Văn khấn cúng tất niên là một phần không thể thiếu trong nghi lễ chiều 30 Tết, thể hiện lòng thành kính của con cháu với tổ tiên. Để buổi lễ diễn ra trang trọng, việc chuẩn bị một bài văn khấn đầy đủ và đúng chuẩn là rất quan trọng. Bài viết này sẽ cung cấp các mẫu văn khấn chuẩn nhất cho bạn, cùng những hướng dẫn chi tiết về ý nghĩa và nghi thức thực hiện.
Có thể bạn quan tâm: Bài Cúng Mùng 1, Rằm & Các Lễ Khác: Cẩm Nang Nghi Thức Chuẩn Cho Gia Đình
Những lưu ý quan trọng khi tiến hành nghi lễ cúng
Việc chuẩn bị và tiến hành nghi lễ cúng tất niên cần sự chu đáo và thành tâm. Dưới đây là những điểm quan trọng bạn cần ghi nhớ để buổi lễ diễn ra trọn vẹn.
Chuẩn bị mâm cúng tất niên đầy đủ, tươm tất
Một mâm cúng tất niên chu đáo là điều kiện tiên quyết cho một buổi lễ trang trọng. Tùy theo vùng miền, phong tục tập quán của từng địa phương mà mâm cúng sẽ có những món ăn khác nhau, nhưng về cơ bản cần có những thành phần chính sau:
- Mâm cúng mặn: Đây là lễ vật chính. Bao gồm gà luộc nguyên con (thường là gà trống), bánh chưng (phía Nam dùng bánh tét), giò chả, nem rán, các món xào, canh… Tùy vào điều kiện gia đình mà có thể thêm các món đặc sản khác.
- Lễ vật khác: Mâm ngũ quả (chọn các loại quả đẹp, ý nghĩa), hương hoa (nhang đèn, hoa cúc, hoa đào), vàng mã (cúng thần linh và gia tiên), trầu cau, rượu, trà.
Sự đầy đủ của mâm cúng không chỉ thể hiện sự thành kính mà còn mang ý nghĩa cầu mong một năm mới đủ đầy, no ấm.
Thời gian và trang phục phù hợp
- Thời gian: Lễ cúng tất niên thường được tiến hành vào buổi chiều hoặc chập tối ngày 30 Tết (hoặc 29 Tết nếu là năm thiếu). Đây là khoảnh khắc giao thoa giữa năm cũ và năm mới, khi mọi công việc đã xong xuoi, gia đình sum họp.
- Trang phục: Gia chủ và các thành viên trong gia đình nên mặc quần áo sạch sẽ, lịch sự, gọn gàng. Trang phục trang trọng thể hiện sự tôn trọng với tổ tiên và nghi lễ thiêng liêng.
Sự thành tâm của gia chủ
Đây là yếu tố quan trọng nhất trong mọi nghi lễ. Dù mâm cao cỗ đầy đến đâu, tấm lòng thành kính vẫn là điều quý giá nhất mà con cháu có thể dâng lên tổ tiên. Sự thành tâm thể hiện qua thái độ trang nghiêm, lòng biết ơn và ước nguyện tốt đẹp cho năm mới.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Mâm Cúng Khai Trương Chi Tiết Và Ý Nghĩa Nhất
Văn khấn cúng tất niên trong nhà (Cúng gia tiên)
Đây là mẫu bài cúng tất niên trong nhà đầy đủ và trang trọng nhất, được tham khảo từ nhiều nguồn văn khấn cổ truyền, giúp bạn thực hiện nghi lễ một cách chuẩn mực.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần, 3 lạy)
Con kính lạy chín phương trời, mười phương Chư Phật, Chư Bồ Tát.
Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu thổ, chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Kim niên Đương cai Thái tuế chí đức Tôn thần.
Con kính lạy các ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại Vương.
Con kính lạy ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa tôn thần.
Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Long mạch, Tài thần, Định phúc Táo quân, chư vị Tôn thần.
Con kính lạy các cụ Tổ khảo, Tổ tỷ, chư vị Hương linh tiên nội ngoại.
Hôm nay là ngày 30 tháng Chạp năm ……. (Ví dụ: Giáp Thìn).
Tín chủ (chúng) con là: ………………………………………………………………
Ngụ tại: …………………………………………………………………………
Trước án tọa, chúng con thành tâm sửa biện hương hoa đăng trà quả thực, kim ngân tài mã, dâng lên trước án, kính cẩn thưa trình:
Năm cũ đã qua, năm mới sắp tới. Nay chúng con thành tâm dâng lễ bạc, cúi xin các vị Tôn Thần, chư vị Gia tiên nội ngoại chứng giám, thụ hưởng lễ vật. Cảm tạ ơn đức của chư vị đã phù hộ độ trì cho gia đình chúng con trong một năm qua được an lành, mạnh khỏe.
Chúng con cũng thành tâm kính mời các vị vong linh Tiền chủ, Hậu chủ ngụ trong đất này, xóm này về cùng thụ hưởng lễ vật.
