránh gây cháy nổ. Rượu và nước cúng có thể tưới quanh nhà hoặc để lại bàn thờ (không nên vứt đi một cách tùy tiện).
- Lộc cúng: Sau khi cúng xong, gia chủ nên chia lộc (bánh kẹo, hoa quả) cho người trong nhà dùng để lấy may mắn, không nên chia cho người ngoài.
Việc chuẩn bị cúng rằm tháng 1 không quá phức tạp nhưng đòi hỏi sự thành tâm và chu đáo. Hy vọng những thông tin trên từ chuaphatanlongthanh.com sẽ giúp bạn có một mâm cúng tươm tất, đúng lễ nghi để đón một năm mới an lành, tấn tài tấn lộc.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 15, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
