Tết Nguyên Đán là khoảnh khắc thiêng liêng để tri ân tổ tiên và cầu mong những điều tốt đẹp cho năm mới. Tuy nhiên, không phải ai cũng nắm rõ nghi thức cũng như bài văn khấn chuẩn xác cho những ngày đầu năm. Việc chuẩn bị một bài cúng mùng 1, mùng 2, mùng 3 Tết tại nhà, cơ quan hay cửa hàng giúp gia chủ thể hiện lòng thành kính và giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.
Bài viết này cung cấp một cẩm nang toàn diện về nghi lễ cúng Tết, từ khâu chuẩn bị đến nội dung bài khấn chi tiết, giúp bạn thực hiện nghi thức một cách trang nghiêm và đúng đạo lý.
Có thể bạn quan tâm: Review Chi Tiết Dịch Vụ Đồ Cúng Trọn Gói Đồ Cúng Cát Tường Có Tốt Không?
Tổng quan về nghi thức cúng Tết Nguyên Đán
Cúng Tết Nguyên Đán không chỉ là một phong tục đơn thuần mà còn là sự kết nối tâm linh giữa con cháu với tổ tiên và các đấng thần linh cai quản vùng đất. Nghi thức này thường được thực hiện vào sáng mùng 1, mùng 2 và mùng 3 Tết với mục đích chính là cầu an, cầu tài lộc và báo cáo công đức với các đấng bề trên.
Theo quan niệm truyền thống, việc cúng Tết cần được tiến hành tại các không gian trọng điểm như bàn thờ gia tiên, bàn thờ thần tài thổ địa (đối với cửa hàng, công ty) và bàn thờ tổ tiên tại nhà. Tùy vào điều kiện và tín ngưỡng, gia chủ có thể chọn lựa hình thức tụng kinh hoặc chỉ đọc văn khấn đơn giản. Dù chọn hình thức nào, sự thành tâm luôn là yếu tố quan trọng nhất.
Có thể bạn quan tâm: Khám Phá Sâu: Thầy Cúng Đại Chiến – Những Câu Chuyện Đáng Đọc Nhất Về Yuta & Toge
Những lưu ý quan trọng trước khi hành lễ
Trước khi bước vào nghi thức cúng Tết, việc chuẩn bị chu đáo về vật phẩm và tâm thế là vô cùng cần thiết. Dưới đây là những điểm bạn cần ghi nhớ:
- Chuẩn bị mâm cúng: Mâm cúng Tết thường bao gồm hoa quả tươi, trà, nước lọc và các món chay thanh đạm. Tránh sử dụng các món mặn nếu bạn thực hiện nghi thức theo Phật giáo hoặc muốn giữ không khí trang nghiêm, thanh tịnh.
- Sắp xếp không gian: Bàn thờ cần được lau dọn sạch sẽ, gọn gàng. Ánh sáng nên đủ ấm cúng, tránh để các vật dụng lộn xộn xung quanh.
- Tâm thế người hành lễ: Người đọc văn khấn nên tắm rửa sạch sẽ, mặc trang phục chỉnh tề (ưu tiên trang phục truyền thống hoặc trang phục nghiêm trang). Trước khi đọc, nên rửa tay bằng nước thơm hoặc nước muối để thanh tẩy.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Mâm Cỗ Cúng Ông Công Ông Táo Đơn Giản Và Đầy Đủ Nhất
Các bước chuẩn bị mâm cúng cơ bản
Một mâm cúng Tết chuẩn không cần quá xa hoa nhưng phải thể hiện được tấm lòng. Các bước chuẩn bị cụ thể như sau:
- Lập bàn thờ: Xếp mâm cúng lên bàn thờ gia tiên hoặc bàn thờ thần tài. Đặt mâm cúng ở vị trí trang trọng, không bị che khuất.
- Sắp xếp lễ vật: Xếp hoa quả tươi ở vị trí trung tâm. Các tách trà và ly nước được xếp ngay ngắn xung quanh.
- Chuẩn bị bài văn khấn: In hoặc ghi sẵn bài văn khấn ra giấy để đọc cho trôi chảy, tránh quên lời.
- Thắp hương: Dùng nến hoặc hương để thắp. Khi thắp hương, nên thắp từ bàn thờ gia tiên trước, sau đó đến bàn thờ thần linh (nếu có).
