Có thể bạn quan tâm: 4 Ngọn Núi Nổi Tiếng Của Phật Giáo Trung Quốc: Hành Trình Tâm Linh Bậc Nhất
Dẫn Nhập: Niệm Phật – Con Đường Giải Thoát Vạn Người Tin Dùng
Trong hành trình tu tập Phật pháp, niệm Phật từ lâu đã trở thành pháp môn được hàng triệu người chọn lựa để hướng về an vui, giải thoát. Không phân biệt giới tính, tuổi tác hay nghề nghiệp, ai cũng có thể bắt đầu niệm một câu “A Di Đà Phật” để gieo duyên với cõi Tịnh Độ. Tuy nhiên, để việc niệm Phật không chỉ là lời tụng đơn thuần mà trở thành công phu vững chắc, mang lại lợi ích thực tiễn trong đời sống và hướng đến giải thoát, cần có những phương pháp rõ ràng, hệ thống.
Bài viết này xin giới thiệu 48 pháp niệm Phật – một bộ chỉ dẫn toàn diện, được đúc kết từ kinh nghiệm tu tập của các bậc tiền bối. Từ việc giữ tâm, giữ khẩu, chỉnh thân đến các kỹ thuật niệm như niệm lớn, niệm nhỏ, niệm thầm, mặc niệm, điều hòa hơi thở… đều được trình bày chi tiết, dễ hiểu, dễ thực hành. Dù bạn là người mới bắt đầu hay đã có thời gian tu tập, 48 pháp này đều là kim chỉ nam quý báu giúp bạn tiến bộ từng ngày trên con đường hướng thiện, hướng giải thoát.
Tổng Quan: 48 Pháp Niệm Phật Bao Gồm Những Gì?
48 pháp niệm Phật được chia làm bốn nhóm chính, bao quát toàn bộ quá trình tu tập:
- Nhóm 1: Kiểm Soát Thân Khẩu Ý (Pháp 1-3) – Làm nền tảng, giúp tâm thanh tịnh, tránh tạo nghiệp xấu.
- Nhóm 2: Kỹ Thuật Niệm Phật (Pháp 4-14) – Các phương pháp niệm khác nhau, tùy theo hoàn cảnh và trình độ.
- Nhóm 3: Ứng Dụng Trong Đời Sống (Pháp 15-39) – Hướng dẫn niệm Phật trong các tình huống cụ thể: bận rộn, rảnh rỗi, lúc vui, lúc buồn, lúc bệnh, lúc lâm chung…
- Nhóm 4: Các Pháp Hành Phụ Trợ & Nâng Cao (Pháp 40-48) – Bao gồm kết kỳ, tụ hội, hộ niệm, phát nguyện, sám hối…
Mỗi pháp đều có lý do, cách thực hành và lợi ích cụ thể, giúp người tu dễ dàng áp dụng.
Nhóm 1: Kiểm Soát Thân Khẩu Ý – Nền Tảng Của Niệm Phật
Pháp 1: Niệm Phật Nên Giữ Ý Căn
Khi đã dùng tâm này để niệm Phật, hãy buông bỏ mọi việc thiện hay ác tạp nhạp. Không nên ôm giữ những kỷ niệm hay lo lắng về quá khứ, cũng không nên để tâm chạy theo các vọng tưởng tương lai. Hãy sống trọn vẹn với hiện tại, làm việc gì thì làm việc đó một cách tỉnh thức, xong rồi thì xả. Đừng để tâm day dứt hay bám víu, vì điều đó sẽ chướng ngại tâm niệm.
Khi tâm niệm thuần thục, ý địa (tâm thức) sẽ tự nhiên sáng tỏ và chuyên chú. Lúc đó, tâm không còn duyên theo việc tạp, mà luôn an trú trong câu Phật hiệu. Niệm Phật chính là phương tiện chuyển phàm thành thánh, đưa con người từ khổ đau đến an vui, từ luân hồi đến giải thoát.
Pháp 2: Niệm Phật Nên Giữ Khẩu Nghiệp
Khi dùng miệng này để niệm Phật, hãy tránh xa bốn điều bất thiện về lời nói: sát sinh, trộm cắp, tà dâm và nói dối. Không nên buông lời nói lời ác, lời hai chiều, lời hung dữ hay lời vô ích.
Nếu lỡ nói lời bất thiện, hãy lập tức nhận ra: “Người niệm Phật không nên nói như thế.” Sau đó, hãy cố gắng niệm lớn vài câu danh hiệu Phật để trấn áp tâm mình và gột sạch những lời bất thiện ấy. Việc này giúp khẩu nghiệp thanh tịnh, lời nói trở nên thiện lành, dễ cảm hóa người khác cùng hướng thiện.
Pháp 3: Niệm Phật Phải Chỉnh Thân Nghiệp
Thân thể là phương tiện để tu tập. Khi đã dùng thân này để niệm Phật, hãy luôn giữ gìn oai nghi: đi, đứng, ngồi, nằm đều ngay ngắn, đoan chính. Thân đoan chính thì tâm mới được thanh tịnh.
