Mâm cúng ông Táo đơn giản nhưng vẫn giữ được sự trang trọng và thành kính là mong muốn của nhiều gia đình hiện đại ngày nay. Trong guồng quay bận rộn của cuộc sống, việc chuẩn bị một mâm cơm cúng tươm tất vào ngày 23 tháng Chạp không chỉ là nét đẹp văn hóa truyền thống mà còn là cách để các thành viên trong gia đình sum vầy, thể hiện lòng biết ơn đối với các vị thần bếp. Bài viết dưới đây sẽ gợi ý chi tiết các mẫu mâm cúng phù hợp với đặc điểm văn hóa 3 miền Bắc, Trung, Nam, giúp bạn có một buổi lễ tiễn Táo quân về trời trọn vẹn.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Ông Công Ông Táo Năm 2026: Thời Gian Và Giờ Đẹp Để Đón Tài Lộc
Có thể bạn quan tâm: Văn Khấn Cúng Tất Niên: Cẩm Nang Chuẩn Xác Cho Lễ Cúng Chiều 30 Tết
Gợi ý chi tiết các mẫu mâm cúng ông Táo theo phong tục 3 miền
Mỗi vùng miền trên dải đất hình chữ S đều có những phong tục tập quán riêng, thể hiện qua cách bài trí mâm cúng ngày Tết. Dưới đây là những mẫu mâm cúng ông Táo đơn giản nhưng đầy đủ ý nghĩa mà bạn có thể tham khảo.
Mâm cúng ông Táo đặc trưng miền Nam
Văn hóa ẩm thực miền Nam thường chú trọng sự dân dã, mộc mạc nhưng không kém phần tươm tất. Mâm cúng ông Táo của người miền Nam thường có sự hiện diện của các món ngọt, bánh kẹo đặc trưng bên cạnh mâm cơm mặn.
Một mâm cúng Táo quân đơn giản và phổ biến nhất ở miền Nam thường bao gồm các món như sau:
- Gà luộc hoặc gà quay: Đây là món ăn không thể thiếu, tượng trưng cho sự sung túc, đủ đầy. Gà thường được luộc nguyên con, để nguyên da vàng ươm, hoặc nếu có điều kiện hơn có thể dùng gà quay để tạo sự phong phú.
- Thịt heo luộc (thịt chân giò): Thịt heo luộc chấm với nước mắm gừng là món ăn quen thuộc, thể hiện sự no ấm.
- Các món xào: Đĩa rau xào thập cẩm (có thể là rau cải, cà rốt, nấm) giúp cân bằng dinh dưỡng cho mâm cỗ.
- Giò heo (nếu có): Giò heo ninh nhừ hoặc giò heo hầm thuốc bắc là món bổ dưỡng, thường thấy trong mâm cúng ngày Tết.
- Xôi gấc: Màu đỏ của xôi gấc tượng trưng cho may mắn, tài lộc, thường được dùng để cầu mong những điều tốt đẹp cho gia đình trong năm mới.
- Củ kiệu, củ cải muối: Những món ăn này giúp cân bằng vị giác sau khi ăn các món nhiều đạm, đồng thời là nét đặc trưng của ngày Tết miền Nam.
- Canh mọc (canh nấm mọc): Một bát canh nóng hổi, thanh ngọt giúp mâm cơm thêm trọn vẹn.
- Trái cây tươi: Mâm ngũ quả ngày Tết miền Nam thường có các loại quả như mãng cầu, dừa, đu đủ, sung, phật thủ… để dâng lên bàn thờ.
- Trầu cau: Biểu tượng của sự hòa hợp, sum vầy trong gia đình.
- Trà, rượu: Dùng để dâng hương, thể hiện sự trang trọng.
Ngoài ra, người miền Nam còn có thói quen добавить vào mâm cúng đĩa đậu phộng rang, kẹo thèo lèo (kẹo vừng đen) và một bộ “cò bay, ngựa chạy” (vật phẩm bằng giấy mã) để tiễn Táo quân lên trời. Một chén chè ngọt hoặc xôi cũng là gợi ý hay nếu gia đình bạn muốn đổi khẩu vị.
Mâm cúng ông Táo đặc trưng miền Bắc
Văn hóa miền Bắc thường giữ gìn những giá trị truyền thống lâu đời, mâm cỗ cúng thường đầy đặn, nghiêm trang. Mâm cúng ông Táo của người miền Bắc thường có sự hiện diện của bánh chưng xanh, gà luộc và các món ăn truyền thống.
