Lễ khai hạ, hay còn gọi là lễ hạ cây nêu, là một nghi thức quan trọng trong văn hóa Tết của người Việt, đánh dấu sự kết thúc những ngày Tết sum vầy và khởi đầu cho công việc, sinh hoạt thường nhật trong năm mới. Vào ngày mùng 7 tháng Giêng, các gia đình thường tổ chức lễ cúng để tạ ơn tổ tiên, thần linh và cầu mong một năm mới bình an, tài lộc. Việc chuẩn bị bài cúng khai hạ 2025 – văn khấn hạ nêu mùng 7 đúng chuẩn giúp gia chủ thể hiện lòng thành kính và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Toàn Tập Về Lễ Vật Cúng Bà Chúa Xứ Núi Sam: Nét Văn Hóa Tâm Linh Đặc Sắc
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Xem Ngày Tốt Để Cúng Đầu Năm: Ý Nghĩa, Nguyên Tắc Và Cách Thực Hành
Những điều cần biết về lễ khai hạ mùng 7
Lễ khai hạ không chỉ đơn thuần là một nghi thức truyền thống mà còn mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, là cầu nối giữa con người và thế giới tâm linh. Đây là dịp để các gia đình tạ ơn những vị thần đã phù hộ gia đạo trong những ngày Tết, đồng thời tiễn đưa các vong linh trở về âm cảnh sau khi đã thụ lộc. Việc hiểu rõ ý nghĩa và quy trình chuẩn bị sẽ giúp nghi lễ diễn ra trọn vẹn.
Nguồn gốc và ý nghĩa của lễ hạ nêu
Theo phong tục truyền thống, cây nêu ngày Tết thường được dựng từ ngày 23 tháng Chạp (ngày tiễn ông Táo về trời) hoặc muộn nhất là chiều 30 Tết. Cây nêu được trang trí bởi các vật phẩm như vòng tròn nhỏ, lá dứa, hoặc các bùa chú tùy theo phong tục từng địa phương với ý nghĩa xua đuổi tà ma, những điều xấu xa của năm cũ và nghênh đón may mắn, tài lộc của năm mới.
Khi kết thúc những ngày Tết, việc hạ cây nêu vào ngày mùng 7 tháng Giêng (hoặc có nơi là mùng 3, mùng 5 tùy tập quán) báo hiệu mùa xuân đã qua, mọi người quay trở lại với công việc làm ăn buôn bán. Lễ khai hạ chính là nghi thức cáo lễ với thần linh và tổ tiên về việc hoàn thành các hoạt động thờ cúng Tết, cầu mong một năm mới thuận buồm xuôi gió.
Thời gian và đối tượng thực hiện
Lễ khai hạ thường được tổ chức vào ngày mùng 7 tháng Giêng năm Giáp Thìn (2025), tức ngày 4/2/2025 Dương lịch. Đây là ngày được chọn lọc dựa trên quan niệm dân gian, phù hợp để khai mở công việc mới.
Gia chủ cần chuẩn bị lễ vật tươm tất và chọn giờ đẹp (thường là giờ Thìn hoặc giờ Tỵ) để tiến hành nghi lễ. Việc cúng khai hạ nên được thực hiện bởi người trụ cột trong gia đình, thể hiện sự thành tâm của cả dòng họ.
Có thể bạn quan tâm: Mâm Cúng Ông Công Ông Táo: Cẩm Nang Chuẩn Xác Từ A-z Cho Ngày 23 Tháng Chạp
Bài cúng khai hạ mùng 7 năm 2025
Dưới đây là bài văn khấn lễ khai hạ mùng 7 tháng Giêng năm Giáp Thìn (2025) theo văn khấn cổ truyền Việt Nam, được soạn thảo chuẩn xác để bạn đọc tham khảo.
Nam mô A-di-đà Phật (3 lần)
Con kính lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng Thiên, Hậu Thổ, Long Mạch, Táo Quân, chư vị tôn thần.
Con kính lạy các cụ Tổ khảo, Tổ tỷ, nội ngoại tiên linh.
Hôm nay là ngày mùng 7 tháng giêng năm Giáp Thìn.
Chúng con là: ……………………………tuổi………………
Hiện cư ngụ tại ……………………………………………….
Thành tâm sửa biện hương hoa phẩm vật, phù tửu lễ nghi, cung bày trước án. Kính cẩn thưa trình: Tiệc xuân đã mãn, Nguyên đán đã qua, nay xin thiêu hóa kim ngân, lễ tạ Tôn thần, rước tiễn âm linh trở về âm cảnh.
Kính xin lưu phúc, lưu ân, phù hộ độ trì dương cơ âm trạch, mọi chỗ tốt lành, con cháu được bách sự như ý, vạn sự bình an, tài lộc song toàn, gia đạo hưng vượng.
Lòng thành kính cẩn, lễ bạc tiến dâng, lượng cả xét soi, cúi xin chứng giám.
Nam mô A-di-đà Phật (3 lần)
(Văn khấn cổ truyền Việt Nam – NXB Văn hóa Thông tin)
Có thể bạn quan tâm: Đồ Giấy Cúng Ông Táo: Các Vật Phẩm Không Thể Thiếu Và Ý Nghĩa Tâm Linh
Lễ vật cúng khai hạ mùng 7
Để lễ khai hạ được diễn ra trang trọng và đúng phong tục, gia đình cần chuẩn bị đầy đủ các lễ vật. Một số lễ vật cơ bản bao gồm:
- Hương, hoa tươi: Thể hiện lòng thành kính và sự thanh khiết (nên dùng hoa cúc, hoa lay ơn).
- Mâm ngũ quả: Bao gồm năm loại trái cây tươi, tượng trưng cho ngũ hành và sự sung túc.
- Trầu cau, rượu: Biểu tượng cho sự kết nối và hòa hợp âm dương.
- Xôi, gà luộc: Thể hiện lòng biết ơn và cầu mong phúc lộc đầy đủ.
- Bánh chưng, bánh tét: Mang ý nghĩa sum vầy, no đủ.
- Tiền vàng mã: Để hóa sau khi cúng, gửi đến tổ tiên và thần linh.
Tùy vào phong tục từng vùng, gia đình có thể bổ sung thêm các món đặc trưng, nhưng cần đảm bảo sạch sẽ và trang nghiêm.
Hướng dẫn nghi thức cúng khai hạ
Nghi thức cúng khai hạ cần được thực hiện một cách trang trọng. Gia chủ nên chuẩn bị bài vị hoặc bàn thờ gia tiên, sau đó sắp xếp lễ vật lên mâm cúng.
Đầu tiên, gia chủ thắp hương và đọc bài văn khấn đã chuẩn bị. Cần đọc to, rõ ràng và thành tâm. Sau khi đọc xong, chờ hương cháy được một nửa thì hóa vàng mã. Tro vàng cần được giữ gìn cẩn thận, không để rơi vãi.
Cuối cùng, gia chủ hạ mâm cúng và chia lộc cho gia đình. Lễ khai hạ kết thúc, mọi người có thể bắt đầu các công việc thường nhật với tinh thần phấn chấn, sẵn sàng cho một năm mới thành công.
Việc thực hiện lễ khai hạ mùng 7 không chỉ là giữ gìn truyền thống mà còn là cách để các thành viên trong gia đình sum họp, tưởng nhớ công lao tổ tiên. Nếu bạn cần tham khảo thêm các thông tin hữu ích khác về văn hóa, phong tục Tết cổ truyền, hãy truy cập chuaphatanlongthanh.com để khám phá thêm nhiều bài viết hay và bổ ích.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 16, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