Có thể bạn quan tâm: Mâm Cỗ Cúng Rằm Tháng Giêng: Cẩm Nang Chuẩn Xác Từ A Đến Z
Văn khấn cúng mùng 1, mùng 2, mùng 3 Tết
Dưới đây là bài văn khấn chi tiết được soạn thảo dựa trên nghi thức truyền thống, phù hợp cho việc cúng tại gia đình, cơ quan hoặc cửa hàng. Bạn có thể chọn một trong hai hình thức: không tụng kinh hoặc có tụng kinh tùy theo điều kiện.
I. Văn khấn cúng Tết (không tụng kinh)
Hình thức này phù hợp cho những gia đình muốn thực hiện nghi lễ nhanh chóng nhưng vẫn giữ được sự trang nghiêm.
Nghi thức:
Cắm hương, quỳ, chắp tay, chủ sám bạch.
Nội dung bài khấn:
Nam mô Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni!
Chúng con kính bạch chư Phật, chư Bồ Tát, chư Thánh Hiền Tăng chứng minh và gia hộ cho chúng con.
Đệ tử con tên là: … ở tại địa chỉ: …
Hôm nay, nhân ngày… tháng… của năm mới, gia đình/cơ quan/cửa hàng,… xin tác lễ cúng Tết.
Gia đình/cơ quan/cửa hàng,… xin thành tâm sắm sửa vật thực, lòng thành để dâng cúng.
Chúng con xin thỉnh mời chư Thiên, chư Thần Linh về đây ủng hộ cho khóa lễ.
Chúng con xin nương oai lực Tam Bảo, chúng con xin thỉnh mời:
- + Lễ cúng tại nhà: hương linh gia tiên họ… hợp duyên; hương linh trên đất tại… hợp duyên; hương linh hữu duyên với toàn thể gia đình; (tùy mời thêm)…
- + Lễ cúng tại cơ quan, cửa hàng: các hương linh có duyên tại các phần đất thuộc sở hữu, cùng các hương linh hữu duyên trên mọi sự mọi việc của (tên cơ quan/cửa hàng,…)
– Phát tâm công đức (nếu không phát tâm thì không đọc phần này):
Chúng con xin phát tâm công đức về Tam Bảo, để hồi hướng phước cầu an cho gia đình/cơ quan/cửa hàng,… và hồi hướng (cầu siêu) cho tất cả chư vị trong cõi tâm linh mà đã được thỉnh mời về khóa lễ này là…
Giờ này, chúng con xin tác lễ cúng dường vật thực thanh tịnh (nếu có vật thực do tự tay giết/xui người giết thì đọc: và chúng con không dâng cúng phần vật thực không thanh tịnh).
Thượng: Xin dâng lên cúng dường thập phương chư Phật chứng minh.
Trung: Xin dâng lên cúng dường chư Bồ Tát, chư Thánh Hiền Tăng chứng minh.
Hạ: Xin dâng cúng đến cho chư Thiên, chư Thần Linh.
Sau: Xin hiến cúng cho tất cả các chúng hương linh mà chúng con đã thỉnh mời.
Nam mô Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni! (1 chuông. 1 vái)
(Tụng. Mõ, chuông)
Biến thực chân ngôn:
Nam mô tát phạ đát tha, nga đá phả rô chỉ đế, ám tam bạt ra, tam bạt ra hồng. (3 lần. 1 chuông)
Biến thủy chân ngôn:
Nam mô tô rô bà ra, đát tha nga đá ra, đát điệt tha, án tô rô tô rô, bát ra tô rô, bát ra tô rô sa bà ha. (3 lần. 1 chuông)
Phổ cúng dường:
Án nga nga nẵng tam bà phạ phiệt nhật ra hồng. (3 lần. 3 chuông)
Nguyện cho các hương linh
Được thọ thực no đủ
Nghe kinh giác ngộ Pháp
Sinh lòng kính tín Phật
Nương tựa nơi Tam Bảo
Tu hành cầu thoát khổ
Nam mô Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni! (1 chuông. 1 vái)
(Chủ sám)
Chúng con xin hồi hướng công đức trong khóa lễ cúng này, cùng công đức khác mà gia đình/cơ quan/cửa hàng,… đã phát tâm tạo lập để hồi hướng (cầu siêu) cho chư vị trong cõi tâm linh mà chúng con đã bạch thỉnh, nguyện cho tất cả chư vị được tăng phước, nương tựa Tam Bảo tu hành, sớm giác ngộ giải thoát.
