Nghề xăm là một nghề thủ công tinh xảo, đòi hỏi sự tỉ mỉ, khéo léo và cái tâm của người nghệ sĩ. Mỗi đường kim, mũi mực không chỉ tạo nên tác phẩm nghệ thuật trên da thịt mà còn mang theo trách nhiệm lớn lao về mặt thẩm mỹ và sức khỏe của khách hàng. Vì vậy, trong văn hóa nghề nghiệp, nghi lễ tri ân tổ nghiệp luôn được xem trọng như một phong tục đẹp, thể hiện lòng biết ơn và cầu mong những điều may mắn cho công việc làm ăn hanh thông. Việc cúng tổ nghề xăm không chỉ là thủ tục mà còn là cách để các nghệ nhân xăm hình giữ gìn bản sắc văn hóa của ngành.
Bài viết này sẽ cung cấp một hướng dẫn toàn diện về cách chuẩn bị và thực hiện nghi lễ cúng tổ nghề xăm một cách trang trọng và đầy đủ nhất.
Có thể bạn quan tâm: Top 5 Địa Điểm Cúng Tổ Nghề Sân Khấu Uy Tín, Linh Thiêng Nhất Hiện Nay
Tổng quan về nghi lễ cúng tổ nghề xăm
Nghề xăm hình tại Việt Nam虽然发展时间不算长，但它 đã nhanh chóng hình thành những quy tắc ngầm về văn hóa ứng xử và tín ngưỡng. Trong đó, việc thờ cúng tổ nghề đóng vai trò quan trọng, giúp kết nối các thế hệ nghệ nhân và tạo ra một môi trường làm việc có tinh thần đoàn kết.
Theo quan niệm của những người đi trước, tổ nghề phun xăm thường được thờ chung với các vị tổ sư của những ngành nghề liên quan đến cái đẹp, sự khéo léo và sáng tạo. Cụ thể, các vị tổ nghề phổ biến nhất bao gồm:
- Cửu Thiên Huyền Nữ: Bà được xem là vị tổ sư của nghề may vá, thêu thùa và các nghề thủ công đòi hỏi sự tinh xảo. Vì nghề xăm cũng cần sự tỉ mỉ trong từng đường nét nên nhiều người coi Cửu Thiên Huyền Nữ là vị thần che chở cho ngành.
- Tổ nghề Bách Nghệ: Nhiều cơ sở thẩm mỹ, spa chọn thờ chung các vị tổ sư của trăm nghề (Bách Nghệ), coi phun xăm như một nghề thủ công tinh xảo trong hệ thống các ngành nghề đa dạng.
Bên cạnh đó, tại những cơ sở kinh doanh đa dịch vụ (như spa, nail, tóc), nghi lễ cúng tổ nghề xăm thường được tổ chức chung vào ngày cúng của các ngành làm đẹp khác. Dù chọn thờ cúng vị nào, điều cốt lõi nhất vẫn là sự thành tâm của người thợ đối với các bậc tiền nhân đã sáng lập và gìn giữ nghề.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Tết Nhà Là Gì? Ý Nghĩa, Nghi Thức Và Những Điều Cần Biết
Ngày cúng tổ nghề xăm là ngày nào?
Việc xác định ngày cúng tổ nghề xăm là bước đầu tiên và cũng là bước quan trọng nhất để chuẩn bị cho một buổi lễ trọn vẹn. Hiện nay, các cơ sở phun xăm thẩm mỹ thường chọn 1 trong 2 mốc thời gian Âm lịch sau:
- Ngày 22 tháng 3 Âm lịch: Đây là ngày được nhiều người trong ngành phun xăm, điêu khắc công nhận. Ngày này có liên quan đến nghề điêu khắc, tạc tượng, vốn đòi hỏi sự tỉ mỉ, đục đẽo, rất phù hợp với công việc “điêu khắc chân mày” hay tạo hình trên da.
- Ngày 16 tháng 3 Âm lịch: Đây là ngày cúng tổ chung của các ngành nghề liên quan đến sân khấu, làm đẹp như makeup, làm tóc, spa. Nếu cơ sở của bạn kinh doanh tổng hợp nhiều dịch vụ, việc cúng chung vào ngày này rất phổ biến.
