Mùng 1 tháng 7 Âm lịch không chỉ là ngày bắt đầu một tháng mới mà còn đánh dấu thời điểm mở cửa Ngưỡng Quan (cửa ngục âm ty), khởi động cho mùa Vu Lan báo hiếu và tháng cô hồn được xem là nhạy cảm nhất trong năm. Trong tín ngưỡng dân gian của người Việt, đây là thời điểm các vong linh, hương hồn được tự do trở về dương gian. Vì vậy, việc chuẩn bị mâm cúng mùng 1 tháng 7 Âm lịch sao cho chu đáo, thành tâm là điều mà bất kỳ gia đình nào cũng quan tâm. Bài viết này sẽ cung cấp một cẩm nang toàn diện về lễ vật, nghi thức và văn khấn chuẩn xác nhất để bạn đọc tham khảo và thực hiện.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Đất Ở Huế: Nét Văn Hóa Tâm Linh Đậm Đà Của Cố Đô
Có thể bạn quan tâm: Cúng Ông Táo Và Tỉa Chân Nhang: Những Điều Cần Biết Cho Năm Mới
Những điều cần biết về ngày mùng 1 tháng 7 Âm lịch
Tháng 7 Âm lịch thường được gọi là “Tháng cô hồn” hay “Tháng của người âm”. Theo quan niệm dân gian, đây là tháng Diêm Vương mở Quỷ Môn Quan cho các vong hồn trở về dương thế. Do đó, người Việt thường kiêng kị nhiều việc trọng đại như cưới xin, xây nhà, mua xe lớn. Thay vào đó, họ tập trung vào việc làm phúc, bố thí và cúng bái để cầu mong bình an cho gia đạo.
Ngày mùng 1 tháng 7 Âm lịch năm 2024 (tức ngày 4/8/2024 Dương lịch) là một ngày Chủ nhật, rất thuận tiện cho việc chuẩn bị mâm cúng tại gia. Đây là ngày bắt đầu của tháng Vu Lan báo hiếu, thời điểm con cái nhớ ơn cha mẹ đã khuất. Vì vậy, mâm cúng vào ngày này thường tập trung vào hai đối tượng chính: Gia tiên tiên tổ và Chư vị thần linh, thổ địa.
Việc cúng mùng 1 tháng 7 không chỉ là nghi thức mang tính hình thức mà còn là cách để người sống thể hiện lòng thành, tưởng nhớ nguồn cội và cầu mong các đấng bề trên phù hộ cho gia đình gặp nhiều may mắn, tránh được những điều xui xẻo trong tháng đặc biệt này.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Đất Nên Cúng Chay Hay Mặn? Giải Đáp Chi Tiết Cho Gia Chủ
Cách chuẩn bị lễ vật cúng mùng 1 tháng 7 Âm lịch
Lễ vật cúng gia tiên và thần linh vào ngày mùng 1 tháng 7 Âm lịch không cần quá cầu kỳ, xa hoa. Điều quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm và tươm tất. Tuy nhiên, so với các tháng khác, tháng cô hồn thường có thêm lễ cúng chúng sinh (cúng cháo, gạo, muối cho các vong hồn lang thang). Dưới đây là danh sách lễ vật chi tiết cho hai mâm cúng chính:
1. Lễ vật cúng Gia tiên và Thần linh (Trong nhà)
Đây là mâm cúng chính để dâng lên bàn thờ gia tiên và các vị thần linh cai quản trong nhà (Thổ địa, Táo quân, Long mạch). Các lễ vật cần chuẩn bị bao gồm:
- Hương nhang: Nhang (khói) thơm, 3 hoặc 5 nén hương tùy theo phong tục từng vùng.
- Đèn/nến: 2 ngọn nến hoặc đèn dầu (màu đỏ là tốt nhất), tượng trưng cho ánh sáng soi đường cho các cụ về.
- Hoa quả: Mâm ngũ quả (5 loại quả) hoặc đơn giản là các loại quả tươi ngon, đẹp mắt. Nên chọn quả chín, không bị dập nát. Tránh các loại quả có gai nhọn như sầu riêng nếu đặt lên bàn thờ.
- Trầu cau: 1 lá trầu và 1 quả cau (hoặc 3 lá trầu, 3 quả cau) để dâng lên tổ tiên.