Và chúng con lại xin hồi hướng cầu an cho gia đình/cơ quan/cửa hàng,… được (đọc mong cầu)…
Nam mô Chứng Minh Sư Bồ Tát Ma Ha Tát!
Nam mô Thường Gia Hộ Bồ Tát Ma Ha Tát!
Nam mô Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni! (1 chuông. 1 lễ)
(Hạ lễ)
Nam mô Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni! Giờ này khóa lễ của chúng con đã xong, chúng con xin hạ lễ.
Nam mô Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni! (1 vái)
II. Nghi thức cúng Tết (có tụng kinh)
Đây là hình thức trang trọng hơn, bao gồm các bước tụng kinh, đảnh lễ Phật và hồi hướng chi tiết. Hình thức này phù hợp với các Phật tử hoặc những gia đình muốn thực hiện nghi lễ dài hơn, sâu sắc hơn.
1. Nguyện Hương
(Quỳ)
Nguyện đem lòng thành kính
Gửi theo đám mây hương
Phảng phất khắp mười phương
Cúng dường ngôi Tam Bảo
Thề trọn đời giữ đạo
Theo tự tính làm lành
Cùng pháp giới chúng sinh
Cầu Phật từ gia hộ
Tâm Bồ Đề kiên cố
Chí tu đạo vững bền
Xa biển khổ nguồn mê
Chóng quay về bờ giác.
Nam mô Hương Cúng Dường Bồ Tát
Nam mô Hương Cúng Dường Bồ Tát
Nam mô Hương Cúng Dường Bồ Tát Ma Ha Tát! (3 chuông)
2. Văn Khấn
(Quỳ, chắp tay)
Nam mô Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni! Chúng con kính bạch chư Phật, chư Bồ Tát, chư Thánh Hiền Tăng chứng minh và gia hộ cho chúng con.
Đ đệ tử con tên là:… ở tại địa chỉ:…
Hôm nay, nhân ngày… tháng… của năm mới gia đình /cơ quan/cửa hàng,… xin tác lễ cúng Tết.
Gia đình/cơ quan/cửa hàng,… xin thành tâm sắm sửa vật thực, lòng thành để dâng cúng.
Chúng con xin thỉnh mời chư Thiên, chư Thần Linh về đây ủng hộ cho khóa lễ.
Chúng con xin nương oai lực Tam Bảo, chúng con xin thỉnh mời:
- + Lễ cúng tại nhà: hương linh gia tiên họ… hợp duyên; hương linh trên đất tại… hợp duyên; hương linh hữu duyên với toàn thể gia đình; (tùy mời thêm)…
- + Lễ cúng tại cơ quan, cửa hàng: các hương linh có duyên tại các phần đất thuộc sở hữu, cùng các hương linh hữu duyên trên mọi sự mọi việc của (tên cơ quan/cửa hàng,…)
– Phát tâm công đức (nếu không phát tâm thì không đọc phần này):
Chúng con xin phát tâm công đức về Tam Bảo, để hồi hướng phước cầu an cho gia đình/cơ quan/cửa hàng,… và hồi hướng (cầu siêu) cho tất cả chư vị trong cõi tâm linh mà đã được thỉnh mời về khóa lễ này là…
Giờ này chúng con xin thỉnh hết thảy chư vị trong cõi tâm linh mà chúng con đã thỉnh mời vân tập về đây thọ hưởng phẩm thực hiến cúng của gia đình/cơ quan/cửa hàng,…và nghe kinh, thính Pháp cầu giác ngộ giải thoát.
Chúng con xin nhất tâm thỉnh mời.
