Mâm cúng giao thừa ngoài trời là một nghi lễ linh thiêng và quan trọng, đánh dấu thời khắc tiễn năm cũ, đón chào năm mới. Đây không chỉ là truyền thống văn hóa mà còn là cách con người thể hiện lòng thành kính với trời đất, thần linh và tổ tiên. Việc chuẩn bị một mâm cúng tươm tất, đúng chuẩn sẽ giúp gia chủ rước tài lộc, bình an cho cả năm. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết và chuẩn xác nhất để bạn có thể chuẩn bị mâm cúng giao thừa ngoài trời cho năm 2026.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Mâm Cúng Tất Niên: Từ Truyền Thống Đến Cách Thức Tổ Chức Hiện Đại
Bảng tổng hợp Mâm cúng giao thừa ngoài trời (Mặn & Chay)
Để giúp bạn dễ dàng hình dung và chuẩn bị, chúng tôi đã tổng hợp các món lễ vật cần thiết vào bảng so sánh dưới đây. Bạn có thể dựa vào đây để kiểm tra lại mâm cúng của gia đình mình.
| Tiêu chí | Mâm Cúng Mặn (Truyền thống) | Mâm Cúng Chay (Thực hành tín ngưỡng) |
|---|---|---|
| Lễ vật chính | Gà trống tơ luộc nguyên con, Bánh chưng, Xôi gấc, Giò lụa. | Xôi (gấc hoặc trắng), Bánh kẹo các loại, Bánh chưng chay (nếu có). |
| Hoa quả & Đồ dùng | Đĩa hoa quả ngũ sắc, Đĩa gạo muối, Rượu, Nước lọc, Trầu cau. | Đĩa hoa quả tươi, Nước ngọt/bia (lon), Trầu cau, Gạo muối. |
| Văn tự & Hương đăng | Sớ cúng (Văn khấn), Vàng mã, Mũ cánh chuồn, 3-5 nén hương, Đèn/nến. | Sớ cúng, Vàng mã, Mũ cánh chuồn, 3-5 nén hương, Đèn/nến. |
| Cách bày trí | Gà ở trung tâm, bánh chưng/xôi bên cạnh, rượu nước phía trước. | Xôi/bánh kẹo ở giữa, rượu nước bên trái, đèn nến bên phải. |
| Đối tượng phù hợp | Gia đình theo truyền thống, thờ cúng tổ tiên đầy đủ. | Gia đình theo đạo Phật, ăn chay trường hoặc kiêng kị mặn ngày Tết. |
Có thể bạn quan tâm: Mâm Cúng Thôi Nôi Cho Bé Trai: Cẩm Nang Chi Tiết Từ A-z Cho Cha Mẹ
Chuẩn bị mâm cúng giao thừa ngoài trời
Việc chuẩn bị mâm cúng đòi hỏi sự tỉ mỉ và thành tâm. Dưới đây là danh sách chi tiết các lễ vật cần chuẩn bị cho cả hai loại mâm cúng (mặn và chay) mà bạn có thể tham khảo.
1. Mâm cúng giao thừa ngoài trời cỗ mặn
Mâm cỗ mặn thường được chuẩn bị công phu hơn, thể hiện sự đầy đủ, ấm no của gia đình sau một năm làm lụng vất vả. Các lễ vật bao gồm:
- Gà trống tơ: Chọn gà luộc nguyên con, để nguyên mỏ và ngậm bông hồng đỏ (hoặc quả ớt) ở mỏ.
- Bánh chưng: Nên để nguyên lá, không cắt để giữ được hình dáng vuông vắn và hương vị đậm đà.
- Xôi gấc: Màu đỏ tượng trưng cho sự may mắn, tài lộc.
- Khoanh giò lụa: Chọn giò lụa ngon, cắt thành khoanh tròn đều.
- Đĩa hoa quả: Nên chọn 5 loại quả tượng trưng cho ngũ hành (Cam, Bưởi, Táo, Lê, Xoài…), rửa sạch, bày biện đẹp mắt.
