Lễ cúng tổ thợ may là một trong những truyền thống văn hóa đặc sắc của người Việt, thể hiện lòng biết ơn sâu sắc đối với những người đã khai sáng và duy trì nghề may. Đây không chỉ là nghi lễ tôn nghiêm mà còn là dịp để các nghệ nhân, thợ may tri ân tổ nghiệp, cầu mong công việc hanh thông, thuận lợi. Việc hiểu rõ về ngày cúng, ý nghĩa cũng như chuẩn bị mâm lễ đúng cách sẽ giúp nghi lễ diễn ra trang trọng và ý nghĩa nhất.
Có thể bạn quan tâm: Nghi Thức Cúng Đưa Ông Táo Về Trời Chuẩn Nhất Cho Mọi Gia Đình Việt
Tổng quan về lễ cúng tổ thợ may
Lễ cúng tổ thợ may hay còn gọi là lễ giỗ tổ nghề may, là nghi lễ truyền thống được tổ chức hàng năm để tưởng nhớ công ơn của Hoàng hậu Cồ Quốc (tên thật là Nguyễn Thị Sen), người được tôn vinh là Đức Thánh Tổ nghề may. Theo sử sách ghi chép trong Đại Việt Sử Ký Toàn Thư, bà là vợ của vua Đinh Tiên Hoàng, nổi tiếng với tài năng may vá và thêu thùa. Sau khi từ giã chốn cung đình về làng Trạch Xá (xã Hòa Lâm, huyện Ứng Hòa, Sơn Tây) sinh sống, bà đã truyền dạy nghề may cho người dân địa phương, giúp nghề may trở thành nghề truyền thống của làng. Để tưởng nhớ công đức, người dân nơi đây đã lập đền thờ và tổ chức lễ cúng hàng năm. Lễ cúng tổ thợ may không chỉ là nghi lễ tâm linh mà còn là dịp để các nghệ nhân chia sẻ kinh nghiệm, bồi đắp tay nghề cho thế hệ sau. Việc chuẩn bị mâm cúng tươm tất, đúng nghi thức là cách thể hiện lòng thành kính và sự trân trọng đối với tổ nghề.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Mũ Áo Thần Linh Cúng Giao Thừa 2025 Và Những Lưu Ý Quan Trọng
Ý nghĩa của lễ cúng giỗ tổ ngành may
Lễ cúng tổ thợ may mang ý nghĩa văn hóa và tinh thần sâu sắc, không chỉ riêng với những người làm trong ngành may mà còn với cộng đồng. Dưới đây là những ý nghĩa cốt lõi:
- Tưởng nhớ công ơn tổ sư: Đây là dịp để những người thợ may bày tỏ lòng biết ơn đối với Hoàng hậu Cồ Quốc, người đã khai sáng và truyền dạy nghề may. Việc làm này thể hiện truyền thống “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc, giúp giữ gìn bản sắc văn hóa của ngành nghề truyền thống.
- Cầu mong may mắn và thành công: Người thợ may tin rằng, việc cúng tổ nghề sẽ giúp công việc kinh doanh, sản xuất trong năm tới gặp nhiều thuận lợi, hanh thông. Họ cầu xin tổ nghề phù hộ cho việc may mặc được suôn sẻ, chất lượng sản phẩm tốt và khách hàng hài lòng.
- Gắn kết cộng đồng thợ may: Lễ cúng là dịp để các nghệ nhân, thợ may từ nhiều nơi tụ họp, trao đổi kinh nghiệm, học hỏi kỹ thuật mới. Đây cũng là cơ hội để thế hệ trẻ tiếp thu bài học quý báu từ các bậc đi trước, giúp nghề may được giữ gìn và phát triển.
- Gìn giữ nghề truyền thống: Trong bối cảnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, việc duy trì lễ cúng tổ nghề giúp nhắc nhở mọi người về giá trị của nghề may, từ đó khơi dậy niềm tự hào và trách nhiệm trong việc bảo tồn nghề truyền thống.
Có thể bạn quan tâm: Mũ Chuồn Cúng Giao Thừa: Ý Nghĩa, Các Bước Chuẩn Bị Và Nghi Thức Quan Trọng
Ngày cúng tổ thợ may vào ngày nào?