Người niệm Phật nên tự nghiệm điều này, bởi thân tâm tương ưng – thân an thì tâm mới định, tâm định thì niệm mới sâu. Không ai có thể niệm Phật trong tư thế buông lung, tâm loạn mà mong đạt được kết quả tốt.
Nhóm 2: Kỹ Thuật Niệm Phật – Đa Dạng Phương Pháp Cho Mọi Hoàn Cảnh
Pháp 4: Niệm Phật Kèm Lần Chuỗi
Mỗi khi niệm một tiếng “A Di Đà Phật”, hãy dùng tay lần một hạt chuỗi. Nên niệm bốn chữ (A Di Đà Phật) thay vì sáu chữ (Nam Mô A Di Đà Phật) vì bốn chữ dễ thành khối, dễ giữ tâm hơn.
Có thể chọn lần chuỗi tại chữ “A” hoặc chữ “Đà”, miễn là có quy luật rõ ràng, không đổi qua đổi lại. Việc lần chuỗi giúp mượn vật để nhiếp tâm, tránh tán loạn, đặc biệt hữu ích với người mới bắt đầu.
Pháp 5: Niệm Lớn Tiếng
Khi tinh thần uể oải, buồn ngủ, hoặc vọng tưởng dấy khởi nhiều, hãy niệm Phật to tiếng. Niệm to giúp trấn tỉnh tinh thần, đánh thức tâm thức. Cứ niệm như vậy vài trăm câu, tự nhiên tâm sẽ chuyển sang trạng thái an tịnh.
Lý do là nhĩ căn rất nhạy, tiếng động dễ lọt vào tâm. Nếu để tiếng ồn bên ngoài chi phối, tâm sẽ động, tạp niệm sẽ nổi dậy. Niệm to là cách giữ gìn nhĩ căn, mở mang tâm linh. Khi đó, tâm chỉ nghe tiếng niệm của chính mình, mỗi tiếng rõ ràng, trọn vẹn, thì những điều thị phi, phải quấy tự nhiên buông xả.
Pháp 6: Niệm Nhỏ
Khi tâm thần đang tán loạn, hay đang bận rộn với công việc, cảm thấy niệm to không tiện, thì nên niệm nhỏ. Tiếng niệm nhỏ nhưng phải rõ ràng, tâm念 kỹ. Khi hơi thở đã điều hòa, tinh thần phấn chấn, mới chuyển sang niệm to.
Niệm nhỏ phù hợp khi ở nơi công cộng, khi đang làm việc, hoặc khi cần giữ sự yên tĩnh cho người khác.
Pháp 7: Niệm Thầm (Kim Cang Trì)
Khi tâm khí không điều hòa, hoặc đang ở nơi không tiện niệm to, niệm nhỏ, thì dùng phương pháp niệm thầm. Miệng không phát âm, chỉ động môi nhẹ, dùng tâm念 từng chữ, từng câu rõ ràng.
Không cần câu nệ niệm nhiều hay ít, điều quan trọng là mỗi chữ, mỗi câu đều phải phát xuất từ tâm. Pháp này rất kín đáo, có thể thực hành bất cứ lúc nào, bất cứ nơi đâu.
Pháp 8: Mặc Niệm
Đây là pháp cao hơn niệm thầm. Khi không muốn động môi, cũng không muốn phát tiếng, thì dùng mặc niệm: tâm念 duyên một cảnh, âm thầm dùng lưỡi gõ nhẹ vào răng cửa, hoặc chỉ cần tưởng tượng cũng được.
Cái quan trọng là tiếng niệm phải rõ ràng, nhưng tiếng này không phát ra từ miệng mà phát ra từ tánh (bản chất). Tánh nghe phải thông suốt nội tâm, nội tâm in trên đầu lưỡi, đầu lưỡi kéo lấy niệm căn, tánh nghe nghe tánh, ba thứ dung hội, niệm niệm viên thông. Luyện tập lâu ngày sẽ thành tựu pháp quán Duy Tâm Thức.
Pháp 9: Điều Hòa Hơi Thở
Khi tâm đang tịnh, khí đang bình, hãy tưởng tượng thân mình đang ở trong vòng hào quang tròn. Thầm quán trên đầu, từ chót mũi, tưởng hơi thở ra vào. Mỗi một hơi thở, thầm niệm một câu “A Di Đà Phật”.
Phương pháp này giúp điều hòa hơi thở, không nhanh không chậm. Tâm念 và hơi thở nương tựa nhau, đi cùng nhau ra vào. Dù đang đi, đứng, ngồi, nằm, cũng nên làm như vậy, đừng để gián đoạn.
Luyện tập lâu ngày, cả hơi thở lẫn câu niệm đều không còn phân biệt, tâm念 cũng đồng với hư không. Đến lúc tâm nhãn khai thông, tam muội (chánh định) tự nhiên hiện tiền, đó chính là Duy Tâm Tịnh Độ.
