Rằm tháng Giêng hay còn gọi là Tết Nguyên Tiêu, là một trong những ngày lễ lớn và quan trọng nhất trong năm của người Việt. Với quan niệm “Lễ Phật quanh năm không bằng ngày rằm tháng Giêng”, đây là dịp để mọi người thể hiện lòng thành kính đối với Phật pháp, thần linh và tổ tiên. Việc chuẩn bị mâm cúng và bài văn khấn đúng chuẩn không chỉ thể hiện sự tôn trọng mà còn mang ý nghĩa cầu mong một năm mới an lành, phúc lộc tròn đầy.
Có thể bạn quan tâm: Văn Khấn Cúng Tất Niên: Cẩm Nang Chuẩn Xác Cho Lễ Cúng Chiều 30 Tết
Những lưu ý quan trọng về ngày Rằm tháng Giêng 2026
Theo lịch âm lịch, ngày Rằm tháng Giêng năm 2026 rơi vào ngày 15 tháng 1 năm Bính Dần. Tuy nhiên, đối với năm 2026, ngày này tương ứng với ngày 03/03/2026 Dương lịch. Đây là ngày Tết Nguyên Tiêu, một ngày lễ đặc biệt có ý nghĩa tâm linh sâu sắc.
Vào ngày này, các gia đình thường chuẩn bị mâm cúng Phật và mâm cúng gia tiên. Tùy theo điều kiện và tín ngưỡng của mỗi nhà mà mâm cúng có thể là mâm cỗ chay hoặc cỗ mặn. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết về cách chuẩn bị mâm cúng và bài văn khấn chuẩn nhất cho năm 2026.
Có thể bạn quan tâm: Bài Cúng Mùng 1, Rằm & Các Lễ Khác: Cẩm Nang Nghi Thức Chuẩn Cho Gia Đình
Mâm cúng Rằm tháng Giêng 2026
Mâm cúng Rằm tháng Giêng thường được chia làm hai loại chính: mâm cúng Phật (mâm chay) và mâm cúng gia tiên (có thể là mâm mặn). Dưới đây là chi tiết từng loại mâm cúng.
Mâm cỗ chay cúng Phật
Đối với các gia đình theo đạo Phật hoặc muốn dâng lễ lên Phật, mâm cỗ chay là lựa chọn phù hợp. Mâm cỗ chay cúng Phật không cần quá cầu kỳ nhưng phải tươm tất, sạch sẽ và thể hiện sự thành tâm.
Một mâm cỗ cúng Phật đầy đủ thường sẽ gồm các món sau:
- Hoa quả: Chọn các loại quả tươi ngon, đẹp mắt, có thể là cam, bưởi, táo, chuối, thanh long…
- Chè xôi: Các loại chè như chè trôi nước, chè hạt sen, chè đậu xanh… hoặc xôi gấc, xôi đỗ.
- Các món đậu: Đậu phụ sốt cà chua, đậu hũ nhồi thịt (chay), đậu que xào…
- Món canh, món xào: Canh nấm hương, canh rau củ, các món xào thập cẩm chay.
Ngày nay, mâm cỗ cúng Phật còn có thể chè trôi nước với ước nguyện cả năm mọi việc đều trôi chảy, hạnh phúc tròn đầy. Điều đặc biệt ở mâm cỗ cúng Phật là phải có đủ màu sắc tượng trưng cho ngũ hành (kim, mộc, thủy, hỏa, thổ) để cầu mong sự cân bằng, hòa hợp.
Ngoài ra, trên mâm cúng Phật không thể thiếu hoa tươi (hoa cúc, hoa lay ơn…) và hương đèn. Tránh dùng hoa giả hoặc trái cây giả khi dâng lễ lên Phật.
Mâm cỗ mặn cúng Gia Tiên
Đối với những gia đình không theo đạo Phật hoặc muốn dâng lễ mặn lên tổ tiên, mâm cỗ mặn sẽ được chuẩn bị kỹ lưỡng hơn. Mâm cỗ mặn cúng Rằm tháng Giêng thường được sắp xếp theo quy tắc “bát đĩa” truyền thống.
Mâm cúng gia tiên thường là đồ mặn, có 4 bát và 6 dĩa (có thể nhiều hơn tùy điều kiện gia đình):
4 bát sẽ gồm:
- Bát ninh măng (thịt gà hoặc chân giò).
- Bát bóng (bóng bì, bóng thả).
- Bát miến (miến gà, miến lươn).
- Bát mọc (mọc thịt viên).
6 dĩa gồm:
- Thịt gà hoặc thịt lợn (luộc, rang, quay).
- Giò hoặc chả (giò lụa, giò xào, chả quế).
- Nem thính (có thể thay bằng đĩa xào).
- Dưa muối (dưa hành, dưa cải).
- Đĩa xôi hoặc bánh chưng.
- Bát nước chấm.
Bên cạnh đó, mâm cúng gia tiên không thể thiếu trầu cau, vàng mã, hương hoa, đèn nến và tiền âm phủ. Việc chuẩn bị mâm cỗ tươm tất thể hiện lòng biết ơn và sự thành kính của con cháu đối với ông bà tổ tiên.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Mâm Cúng Khai Trương Chi Tiết Và Ý Nghĩa Nhất
Văn khấn cúng Rằm tháng Giêng chuẩn nhất
Văn khấn cúng Rằm tháng Giêng không cần phải quá phức tạp. Gia chủ có thể tham khảo mẫu văn khấn dưới đây để thực hiện nghi lễ một cách trang nghiêm.
