Tết đến xuân về là thời điểm các gia đình người Việt chuẩn bị chu đáo cho những nghi lễ truyền thống, trong đó không thể thiếu tục thờ cúng Táo Quân. Sau khi tiễn các vị thần bếp lên trời báo cáo việc lớn việc nhỏ với Ngọc Hoàng vào ngày 23 tháng Chạp, việc rước ông Táo trở về nhà vào những ngày cuối năm là nghi thức vô cùng quan trọng. Đây là khoảnh khắc thiêng liêng để gia chủ thể hiện lòng thành, cầu mong một năm mới bình an, sung túc. Bài viết này sẽ cung cấp đầy đủ các thông tin về thời gian, lễ vật và bài văn khấn rước ông Táo về nhà ngày Tết chuẩn xác nhất để bạn đọc tham khảo và thực hiện.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Bài Cúng Rằm Tháng 7 Tại Mộ: Nghi Thức Chuẩn Và Ý Nghĩa Tâm Linh
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Văn Khấn Cúng Xe: Lễ Vật, Bài Văn Chuẩn Dành Cho Mọi Gia Đình
Những điều cần biết về lễ rước Táo Quân
Việc rước ông Táo về nhà không chỉ là một phong tục đơn thuần mà còn mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, đánh dấu sự trở lại của các vị thần bảo trợ cho gia đình sau một chuyến đi dài. Để chuẩn bị cho nghi lễ này một cách tươm tất, gia chủ cần hiểu rõ về thời gian cũng như ý nghĩa của nó.
Thời gian và ý nghĩa của lễ rước Táo
Theo truyền thống dân gian, sau khi lên trời báo cáo công việc dưới trần gian cho Ngọc Hoàng, Táo Quân sẽ ở lại thiên đình khoảng 7 ngày (từ 23 tháng Chạp đến 30 tháng Chạp). Vì vậy, vào ngày 30 Tết (hoặc 29 Tết nếu năm đó không có 30), các gia đình sẽ làm lễ rước các vị thần bếp trở về nhà để tiếp tục công việc coi sóc, bảo hộ cho gia đình trong năm mới.
Có ý kiến cho rằng việc đón ông Táo không cố định vào một ngày cụ thể mà phụ thuộc vào lịch làm việc của Thiên đình. Năm nào các Táo hoàn thành việc sớm thì về sớm, ngược lại phải chờ đến khi Ngọc Hoàng bế mạc hội nghị “Thiên Tào phán sự” mới trở lại dương gian. Tuy nhiên, theo thông lệ, ngày rước Táo thường được tổ chức vào chiều 30 Tết (hoặc chiều 29 Tết năm không có 30). Đây là khoảnh khắc giao thoa giữa năm cũ và năm mới, khi các Táo trở về để bắt đầu một năm mới cùng gia chủ.
Lễ vật cúng rước Táo Quân
Mâm lễ vật cúng rước ông Táo về nhà ngày Tết thường được chuẩn bị tươm tất, đầy đặn, không kém phần trang trọng so với lễ tiễn ông Táo lên trời. Dưới đây là các món lễ vật cơ bản mà gia chủ cần chuẩn bị:
- Gạo và muối: Đại diện cho sự no ấm, tinh khiết và là những vật phẩm thiết yếu trong cuộc sống.
- Cá chép: Có thể dùng cá chép rán hoặc cá chép sống (thường là 1 hoặc 3 con) để làm phương tiện cho Táo Quân lên trời và trở về.
- Các món ăn mặn: Bao gồm 1 bát canh mọc, 1 đĩa xào thập cẩm, 5 lạng thịt vai luộc, 1 đĩa giò, 1 đĩa xôi gấc, 1 đĩa chè kho. Những món này thể hiện sự no đủ, phong phú của gia đình.
- Trái cây và hoa quả: 1 đĩa hoa quả tươi ngon, 1 quả bưởi (mong muốn sự tròn trịa, viên mãn), 1 quả cau và lá trầu (thể hiện sự thành kính).
- Hương hoa: 1 ấm trà sen, 3 chén rượu, 1 lọ hoa đào nhỏ, 1 lọ hoa cúc. Đây là những vật phẩm không thể thiếu trong các mâm cúng của người Việt, tạo nên không khí linh thiêng và ấm cúng.
- Vàng mã: 1 tập giấy tiền, vàng mã để dâng lên các thần.
Việc chuẩn bị mâm lễ vật đầy đủ không chỉ thể hiện lòng thành mà còn mong muốn các Táo phù hộ độ trì cho gia đình một năm mới an khang, thịnh vượng.
