Tất niên là một trong những nghi lễ quan trọng nhất trong năm của người Việt, đánh dấu sự kết thúc của một chu kỳ và mở ra một năm mới đầy hy vọng. Không chỉ là bữa cơm đoàn viên sum họp, cúng tất niên còn mang đậm tính thiêng liêng, là dịp để con cháu dâng lên thần linh, tổ tiên lòng thành kính, báo cáo những việc đã làm được trong năm qua. Vì vậy, để buổi lễ diễn ra trọn vẹn và mang lại may mắn cho cả gia đình, có rất nhiều điều kiêng kỵ cần lưu ý. Vậy cúng tất niên kiêng những gì? Bài viết này sẽ tổng hợp những điều kiêng kỵ phổ biến nhất mà bạn cần tránh để gia đình luôn bình an, hạnh phúc.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Tất Niên Gà Quay Ra Hay Quay Vô? Hướng Dẫn Chuẩn Phong Tục
Những Điều Kiêng Kỵ Trong Cúng Tất Niên
1. Kiêng Cười Đùa, Nói Chuyện Ồn Ào Khi Làm Lễ
Lễ cúng tất niên là nghi thức thiêng liêng, thể hiện lòng thành kính với tổ tiên và các đấng bề trên. Vì vậy, không khí trong lúc cúng phải trang nghiêm, thành kính. Việc cười đùa, nói chuyện ồn ào, nói tục, chửi bậy được coi là hành vi bất kính, thiếu tôn trọng, có thể mang lại điều không may cho gia đình trong năm mới. Mọi thành viên trong gia đình nên ăn mặc chỉnh tề, giữ thái độ nghiêm túc, thành tâm khi tham gia lễ cúng.
2. Kiêng Làm Đổ Vỡ Đồ Dùng
Theo quan niệm dân gian, việc làm đổ vỡ bát đĩa, ly tách hay bất kỳ vật dụng nào trong ngày cúng tất niên đều là điềm xui, báo hiệu sự chia ly, đổ vỡ trong gia đình. Để tránh điều này, trước khi bắt đầu chuẩn bị mâm cúng, hãy kiểm tra lại các vật dụng, sắp xếp gọn gàng để tránh va chạm. Nếu chẳng may có vật dụng bị vỡ, hãy nhanh chóng thu dọn, không để sót lại mảnh vỡ và tuyệt đối không chửi bới hay trách móc ai.
3. Kiêng Ăn Mặc Xộc Xệch, Không Gọn Gàng
Trước khi cúng tất niên, cả gia đình nên mặc quần áo đẹp, sạch sẽ, chỉnh tề để thể hiện sự tôn trọng đối với tổ tiên. Việc ăn mặc xộc xệch, luộm thuộm khi làm lễ được cho là thiếu nghiêm túc, có thể khiến gia đình lục đục, bất hòa trong năm mới. Nên chọn những bộ quần áo kín đáo, lịch sự, màu sắc tươi sáng để tăng thêm không khí vui vẻ, may mắn.
4. Kiêng Cãi Vã, Xung Đột Trong Bữa Cơm Tất Niên
Có thể bạn quan tâm: Cúng Tất Niên In English: Dịch Nghĩa Và Ý Nghĩa
Sau lễ cúng, bữa cơm tất niên là thời khắc sum họp, đoàn viên quý giá. Đây là dịp để mọi thành viên trong gia đình trò chuyện, nhìn lại những gì đã qua trong năm cũ và cùng nhau hứa hẹn những kế hoạch, mong ước trong năm mới. Vì vậy, cần tránh cãi vã, xung đột, quát tháo nhau trong bữa cơm. Những mâu thuẫn nhỏ cũng có thể trở thành nguyên nhân gây bất hòa kéo dài sang năm mới. Hãy cố gắng giữ không khí vui vẻ, hòa ái, cùng nhau tạo nên một khởi đầu thuận lợi.
5. Kiêng Chia Tay, Ly Hôn Trước Giao Thừa
Nhiều người tin rằng, nếu chia tay, ly hôn hay có những biến cố lớn về tình cảm trước giao thừa sẽ ảnh hưởng xấu đến vận mệnh cả năm. Vì vậy, dù có bất đồng, mâu thuẫn, hãy cố gắng kiềm chế, giải quyết một cách nhẹ nhàng, tránh để xảy ra những xung đột lớn trong những ngày cuối năm. Điều này không chỉ giúp giữ gìn hạnh phúc gia đình mà còn mang lại may mắn, bình an cho cả năm mới.
6. Kiêng Cho Mượn Tiền, Vật Dụng Trước Giao Thừa
Theo quan niệm dân gian, việc cho mượn tiền, vàng hay bất kỳ vật dụng có giá trị nào trước giao thừa sẽ khiến gia chủ mất của, hao tài trong năm mới. Vì vậy, hãy tránh cho người khác mượn tiền, vàng hay các vật dụng có giá trị trong những ngày cuối năm. Nếu có người đến mượn, hãy khéo léo từ chối hoặc hẹn lại sau Tết.
7. Kiêng Quét Nhà, Dọn Dẹp Trước Giao Thừa
Nhiều người cho rằng, việc quét nhà, dọn dẹp vào những ngày cuối năm, đặc biệt là ngày 30 Tết sẽ quét hết tài lộc, may mắn của gia đình ra khỏi nhà. Vì vậy, hãy dọn dẹp nhà cửa trước ngày 30 Tết, và tránh quét nhà, đổ rác vào ngày này. Nếu không gian sống thực sự cần được vệ sinh, hãy quét nhẹ nhàng và không đổ rác ra ngoài.
