Việc xem chân gà cúng từ lâu đã trở thành một phong tục truyền thống của người Việt, đặc biệt là vào các dịp lễ Tết hay những sự kiện trọng đại. Dựa trên hình dáng, màu sắc và cách sắp xếp các ngón chân, người xưa quan niệm rằng có thể dự đoán phần nào vận khí, điềm may mắn hoặc rủi ro cho gia đình trong thời gian sắp tới. Tuy nhiên, để thực hiện đúng cách và tránh những hiểu lầm không đáng có, bạn cần nắm vững những nguyên tắc và kiến thức nền tảng.
Bài viết này sẽ cung cấp một hướng dẫn chi tiết và toàn diện về cách xem chân gà cúng. Chúng tôi không chỉ hướng dẫn bạn các bước chuẩn bị và thực hiện mà còn giải mã ý nghĩa của từng dáng chân gà từ cát hung đến điềm báo năm mới, giúp bạn có cái nhìn khách quan và ứng dụng linh hoạt trong đời sống tâm linh của gia đình.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Cúng Vào Hè Cho Người Mới Mất: Bài Văn Khấn Chuẩn Cùng Những Lưu Ý Quan Trọng
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Đầy Đủ Về Cách Cúng Khoan Giếng Và Bài Văn Khấn Chuẩn Nhất
Những bước chuẩn bị quan trọng trước khi xem chân gà cúng
Để việc xem chân gà cúng đạt được độ chính xác cao và thể hiện sự thành kính với thần linh, tổ tiên, khâu chuẩn bị đóng vai trò vô cùng quan trọng. Bạn không thể tùy tiện chọn một con gà và luộc sơ sài mà cần tuân thủ các quy tắc khắt khe từ việc chọn gà cho đến nghi thức cúng bái.
Chọn loại gà phù hợp
Việc chọn gà là bước đầu tiên và cũng là bước quyết định tính chính xác của kết quả xem bói. Gia chủ nên ưu tiên chọn những con gà khỏe mạnh, có cặp chân vàng óng ả và ngọ ngoạy linh hoạt. Trước khi làm thịt để làm lễ hóa vàng, bạn cần rửa sạch sẽ cặp chân gà để loại bỏ bụi bẩn, đảm bảo tính thẩm mỹ khi bày lên bàn thờ.
Một số nơi có quan niệm rất kỹ lưỡng, họ chọn gà vừa ý rồi nhốt lại nuôi trong vòng một năm. Mục đích là để con gà đó hấp thụ đủ tinh hoa của đất trời và đủ tiêu chuẩn tốt mới mong được phù hộ cho một năm làm ăn phát tài, bình an, mọi việc hanh thông. Dù bạn có nuôi hay không, thì việc chọn một con gà khỏe mạnh, không bệnh tật là điều bắt buộc.
Nghi thức cầu khấn linh hồn gà được siêu thoát
Trước khi tiến hành sát sinh, bạn cần thực hiện nghi thức cầu khấn để linh hồn con gà được siêu thoát. Đây là một nét văn hóa tâm linh thể hiện sự tôn trọng đối với sinh linh bé nhỏ.
- Cách cầm chân gà: Tay trái cầm chân trái của gà, tay phải cầm chân phải của con gà. Hãy giữ tư thế này một cách thành tâm.
- Bài khấn nôm: Bạn có thể khấn theo bài khấn phổ biến sau: “Kính tấu: Thiên địa thần kỳ. Kính xin: Cửu thiên Huyền nữ Phạm thị Chân tiên nữ và chư thần linh bản thổ, bản gia, giáng lâm chứng tri minh bạch (xin hỏi việc gì thì khấn thêm).”
Sau khi khấn xong, bạn có thể giết mổ con gà ngay hoặc để qua ngày hôm sau tùy theo tập quán của từng vùng miền.
Cách luộc chân gà để xem điềm
Thông thường có hai cách luộc gà cúng: luộc cả con trong một nồi hoặc tách biệt hai nồi (một nồi luộc thân, một nồi luộc chân). Với những gia chủ tỉ mỉ và tín tâm thì cách thứ hai thường được ưu tiên để đảm bảo chân gà không bị nát và giữ được hình dáng nguyên vẹn cho việc xem bói.
Quy trình luộc chân gà chi tiết:
- Làm sạch: Trước khi luộc, cần làm sạch chân gà, ướp muối để loại bỏ hết chất nhờn và bụi bẩn bám trên da.
- Chuẩn bị nồi luộc lông: Dùng một nồi riêng để luộc lông gà. Khi nước trong nồi sôi và bắt đầu sủi bọt, bạn cho đôi chân gà sống vào. Lưu ý chỉ nhúng chân gà đến đốt thứ 2 của gà thì dừng lại.