Lễ cúng giỗ tổ ngành may được tổ chức vào ngày 12 tháng Chạp âm lịch hàng năm, tức là ngày mất của Hoàng hậu Cồ Quốc. Đây là thời điểm cuối năm, khi các xưởng may và doanh nghiệp đang tất bật chuẩn bị cho kỳ nghỉ Tết, nhưng vẫn dành thời gian trang trọng để thực hiện nghi lễ.
Việc chọn ngày 12 tháng Chạp không chỉ là để tưởng nhớ ngày mất của tổ sư mà còn là dịp để các thợ may tổng kết lại một năm làm việc, cầu mong những điều tốt đẹp cho năm mới. Vào ngày này, các gia đình, xưởng may hoặc các tổ chức nghề nghiệp sẽ chuẩn bị mâm cúng và thực hiện nghi lễ theo đúng tục lệ.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Đồ Cúng Mùng 1 Đầu Tháng: Lễ Vật Đầy Đủ Cầu Bình An, Tài Lộc
Mâm cúng giỗ tổ ngành may cần chuẩn bị lễ vật gì?
Mâm cúng giỗ tổ ngành may có thể linh hoạt tùy theo điều kiện kinh tế của từng gia đình, xưởng may, nhưng quan trọng nhất là lòng thành kính. Dưới đây là gợi ý về lễ vật cho hai trường hợp phổ biến: mâm cúng tại nhà xưởng và mâm cúng tại đền thờ.
Mâm cúng tại nhà xưởng
Đối với các xưởng may nhỏ hoặc gia đình làm nghề may tại nhà, mâm cúng thường đơn giản nhưng vẫn đảm bảo đầy đủ các lễ vật cơ bản:
- 1 lọ hoa tươi: Thường là hoa lay ơn hoặc hoa cúc, tượng trưng cho sự tươi mới, thịnh vượng.
- 1 mâm ngũ quả: Chọn các loại quả theo mùa, tươi ngon, có ý nghĩa cầu mong sự đủ đầy, may mắn.
- 1 con gà luộc: Gà là lễ vật quan trọng trong văn hóa cúng cúng của người Việt, biểu tượng cho sự trang trọng, thành kính.
- Heo sữa quay nguyên con hoặc đầu heo: Tùy theo phong tục vùng miền, heo quay biểu tượng cho sự sung túc, no ấm.
- 1 đĩa trầu cau: Trầu cau là lễ vật không thể thiếu trong các nghi lễ truyền thống, thể hiện sự trang nghiêm và lòng thành.
- 1 ly rượu: Rượu trắng hoặc rượu nếp, dùng để dâng cúng tổ nghề.
- 1 chén nước lã: Nước sạch biểu tượng cho sự thanh khiết, tinh khiết.
Mâm cúng ở đền thờ Đức Thánh Tổ Nghề May
Tại đền thờ tổ nghề may (ví dụ như đền ở làng Trạch Xá), mâm cúng thường được chuẩn bị công phu hơn, đầy đủ các lễ vật sau:
- Mâm ngũ quả: Chọn các loại quả đẹp, tươi ngon, có ý nghĩa cầu mong sự đủ đầy, may mắn.
- Hoa tươi: Thường là hoa lay ơn hoặc hoa cúc, tượng trưng cho sự tươi mới, thịnh vượng.
- Heo quay nguyên con: Lễ vật quan trọng, biểu tượng cho sự sung túc, no ấm.
- Bánh chưng hoặc bánh tét: Bánh truyền thống ngày Tết, thể hiện sự ấm no, hạnh phúc.
- Chả lụa: Món ăn quen trọng trong mâm cúng, biểu tượng cho sự viên mãn.
- Xôi: Xôi trắng hoặc xôi gấc, tượng trưng cho sự may mắn, thành công.
- Hũ gạo và hũ muối: Biểu tượng cho sự no ấm, đủ đầy và giữ gìn của cải.
- Đèn cầy: Dùng để thắp sáng, thể hiện sự tôn kính đối với tổ nghề.
- Ấm trà bắc pha sẵn: Trà là lễ vật thanh khiết, thể hiện sự trang trọng.
- Rượu nếp: Rượu truyền thống, dùng để dâng cúng tổ nghề.
- Tiền vàng: Dâng lên tổ nghề để cầu mong sự may mắn, tài lộc.