8. Kiêng Rửa Đầu Trước Giao Thừa
Theo quan niệm, việc gội đầu trước giao thừa có thể “rửa trôi” may mắn, tài lộc của gia đình trong năm mới. Vì vậy, nhiều người thường tránh gội đầu vào ngày 30 Tết. Tuy nhiên, nếu tóc quá bẩn hoặc có nhu cầu vệ sinh cá nhân, bạn có thể gội đầu vào buổi sáng sớm và sấy khô ngay lập tức để tránh cảm lạnh.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Tất Niên Của Người Việt: Ý Nghĩa, Nghi Lễ Và Những Điều Cần Biết
9. Kiêng Nói Chuyện Xui Xẻo, Không May
Trong ngày cúng tất niên, hãy tránh nhắc đến những chuyện buồn, xui xẻo, bệnh tật hay những điều không may mắn. Thay vào đó, hãy nói những lời tích cực, vui vẻ, chúc tụng nhau những điều tốt đẹp. Những lời nói tích cực sẽ mang lại năng lượng tốt, giúp gia đình đón một năm mới an lành, hạnh phúc.
10. Kiêng Mua Sắm, Làm Việc Vào Ngày 30 Tết
Ngày 30 Tết là ngày để nghỉ ngơi, chuẩn bị cho lễ cúng và sum họp gia đình. Việc mua sắm, làm việc vào ngày này có thể khiến bạn mệt mỏi, căng thẳng và không có đủ thời gian để chuẩn bị cho buổi lễ. Vì vậy, hãy hoàn thành các công việc, mua sắm cần thiết trước ngày 30 Tết để có một ngày cuối năm trọn vẹn, ý nghĩa.
Những Lưu Ý Khác Khi Làm Lễ Cúng Tất Niên
1. Chuẩn Bị Mâm Cúng Đầy Đủ, Trang Nghiêm
Mâm cúng tất niên không cần quá cầu kỳ, nhưng phải đầy đủ các vật phẩm cơ bản như: mâm ngũ quả, hương hoa, vàng mã, trầu cau, rượu, bánh chưng, bánh tét, các món ăn truyền thống. Các món ăn nên được bày biện trang nghiêm, sạch sẽ, thể hiện lòng thành kính với tổ tiên.
2. Chọn Ngày, Giờ Làm Lễ Phù Hợp
Theo các chuyên gia phong thủy, nên chọn những ngày đẹp, giờ đẹp để làm lễ cúng tất niên. Một số ngày đẹp để cúng tất niên trong tháng Chạp năm Giáp Thìn bao gồm ngày 26, 27, 28, 29 tháng Chạp. Ngoài ra, nên chọn khung giờ đẹp như: Đinh Mão (5h-7h), Nhâm Thân (15h-17h), Quý Dậu (17h-19h) để làm lễ.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Tất Niên Cơ Quan Là Cầu Ai? Hướng Dẫn Lễ Cúng Tất Niên Văn Phòng Đầy Đủ
3. Đọc Văn Khấn Cúng Tất Niên
Văn khấn cúng tất niên nên được đọc một cách thành kính, rõ ràng. Có thể tham khảo văn khấn truyền thống như sau:
Nam mô a di đà phật!
Nam mô a di đà phật!
Nam mô a di đà phật!
Con lạy chín phương trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương. Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần. Con kính lạy ngài Kim Niên Đương cai Thái tuế Chí đức Tôn thần.
Con kính lạy các ngài bản cảnh Thành hoàng Chư vị đại vương. Con kính lạy các ngài ngũ phương, ngũ thổ long mạch, tài thần, bản gia Táo Quân cùng tất cả vị thần linh cai quản ở trong xứ này.
Con kính lạy chư gia cao tằng tổ khảo, cao tằng tổ tỷ, tiên linh nội ngoại họ…
Hôm nay là ngày 30 tháng chạp năm…, tín chủ chúng con là… ngụ tại …
Trước án kính cẩn thưa trình:
Đông tàn sắp hết. Năm kiệt tháng cùng. Xuân tiết gần kề. Minh niên sắp tới. Hôm nay là ngày 30 Tết, chúng con cùng toàn thể gia quyến sắm sanh phẩm vật hương hoa, cơm canh thịnh soạn, sửa lễ tất niên, dâng cúng thiên địa tôn thần, phụng hiến tổ tiên, truy niệm chư linh.
Theo như thường lệ tuệ trừ cáo tế cúi xin chư vị tôn thần, liệt vị gia tiên, bản xứ tiền hậu chư vị hương linh giáng lâm án tọa, phủ thùy chứng giám, thụ hưởng lễ vật phù hộ cho toàn gia lớn bé trẻ già bình an thịnh vượng, luôn luôn mạnh khỏe, mọi sự bình an, vạn sự tốt lành, gia đình hòa thuận.
Nam mô a di đà phật!
Nam mô a di đà phật!
Nam mô a di đà phật!
Kết Luận
Cúng tất niên là một nghi lễ thiêng liêng, mang đậm bản sắc văn hóa truyền thống của người Việt. Việc tuân thủ các kiêng kỵ trong ngày cúng tất niên không chỉ thể hiện lòng thành kính với tổ tiên mà còn giúp gia đình đón một năm mới an lành, may mắn, hạnh phúc. Hy vọng những chia sẻ trên đây của chuaphatanlongthanh.com sẽ giúp bạn có thêm kiến thức để chuẩn bị một buổi lễ cúng tất niên trọn vẹn, ý nghĩa.
Chúc các bạn và gia đình một năm mới an khang, thịnh vượng, bình an, hạnh phúc!
Cập Nhật Lúc Tháng 1 6, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