Pháp 10: Tùy Phận
Khi tâm hôn trầm (uể oải, buồn ngủ) nhiều, nên kinh hành (đi niệm Phật). Khi tâm loạn (tán loạn) nhiều, nên ngồi ngay thẳng, yên lặng mà niệm.
Nếu đi hay ngồi đều không tiện, thì có thể quỳ, đứng, hoặc tạm nằm cũng được. Điều quan trọng là bốn chữ hồng danh đừng để một niệm lãng quên. Đây là yếu quyết để hàng phục tâm ma.
Pháp 11: Chỗ Nào Cũng Niệm Phật Được
Niệm Phật không kén chọn nơi chốn. Dù là chỗ sạch hay không sạch, chỗ vắng vẻ hay ồn ào, chỗ vui vẻ hay buồn bã, đều có thể niệm Phật.
Có thể bạn quan tâm: 48 Cách Niệm Phật: Toàn Tập Bí Quyết Tu Tập Trong Đời Sống Hiện Đại
Hãy tự nhắc nhở: “Bao nhiêu cảnh đời này ta đã trải qua vô số lần, từ nhiều kiếp đến giờ. Chỉ có việc niệm Phật vãng sanh là ta chưa thực hành trọn vẹn, nên vẫn còn luân hồi.”
Giờ đây, đừng quản niệm được hay không, chỉ cần thề giữ chặt tâm niệm Phật, dù chết cũng không buông. Vì sao? Vì chỉ cần để một phút gián đoạn, thì bao nhiêu thiện, ác, vô ký (không thiện không ác) sẽ lại sanh khởi.
Ngay cả khi đi vệ sinh hay sản phụ lúc lâm bồn, cũng nên chăm chú niệm Phật. Càng khổ càng niệm, càng đau càng niệm nhiều. Như đứa trẻ gọi mẹ, không sợ mẹ giận. Nếu sợ mà không gọi, đứa trẻ sẽ sa vào hầm phân, chết mất, không gặp được mẹ.
Pháp 12: Niệm Phật Có Định Thời Hay Không?
Pháp 11 không định thời, nhưng ít người làm được. Vì vậy, nên định thời là hai thời: sáng và tối. Hãy hoạch định một khóa tụng cố định, từ nay đến suốt đời, không thêm không bớt.
Ngoài hai thời đó, trong 24 giờ, có thể niệm được một câu thì niệm một câu, niệm được nhiều câu thì niệm nhiều câu, bất luận niệm to hay nhỏ.
Cổ đức có dạy:
Ít nói một câu tạp
Nhiều niệm một câu Phật
Đẹp đẽ biết bao nhiêu!
Pháp 13: Có Đối Trước Tượng Hay Không Khi Niệm Phật?
Khi niệm trước tượng Phật, hãy coi tượng đó là Phật thật, không câu chấp một phương hướng hay một thân nào. Chỉ cần nghĩ: “Ta chỉ nhất tâm, tâm chỉ nhất Phật. Mắt nhìn tượng Phật, tâm niệm danh Phật, hết sức thành kính.”
Hết sức thành kính ắt sẽ linh cảm. Khi không có tượng, nên ngồi ngay ngắn, quay mặt về hướng Tây. Mỗi khi khởi tâm động念, hãy tưởng hào quang đức A Di Đà Phật trụ trên đỉnh đầu, mỗi niệm mỗi câu đều không rơi vào khoảng không, hắc nghiệp (nghiệp xấu) cũng có thể tiêu diệt.
Pháp 14: Niệm Phật Trong Lúc Bận Rộn
Dù bận rộn, nếu niệm được một câu thì niệm một câu, niệm được mười câu thì niệm mười câu. Chỉ cần trong khoảnh khắc bận rộn có được chút rảnh rang, liền buông bỏ thân tâm, sáng suốt tụng trì.
Có người xưa đã làm thơ rằng:
Đi niệm A Di Đà
Ngồi niệm A Di Đà
Ví dù bận rộn như tên
A Di Đà Phật niệm lên thường thường.
Nhóm 3: Ứng Dụng Trong Đời Sống – Niệm Phật Mọi Lúc MỌi Nơi
Pháp 15: Lúc Nhàn Rỗi Nên Niệm Phật
Cuộc đời có nhiều người quá khổ, muốn rảnh một chút cũng không có. Nay ta được rảnh rang, lại nghe biết pháp niệm Phật, cần phải gắng gổ, thúc liễm thân tâm, chuyên trì Phật niệm.
Như vậy mới không uổng phí tấc vàng quang âm. Nếu để tâm念 buông trôi, luống tiêu ngày tháng, uổng phụ bốn ân (ân cha mẹ, ân chúng sinh, ân quốc gia, ân tam bảo), một mai vô thường đến, sẽ lấy gì chống cự?