Theo kinh nghiệm của những người trong ngành, nếu cơ sở chuyên sâu về phun xăm, gia chủ nên làm lễ cúng vào ngày 22/3 Âm lịch. Nếu cơ sở kinh doanh đa dịch vụ, việc cúng chung vào ngày 16/3 Âm lịch cũng rất phổ biến và đều thể hiện được tấm lòng thành kính.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Toàn Tập Về Cúng Tế: Nguồn Gốc, Ý Nghĩa Và Thực Hành Trong Văn Hóa Việt
Mâm cúng tổ nghề xăm gồm những lễ vật gì?
Mâm cúng tổ nghề xăm cần được chuẩn bị tươm tất, thể hiện sự trang trọng và lòng thành của người thợ. Dưới đây là danh sách các lễ vật cơ bản mà bạn cần chuẩn bị:
- Heo quay: Chọn heo sữa quay nguyên con hoặc heo quay miếng lớn. Đây là lễ vật quan trọng, thể hiện sự đủ đầy, sung túc.
- Gà luộc: Thường là gà trống luộc, được tạo hình gà chéo cánh hoặc ngậm hoa hồng, tượng trưng cho sự mạnh mẽ và may mắn.
- Bộ tam sên: Bao gồm 1 miếng thịt heo luộc, 3 hoặc 5 quả trứng luộc, 3 hoặc 5 con tôm/cua luộc. Bộ tam sên là lễ vật không thể thiếu trong các mâm cúng truyền thống.
- Xôi: Thường là xôi gấc (màu đỏ may mắn) hoặc xôi đậu xanh.
- Chè: Chè trôi nước hoặc chè đậu trắng, tượng trưng cho sự suôn sẻ, thuận lợi.
- Mâm ngũ quả: Tượng trưng cho Ngũ Phúc (Phúc, Lộc, Thọ, Khang, Ninh).
- Hoa cúng: Nên chọn hoa Cúc vàng (tài lộc), hoa Đồng Tiền (tiền tài), hoa Lay ơn.
- 1 dĩa trầu têm cánh phượng: Biểu tượng của sự kết nối và thành kính.
- Rượu trắng, Trà, Nước lọc.
- Hũ gạo, muối trắng.
- Nhang rồng phượng, 1 cặp đèn cầy.
- Bộ giấy cúng tổ nghiệp: Gồm tiền vàng, thỏi vàng, áo mão, hia… (tùy theo phong tục từng vùng).
Có thể bạn quan tâm: Cúng Tất Niên Tiếng Anh Là Gì? Tìm Hiểu Ý Nghĩa Và Từ Vựng Liên Quan
Bài văn khấn cúng tổ nghề xăm chuẩn nhất
Bài văn khấn là phần quan trọng trong nghi lễ, giúp người thợ gửi gắm lòng thành đến các vị tổ nghiệp. Dưới đây là bài văn khấn cúng tổ nghề xăm để gia chủ đọc vào ngày giỗ tổ:
Nam mô A Di Đà Phật! (khấn 3 lần)
Con lạy chín phương trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Đông Trù Tư mệnh Táo phủ thần quân.
Con kính lạy các ngài Thần linh, Thổ địa cai quan trong xứ này.
Tín chủ con là …………
Ngụ tại…………
Hôm nay là ngày… tháng…..năm……………
Tín chủ con thành tâm sắm lễ, hương hoa trà quả, đốt nén tâm hương dâng lên trước án, thành tâm kính mời: Đức Hoàng Thiên Hậu Thổ Chư vị Tôn thần, ngài Bản cảnh Thành Hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo Quân cùng Chư vị Tôn thần.
Con kính mời ngài Thánh sư nghề……………
Cúi xin Chư vị Tôn thần Thánh sư nghề……………… thương xót tín chủ, giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù Trì tín chủ chúng con toàn gia an lạc, công việc hanh thông. Người vượng, lộc tài tăng tiến, tâm đạo mở mang, sở cầu tất ứng, sở nguyện tòng tâm.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (khấn 3 lần)
Hướng dẫn cách cúng tổ nghề xăm chi tiết
Sau khi đã chuẩn bị đầy đủ lễ vật, việc tiến hành nghi lễ cúng tổ nghề xăm cần được thực hiện đúng quy trình, trang nghiêm tại chính nơi đang diễn ra hoạt động kinh doanh. Gia chủ nên thực hiện theo các bước sau:
- Chọn giờ cúng: Vào ngày cúng, gia chủ nên chọn giờ Hoàng đạo, thường là buổi sáng. Giờ Tỵ (9h-11h) được xem là đẹp nhất để thực hiện lễ cúng tổ nghề xăm, mang lại may mắn.