- Đĩa gạo, muối: Dùng đĩa nhỏ chứa đầy gạo và muối trắng.
- Rượu, nước: 3 chén rượu trắng và 3 chén nước lọc (hoặc nước trà).
- Mũ cánh chuồn: Dùng để hóa vàng mã.
- Lọ hoa tươi: Hoa cúc hoặc hoa lay ơn (thường dùng 1 lọ).
- Vàng mã: Gói gọn gàng.
- Trầu, cau: 3 lá trầu và 3 quả cau (hoặc nhiều hơn tùy tục địa phương).
- Đèn/nến: 2 ngọn nến hoặc đèn dầu (không dùng đèn pin).
- Hương: 3-5 nén hương (nhang).
2. Mâm cúng giao thừa ngoài trời cỗ chay
Mâm cúng chay ngày nay cũng rất phong phú, thể hiện sự thanh tịnh và lòng từ bi. Các lễ vật bao gồm:
- Nước ngọt/bia lon: Thay thế cho rượu (có thể dùng nước lọc).
- Mũ giấy cánh chuồn: Dùng để hóa vàng.
- Sớ cúng quan Hành khiển: Văn bản khấn quan hành khiển năm mới.
- Bánh kẹo: Các loại bánh kẹo khô, mứt Tết.
- Xôi: Xôi gấc hoặc xôi trắng.
- Hoa: Hoa tươi (hoa cúc, hoa lay ơn).
- Tiền vàng mã: Gói gọn.
- Đèn/nến: 2 ngọn.
- Trầu cau: 3 lá trầu, 3 quả cau.
- Hương (3 – 5 nén).
- Rượu, nước: 3 chén nước lọc hoặc nước trà.
- Muối, gạo: 1 đĩa nhỏ.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Mâm Cúng Rằm Tháng Giêng Đầy Đủ Và Ý Nghĩa Nhất
Hướng dẫn cách bày mâm cúng giao thừa ngoài trời chuẩn nhất
Cách bày mâm cúng cũng mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc. Việc sắp xếp đúng thứ tự giúp mâm cúng trở nên trang nghiêm và hài hòa.
Cách bày mâm cúng giao thừa ngoài trời với mâm lễ mặn
Đối với mâm cỗ mặn, bạn cần sự cân đối và đẹp mắt:
- Chuẩn bị bàn: Đặt mâm lên một cái bàn chắc chắn, cao ráo. Dưới bàn nên trải khăn sạch (khăn đỏ hoặc khăn trắng thường được dùng).
- Sắp xếp đồ lễ:
- Gà: Đặt ở vị trí trung tâm của mâm (thường là ở giữa hoặc vị trí cao nhất). Gà luộc nguyên con, để ngay ngắn, ngậm bông hồng đỏ ở mỏ.
- Bánh chưng/Xôi gấc: Đặt bên cạnh đĩa gà. Bánh chưng bóc lá cẩn thận nhưng không cắt khoanh, để nguyên hình vuông. Nếu cúng xôi gấc thì đặt ở vị trí này thay cho bánh chưng.
- Giò lụa: Đặt bên cạnh đĩa bánh chưng (hoặc bên cạnh gà nếu không có bánh chưng). Giò nên cắt thành khoanh tròn đều.
- Đĩa hoa quả: Đặt sau gà và bánh chưng (hoặc ở vị trí còn lại trên mâm).
- Gạo, muối: Cho vào đĩa nhỏ, đặt bên cạnh đĩa hoa quả.
- Đèn/Nến: Đặt bên cạnh đĩa hoa quả hoặc ở vị trí dễ nhìn thấy.
- Rượu, nước: Đặt phía trước mâm lễ (gần mép bàn nhất), thường là 3 chén rượu và 3 chén nước.
- Mũ cánh chuồn: Đặt bên cạnh hoặc phía sau mâm lễ (thường để riêng một góc để hóa sau).
- Lọ hoa tươi: Đặt bên cạnh mâm (thường là bên trái hoặc phải tùy không gian).