Pháp 16: Người Giàu Có Cũng Nên Niệm Phật
Phước đức đời này đều từ tu hành kiếp trước. Những gì tôn quý vinh hoa, có thể là các bậc cao tăng chuyển thế. Nhưng vinh hoa không trường cửu, nếu lại tạo nghiệp chướng, khó thoát biển trầm luân.
Hãy tự hỏi: Những gì ta có thể mang theo khi nhắm mắt? Đó chính là công đức niệm Phật. Như thuyền đi nhờ nước, hãy dùng công đức này làm phương tiện vượt biển sanh tử.
Có thể lập thất niệm Phật, mời tăng hướng dẫn, in kinh Tịnh Độ, đặt tượng Phật để chiêm ngưỡng và niệm. Việc làm tuy ít, nhưng phải dụng công nhiều, lại phải chí quyết vãng sanh. Đó là con đường tu hành của mọi người, không luận sang hèn.
Pháp 17: Kẻ Nghèo Hèn Cũng Nên Niệm Phật
Than ôi! Có kẻ đã làm nô lệ, bị người sai sử, vất vả khổ sở, mà không cầu thoát khỏi, thì về sau càng khổ hơn.
Hãy biết rằng bốn chữ hồng danh không luận sang hèn, giàu nghèo, già trẻ, nam nữ. Mỗi ngày sáng sớm, chí tâm quay mặt về hướng Tây, niệm mười câu “A Di Đà Phật”, không xen không dứt, cầu sanh Cực Lạc. Hiện đời sẽ được nhiều lợi ích, lúc lâm chung ắt được vãng sanh. Đức A Di Đà Phật chính là chiếc thuyền cứu mạng cho mọi người trong biển khổ.
Pháp 18: Tịnh Tế Niệm Phật
Người có trí huệ chớ để bị mê hoặc, hãy tịnh tế niệm Phật để trí huệ thêm kiên cố.
Người trí niệm Phật thì thiên hạ sẽ có nhiều người niệm Phật. Người trí niệm Phật thì kẻ tu ngoại đạo sẽ dễ trở về chánh đạo. Vì sao? Vì tiếng tăm của người trí có thể mở lòng họ, trí tuệ của người trí có thể cứu độ họ.
Pháp 19: Lão Thực Niệm Phật
Đã không cầu danh lợi, cũng không khoe tài năng, chắc thật tu hành thật là rất khó. Tổ sư dạy: “Tìm một người si độn cũng không có.” Nay người niệm Phật chính là lo mình không được si độn mà thôi.
Hai chữ Lão Thực là đại lộ thẳng tắp đưa người sang Tây phương. Vì sao? Vì hai chữ này nghĩa là ngoài bốn chữ “A Di Đà Phật” không thêm một mảy may vọng tưởng nào.
Pháp 20: Được Điều Vui Mừng, Nhớ Niệm Phật
Khi gặp điều vui, dù là do người hay do việc, đều là cảnh vui của kiếp người. Nhưng phải biết cái vui đó là hư huyễn không thật, không thể tồn tại lâu dài.
Hãy nương nơi giây phút vui vẻ đó, xoay tâm niệm Phật. Ánh hào quang của Phật sẽ giúp bạn dứt bỏ ít nhiều ác niệm, những điều tốt đẹp sẽ liên miên, tu hành như ý, mãi đến lúc mạng chung được vãng sanh Cực Lạc. Há chẳng vui mừng lắm sao?
Pháp 21: Hứa Nguyện Niệm Phật
Trì danh niệm Phật để cầu vãng sanh, nhưng oai lực của chư Phật không thể nghĩ bàn. Hễ niệm danh hiệu các Ngài, sở nguyện đều tùy tâm. Kinh dạy: niệm Phật có 10 điều lợi ích (xem phần sau).
Thay vì cầu cúng quỷ thần, tạp tu sám hối, khấn vái ác nguyện, tin bói toán, chiêm bái, không bằng dùng niệm Phật để cầu nguyện.
Có người hỏi: “Niệm Phật mà không ứng nghiệm thì sao?”
Đáp: “Chưa niệm Phật đã lo không ứng nghiệm, chính cái nhơn không ứng nghiệm đó dẫn đến kết quả không ứng nghiệm. Nhơn thế nào thì quả thế ấy, há không đáng sợ sao?”
Pháp 22: Niệm Phật Để Cầu Cởi Mở
Tất cả nghịch cảnh quanh ta đều do trái duyên (duyên xấu) nên có hiện. Ta phải cam nhận, tùy thuận, có thể tránh thì tránh, dứt được thì dứt, nhưng đừng quên niệm Phật.
Phật có vô lượng trí huệ, phước đức, quang minh, sẽ gia hộ cho ta. Dù gặp nghịch duyên, trái cảnh, cũng có thể chuyển thành thuận duyên, thuận cảnh.
