Rằm tháng 7 (tức ngày 15 tháng 7 âm lịch) không chỉ là ngày Vu Lan báo hiếu mà còn là dịp để con cháu tưởng nhớ và tri ân tổ tiên. Đối với những dòng họ có nhà thờ họ, đây là nghi lễ đặc biệt quan trọng, thể hiện sự đoàn kết và lòng thành của các thế hệ con cháu đối với dòng tộc. Việc chuẩn bị bài cúng, mâm lễ và không gian thờ cúng cần được tiến hành một cách trang nghiêm, chu đáo. Dưới đây là những hướng dẫn chi tiết về bài cúng rằm tháng 7 tại nhà thờ họ mà bạn có thể tham khảo.
Có thể bạn quan tâm: Bài Cúng Dựng Nêu: Nguồn Gốc, Ý Nghĩa Và Văn Khấn Chi Tiết
Những điều cần biết về nghi lễ cúng rằm tại nhà thờ họ
Ngày rằm tháng 7 âm lịch hàng năm được xem là ngày “mở cửa ngục”, các vong linh được trở về dương gian. Tại nhà thờ họ, đây là dịp để con cháu tụ tập, chuẩn bị mâm cúng dâng lên bàn thờ tổ tiên. Nghi lễ này không chỉ mang ý nghĩa tâm linh mà còn là truyền thống văn hóa tốt đẹp của người Việt Nam, nhắc nhở thế hệ sau về đạo lý “uống nước nhớ nguồn”.
Ý nghĩa tâm linh và văn hóa
Lễ cúng rằm tháng 7 tại nhà thờ họ mang ý nghĩa kép. Trước hết, đó là dịp để con cháu báo hiếu với cha mẹ, ông bà đã khuất. Thứ hai, đây là hành động thể hiện sự thành kính đối với các bậc tiên tổ, mong muốn tổ tiên phù hộ độ trì cho con cháu trong dòng họ luôn mạnh khỏe, bình an, làm ăn phát đạt. Theo quan niệm dân gian, việc chuẩn bị bài cúng nghiêm túc và đọc đúng nghi thức sẽ giúp lời cầu nguyện được chứng giám.
Đối tượng thực hiện và thời gian
Thông thường, người đại diện đọc bài cúng rằm tháng 7 tại nhà thờ họ là trưởng họ hoặc một người có uy tín trong dòng họ. Thời gian cúng thường được tiến hành vào chiều hoặc tối ngày 15 tháng 7. Đây là lúc khí âm dương giao hòa, thích hợp để dâng hương khấn nguyện.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Đình Bình Thủy An Giang: Nét Văn Hóa Tâm Linh Đậm Đà Của Miền Tây
Chuẩn bị lễ vật cho ngày rằm tháng 7
Mâm cúng tại nhà thờ họ cần được chuẩn bị tươm tất, trang nghiêm. Lễ vật không cần quá xa hoa nhưng phải thể hiện được lòng thành. Dưới đây là những lễ vật cơ bản cần có:
- Hương hoa: Bát hương lớn ở giữa bàn thờ, hai bên là bình hoa tươi (hoa cúc, hoa hồng), ly nước lọc và đèn dầu hoặc nến.
- Mâm ngũ quả: Chọn các loại quả tươi, đẹp, có ý nghĩa như bưởi, cam, chuối, na, ổi… Tránh dùng quả giả hoặc quả đã hỏng.
- Mâm cúng mặn: Gồm gà luộc nguyên con, xôi, bánh chưng, giò, nem, các món ăn truyền thống khác.
- Cháo trắng và đồ chay: Theo quan niệm dân gian, rằm tháng 7 còn là ngày cúng chúng sinh (cúng cô hồn). Vì vậy, cần chuẩn bị cháo loãng, đồ ăn chay để cúng các vong linh lang thang, không có nơi nương tựa.
- Vàng mã: Chuẩn bị vàng mã, quần áo giấy cho tổ tiên và các vật dụng cần thiết cho việc cúng chúng sinh (tiền vàng, quần áo, giày dép).
Có thể bạn quan tâm: Cúng Sao Hội Bao Nhiêu Ngọn Đèn? Giải Đáp Ý Nghĩa Và Quy Tắc Chuẩn Nhất
Bài cúng rằm tháng 7 tại nhà thờ họ chuẩn nhất
Dưới đây là nội dung bài cúng được tổng hợp và biên soạn dựa trên nghi thức truyền thống. Khi đọc, người đại diện cần ăn mặc chỉnh tề, đứng thẳng trước bàn thờ, tay chắp lại và đọc rõ ràng, thành tâm.
Nam mô Nhật Nguyệt Quang Minh Phật
Nam mô Địa Vương Mẫu Phật
Nam mô Ta bà Giáo chủ Bổn sư Thích ca Mâu Ni Phật
Nam mô Mười phương chư Phật, Chư Phật mười phương
Nam mô Chư vị Bồ Tát
Kính lạy: Hội đồng Thánh Mẫu.
Kính lạy: Ngọc Hoàng Thượng Đế.
Kính lạy: Chư Tiên, Chư Thánh, Chư Thần.