- Nhang rồng phục 5 tất: Nhang dùng để thắp trong nghi lễ, thể hiện sự thành kính.
Bài cúng tổ nghề may chuẩn nhất
Khi làm lễ cúng giỗ tổ ngành may, chủ lễ sẽ đọc bài cúng để bày tỏ lòng thành kính và cầu mong những điều tốt đẹp. Nội dung bài văn cúng như sau:
Nam mô A di Đà Phật!
Nam mô A di Đà Phật!
Nam mô A di Đà Phật!Kính lạy:
Hoàng thiên hậu thổ, chư vị thần linh.
Đức Thánh Tổ nghề may – Hoàng hậu Cồ Quốc.Hôm nay là ngày… tháng… năm…
Tín chủ chúng con là: …
Ngụ tại: …Trước linh toà của Đức Thánh Tổ, chúng con thành tâm sắm lễ vật, dâng lên tổ nghề. Chúng con kính lạy tạ ơn tổ nghề đã phù hộ, độ trì cho chúng con trong năm qua được mạnh khoẻ, công việc hanh thông, may mắn.
Hôm nay, nhân ngày giỗ tổ, chúng con lại dâng lên tổ nghề mâm lễ物 này, mong tổ nghề tiếp tục phù hộ, độ trì cho chúng con trong năm mới được mạnh khoẻ, công việc thuận lợi, gặp nhiều may mắn, tránh xa tai ương, bệnh tật.
Chúng con kính lạy, mong tổ nghề chứng giám cho lòng thành của chúng con.
Nam mô A di Đà Phật!
Nam mô A di Đà Phật!
Nam mô A di Đà Phật!
Cách cúng giỗ tổ ngành may theo đúng tục lệ
Nghi lễ cúng giỗ tổ ngành may tại mỗi vùng miền có thể có sự khác biệt, nhưng về cơ bản sẽ tuân theo các bước sau:
- Chuẩn bị: Gia chủ tiến hành bày biện đồ cúng đã chuẩn bị. Lễ cúng thường được thực hiện vào buổi sáng để đảm bảo sự trang trọng và tươm tất.
- Thắp hương: Đến giờ làm lễ, gia chủ hoặc người có nhiều kinh nghiệm nhất trong xưởng may sẽ dâng hương. Sau đó, lần lượt đến thợ chính, thợ phụ và thợ học việc thắp hương theo thứ tự từ cao đến thấp.
- Đọc văn khấn: Gia chủ hoặc chủ lễ sẽ đọc bài văn cúng đã chuẩn bị, bày tỏ lòng thành kính và cầu mong những điều tốt đẹp.
- Hạ lễ và thụ lộc: Sau khi đọc văn khấn xong, đợi tàn hương thì hạ lễ và chia lộc cho mọi người. Lộc thường là hoa quả, bánh kẹo, hoặc tiền lì xì may mắn.
Lễ cúng giỗ tổ ngành may rất quan trọng đối với những người đang làm việc trong nghề may. Do đó, mâm cúng cần được chuẩn bị đầy đủ và tươm tất để bày tỏ lòng thành kính đối với tổ nghề và các vị thần linh.
Tuy nhiên, vì lễ giỗ tổ nghề được tổ chức vào gần cuối năm, thời điểm các nhà xưởng và doanh nghiệp cần đẩy nhanh tốc độ làm việc để kịp nghỉ trước tết, nên công việc hết sức bận rộn. Do đó, để chuẩn bị mâm cúng chu đáo dâng lên tổ nghề là việc không hề dễ dàng. Nếu bạn cần sự hỗ trợ, có thể tham khảo các dịch vụ đồ cúng trọn gói uy tín để đảm bảo nghi lễ diễn ra trọn vẹn.
Những thông tin về lễ cúng tổ thợ may đã được chia sẻ chi tiết trong bài viết trên. Hy vọng bài viết đã giúp bạn hiểu rõ hơn về ý nghĩa và cách chuẩn bị cho lễ cúng tổ ngành may. Từ đó, bạn có thể chuẩn bị được lễ cúng chu đáo nhất dâng lên tổ nghề, cầu mong công việc may mặc luôn thuận lợi và thành công. Đừng quên truy cập chuaphatanlongthanh.com để tìm hiểu thêm nhiều kiến thức văn hóa, đời sống bổ ích khác.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 16, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