Có thể bạn quan tâm: Hành Trình Tu Luyện: 4 Thầy Trò Đường Tăng Thành Phật
Pháp 23: Hổ Thẹn Tự Gắng Niệm Phật
Đời này hay kiếp trước, ác quả đã thành, khổ báo ắt đến. Không nên đổ thừa cho vận mệnh, mà nên tự hổ thẹn mình chẳng sớm lo tu. Mỗi lần tưởng Phật, hãy tưởng như lông trong thân dựng đứng, năm vóc rã rời, buồn thương, cảm mến, đau xót, không muốn sống.
Như vậy, mỗi câu mỗi chữ từ gan tủy mà ra, mới là chơn cảnh niệm Phật.
Ngày nay, nhiều người niệm Phật miệng niệm mà tâm tán, hoặc chỉ nhiếp tâm lúc niệm, dứt niệm thì tâm mê. Lại có người đang niệm Phật mà xen chuyện tạp. Dù niệm suốt đời cũng không linh cảm. Mọi người thấy vậy, cho rằng niệm Phật vãng sanh là lời láo khoét. Lỗi ấy há do Phật sao?
Pháp 24: Khẩn Thiết Niệm Phật
Người ở trong hoàn cảnh khổ đáng thương mà ta không thương là trái nhơn tính. Chỉ thương suông thì không hợp tánh Phật. Đã thương thì phải tìm phương thoát khổ, tìm cách cho mọi người rốt ráo thoát khổ.
Phải biết Phật được tôn là Đấng Đại Bi vì Ngài hay cứu khổ chúng sinh. Ta niệm Phật với lòng từ bi, cầu mong được lòng từ bi của Phật gia hộ, cứu vớt khổ não. Cái niệm đó phải khẩn thiết đến bực nào?
Pháp 25: Cúng Dường Niệm Phật
Gặp tiết lễ hay ngày vía Phật, Bồ Tát, nên cúng dường hương đăng hoa quả tùy phần. Nhưng đó chỉ là tài cúng, chưa phải pháp cúng. Pháp cúng thuộc về tâm, quý hơn tài cúng.
Ngày nay, tà giáo thạnh hành, bày đặt pháp cúng kiến la liệt quả phẩm, tam sanh, heo, dê, gà, vịt, có ích gì cho tu hành? Thậm chí chiêu hồn dẫn quỷ, tà mê dị đoan, làm hao tài tổn mạng, dối gạt người đời.
Chỉ có pháp môn niệm Phật là vạn bệnh tiêu trừ, không tốn không hao, lại ít người biết đến. Kính mong những trang thức giả đừng để bị lầm.
Pháp 26: Niệm Phật Để Báo Ơn Cha Mẹ
Ân cha mẹ là ân to lớn nhất, làm sao báo đáp? Cung phụng ăn uống, lập công danh hiển đạt, chỉ là phép báo đáp thế gian, dù không phải bất thiện nhưng chưa trọn vẹn, vì vẫn còn trong khổ lụy kiếp người.
Chỉ có cách niệm Phật và khuyên cha mẹ niệm Phật, đem công đức hồi hướng Tây phương, là gieo hột giống kim cương, về sau ta và cha mẹ cùng được giải thoát. Huống chi một câu niệm Phật có thể tiêu vô biên tội chướng. Ai muốn báo ân cha mẹ, không thể không biết pháp này.
Pháp 27: Bố Thí Bằng Cách Niệm Phật
Thấy người khổ não, trước phải giúp an thân (cho cơm, cho áo), rồi mới an ủi khuyên niệm Phật. Cứu cái khổ nhứt thời thì bố thí là gấp, nhưng cứu cái khổ nhiều kiếp thì niệm Phật gấp hơn.
Thấy người hay vật bị nạn, sức mình không cứu được, phải niệm Phật cầu an cho hồn thức. Đêm thanh tụng niệm cầu nguyện mọi loài thoát tai ương. Gặp đao binh, tật dịch, năm canh trì niệm cầu cho chúng sanh tiêu trừ oan khổ.
Hãy quán tưởng: Một câu A Di Đà Phật của ta đây, trên đến trời Hữu Đảnh, dưới suốt đáy Phong Luân, mọi loài chúng sanh một thời đều được lợi ích. Cách bố thí này thật không thể nghĩ bàn.
Pháp 28: Tự Tâm Niệm, Tự Tâm Nghe
Tâm tưởng rồi mới động lưỡi, lưỡi khua thành tiếng lại trở vào tự tâm, là pháp tâm niệm tâm nghe. Khi tâm niệm tâm nghe thì mắt không thấy bậy, mũi không ngửi bậy, thân không động bậy. Chủ nhơn ông (tự tâm) đã bị bốn chữ “A Di Đà Phật” bắt cóc mất rồi.
Pháp 29: Niệm Phật Trong Tiếng Niệm
Tiếng niệm đã thuần, trong sáu trần chỉ còn một thinh trần. Tất cả sáu căn gởi nơi nhĩ căn. Thân không cảm biết tới lui, lưỡi không biết khua động, ý không phân biệt, mũi không hít thở, mắt không biết mở nhắm. Chủ nhơn ông đã bị bốn chữ “A Di Đà Phật” chiếm trọn.