Một mâm cỗ cúng ông Táo đơn giản kiểu miền Bắc thường có:
- 1 con gà luộc: Gà thường được chọn là gà trống thiến hoặc gà mái to, luộc kỹ, để nguyên con, tạo hình cánh tiên ngậm hoa hồng hoặc buộc chéo cánh nhìn rất bắt mắt.
- 1 đĩa thịt lợn luộc hoặc chân giò luộc: Thịt luộc chín tới, thái miếng mỏng, trình bày đẹp mắt.
- 1 đĩa giò lợn: Giò lợn (giò thủ hoặc giò xào) là món ăn truyền thống, giúp mâm cỗ thêm phong phú.
- 1 cái bánh chưng hoặc xôi vò: Bánh chưng xanh vuông vức là linh hồn của ngày Tết miền Bắc, không thể thiếu trên bàn thờ tổ tiên.
- 1 đĩa rau xào thập cẩm: Rau xào giúp cân bằng dinh dưỡng, thường là các loại rau củ quả như cà rốt, su hào, nấm mèo.
- 1 bát canh măng hầm chân giò lợn: Canh măng hầm là món ăn đặc trưng của Tết miền Bắc, mang lại vị ngọt thanh, ấm áp cho mâm cỗ.
- 1 đĩa chè: Chè trôi nước, chè đậu xanh hoặc chè bà cốt (chè kho) là món ngọt không thể thiếu trong mâm cúng ngày Tết.
- 1 lọ hoa cúc kim cương: Hoa cúc vàng rực rỡ tượng trưng cho sự trường thọ, phúc lộc.
- 1 quả cau, lá trầu: Biểu tượng của sự gắn kết, sum vầy.
- 1 đĩa hoa quả (có từ 3 – 5 loại quả): Thường là chuối, bưởi, cam, táo, quýt… chọn quả to, đẹp.
- 1 đĩa muối, 1 đĩa gạo: Biểu tượng cho sự no ấm, đủ đầy.
- 1 bình trà sen: Trà sen là thức uống thanh tao, thể hiện sự trang trọng.
- 1 chai rượu nếp: Rượu nếp cay nồng, thơm phức, dùng để dâng hương.
- 1 lọ hoa đào: Hoa đào là biểu tượng đặc trưng của Tết miền Bắc, mang lại không khí ấm áp, rực rỡ.
Ngày nay, nhiều gia đình hiện đại đã giản lược hoặc thay đổi một số món ăn trên mâm cúng ông Táo để phù hợp với khẩu vị cũng như tiết kiệm thời gian chuẩn bị. Tuy nhiên, những món ăn truyền thống như bánh chưng, gà luộc, nem rán,… vẫn không thể thiếu trên mâm cỗ ngày Tết nói chung và mâm cỗ cúng ông Công ông Táo nói riêng.
Mâm cúng ông Táo miền Trung
Mâm cúng ông Táo miền Trung được xem là sự pha trộn giữa hai miền Bắc Nam. Nó vừa có những nét tương đồng với mâm cúng của người miền Bắc với những món như: Cơm, canh, gà luộc, thịt luộc, nem rán… lại vừa có món xôi chè đặc trưng của người miền Nam.
Điểm khác biệt lớn nhất tạo nên nét đặc trưng của mâm cúng Táo quân ở miền Trung, đó là người miền Trung không cúng áo mũ vàng mã và lễ thả cá chép như miền Bắc hay “cò bay, ngựa chạy” như người miền Nam. Thay vào đó, họ dâng lên một con ngựa bằng giấy, có yên cương đầy đủ và đốt vàng mã để dâng lên các vị thần linh. Mâm cúng miền Trung thường có các món sau:
- Cơm trắng: Mâm cơm cúng thường có nồi cơm gạo dẻo, thơm.
- Canh: Canh thịt hoặc canh cá nấu với rau củ.
- Gà luộc hoặc vịt luộc: Tùy vào điều kiện gia đình.
- Thịt luộc: Thịt heo luộc, giò heo.
- Nem rán (ram): Nem rán là món ăn phổ biến ở miền Trung, thường được chiên giòn.
- Xôi chè: Xôi gấc hoặc chè đậu xanh, chè trôi nước.
- Trái cây: Mâm ngũ quả với các loại quả theo mùa.
- Trầu cau, rượu, trà: Không thể thiếu trên bàn thờ.
Mâm cúng miền Trung thường không quá cầu kỳ về số lượng món nhưng đòi hỏi sự tươm tất, sạch sẽ.