Kính lạy: Thổ Thần, Thần Linh, Thổ Địa, Táo Phủ Thần Quân, Ngũ phương Địa mạch, Tiếp dẫn Tài Thần, Tiếp dẫn Lộc Thần, Tiền Hậu địa chủ, Chúa Bà bản cảnh, các tiểu Thần trong khu vực.
Kính lạy: Cửu huyền Thất Tổ, Thất Tổ Cửu Huyền.
Kính lạy: Cao Cao tằng Tổ khảo, Cao Cao tằng Tổ tỷ, Cao tằng Tổ khảo, Cao tằng Tổ tỷ, Hiền khảo, Hiền tỷ, Bá, Thúc, Đệ, Huynh, Cô, Dì, Tỷ, Muội.
Kính lạy: Cộng đồng nội – ngoại Gia tiên dòng họ … (tên dòng họ của gia chủ).
Kính lạy: Chầu Tổ Cô, Hoàng Tổ Mãnh, Bà Cô, Ông Mãnh dòng họ …
Hôm nay là ngày … tháng … năm … (chiếu theo lịch âm).
Con tên là: … (tên người đại diện).
Đang cư ngụ tại địa chỉ: … (địa chỉ thường trú).
Đại diện cho con cháu dòng họ … (tên dòng họ).
Xin kính dâng lễ vật, cầu xin bề trên chấp lễ chấp bái.
Chúng con cầu xin các vị Gia tiên Tiền Tổ dòng họ … độ trì dạy bảo dẫn dắt cho tất cả con cháu trong dòng họ để mọi gia đình trong dòng họ …: Già được mạnh khỏe, trẻ được bình an. Con cháu hiếu thảo với Ông Bà Cha Mẹ.
Chúng con cầu xin, gia tiên tiền tổ độ trì để toàn thể con cháu trong dòng họ: Cầu tài đắc tài, cầu lộc đắc lộc, cầu sức khỏe được sức khỏe, cầu tiến tới được tiến tới, cầu con được con, cầu cháu được cháu. Để cho toàn bộ dòng họ chúng ta ngày càng đông đúc, phú quý, giàu sang, nhà cửa khang trang, hiển vinh mãi mãi.
Chúng con xin hứa: Luôn luôn ghi lòng tạc dạ công ơn sinh thành dưỡng dục của Tổ tiên. Giữ vững được truyền thống nội ngoại thương yêu, đoàn kết, sống có tôn ti trật tự trên kính dưới nhường. Phát huy được truyền thống vẻ vang, cần cù lao động, siêng năng học tập của cha ông tiên tổ.
Ghi chú: Đoạn văn khấn trên được soạn thảo dựa trên nghi thức cúng tế truyền thống. Bạn có thể tham khảo thêm nhiều bài viết kiến thức phong thủy và tâm linh hay hơn nữa tại chuaphatanlongthanh.com.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Rằm Tháng Giêng Năm 2026: Nên Chọn Ngày Và Giờ Nào Để Rước Lộc Vào Nhà?
Những lưu ý khi cúng rằm tại nhà thờ họ
Để nghi lễ diễn ra suôn sẻ và đúng chuẩn phong tục, người thực hiện cần lưu ý một số điểm sau:
Vị trí đặt mâm cúng
Mâm cúng rằm tháng 7 tại nhà thờ họ nên được đặt ở vị trí trang trọng, thường là phía trước sân hoặc ngay trước cửa chính nhà thờ (nếu không gian cho phép). Tránh đặt mâm cúng ở nơi ẩm thấp, bẩn thỉu.
Cách thức cúng và xin lễ
Theo kinh nghiệm dân gian, khi cúng tổ tiên tại nhà thờ họ, con cháu nên xin lễ sau khi hương cháy được khoảng 2/3. Đây là lúc “lửa thần” đã thấu hiểu lòng thành. Sau khi đọc bài cúng xong, mọi người nên ngồi lại một lúc để thể hiện sự thành kính, tránh vội vàng dọn dẹp ngay.
Cúng cháo và đồ chay
Rằm tháng 7 không chỉ cúng tổ tiên mà còn cúng chúng sinh. Vì vậy, cần chuẩn bị riêng một mâm cúng nhỏ đặt ở khu vực thấp hơn (hoặc phía ngoài sân) gồm cháo trắng, bỏng ngô, kẹo bánh, tiền vàng. Theo quan niệm, vong linh lang thang dạ dày yếu, không ăn được thức ăn mặn và cứng, nên cháo trắng là phù hợp nhất. Việc cúng đồ chay giúp các vong linh dễ siêu thoát, không vướng bận trần gian.
Kết luận
Việc chuẩn bị bài cúng rằm tháng 7 tại nhà thờ họ là một nét đẹp văn hóa cần được gìn giữ và phát huy. Qua đó, con cháu không chỉ thể hiện lòng biết ơn đối với tổ tiên mà còn giáo dục đạo đức cho thế hệ sau về lòng hiếu thảo và tinh thần đoàn kết dân tộc. Hy vọng những thông tin trên đã giúp bạn có cái nhìn tổng quan và chuẩn bị tốt nhất cho nghi lễ trọng đại này của dòng họ.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 16, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
