Rằm tháng 7 (hay còn gọi là ngày Vu Lan báo hiếu) là một trong những ngày lễ lớn trong năm, mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc đối với người Việt Nam. Đây là thời điểm để con cháu tưởng nhớ, thể hiện lòng thành kính với ông bà tổ tiên và cầu mong những điều an lành. Tuy nhiên, một câu hỏi luôn khiến nhiều người băn khoăn mỗi khi chuẩn bị cho ngày lễ này chính là: “Nên làm mâm cúng chay hay mặn?”.
Bài viết dưới đây sẽ phân tích chi tiết về ý nghĩa của hai loại mâm cúng này, từ đó giúp bạn đọc có cái nhìn toàn diện và lựa chọn phù hợp với tín ngưỡng cũng như hoàn cảnh gia đình.
Có thể bạn quan tâm: Review Gà Cúng Bình Thạnh: Đánh Giá Chi Tiết Dịch Vụ Gà Ta Hùng Cương
Có thể bạn quan tâm: Ý Nghĩa Của Gạo Muối Trong Lễ Cúng Ông Táo Và Cách Xử Lý Sau Khi Cúng
Tổng quan về phong tục cúng Rằm tháng 7
Rằm tháng 7 không chỉ đơn thuần là một ngày lễ thông thường mà nó còn gánh vác hai ý nghĩa lớn lao: Vu Lan báo hiếu (mừng Cha mẹ còn sống được phúc thọ, tưởng niệm Cha mẹ đã mất) và cúng chúng sinh (cúng cô hồn, những vong linh không nơi nương tựa). Vì vậy, việc chuẩn bị mâm cúng cần phải thể hiện đúng tinh thần của ngày lễ.
Theo quan niệm dân gian, vào ngày này, cửa ngõ âm ty mở ra, các vong linh được tự do trở về dương gian. Do đó, gia chủ cần chuẩn bị mâm cúng tươm tất, thành tâm để cầu mong sự an lành cho gia đạo và phù hộ cho các linh hồn bơ vơ.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Rước Ông Bà Bao Nhiêu Chén Cơm? Giải Đáp Chi Tiết Ý Nghĩa & Nghi Lễ
Nên làm mâm cúng chay hay mặn?
Đây là vấn đề không có một đáp án duy nhất vì nó phụ thuộc vào đối tượng cúng và tập quán của từng gia đình. Dưới đây là những phân tích cụ thể để bạn tham khảo.
Mâm cúng chay: Sự thanh tịnh và lòng thành
Mâm cúng chay thường được chuẩn bị để dâng lên bàn thờ Phật, Bồ Tát hoặc bàn thờ gia tiên (đặc biệt là đối với những gia đình theo đạo Phật hoặc ăn chay trường). Mâm cúng này không sử dụng các sản phẩm từ động vật, thay vào đó là các món ăn được chế biến từ rau củ, nấm, đậu phụ, và các loại hạt.
Ưu điểm của mâm cúng chay:
- Tính thanh tịnh: Đồ chay mang ý nghĩa tịnh tâm, phù hợp với không khí trang nghiêm của ngày Vu Lan.
- Giảm sát sinh: Tránh sát sinh là một trong những công đức lớn trong ngày lễ này.
- Dễ chuẩn bị: Các món chay hiện nay rất đa dạng, dễ làm và phù hợp với nhiều đối tượng.
Gợi ý cho mâm cúng chay:
Mâm cúng chay không cần quá cầu kỳ nhưng phải tươm tất. Bạn có thể chuẩn bị các món như:
- Xôi chè: Xôi gấc, xôi đỗ xanh; chè đậu đen, chè trôi nước.
- Rau củ quả: Gỏi hoa chuối, nem chay, canh nấm, các loại rau củ luộc.
- Bánh kẹo: Bánh in, bánh phu thê, kẹo mứt.
- Trái cây: Ngũ quả tươi ngon.
Mâm cúng mặn: Sự trọn vẹn và thành kính
Bên cạnh mâm cúng chay, nhiều gia đình vẫn giữ truyền thống làm mâm cỗ mặn để cúng tổ tiên và thần linh. Mâm cúng mặn thể hiện sự no đủ, thành kính dâng lên tổ tiên những gì tốt đẹp nhất.
Lưu ý khi chuẩn bị mâm cúng mặn:
- Cúng bàn thờ gia tiên: Có thể chuẩn bị các món mặn thông thường như gà luộc, thịt kho tàu, canh bóng, nem rán, xôi…
- Cúng chúng sinh (cúng cô hồn): Theo truyền thống, mâm cúng chúng sinh thường được đặt ở sân hoặc trước cửa nhà. Mâm cúng này không nhất thiết phải là cỗ mặn thịnh soạn như cúng tổ tiên, mà có thể là các món ăn chay hoặc các lễ vật đơn giản. Tuy nhiên, nhiều gia đình vẫn làm mâm cúng mặn với quan niệm “vong linh phù hộ cho gia đạo”.
Mâm cúng chúng sinh cần những gì?
Ngoài các món mặn (nếu làm), mâm cúng chúng sinh thường bao gồm:
- Cơm cháo: Cháo trắng, cơm trắng.
- Bánh kẹo: Bánh, kẹo, bỏng ngô, sữa tươi.
- Trái cây: Các loại trái cây theo mùa.
- Lễ vật: Vàng mã, quần áo giấy, tiền âm phủ, nhang, nến.
- Xôi chè: Các loại xôi, chè (thường là chè đậu).
- Nước uống: Nước lọc, nước ngọt.
Một lưu ý quan trọng: Khi cúng chúng sinh, gia chủ nên chuẩn bị thêm muối và gạo. Theo dân gian, muối và gạo có tác dụng xua đuổi tà ma, mang lại bình an.
Có thể bạn quan tâm: Phong Tục Thờ Cúng Tổ Tiên Ngày Tết: Nét Văn Hóa Tâm Linh Không Thể Thiếu Của Người Việt
Kết luận
Qua những phân tích trên, có thể thấy việc chuẩn bị mâm cúng Rằm tháng 7 nên làm chay hay mặn không có quy định cứng nhắc. Điều quan trọng nhất vẫn là lòng thành tâm của gia chủ.
Nếu gia đình bạn theo đạo Phật hoặc muốn tránh sát sinh, mâm cúng chay là lựa chọn phù hợp. Ngược lại, nếu muốn thể hiện sự thành kính với tổ tiên qua mâm cỗ truyền thống, mâm cúng mặn là lựa chọn hợp lý. Nhiều gia đình hiện nay cũng kết hợp cả hai: làm mâm chay cúng Phật và mâm mặn cúng tổ tiên.
Hy vọng những thông tin trong bài viết đã giúp bạn đọc có cái nhìn chi tiết hơn về việc chuẩn bị mâm cúng Rằm tháng 7. Đừng quên truy cập chuaphatanlongthanh.com để cập nhật thêm nhiều thông tin hữu ích về văn hóa, ẩm thực và đời sống hằng ngày.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 16, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