- Rượu trắng: 1 chén nhỏ rượu ngon.
- Nước sạch: 3 hoặc 5 chén nước (tuyệt đối không để cạn kiệt).
- Hoa tươi: 1 lọ hoa (hoa cúc vàng, hoa huệ, hoa lay ơn…), không nên dùng hoa giả.
- Xôi chè: Mâm xôi (xôi đỗ, xôi gấc) hoặc chè (chè trôi nước, chè đậu xanh) tùy theo phong tục vùng miền.
- Đồ vàng mã: Vàng mã (hoặc tiền âm phủ) để hóa sau khi cúng. Lưu ý, chỉ nên đốt ở nơi an toàn, tránh gây cháy nổ.
2. Lễ vật cúng chúng sinh (Ngoài sân/ngõ)
Vào tháng cô hồn, nhiều gia đình làm thêm mâm cúng chúng sinh ở ngoài sân hoặc ngõ để bố thí cho các vong linh không nơi nương tựa. Lễ vật thường đơn giản:
- Cháo trắng: 1 nồi cháo lớn (hoặc cháo loãng).
- Bánh kẹo, bỏng ngô: Các loại bánh kẹo小孩子 (trẻ con) thích.
- Cơm, canh, muối, gạo: Ít cơm trắng, canh rau, muối hột và gạo sống.
- Tiền vàng: Tiền lẻ, vàng mã.
- Nước: 1 ly nước lớn.
- 12 ngọn nến/nhang: Tượng trưng cho 12 tháng trong năm.
Lưu ý: Khi cúng chúng sinh, gia chủ nên ăn mặc chỉnh tề, không dép lê, không mặc quần đùi áo cộc. Sau khi cúng xong, gia chủ nên đốt vàng mã và rải gạo muối ra xung quanh.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Đông Chí Vào Ngày Nào Trong Năm? Ý Nghĩa Và Cách Chuẩn Bị
Văn khấn cúng gia tiên ngày mùng 1 tháng 7 Âm lịch
Văn khấn là phần quan trọng không thể thiếu trong nghi thức cúng bái. Dưới đây là bài văn khấn cúng gia tiên và thần linh chuẩn theo Văn khấn cổ truyền Việt Nam, gia chủ có thể tham khảo:
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Kính lạy:
- Hoàng Thiên, Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
- Ngài Bản cảnh Thành Hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo Quân cùng chư vị Tôn Thần.
- Tổ tiên, Hiển khảo, Hiển Tỷ, chư vị Hương linh (nếu bố, mẹ còn sống thì thay bằng Tổ Khảo, Tổ Tỷ).
Tín chủ (chúng) con là: [Tên đầy đủ của gia chủ] Ngụ tại: [Địa chỉ đầy đủ]
Hôm nay là ngày mùng 1 tháng 7 năm Giáp Thìn (2024).
Gặp tiết ngày mùng 1, tín chủ chúng con cảm nghĩ thâm ân trời đất, chư vị Tôn thần, nhớ đức cù lao tiên tổ, mỗi niệm không quên. Do đó, chúng con sắm sanh lễ vật, sửa sang hương đăng, trần thiết trà quả dâng lên trước án.
Chúng con kính mời:
Ngài Bản cảnh Thành hoàng Chư vị Đại Vương.
Ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa.
Ngài Bản gia Táo quân, Ngũ phương, Long mạch, Tài thần.
Cúi xin giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành thụ hưởng lễ vật.
Chúng con kính mời: Cụ Tổ Khảo, Tổ Tỷ, chư vị Hương linh gia tiên nội ngoại họ…, cúi xin thương xót con cháu giáng về linh sàng, chứng giám tâm thành, thụ hưởng lễ vật.
Tín chủ con lại kính mời: Các vị vong linh, Tiền chủ, Hậu chủ ở trong nhà này, đất này đồng lâm án tiền, đồng lai hâm hưởng, phù hộ cho toàn gia chúng con thân cung khang khái, bản mệnh bình an. Bốn mùa không hạn ách nào xâm, tám tiết hưởng vinh quang thịnh vượng.
Dãi tấm lòng thành cúi xin chứng giám.
Cẩn cáo.