Cúi xin chư vị Tôn Thần, Gia tiên phù hộ độ trì cho toàn gia chúng con bước sang năm mới …… (Ví dụ: Ất Tỵ) được an khang thịnh vượng, vạn sự hanh thông.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần, 3 lạy)
Có thể bạn quan tâm: Mâm Cúng Giao Thừa Ngoài Trời: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ A-z Cho Mùa Tết 2026
Văn khấn cúng tất niên ngoài trời (Cúng chúng sinh, thổ địa)
Bên cạnh mâm cúng gia tiên, nhiều gia đình còn chuẩn bị một mâm cúng nhỏ ngoài trời. Mâm cúng này thường đơn giản hơn, mục đích là để cúng các vị thần cai quản khu đất và các vong linh không nơi nương tựa. Điều này thể hiện lòng từ bi và sự bao dung của gia chủ.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần, 3 lạy)
Kính lạy Hoàng Thiên, Hậu Thổ, chư vị Tôn Thần. Kính lạy ngài Đương niên Hành khiển, ngài Bản cảnh Thành Hoàng, các ngài Thổ Địa, Táo Quân, Long Mạch Tôn Thần.
Hôm nay là ngày 30 tháng Chạp năm …….
Tín chủ con là………, ngụ tại………
Thành tâm sắm sửa hương hoa, lễ vật, kính dâng lên trước án. Cúi xin chư vị Tôn Thần giáng lâm, thụ hưởng lễ vật, phù hộ cho gia đình chúng con năm mới an khang, vạn sự tốt lành.
Chúng con cũng kính mời các vị vong linh không nơi nương tựa, không người thờ cúng đến thụ hưởng lễ vật này.
Lòng thành kính cẩn, cúi xin chứng giám.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần, 3 lạy)
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Mâm Cúng Tất Niên: Từ Truyền Thống Đến Cách Thức Tổ Chức Hiện Đại
Tổng hợp các bài cúng tất niên cuối năm khác
Nếu bạn không muốn quá câu nệ vào các bài văn khấn 30 Tết cổ truyền, bạn có thể tham khảo các mẫu bài cúng tất niên ngắn gọn, nôm na hơn. Điều này phù hợp với những gia đình hiện đại muốn giữ truyền thống nhưng không quá phức tạp.
Bài cúng tất niên theo văn vần (Dễ nhớ)
Hôm nay ba mươi Tết
Năm cũ sắp qua hết
Gia chủ có mâm cơm
Canh ngọt và thịt thơm
Mời ông bà tổ tiên
Cùng các vị thần linh
Về thụ hưởng chứng giám
Phù hộ cả gia đình
Năm mới nhiều may mắn.
Bài cúng tất niên Nôm na, giản dị
(Sau khi khấn tên các vị Thần linh, Gia tiên)
“Hôm nay 30 Tết, năm cũ sắp hết, năm mới sắp đến, chúng con là… ở tại… có mâm cơm cúng cuối năm, kính mời các vị Thần linh, ông bà tổ tiên về thụ hưởng. Cảm ơn các ngài và ông bà đã phù hộ cho gia đình con một năm qua. Mong các ngài và ông bà tiếp tục phù hộ cho gia đình con sang năm mới được mạnh khỏe, bình an, làm ăn phát đạt.”
Những lưu ý khi đọc văn khấn
Người đọc văn khấn
Thường là người chủ gia đình (ông, bố, hoặc con trai trưởng), là người có vai trò và trách nhiệm lớn nhất trong nhà. Người đọc cần đọc to, rõ ràng, rành mạch với tấm lòng thành kính.
Thái độ khi khấn
Phải thể hiện sự trang nghiêm, thành tâm. Đọc to, rõ ràng, rành mạch với tấm lòng thành kính. Đây là yếu tố then chốt để buổi lễ linh thiêng.
Sau khi khấn xong
Đợi hương cháy được khoảng 2/3 thì làm lễ tạ (vái 3 vái), sau đó mới tiến hành hóa vàng và hạ lễ để gia đình cùng thụ lộc. Việc chờ hương cháy một phần thể hiện sự kiên nhẫn và thành tâm.
Câu hỏi thường gặp (FAQs)
Cúng Tất niên trong nhà và ngoài trời có khác nhau không?
Có. Cúng trong nhà là cúng gia tiên và các vị thần cai quản trong nhà (Táo Quân). Cúng ngoài trời là cúng các vị thần linh cai quản khu đất (Thổ Công, Thổ Địa) và các chúng sinh, vong linh. Mỗi nghi lễ mang một ý nghĩa riêng và cần được thực hiện đầy đủ.
Có thể gộp cúng Tất niên và cúng Giao thừa làm một không?
Không nên. Đây là hai lễ cúng với ý nghĩa hoàn toàn khác nhau. Cúng Tất niên là để kết thúc năm cũ. Cúng Giao thừa là để chào đón năm mới. Việc tách biệt giúp giữ gìn ý nghĩa truyền thống và sự trang nghiêm cho từng nghi lễ.
Tất niên là gì và có ý nghĩa như thế nào?
Tất niên có nghĩa là gì? Tất niên nghĩa là “hết năm”, là bữa cơm sum họp để tổng kết năm cũ và tiễn biệt những điều không may mắn, chuẩn bị chào đón một năm mới tốt đẹp hơn. Đây là dịp để gia đình quây quần, nhắc lại những kỷ niệm đã qua và hướng tới tương lai.
Văn khấn cúng tất niên là một phần không thể thiếu trong nghi lễ chiều 30 Tết, thể hiện lòng thành kính và đạo lý “Uống nước nhớ nguồn” của dân tộc. Quan trọng nhất không nằm ở mâm cao cỗ đầy, mà ở tấm lòng thành của con cháu. Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về các nghi lễ truyền thống và kiến thức đời sống, hãy truy cập chuaphatanlongthanh.com để khám phá thêm nhiều thông tin hữu ích.
Chúc các gia đình có một lễ cúng Tất niên trang trọng, ấm cúng và một bữa cơm sum họp thật trọn vẹn
Cập Nhật Lúc Tháng 1 17, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