- Quan sát và vớt ra: Trong quá trình luộc, cần quan sát kỹ đôi chân gà. Khi thấy các đường huyết lộ rõ (chân gà bắt đầu chuyển màu và hiện rõ gân), bạn cần lấy ra ngay. Không nên để chân gà quá chín hoặc quá sống vì sẽ làm biến dạng hình dáng vốn có.
- Luộc thân gà: Trong nồi khác, bạn luộc bình thường con gà cho đến khi chín.
- Bày biện: Khi gà chín, bạn vớt ra đặt lên bàn thờ. Chân gà được để nguyên hoặc ngâm trong rượu để giữ màu sắc và các sợi huyết được lâu hơn. Khi bày lên mâm cúng, để gà nằm gọn trong đĩa sao cho cổ tréo vào cánh, đầu ngẩng cao, mỏ ngậm một bông phượng hoàng (hoặc hoa hồng tùy tập quán).
Sau khi làm lễ xong (hạ lễ), bạn mới mang chân gà đi xem được. Gia chủ cần lưu ý, chân gà chỉ được xem khi con gà cúng đã được hạ xuống và làm lễ xong xuôi.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Bài Cúng Tết Đoan Ngọ Mùng 5 Tháng 5: Văn Khấn Chuẩn Và Ý Nghĩa Phong Tục
Hướng dẫn chi tiết cách xem chân gà cúng
Sau khi đã chuẩn bị xong các bước trên, việc xem chân gà cúng sẽ dựa vào hình dáng và vị trí của các ngón chân. Dưới đây là các nguyên tắc và phân loại chi tiết về các dáng chân gà cúng báo hiệu điềm lành hay điềm dữ.
Nguyên tắc xem chân gà cúng
Trước hết, bạn cần xác định mục đích xem để chọn đúng vị trí chân gà:
- Chân phải: Dùng để xem về việc cầu tài, công danh sự nghiệp.
- Chân trái: Dùng để xem về bản mệnh, sức khỏe và tình cảm gia đình.
Ngoài ra, nếu bạn muốn xem hai việc trên cùng một chân gà thì sẽ dựa vào 3 gióng (đốt) của ngón chân: gióng trên, gióng giữa và gióng dưới.
Giải mã điềm cát – hung qua hình dáng chân gà
Khi nhìn vào chân gà, nếu đầu ngón cái sắc tươi, ngón thẳng ống và không bị co rũi lại, đó được coi là điềm đại cát. Ngược lại, nếu thấy phạm hung huyết, các ngón dẵm séo hoặc dính liền lại là điềm hung. Cụ thể:
Cát cách (Hình dáng chân gà tốt)
Những dáng chân gà dưới đây báo hiệu một năm thuận lợi, may mắn cho gia chủ:
- Tứ hỷ cách: Cả 3 ngón tách biệt, không dựa vào nhau và cùng thẳng lên, màu sắc tươi mới. Đây là điềm tượng trưng cho sự hòa hợp, đại cát. Gia đạo trong năm tới sẽ có cuộc sống êm ấm, hòa thuận, hạnh phúc viên mãn.
- Kê ba cách: Ngón trong, ngón cái và ngón ngoài gối đầu ngón vào nhau, trông như 3 người cùng cúi theo một chiều, đều có sắc tươi mới. Điều này cho thấy một nhà vui vẻ, gia đạo hòa thuận, làm ăn phát đạt. Tiền tài đong đầy, cuộc sống sung túc.
- Bổng cun cách: Ngón chân gà cúi xuống, khoảng cách giữa các ngón sát vào nhau ở cung Khôn hoặc cung Đoài, giống như kiểu đóng cửa ngăn lại. Biểu hiện cho sự may mắn, tiền vào như nước nhưng khó ra. Công việc làm ăn suôn sẻ, nếu gặp thời cơ sẽ nhanh chóng trở nên giàu có.
- Nội nghịch cáu cách: Ngón trong xông ra ngoài, bỏ rời ngón cái, cúi xuống, thấy rõ ở bên phải đầu ngón cái (cung Ly). Đây là điềm báo mình đi tìm người khác. Nếu chỗ đằng sau lưng có tươi là điềm mừng.
Hung cách (Hình dáng chân gà xấu)
Những dáng chân gà dưới đây cảnh báo điềm không may, gia chủ cần thận trọng:
- Ủ cái cách: Đầu ngón chân cái co rụt lại, màu sắc sẫm, không tươi. Điềm báo gia chủ gặp nhiều xui xẻo, tai ương. Chuyện tình cảm dễ vướng vào tai tiếng, lâu ngày dẫn đến rạn nứt. Làm ăn kinh doanh gặp nhiều trắc trở.