Nam mô Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni! (1 chuông. 1 lễ)
3. Đảnh Lễ Phật
(Quỳ hoặc đứng, chắp tay. Pháp khí: khánh, chuông)
Đại từ đại bi thương chúng sinh,
Đại hỷ đại xả cứu hàm thức,
Tướng đẹp sáng ngời dùng trang nghiêm,
Chúng con chí tâm thành đảnh lễ. (1 chuông)
Chí tâm đảnh lễ: Tất cả chư Phật ba đời, tột hư không khắp pháp giới. (1 chuông. 1 lễ)
Chí tâm đảnh lễ: Tất cả Chính Pháp ba đời, tột hư không khắp pháp giới. (1 chuông. 1 lễ)
Chí tâm đảnh lễ: Tất cả Tăng bậc Hiền Thánh ba đời, tột hư không khắp pháp giới. (3 chuông. 1 lễ)
4. Tán Pháp
(Ngồi. Khai chuông mõ)
Pháp Phật深 mầu chẳng gì hơn,
Trăm ngàn muôn kiếp khó được gặp.
Nay con nghe thấy vâng gìn giữ,
Nguyện hiểu nghĩa chân Đức Thế Tôn.
Nam mô Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni! (3 lần. 3 chuông)
5. Tụng Kinh
(Ngồi, pháp khí: mõ, chuông)
Tùy theo ngày, bạn có thể chọn các bài kinh phù hợp để tụng niệm, giúp tăng trưởng công đức và trí tuệ.
- Ngày Mùng 1: Bài Kinh: Ngày Lành Tháng Tốt
- Ngày Mùng 2: Bài Kinh: Kinh Doanh Thành Công
- Ngày Mùng 3: Bài Kinh: Thiết Lập Hạnh Phúc
- Ngày Mùng 4: Bài Kinh: Cúng Linh và Kinh Tế Đàn
6. Cúng Thực
(Quỳ, chủ sám bạch)
Nam mô Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni! Giờ này, chúng con xin tác lễ cúng dường vật thực thanh tịnh (nếu có vật thực do tự tay giết/xui người giết thì đọc: và chúng con không dâng cúng phần vật thực không thanh tịnh).
Thượng: Xin dâng lên cúng dường thập phương chư Phật chứng minh.
Trung: Xin dâng lên cúng dường chư Bồ Tát, chư Thánh Hiền Tăng chứng minh.
Hạ: Xin dâng cúng đến cho chư Thiên, chư Thần Linh.
Sau: Xin hiến cúng cho tất cả các chúng hương linh mà chúng con đã thỉnh mời.
Nam mô Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni! (1 chuông. 1 vái)
(Tụng. Mõ, chuông)
Biến thực chân ngôn: Nam mô tát phạ đát tha, nga đá phả rô chỉ đế, ám tam bạt ra, tam bạt ra hồng. (3 lần. 1 chuông)
Biến thủy chân ngôn: Nam mô tô rô bà ra, đát tha nga đá ra, đát điệt tha, án tô rô tô rô, bát ra tô rô, bát ra tô rô sa bà ha. (3 lần. 1 chuông)
Phổ cúng dường: Án nga nga nẵng tam bà phạ phiệt nhật ra hồng. (3 lần. 3 chuông)
Nguyện cho các hương linh
Được thọ thực no đủ
Nghe kinh giác ngộ Pháp
Sinh lòng kính tín Phật
Nương tựa nơi Tam Bảo
Tu hành cầu thoát khổ
Nam mô Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni! (1 chuông. 1 vái)
7. Kệ Cát Tường
(Quỳ hoặc đứng; pháp khí: khánh)
Ngày an lành đêm an lành
Ngày đêm sáu thời thường an lành
Trong tất cả thời thảy an lành
Nguyện ngôi Thượng Sư thương nhiếp thọ
Ngày an lành đêm an lành
Ngày đêm sáu thời thường an lành
Trong tất cả thời thảy an lành
Nguyện ngôi Tam Bảo thường gia hộ
Ngày an lành đêm an lành
Ngày đêm sáu thời thường an lành
Trong tất cả thời thảy an lành
Nguyện chư Hộ Pháp thường ủng hộ
Nam mô Tiêu Tai Giáng Kiết Tường Bồ Tát Ma Ha Tát! (3 lần)
Nam mô Đại Bi Quan Thế Âm Bồ Tát! (7 lần)
8. Phục Nguyện
(Quỳ, chắp tay. Chủ sám bạch)
Nam mô Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni! Chúng con xin hồi hướng công đức trong khóa lễ cúng này, cùng công đức khác mà gia đình/cơ quan/cửa hàng,… đã phát tâm tạo lập để hồi hướng (cầu siêu) cho chư vị trong cõi tâm linh mà chúng con đã bạch thỉnh, nguyện cho tất cả chư vị được tăng phước, nương tựa Tam Bảo tu hành, sớm giác ngộ giải thoát.