Hai thứ viên thông của ngài Quán Âm và Thế Chí cũng tức là một: không chi là chẳng viên, không chi là không thông. Căn tức là trần, trần tức là căn, căn và trần tức là thức. Mười tám giới dung hợp thành một giới.
Lúc niệm Phật, hãy chọn chỗ vắng, yên, sạch, khoảng 4-5 thước vuông, đi nhiễu một vòng theo hướng phải, rồi từ từ niệm to dần. Niệm như vậy độ 3 vòng trở lên, sẽ cảm thấy tâm và tiếng cùng bay vòng quanh khắp thái hư, bao bọc cả 10 phương, trùm đầy toàn pháp giới. Đó là an trụ thân tâm vào tiếng niệm Phật, là cảnh thù thắng để tiêu diệt phiền não.
Pháp 30: Niệm Phật Trong Ánh Sáng Của Tự Tâm
Tiếng là tiếng của tự tâm, ánh sáng cũng là ánh sáng của tự tâm. Tiếng của tự tâm quay quanh chỗ nào thì ánh sáng của tự tâm phóng ra ở chỗ ấy. An trụ trong tiếng tự tâm mà niệm Phật, tức là an trụ trong ánh sáng tự tâm mà niệm Phật.
Đây là cảnh thù thắng diệt được lòng tham phiền não, hành giả nên gắng tập.
Pháp 31: Niệm Phật Trong Thể Của Tự Tâm
Tiếng của tự tâm và ánh sáng tự tâm, tự nhiên tâm thể phơi bày. Chơn tâm này như tấm gương tròn lớn (Đại Viên Cảnh), rỗng thông sáng suốt, không gì ngăn ngại. Mười phương, ba đời, ta, Phật, chúng sanh, vòng khổ đời trược, đài sen cảnh tịnh, đều là bóng trong gương cả.
Niệm Phật trong tiếng tức trong ánh sáng, trong ánh sáng tức trong gương, không một không khác. Đây là cảnh thù thắng tột cùng, diệt hẳn tâm nhơ, cần phải gia công tu tập.
Pháp 32: Không Dứt
Buổi sáng niệm, buổi tối cũng niệm. Vô sự niệm, hữu sự cũng niệm. Chỗ sạch niệm, chỗ nhơ vẫn niệm. Không một niệm nào mà không phải niệm Phật.
Nếu có lúc gián đoạn thinh niệm (không nghe tiếng), nhưng không thể gián đoạn tâm niệm. Niệm Phật công phu đến thế thì dễ thành tam muội lắm.
Pháp 33: Không Tạp
Không xen tạp niệm tức là Chỉ, Chỉ là nhơn của Định. Dừng được tạp niệm thì chánh niệm (định) tự nhiên phát hiện.
Tạp niệm có ba: thiện, ác, vô ký. Trừ hết ba thứ mới là không tạp. Tâm cần vắng lặng, vắng lặng thì các niệm thiện ác không sanh. Tâm cần sáng suốt, sáng suốt thì vô ký niệm không có. Ngoài Phật không có niệm nên tường vắng lặng, trong niệm có Phật nên thường sáng suốt rõ ràng.
Pháp 34: Không Dừng
Không dừng tức là Quán, Quán là nhơn của Huệ. Câu trước đã qua, câu sau chưa đến, câu hiện tại cũng không dừng. Cứ thế mà quán sát, rõ ràng nhưng không thể được, không thể được nhưng lại rõ ràng.
Làm như vậy mãi sẽ thấu đạt lẽ vạn pháp duy tâm, tức Phật tức tâm, tức tâm tức Phật.
Pháp 35: Tức Thiền Tức Phật
Tham thiền hay tọa thiền đều là Thiền, Thiền hay Phật đều là tâm. Thiền tức là Thiền của Phật, Phật tức là Phật của Thiền.
Pháp môn niệm Phật đâu có ngại với tham thiền, tọa thiền? Người tham thiền có thể dùng bốn chữ “A Di Đà Phật” làm thoại đầu, niệm tới niệm lui, niệm xuôi niệm ngược, không rời đương niệm. Không nói tham thiền mà thiền ở trong đó rồi.
Có thể bạn quan tâm: 4 Thánh Địa Phật Giáo Cổ Xưa Huyền Thoại: Hành Trình Về Nguồn
Người tọa thiền đến giai đoạn nhứt tâm tương ưng, hoát nhiên như vinh vào hư không, mới là đắc thủ. Niệm Phật đến lúc nhứt tâm bất loạn, không phải tương ưng sao? Niệm đến lúc tâm không, không phải vĩnh viễn tương ưng sao?
Trong lúc niệm Phật, không hôn trầm, không tán loạn, chỉ, quán, định, huệ mỗi niệm viên thành. Nếu muốn tìm thiền, thiền ở đâu nữa?