- Phù cái cách: Ở giữa cung Ly với cung Chấn và Tốn như ghé sát vào nhau, nhưng cung Khảm và cung Cấn lại không dính vào nhau (hơi xa cách bỏ trống) và có hỷ sắc ở cung Tốn. Dự báo một năm làm ăn may mắn, gặp nhiều cơ hội, nhưng gia đạo không tốt, gặp nhiều rắc rối, tình cảm vợ chồng dễ xảy ra xung đột.
- Tinh cái cách: Khi 3 ngón chân gà ghé vào nhau và tựa vào gần ngón út, tượng trưng cho sự sợ hãi và khép nép cúi xuống. Điều này có nghĩa là một năm gặp nhiều hiểm nguy, có thể là tai nạn hay biến cố lớn khiến gia đình lâm vào cảnh khốn khổ, sinh ly tử biệt.
- Nội náu cách: Các ngón chân của gà cúng ghé cúi vào nhau, màu sắc không được tươi vui. Gia đình gặp nhiều vướng mắc, gia đạo không bình an. Nhiều điều xui xẻo, tai ương xảy ra khiến gia đình chia ly xa cách.
- Ngoại dương cách: Gióng của ngón ngoài với ba gióng ngón cái đối ngược nhau, không hề quay vào ngón cái. Quẻ này nói đến hỷ sự, cầu danh, lộc tài là xấu.
- Liệp cun cách: Ngón út đè lên những cung Cấn, Càn, Khảm ám chỉ sự chậm trễ. Nhắc nhở bản mệnh nên làm việc dứt khoát, chớ nên trì hoãn.
- Ngôi cái cách: Ngón cái cao bổng mặt. Mang ý nghĩa chơi với, không có niềm tin hi vọng thành công khi tiến hành việc gì.
- Ngoại quá cách: Kiểu ngón ngoài xông ra, cúi xuống dưới và rời ngón cái. Thể hiện ở bên trái đầu ngón ấy là người ta tìm mình, như vậy phải nên đề phòng.
- Máy động cách: 3 ngón chằng dính liền nhau. Đồng thời ở đầu của cung tốn giáp với cung Ly. Ngón cái lại gần tiểu chỉ (cung Ly). Nếu ngón trong, ngoài đều như vậy được gọi là “Cách cặp cổ”, cách này tối độc.
- Động đẵn cách: Cung Ly ủ rũ co gục xuống, ngón thuộc cung tốn vươn lên cao. Biểu tượng gia chủ có sự lo lắng trong người. Cần coi ngón cun chỉ vào cung nào, rồi dựa vào bát quái mà đoán.
- Ngoại hơn tứ cách: Thấy các cung: Tốn, Ly, Khôn tranh nhau, cung Ly lại cúi xuống. Coi đó là sẽ có sự đánh nhau, kiện nhau. Nếu Tốn cao hơn Khôn gọi là “Ngoại hơn tứ cách”.
- Đề cái cách: Đầu cung Ly co cúi, đầu khôn che dấu ở trên đầu cung Ly, đó gọi là ngón ngoài đè trên cái. Trường hợp ngón trong đè cái nghĩa sẽ có sự hỗn loạn.
- Thức hầu cách: Đầu cung Tốn chọc lại cung Ly, Ly lại cúi uống dưới, ngón ngoài vượt qua chèn ngón khác, ngón trong đè ngón cái. Tượng trưng cho sự “Bức gia” là nhà bị đè ép.
- Vãn nội cách: Ngón út chỉ bên tả, kéo ngón trong chỉ vào cung Cấn Dần. Gia đình sẽ gặp họa trong nay mai. Cuộc sống gia đình gặp nhiều sóng gió, hôn nhân bỗng trắc trở, dễ xa cách hoặc ly hôn.