Và chúng con lại xin hồi hướng cầu an cho gia đình/cơ quan/cửa hàng,… được (đọc mong cầu)…
Nam mô Chứng Minh Sư Bồ Tát Ma Ha Tát!
Nam mô Thường Gia Hộ Bồ Tát Ma Ha Tát!
Nam mô Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni! (1 chuông. 1 lễ)
9. Hồi Hướng
(Quỳ, chắp tay. Pháp khí: chuông, mõ hoặc khánh)
Công phu công đức có bao nhiêu,
Con xin lấy đó hồi hướng về,
Nguyện khắp pháp giới các chúng sinh,
Thảy đều thể nhập vô sinh nhẫn. (1 chuông)
Nguyên tiêu ba chướng sạch phiền não,
Nguyện được trí tuệ thật sáng ngời,
Nguyện các tội chướng thảy tiêu trừ,
Đời đời thường hành Bồ Tát đạo. (1 chuông)
Nguyên đem công đức tu hành này,
Chan rải mười phương khắp tất cả,
Hết thảy chúng con cùng các loài,
Đồng được lên ngôi Vô Thượng Giác. (3 chuông)
10. Tam Tự Quy
(Quỳ hoặc đứng, chắp tay. Pháp khí: khánh, chuông)
Tự quy y Phật, nguyện cho chúng sinh, hiểu thấu đạo lớn, phát tâm Vô Thượng. (1 chuông. 1 lễ)
Tự quy y Pháp, nguyện cho chúng sinh, thâm nhập kinh tạng, trí tuệ như biển. (1 chuông. 1 lễ)
Tự quy y Tăng, nguyện cho chúng sinh, quản lý đại chúng, hết thảy không ngại. (3 chuông. 1 lễ. Sau đó 1 hồi chuông kết lễ)
11. Bạch Phật Cúng Thí Thực/Phóng Sinh
(Không sắm lễ cúng thì không bạch. Nếu sắm lễ cúng phần nào thì bạch phần đó)
Nam mô Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni! Chúng con kính bạch chư Phật, chư Bồ Tát, chư Thánh Hiền Tăng chứng minh và gia hộ cho chúng con; chúng con xin thỉnh hết thảy chư Thiên, Thiện Thần, Hộ Pháp hoan hỷ ủng hộ cho chúng con, gia đình/cơ quan/cửa hàng,… có sắm sửa vật thực để cúng thí thực (cùng mua chúng sinh để cứu mạng cho chúng) chúng con xin phép được ra ngoài tác lễ cúng thí thực (phóng sinh).
Nam mô Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni!
Bạn có thể tham khảo thêm: Nghi thức cúng thí thực cô hồn và Bài cúng phóng sinh.
12. Bạch Hạ Lễ
(Nếu hạ lễ thì thực hành)
Nam mô Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni! Giờ này khóa lễ của chúng con đã xong, chúng con xin hạ lễ.
Nam mô Phật Bổn Sư Thích Ca Mâu Ni! (1 vái)
Kết luận
Việc thực hiện bài cúng mùng 1, mùng 2, mùng 3 Tết không chỉ là nghi thức bắt buộc mà còn là cách để mỗi người nhìn lại một năm cũ và hướng tới năm mới với nhiều thành tựu tốt đẹp. Dù bạn thờ cúng tại nhà, tại cơ quan hay cửa hàng, sự thành tâm và chuẩn bị chu đáo luôn là chìa khóa cho một năm mới an khang thịnh vượng.
Hy vọng những chia sẻ trong bài viết này sẽ giúp bạn đọc có thêm kiến thức và tự tin thực hiện nghi lễ một cách trọn vẹn. Đừng quên truy cập chuaphatanlongthanh.com để tham khảo thêm nhiều bài viết bổ ích về văn hóa, tâm linh và đời sống.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 17, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