Pháp 36: Tức Giới Tức Phật
Trì giới luật của Phật để trị thân, trì danh hiệu của Phật để trị tâm. Trì lâu thì thân thuần, niệm lâu thì tâm không. Tánh của niệm hay tánh của giới không hai.
Luôn trì giới thì tội lỗi không hiện, luôn niệm Phật thì lúc lâm chung đánh tan quỷ môn quan, vượt khỏi ba cõi. Nếu giữ giới có công phu, đem công đức hồi hướng Tây phương, chắc được trung phẩm. Nếu chưa giữ trọn cả hai, thì nên siêng niệm Phật như cứu lửa cháy đầu.
Pháp 37: Tức Giáo Tức Phật
Một Đại Tạng Kinh đều từ tâm khởi. Tâm nếu không Phật thì giáo lý cũng luống thôi. Nhưng có tâm ai mà không Phật? Chỉ vì tự mình không niệm vậy.
Người học giáo lý ắt có coi kinh Lăng Nghiêm. Mà có coi kinh Lăng Nghiêm ắt có kẻ chê đức Thế Chí mà trọng đức Quán Âm. Một chút chấp trước đó đủ kết thành nguồn gốc sanh tử. Dù học hay, thấy xa, hiểu rộng, chẳng qua chỉ giúp cái mầm khổ thêm tuổi, không giúp ích gì trong việc thoát ly sanh tử.
Hãy mau buông bỏ, buông bỏ tất cả để tâm niệm Phật cầu vãng sanh Tây phương, gần gũi đức Di Đà. Nếu không buông bỏ được thì đem công đức học kinh, giảng thuyết hồi hướng Tây phương, phát bốn điều thệ nguyện rộng lớn, cũng được kết quả không luống.
Thoảng hoặc hoằng dương pháp môn Tịnh Độ, nói cho người hiểu công đức niệm Phật, thì nháy mắt động niệm đều là trang nghiêm Tịnh Độ, được vãng sanh thượng phẩm.
Pháp 38: Không Trì Mà Trì
Vừa làm xong việc hay dứt lời nói, chưa kịp động đến câu niệm Phật, nhưng bốn chữ hồng danh đã hiện lên ngay. Đây là trạng thái dễ thành tam muội.
Pháp 39: Trì Mà Không Trì
Trì danh niệm Phật không mỏi chán, khoan khoái lại càng khoan khoái. Trong lúc niệm, trì bốn chữ thật rõ ràng, niệm đầu không lay động, bốn chữ bỗng nhiên tạm dừng. Cũng không có niệm tức bốn chữ, cũng không có niệm ngoài bốn chữ, tạm gọi là được thắng cảnh, nhưng chưa phải thật tâm không.
Siêng năng niệm Phật, cảnh này thường hiện, dần dần được tâm không. Nếu nhơn một niệm tâm không mà bị hôn trầm thì gọi là không có Huệ.
Phải biết: tâm càng không thì niệm càng linh, tâm càng không thì niệm càng tịnh. Đem cái ta trong tâm Phật mà niệm Phật ở trong tâm ta, không và bất không (có) đâu còn xứ sở? Như mặt trời, mặt trăng rực rỡ nơi bửu cung, vòng quanh núi Tu Di, châu lưu chiếu thiên hạ. Còn gì bằng Diệu Giác Viên Minh!
Nhóm 4: Các Pháp Hành Phụ Trợ & Nâng Cao
Pháp 40: Cô Thân Niệm Phật
Tỳ kheo tu hành không cần bạn lữ. Cảnh niệm Phật càng cô tịch càng hay! Cao thấp tùy hợp, hưởn gấp tùy phần, cốt mong cầu được thành một khối (nhứt tâm).
Lúc bấy giờ nên biết: thân cô nhưng tâm không cô, vì tâm chư Phật và đức Di Đà chưa từng rời ta. Móng lòng là Phật biết, khởi niệm thì Phật hay, lo gì cô tịch?
Nếu pháp môn Tịnh Độ còn điều gì chưa rõ, nên tìm kinh sách Tịnh Độ mà coi. Như: Kinh A Di Đà, Kinh Quán Vô Lượng Thọ, Thập Nghi Luận của Trí Giả Đại Sư, Tịnh Độ Hoặc Vấn của Thiên Như Hòa Thượng, Tịnh Độ Chỉ Quy của Ðại Hựu Thiền Sư, Long Thơ Tịnh Ðộ Văn, Tịnh Ðộ Thần Chung, Tây Phương Công Cứ, Tây Phương Xác Chỉ, Di Ðà Sớ Sao…
Pháp 41: Kết Kỳ Niệm Phật
Kết kỳ là kết thất (7 ngày làm một kỳ).
Nếu kết kỳ một mình:
- Thức ăn: cơm khô, trái cây, gừng sống, dầu mè.
- Vật dụng: lư hương, đèn dầu, bồ đoàn, ghế dựa, áo bông, khăn mũ, thùng vệ sinh, giấy vệ sinh.