Mâm cúng ông Táo chay
Bên cạnh những mâm cỗ mặn truyền thống, nhiều gia đình chọn làm mâm cúng ông Táo chay để tránh sát sinh động vật, tiêu trừ nghiệp chướng. Ngoài ra, ăn chay cũng là cách để hỗ trợ đời sống tâm linh thanh tịnh và hướng bản thân đến giá trị nguyên bản của cuộc sống.
Mâm cúng chay thường có các món sau:
- Nấm đùi gà sốt bơ: Món ăn giàu dinh dưỡng, thơm ngon.
- Sườn xào chua ngọt giả chay: Làm từ các nguyên liệu như tàu hũ ky, đậu hũ…
- Xôi gấc: Xôi gấc chay (không thịt) vẫn giữ được màu đỏ may mắn.
- Canh nấm chay: Canh nấm hương, nấm kim châm, cà rốt…
- Giò chay, nem chay: Làm từ các nguyên liệu thực vật.
- Chè: Chè đậu xanh, chè kho…
- Trái cây, hoa quả: Tươi ngon, đẹp mắt.
- Trầu cau: Để dâng hương.
- Rượu, trà: Dâng lên bàn thờ.
- Giấy vàng, giấy bạc, giấy tiền: Dùng để hóa vàng mã.
Mâm cúng chay giúp gia chủ cảm thấy thanh tịnh, nhẹ nhàng hơn trong ngày cận Tết.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Mâm Cúng Và Văn Khấn Rằm Tháng Giêng 2026
Có thể bạn quan tâm: Bài Cúng Mùng 1, Rằm & Các Lễ Khác: Cẩm Nang Nghi Thức Chuẩn Cho Gia Đình
Những điều kiêng kỵ khi cúng ông Công ông Táo
Bên cạnh việc chuẩn bị mâm cúng ông Táo đơn giản, các gia đình cũng nên lưu ý một số điều kiêng kị khi cúng ông Công ông Táo để có một buổi lễ trang trọng, đúng quy tắc phong tục.
- Chuẩn bị trang phục: Trước khi đọc văn khấn, gia chủ cần phải tắm rửa sạch sẽ, ăn mặc nghiêm túc, kín đáo và lịch sự. Điều này thể hiện sự tôn kính của gia chủ đối với các vị quan thần.
- Thái độ khi cúng: Đọc văn khấn phải đọc rõ ràng với thái độ nghiêm túc, thành tâm. Tránh đọc vội vàng, đọc sai chính tả.
- Lời cầu nguyện: Không nên cầu xin tiền tài mà chỉ nên xin Táo báo những việc tốt đẹp trong năm. Hãy cầu mong một năm mới bình an, mạnh khỏe cho gia đình.
- Thời gian cúng: Không nên cúng sau 12 giờ ngày 23 tháng Chạp. Tốt nhất là cúng vào sáng hoặc chiều ngày 23 để tiễn Táo quân về trời kịp giờ.
- Cách thả cá: Nếu gia đình bạn làm lễ thả cá chép (phong tục phổ biến ở miền Bắc), không nên thả cá chép từ trên cao xuống vì dễ làm cá chết. Hãy nhẹ nhàng thả cá xuống nước ở những nơi nước sạch, an toàn.
- Vị trí đặt mâm cúng: Không đặt mâm lễ cúng ông Công ông Táo ở dưới bếp. Bàn thờ Táo quân thường được đặt ở khu vực bếp nấu, nhưng mâm cúng cơm nên được đặt ở bàn thờ gia tiên hoặc bàn thờ chính để thể hiện sự trang trọng.
- Lễ vật: Bên cạnh việc chuẩn bị mâm cơm cúng, lễ vật cúng, rượu, trà, trái cây,… cũng không kém phần quan trọng trong nghi thức tiễn ông Công ông Táo về trời. Cần chuẩn bị đầy đủ, không được thiếu sót.
Tiễn ông Táo về trời là phong tục truyền thống của người Việt vào những ngày cuối năm. Đây được xem là thời khắc quan trọng mà mọi người mong muốn ông Táo trình báo những vấn đề发生 trong năm qua và mong Ngọc Hoàng giúp nhân dân có một năm mới thuận lợi hơn.
Trên đây là gợi ý những mâm cúng ông táo đơn giản cho bạn tham khảo. Đừng quên lưu lại để có thể chuẩn bị một lễ cúng trọn vẹn, chuẩn bị một năm mới hạnh phúc và bình an! Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về các phong tục tập quán khác, hãy truy cập chuaphatanlongthanh.com để khám phá nhiều bài viết bổ ích hơn.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 17, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