Văn khấn cúng thần linh, chư Phật ngày mùng 1 tháng 7
Ngoài bài văn khấn gia tiên, nhiều gia đình cũng cúng thần linh, chư Phật vào ngày mùng 1 để cầu mong sự che chở của các đấng bề trên. Dưới đây là bài văn khấn phù hợp:
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Phật, chư Phật mười phương.
Con xin kính lạy ngài Hoàng thiên, Hậu thổ, chư vị tôn thần. Con kính lạy ngài Đông Thần quân. Con kính lạy ngài Bản gia thổ địa Long mạch. Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Phúc đức tôn thần. Con kính lạy ngài tiền hậu địa chủ tài thần. Con kính lạy các tôn thần cai quản trong khu vực này.
Tín chủ con là: [Tên đầy đủ của gia chủ] Ngụ tại: [Địa chỉ đầy đủ]
Hôm nay là ngày mùng 1 tháng 7 năm Giáp Thìn, tín chủ con thành tâm sửa biện hương hoa lễ vật, kim ngân trà quả đốt nén hương thơm dâng lên trước án.
Chúng con thành tâm kính mời: Ngài Kim niên đương cai Thái tuế chí đức tôn thần, ngài Bản cảnh Thành hoàng Chư vị Đại vương, ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân, ngài Bản gia Thổ địa, Long mạch tôn thần, các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Phúc đức chính thần, các vị tôn thần cai quản trong khu vực này.
Cúi xin các ngài nghe thấu lời mời thương xót thương tín chủ giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù trì tín chủ chúng con toàn gia an lạc công việc hanh thông. Người người được bình an, lộc tài tăng tiến, tâm道 mở mang, sở cầu tất ứng, sở nguyện tòng tâm.
Nam mô A Di Đà Phật!
Một số lưu ý quan trọng khi cúng mùng 1 tháng 7
Để nghi thức cúng bái diễn ra trọn vẹn và mang lại nhiều phúc lộc, gia chủ cần lưu ý những điểm sau:
- Thời gian cúng: Nên cúng vào buổi sáng (khoảng 9h – 11h) hoặc buổi trưa. Tránh cúng quá muộn (sau 18h) vì theo quan niệm dân gian, đây là thời điểm âm khí mạnh, dễ dẫn dụ các vong linh lang thang bám theo.
- Nghi thức hành lễ: Khi thắp hương, gia chủ nên ăn mặc chỉnh tề, không dép lê, không mặc quần đùi áo cộc. Khi khấn, nên thành tâm, đọc rõ ràng, không vội vã. Sau khi hương gần tàn, gia chủ nên vái 3 vái rồi hóa vàng.
- Cách hóa vàng: Nên hóa vàng ở nơi an toàn, tránh để tàn tro bay lung tung. Sau khi hóa xong, rải gạo muối ra xung quanh (nếu cúng chúng sinh).
- Kiêng kị: Trong tháng cô hồn, đặc biệt là ngày mùng 1, gia chủ nên kiêng kị những việc như: treo chuông gió trong nhà (dễ kinh động âm binh), để mũi dép hướng ra ngoài (dễ bị quỷ dẫn đường), thức khuya hoặc đi chơi đêm (dễ gặp điều không may).
- Thái độ khi cúng: Khi cúng, không nên vẫy gọi, réo tên nhau hoặc chỉ trỏ vào mâm cúng. Sau khi cúng xong, nên giữ thái độ điềm tĩnh, tránh cãi vã.
Kết luận
Cúng mùng 1 tháng 7 Âm lịch là một nét văn hóa đẹp của người Việt, thể hiện lòng thành kính với tổ tiên và sự nhân từ với chúng sinh. Việc chuẩn bị lễ vật chu đáo và đọc văn khấn đúng nghi thức không chỉ giúp gia chủ an tâm mà còn là cách để cầu mong một tháng bình an, tránh xa những điều xui xẻo. Hy vọng những thông tin trong bài viết trên đây đã giúp bạn đọc có cái nhìn toàn diện và chuẩn bị tốt nhất cho ngày mùng 1 tháng 7 sắp tới.
Đừng quên truy cập chuaphatanlongthanh.com để cập nhật thêm nhiều thông tin bổ ích về văn hóa, tín ngưỡng và đời sống gia đình.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 16, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