Ngoài 12 thứ đó, không để gì cả. Có thể trong suốt một tuần không cho ai lai vãng, để rảnh rang niệm Phật.
Nếu có 5-6 người đồng phát tâm:
- Cần thỉnh một vị hộ thất.
- Lập qui điều nghiêm chỉnh dán trước cửa.
- Tất cả cử động, ăn uống, hương hoa đăng quả do vị hộ thất cung cấp.
- Những người đồng thất có thể suốt 7 ngày chí tâm niệm Phật.
Nếu còn hạn cuộc trong tình chấp buộc ràng, chưa biết lợi hại tu hành, thì đừng nên khinh suất làm việc này.
Pháp 42: Tụ Hội Niệm Phật
4-5 người hẹn nhau hội họp tu pháp niệm Phật. Trước hết phải đặt điều ước, trật tự, sau mới bắt đầu niệm.
Lúc đầu niệm thì một tiếng mõ một tiếng niệm, một người xướng bao nhiêu người niệm theo, đều đều không nên so le, lộn xộn mà làm loạn tâm người đồng niệm.
Pháp này không kết thất như pháp trên, mà tùy phương tiện tu tập, bao nhiêu người cũng được, bao nhiêu ngày cũng không hạn cuộc.
Pháp 43: Niệm Phật Để Thành Tựu Cho Người
- Ở yên một chỗ niệm Phật mà cầu nguyện cho người.
- Đồng với người khác kết kỳ niệm Phật.
- Dùng pháp môn niệm Phật chỉ dạy cho người biết.
- Cho người mượn sách Tịnh Độ mà xem.
- Phá những mối nghi lầm của người khác trong pháp môn này.
- Khuyên người bền chí niệm Phật.
Những việc ấy đều tốt và đều có công đức cả. Nhưng nếu người trong lúc lâm chung mà có mình đến hộ niệm, khiến người bệnh luôn nhớ câu niệm Phật, vừa nhớ vừa niệm, làm cho người ấy sau khi tắt hơi được vãng sanh Tây phương, đó là thành tựu pháp thân huệ mạng cho người, công đức này còn thù thắng hơn.
Pháp 44: Khi Có Tai Nạn Nên Niệm Phật
Lúc xảy ra tai nạn mà nhớ phát tâm niệm Phật, tất có kỳ ứng (ứng nghiệm lạ thường). Một nước bị can qua hay một làng bị dịch lệ, mà niệm Phật cầu, thì một người niệm một người an, trăm người niệm trăm người an.
Không phải Phật có lòng riêng, lúc nào cũng trong ánh sáng bình đẳng, vô tâm mà ứng hiện. Động niệm thành tiếng tự mình rõ biết hào quang đức A Di Đà Phật trụ trên đỉnh đầu, tự nhiên mỗi niệm đầy đủ, bền chắc, dài lâu. Hào quang Phật chiếu đến gia hộ các vị thiện thần độ trì, tự mình có thể lìa khỏi nạn tai. Xin đừng chuyển niệm.
Pháp 45: Niệm Phật Trong Lúc Chiêm Bao
Nguyện lực bền chắc, công phu tinh nhuần, ban ngày giữ niệm khẩn khẩn, ban đêm giữ niệm khư khư, thì trong giấc chiêm bao tự mình có thể niệm Phật. Đó là triệu chứng sắp vãng sanh, phải giữ điều hòa và cố gắng lên mãi, đừng lui đừng loạn.
Pháp 46: Niệm Phật Trong Lúc Bệnh
Bệnh là cơ sắp chết, chết là mối quan hệ của các thánh, phàm, tịnh, uế. Trong lúc bệnh (bệnh nặng) phải khởi tưởng sẽ chết, siêng niệm Phật, quyết định chờ chết, ắt có hào quang Phật đến tiếp dẫn, làm toại chí nguyện vãng sanh.
Nếu trong lúc bệnh dừng không niệm Phật thì tất cả sự ái luyến, sợ sệt, phiền não hiện lên rần rần, các thứ tạp niệm nhứt tề nổi dậy. Con đường sanh tử lấy gì cứu vớt?
Ngày xưa có vị Tăng bệnh nặng, rên thành tiếng “Ôi cha”, bỗng tự biết người tu nghĩ đến đạo mà rên như thế là sai, liền khởi niệm “A Di Đà Phật”. Cơn đau không dứt, nên một tiếng rên “ôi cha” là một tiếng niệm Phật tiếp theo, ngày đêm không dứt. Khi bịnh lành, thầy bảo: “Trong lúc bịnh tôi rên “ôi cha” và chen một tiếng niệm “A Di Đà Phật”, hôm nay bịnh lành, tiếng “A Di Đà Phật” hiện còn mà tiếng rên “ôi cha” chẳng biết biến đâu.”
Hy
Cập Nhật Lúc Tháng 12 15, 2025 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