- Chuẩn bị không gian và tẩy uế: Trước ngày cúng, toàn bộ cơ sở kinh doanh cần được dọn dẹp sạch sẽ, gọn gàng. Đặc biệt, khu vực đặt bàn cúng phải được lau chùi kỹ lưỡng. Nếu có bàn thờ tổ, gia chủ nên dùng rượu gừng hoặc nước ngũ vị hương để lau bàn thờ, gọi là lễ “bao sái” để tẩy uế, thanh tịnh hóa không gian.
- Bày trí mâm cúng: Bàn cúng nên được đặt ở vị trí trang trọng, sạch sẽ nhất trong cơ sở (có thể là khu vực lễ tân, sảnh chính hoặc phòng thờ riêng nếu có). Mặt bàn cúng nên hướng ra cửa chính để nghênh đón các vị tổ sư, chư vị thần linh lai lâm chứng giám.
- Lên hương và đọc văn khấn: Chủ lễ là chủ cơ sở là người đứng tên tiệm phun xăm thắp đèn cầy (nến) để khai quang. Sau đó, thắp nhang, vái 3 lạy rồi cắm nhang vào lư. Kế đến, tiến hành rót rượu, rót trà. Sau khi mọi thứ ổn định, chủ lễ chắp tay trang nghiêm, thành tâm và đọc to, rõ ràng bài văn khấn cúng tổ nghề phun xăm.
- Hóa vàng và thụ lộc: Sau khi văn khấn đã đọc xong, gia chủ chờ cho nhang tàn khoảng 2/3 tuần nhang, chủ lễ vái 3 lạy để tạ lễ, xin phép được hóa vàng và hạ lễ. Sau đó, mang bộ giấy cúng, tiền vàng ra lư hóa vàng sạch sẽ. Sau khi giấy tiền cháy hết, gia chủ mới được hạ mâm cúng, chủ cơ sở phải chia sẻ cho toàn bộ nhân viên, học viên cùng ăn tại chỗ để cùng hưởng phước.
Gia chủ có tham khảo thêm cách cúng giổ tổ nghề cho một số ngành nghề khác: https://docungtamlinh.com.vn/cung-gio-to-nghe/
Lưu ý: Trong khi hóa vàng, gia chủ nên châm thêm một chút rượu (đã cúng) vào đống lửa để lễ vật được “chuyển” đi trọn vẹn.
Những điều cần lưu ý khi cúng tổ nghề xăm
Để buổi lễ cúng tổ nghề xăm thêm phần trang trọng và trọn vẹn ý nghĩa, gia chủ cần lưu ý một vài điều sau đây:
- Nên cúng mặn hay chay: Tùy thuộc vào điều kiện và quan niệm. Tuy nhiên, cúng giỗ Tổ nghiệp thường ưu tiên mâm lễ mặn (với heo quay, gà luộc, tam sên) để thể hiện sự đủ đầy, sung túc.
- Trang phục: Người thực hiện lễ cúng (chủ spa) nên mặc trang phục gọn gàng, sạch sẽ, lịch sự. Tuyệt đối không nên mặc đồ quá ngắn, hở hang, lôi thôi khi hành lễ.
- Thụ lộc sau cúng: Sau khi hạ lễ, đồ cúng được gọi là “lộc”. Chủ cơ sở nên cùng nhân viên, học viên thụ lộc ngay tại spa để cùng nhận may mắn và gắn kết tình cảm. Tuyệt đối không vứt bỏ đồ ăn để tránh mang tội.
- Sự thành tâm là quan trọng nhất: Dù mâm cúng lớn hay nhỏ, sự thành tâm, nghiêm túc khi thực hiện nghi lễ mới là điều các vị tổ nghề chứng giám. Mâm cúng to không bằng lễ tâm thành.
Nghi lễ cúng tổ nghề xăm là một truyền thống tốt đẹp, thể hiện lòng tri ân sâu sắc đến các bậc tiền nhân. Việc chuẩn bị một mâm cúng đầy đủ, tươm tất đòi hỏi nhiều thời gian và công sức, nhất là với các chủ tiệm phun xăm bận rộn. Điều quan trọng nhất vẫn là lòng thành của thợ xăm đối với tổ nghề của mình.
Mọi thông tin chi tiết về các nghi lễ tâm linh, bạn đọc có thể tham khảo thêm tại chuaphatanlongthanh.com. Hy vọng những chia sẻ trong bài viết này sẽ giúp bạn đọc hiểu rõ hơn về văn hóa tín ngưỡng của người Việt trong lĩnh vực làm đẹp.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 16, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