Câu phú xem chân gà tốt xấu đầu năm
Ngoài việc xem các cách cát hung dựa trên hình dáng, người xưa còn lưu truyền bài thơ phú để đoán định điềm báo theo màu sắc và hình thể chân gà luộc dịp đầu năm. Đây là một cách xem tổng quát và dễ nhớ:
Đầu năm ra mắt mùng ba
Cúng ông Hành Khiển cùng là Hành Binh
Bói giò phải bói cho tinh
Xem tường màu sắc chân hình rủi mayĐôi giò cần để thẳng ngay
Nhuận hồng vàng ánh năm nay chắc giàu
No bồi chân móng khịt khao
Đỡ cái chặt chẽ cũng giàu cũng sangĐỏ mà gân máu nổi loang
Là điềm tán của tan hoang cửa nhà
Trắng xanh bền bệt thây ma
Ấy điềm tang ông bà cháu conDa già tươi mướt vàng son
Đi thi chắc đậu thi buôn chắc lời
Khe chân gà hở tơi bời
Tiền vô rồi cũng phủi rồi tay khôngBa ngón đội lên một chồng
Tốt thì có tồt phải phòng người trên
Nhờ người giúp đỡ mới nên
Tự mình tự chủ không bền được lâuCũng ba ngón chân chụm đầu
Một hang ngang mặt thúng đâu đựng tiền
Ngón cái mà cong nghiên nghiêng
Đâm vào khe hở luỵ phiền đến nơiQuan phi khẩu thiệt tơi bời
Tai bay vạ gió kêu trời sao đang
Bốn chân cong quẹo loạn hang
Cả năm bươn chải biết đằng nào yênNo nồi như nở cười duyên
Da hồng tươm mỡ của tiền đầy kho
Da chân xam xám màu tro
Gân xương khô héo có lo cũng nghèoĐôi giò cái trễ cái treo
Bên ngay bên quẹo nằm ngay một mình
Da gà mỡ đọng lung linh
Làm choi được thật mặc tình vui chơiBốn ngón đều ngay lên trời
Nồi gọ xẹp lép thi thôi còn gì
Gặp năm tuổi xấu them nguy
Ốm đau tang chế quan phi tụng đìnhNgón chân rời rạc than hình
Thiếu người giúp đỡ thiếu người hữu giao
Gặp cơn song gió ba đào
Một tay lèo lái ai nào giúp taChân gà cấm hở quẹo ra
Da gà tươi nhuận mới là bình an
Cúng gà ra mắt nghiêm trang
Làm gà kĩ lưỡng luộc càng thêm tinh
Có kiêng chắc có thần linh
Cầu ông Hành Khiển Hành Binh hộ trìCho mình gặp hội khả nghi
Mỗi chu niên chọn chu kì bình an
Mùng ba tết tới bước sang
Lại cúng ra mắt huy hoàng như xưa.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Mâm Cơm Cúng Về Nhà Mới: Ý Nghĩa, Bài Trí Và Lưu Ý Quan Trọng
Ý nghĩa và nguồn gốc xem chân gà cúng
Việc xem chân gà cúng không chỉ đơn thuần là một thú vui hay thói quen mà nó còn mang một ý nghĩa văn hóa sâu sắc, gắn liền với lịch sử và tâm linh của người Việt.
Nguồn gốc coi chân gà cúng
Nguồn gốc của tục xem chân gà cúng đã xuất hiện từ rất lâu, có nguồn gốc từ Kinh Dịch. Người xưa chủ yếu dùng phương pháp này để xem về âm trạch, mồ mả tổ tiên. Đây là một trong những phương pháp bói toán dân gian được lưu truyền qua nhiều thế hệ.
Ý nghĩa xem chân gà cúng
Tục xem chân gà cúng chủ yếu diễn ra vào dịp đầu năm mới. Theo phong tục tập quán của người Việt, mỗi khi đến ngày mồng 3 Tết sẽ có tục cúng gà hóa vàng với mục đích tiễn ông bà tổ tiên về cõi âm sau những ngày ăn Tết sum vầy.
Nhiều gia đình có tục xem chân gà cúng khi tổ chức lễ cúng ở nhà hoặc cúng tại đền đình (nơi thờ các Thần Thánh). Lưu ý rằng tục này thường không áp dụng khi cúng ở chùa. Con gà phải là vật cúng tế được gia đình nuôi tại nhà ít nhất 3 ngày để ngấm đủ âm dương địa khí của gia chủ.
Miền Trung có tục cúng gà vào mùng 9 Tết để xem cát hung cả năm sắp đến. Hằng năm, ở miền Trung xứ Quảng cứ sau 3 ngày Tết, nhiều nhà lại chuẩn bị cho lễ cúng đầu năm. Hiện nay, tập tục này vẫn còn lưu truyền và được duy trì ở nhiều地方.
Cách xem chân gà cúng chỉ thực sự đúng khi bạn thành tâm và không lợi dụng phong tục này vào những mục đích xấu. Có thể nói tục xem chân gà cúng là một nét đẹp của người dân Việt Nam, rất nên lưu giữ nhưng không nên mê tín, sùng bái thái quá.
Để tìm hiểu thêm về các chủ đề tâm linh và văn hóa truyền thống, bạn có thể truy cập chuaphatanlongthanh.com để tham khảo thêm nhiều bài viết bổ ích khác.
Như vậy, thông qua bài viết này, chúng ta đã cùng nhau tìm hiểu về cách xem chân gà cúng một cách chi tiết và khoa học. Từ khâu chuẩn bị, lựa chọn gà, đến việc giải mã các dáng chân gà cát hung, hy vọng bạn đọc sẽ có thêm những kiến thức bổ ích để áp dụng vào đời sống tâm linh của gia đình một cách trọn vẹn và ý nghĩa nhất.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 16, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