- Hương: Châm cháy rồi cắm vào chén hương (đựng gạo hoặc cát) đặt ở vị trí trang trọng trước mâm cúng.
Cách bày mâm cúng giao thừa ngoài trời với mâm lễ chay
Mâm cúng chay thường có phần đơn giản và thanh thoát hơn:
- Chuẩn bị bàn: Tương tự mâm mặn, cần một chiếc bàn vững chắc và trải khăn sạch.
- Sắp xếp mâm lễ:
- Xôi/Bánh kẹo: Đặt đĩa xôi hoặc bánh kẹo vào giữa mâm.
- Tiền vàng, muối, gạo: Đặt xung quanh hoặc bên cạnh đĩa xôi/bánh kẹo.
- Nước ngọt/Bia: Đặt cạnh bên trái mâm lễ (hoặc bên phải tùy phong tục).
- Đèn/Nến: Đặt phía bên phải mâm lễ (hoặc bên trái).
- Rượu (nếu dùng): Đặt ở phía trước mâm lễ (nếu dùng nước lọc thay rượu thì đặt nước ở vị trí này).
- Lọ hoa, mũ cánh chuồn, sớ khấn: Đặt bên cạnh mâm lễ (thường để sớ khấn ở vị trí dễ đọc).
- Hương: Châm cháy rồi đặt xuống mâm hoặc cắm vào chén muối/gạo.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Mâm Cúng Giao Thừa Trọn Vẹn Ý Nghĩa Ngày Tết
Những lưu ý khi cúng giao thừa ngoài trời
Để buổi lễ diễn ra suôn sẻ và linh thiêng, bạn cần ghi nhớ những điểm sau:
- Thời gian cúng: Đây là điểm quan trọng nhất. Giao thừa là thời điểm chuyển giao giữa năm cũ và năm mới. Thời gian cúng đẹp nhất là khoảng 23 giờ đêm 30 Tết đến 1 giờ sáng mùng 1 Tết. Tốt nhất là cúng đúng vào thời khắc 0 giờ (giữa đêm).
- Trang phục: Gia chủ thực hiện lễ cúng cần ăn mặc gọn gàng, tươm tất, nghiêm trang. Không nên mặc đồ ngắn, đồ ngủ khi hành lễ.
- Thứ tự cúng: Luôn luôn thực hiện lễ cúng ngoài trời trước, sau đó mới vào trong nhà cúng tổ tiên và bàn thờ gia tiên.
- Bài văn khấn: Cần chuẩn bị bài văn cúng giao thừa kỹ lưỡng, rõ ràng. Tránh khấn nôm (khấn tùy ý không theo văn bản) để đảm bảo đúng nghi lễ. Văn khấn cần ghi rõ năm sinh, họ tên gia chủ và địa chỉ nhà.
- Lễ vật: Mâm lễ cúng có thể là chay hoặc mặn tùy vào điều kiện và tín ngưỡng của gia chủ. Tuy nhiên, cần đảm bảo lễ vật tươi ngon, sạch sẽ.
- Cách đọc văn khấn: Khi đọc văn khấn, cần thành tâm, lưu loát, rõ ràng. Giọng đọc nên vừa phải, không quá to gây ồn ào nhưng cũng không quá nhỏ khiến thần linh không nghe thấy.
Việc chuẩn bị mâm cúng giao thừa ngoài trời tuy có phần vất vả nhưng lại mang ý nghĩa lớn lao về mặt tinh thần. Hy vọng những chia sẻ trên đây sẽ giúp bạn và gia đình có một mùa Tết đầm ấm, an khang và nhiều may mắn.
Để tìm hiểu thêm về các nghi lễ truyền thống, văn khấn chi tiết hay các mẹo vặt đời sống hữu ích khác, bạn hãy truy cập website chuaphatanlongthanh.com – nơi cung cấp những kiến thức chuẩn xác và giá trị nhất cho mọi nhà.
Cập Nhật Lúc Tháng 2 6, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