Có thể bạn quan tâm: Văn Khấn Cúng Tảo Mộ Cuối Năm: Cẩm Nang Chi Tiết Và Trọn Vẹn Phong Tục Truyền Thống
Có thể bạn quan tâm: Vàng Mã Cúng Tất Niên: Những Điều Cần Biết Để Chuẩn Bị Lễ Tết Đầy Ý Nghĩa
Bài văn khấn rước ông Táo về nhà ngày Tết
Sau khi đã chuẩn bị xong mâm lễ vật, gia chủ sẽ tiến hành đọc bài văn khấn. Dưới đây là bài văn khấn rước ông Táo về nhà ngày Tết chuẩn xác, trang nghiêm để bạn đọc tham khảo.
Con kính lạy chín phương trời, mười phương chư phật, chư phật mười phương.
Con kính lạy Đức Đương Lai Hạ Sinh Di Lặc Tôn Phật.
Con kính lạy Đức Bồ-tát Quán Thế Âm cứu nạn cứu khổ chúng sinh.
Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu thổ, chư vị tôn thần.
Con kính lạy ngài cựu niên đương cai Hành khiển: Sở Vương Hành khiển, Hoả Tinh hành binh chi thần, Biểu Tào phán quan.
Con kính lạy ngài đương niên Thiên quan: Ngô Vương Hành khiển, Thiên Hao hành binh chi thần, Hứa Tào phán quan.
Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ hổ, Long mạch, Táo quân, chư vị tôn thần.
Nay là phút giao thừa năm… (tên năm Âm lịch), chúng con là…, sinh năm…, nơi ở hiện tại…
Phút thiêng liêng giao thừa vừa tới, năm cũ qua đi, đón mừng năm mới, tam dương khai thái, vạn tượng canh tân. Nay ngài Thái tuế tôn thần trên vâng lệnh Thượng đế giám sát vạn dân dưới bảo hộ sinh linh tảo trừ yêu nghiệt. Quan cũ về triều để khuyết lưu phúc lưu ân. Quan mới xuống thay, thể đức hiếu sinh, ban tài tiếp lộc.
Nhân buổi tân xuân, tín chủ chúng con thành tâm, sửa biện hương hoa vật phẩm, nghi lễ cung trần, dâng lên trước án. Cúng dâng Phật Thánh dâng hiến Tôn thần, đốt nén tâm hương dốc lòng bái thỉnh.
Chúng con kính mời: Ngài Cựu niên đương cai, ngài Tân niên đương cai Thái tuế chí đức tôn thần, ngài Bản cảnh Thành Hoàng Chư vị Đại Vương, ngài bản xứ thần linh Thổ địa, Phúc đức chính thần, các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch Tài thần, các bản gia Táo quân và chư vị thần linh cai quản ở trong xứ này, cúi xin giáng lâm trước án thụ hưởng lễ vật.
Nguyện cho tín chủ: Minh niên khai thái, trú dạ cát tường, thời thời giữ được bình an, gia đạo hưng long thịnh vượng.
Chúng con kính cẩn tiến dâng lễ vật, thành tâm cầu nguyện. Cúi xin chín phương trời, mười phương chư phật cùng chư vị tôn thần chứng giám phù hộ độ trì.
Nam mô A di đà Phật! (nói 3 lần, cúi lạy 3 lần).
Khi đọc bài khấn, gia chủ cần giữ tâm trạng thành kính, trang nghiêm, đọc rõ ràng từng câu chữ. Sau khi đọc xong bài văn khấn, gia chủ nên thắp hương, vái lạy và để hương cháy gần hết rồi hóa vàng mã.
Một số lưu ý khi cúng rước ông Táo
Bên cạnh việc chuẩn bị lễ vật và bài văn khấn, gia chủ cần lưu ý một số điểm sau để nghi lễ diễn ra suôn sẻ:
- Thời gian cúng: Nên cúng vào chiều 30 Tết (hoặc chiều 29 Tết nếu năm đó không có 30). Đây là thời điểm các Táo trở về nhà để chuẩn bị cho năm mới.
- Vị trí cúng: Nên đặt mâm cúng ở bàn thờ Táo Quân (nếu có) hoặc ở bàn thờ gia tiên, nơi trang trọng nhất trong nhà.
- Cách thức hóa vàng: Sau khi hương cháy gần hết, gia chủ sẽ hóa vàng mã. Lưu ý nên hóa vàng ở nơi an toàn, tránh gây cháy nổ.
- Sau khi cúng: Sau khi hóa vàng, gia chủ nên giữ lại một ít cá chép (nếu dùng cá sống) để thả ở ao, hồ hoặc bể cá, tượng trưng cho việc phóng sinh và tạo phước lành.
Việc chuẩn bị chu đáo cho lễ rước ông Táo về nhà ngày Tết không chỉ là cách để gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc mà còn là dịp để các thành viên trong gia đình quây quần, thể hiện lòng biết ơn đối với các vị thần bảo trợ. Hy vọng những thông tin trong bài viết sẽ giúp bạn đọc thực hiện nghi lễ một cách trọn vẹn và ý nghĩa. Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về các phong tục tập quán của người Việt, hãy truy cập chuaphatanlongthanh.com để tham khảo thêm nhiều bài viết hữu ích khác.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 16, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