Bài văn khấn cúng Rằm tháng Giêng:
- Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
- Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
- Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành Hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân cùng chư vị Tôn thần.
- Con kính lạy Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, Thúc Bá Đệ Huynh, Cô Di, Tỷ Muội họ nội họ ngoại.
Tín chủ (chúng) con là: …
Ngụ tại: …
Hôm nay là ngày Rằm tháng Giêng năm…, gặp tiết Nguyên Tiêu, tín chủ con lòng thành, sửa sang hương đăng, sắm sanh lễ vật, dâng lên trước án.
Chúng con kính mời ngày Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại Vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân, Ngũ phương, Long mạch, Tài thần. Cúi xin các ngài linh thiêng nghe thấu lời mời, giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành thụ hưởng lễ vật.
Chúng con kính mời các các cụ Tổ Khảo, Tổ Tỷ, chư vị Hương linh gia tiên nội ngoại họ… nghe lời khẩn cầu, kính mời của con cháu, giáng về chứng giám tâm thành, thụ hưởng lễ vật.
Tín chủ con lại kính mời ông bà tiền chủ, hậu chủ tại gia về hưởng lễ vật, chứng giám lòng thành phù hộ độ trì cho gia chung chúng con được vạn sự tốt lành. Bốn mùa không hạn ách, tám tiết hưởng an bình.
Khấn xong, vái 3 vái.
Có thể bạn quan tâm: Mâm Cúng Giao Thừa Ngoài Trời: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ A-z Cho Mùa Tết 2026
Một số câu hỏi thường gặp khi cúng Rằm tháng Giêng
Cúng rằm tháng Giêng vào giờ nào đẹp?
Thời gian cúng rằm tháng Giêng tốt nhất là vào sáng 03/03/2026 (tức ngày 15/1 âm lịch). Đối với các gia đình bận, có thể làm lễ cúng trước từ ngày 14 tháng Giêng (tức ngày 02/03/2026). Lễ cúng rằm tháng Giêng thường được tiến hành vào giờ Ngọ (từ 11h đến 13h) hoặc giờ Thìn (từ 7h đến 9h sáng) để đón nhận linh khí tốt nhất.
Sự khác nhau giữa cúng Rằm tháng giêng và cúng rằm hàng tháng?
Mâm cỗ cúng Rằm tháng Giêng cũng khá khác so với cúng rằm hàng tháng, vì nó là dịp khá quan trọng nên mâm cỗ cũng sẽ đủ đầy hơn. Nếu mâm cúng rằm hàng tháng thường chỉ đơn giản với xôi, chè, hoa quả, hương đèn thì Rằm tháng Giêng thường có thêm xôi gấc, đĩa giò, nem, ninh măng…
Hương hoa vàng mã, cũng như văn khấn của cúng Rằm tháng Giêng cũng rất khác so với cúng hàng tháng. Văn khấn Rằm tháng Giêng thường dài hơn, cầu kỳ hơn với mục đích cầu xin một năm mới an lành, tài lộc.
Ngày Rằm tháng Giêng nên làm gì?
Ngày 14 hoặc 15 của rằm, người dân thường sẽ lên chùa lễ phật để cầu mong bình an, gia tăng phúc thọ. Đây là hoạt động không thể thiếu trong ngày Tết Nguyên Tiêu.
Ngoài ra, Rằm tháng Giêng còn là dịp để mọi người làm việc thiện, phóng sinh, thả đèn hoa đăng, dọn dẹp bàn thờ và làm lễ cúng gia tiên. Nhiều người còn kiêng ăn thịt trong ngày này để thể hiện sự tịnh tâm và lòng từ bi.
Cần lưu ý gì khi cúng Rằm tháng Giêng?
Rằm tháng Giêng là ngày rằm lớn nhất trong năm, chính vì thế, bạn cần phải lưu ý khi chuẩn bị mâm cúng, không được để sai sót. Tuyệt đối không cúng Rằm tháng Giêng bằng hoa giả, trái cây giả, đầu lợn, món chay giả mặn (trừ trường hợp nhà ăn chay trường).
Ngoài ra trong Rằm tháng Giêng, người ta còn kiêng kỵ một số việc sau:
- Để thùng gạo trong nhà lộ đáy: Vì người xưa cho rằng nếu đầu năm mà thùng gạo trong nhà bị trống thì cả năm sẽ đói kém, túng thiếu.
- Kiêng câu cá: Dân gian quan niệm rằng câu cá vào ngay trăng tròn (Rằm) sẽ mang đến vận đen, không tốt cho công việc làm ăn và sức khỏe.
- Kiêng nói tục, chửi bậy: Nếu ngày rằm mà nói tục chửi bậy sẽ mang đến nhiều thị phi, xui xẻo trong tháng.
- Kiêng quan hệ nam nữ: Quan hệ vào ngày Rằm tháng Giêng sẽ mang đến xui rủi, làm giảm đi tài lộc của gia đình.
Rằm tháng Giêng là một ngày rằm lớn trong năm. Mong rằng qua bài viết này, mọi người đã biết cách cúng Rằm tháng Giêng chuẩn nhất để mang lại nhiều tài lộc và phúc thọ cho gia đình của mình. Bạn có thể tham khảo thêm nhiều kiến thức hữu ích về phong tục tập quán tại chuaphatanlongthanh.com.
Hãy chuẩn bị một mâm cúng tươm tất và đọc bài văn khấn thành tâm để cầu mong một năm mới bình an, hạnh phúc cho gia đình và người thân.
Cập Nhật Lúc Tháng 2 6, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
