Theo phong tục truyền thống của người Việt, “Đầu năm tạ đất, cuối năm tạ thần” là một nét đẹp văn hóa tâm linh không thể thiếu. Lễ cúng đất đầu năm (hay còn gọi là lễ tạ Thổ Công) nhằm báo cáo và tạ ơn các vị thần linh đã cai quản, che chở cho mảnh đất nơi gia đình sinh sống. Để giúp quý gia chủ chuẩn bị nghi lễ này một cách vẹn toàn, trang trọng nhất trong năm Bính Ngọ 2026, bài viết dưới đây sẽ cung cấp hướng dẫn chi tiết từ việc chọn ngày, sắm lễ cho đến văn khấn chuẩn xác.
Tổng quan về lễ cúng đất đầu năm
Ý nghĩa của lễ cúng đất đầu năm
Trong tín ngưỡng dân gian, mỗi vùng đất, ngôi nhà đều có các vị thần cai quản gọi là Thổ Công, Thổ Địa, Thổ Kỳ. Lễ cúng đất đầu năm là nghi thức thường niên, đánh dấu sự khởi đầu suôn sẻ cho một năm mới. Việc thực hiện nghi lễ cúng đất mang ý nghĩa thể hiện lòng tôn kính, biết ơn của gia chủ đối với các vị Tôn Thần.
Tạ ơn và cầu an: Cảm tạ các vị thần đã bảo vệ đất đai không bị xâm phạm bởi các vong linh xấu, giúp gia đạo bình an, “đất lành chim đậu”. Kích hoạt tài lộc: Đầu năm mới, việc làm lễ cúng đất chu đáo được cho là sẽ giúp luồng sinh khí trong nhà lưu thông tốt hơn, từ đó công việc làm ăn, buôn bán của gia chủ được hanh thông, thuận lợi.
Cúng Tạ Đất Đầu Năm Mới
Có thể bạn quan tâm: Cúng Đất Đai Đặt Ở Đâu: Hướng Dẫn Chi Tiết Về Vị Trí Và Cách Thức Thực Hiện
Thời gian cúng đất đầu năm 2026 ngày nào tốt?
Việc chọn ngày giờ đẹp để cúng bái thể hiện sự chỉn chu và mong cầu mọi sự tốt lành. Theo các chuyên gia phong thủy, lễ cúng đất thường được tiến hành sau cúng rằm tháng giêng cho đến hết tháng 2 Âm lịch. Tuy nhiên, đẹp nhất vẫn là trong không khí của những ngày đầu xuân năm mới.
Dưới đây là một số gợi ý về thời gian cho năm Bính Ngọ 2026 mà gia chủ có thể tham khảo:
Ngày tốt (Hoàng Đạo): Nên chọn các ngày có trực tốt như Trực Mãn, Trực Bình, Trực Thành, Trực Khai. Gia chủ nên tránh các ngày xấu như Tam Nương, Nguyệt Kỵ (mùng 5, 14, 23 âm lịch).
Giờ đẹp: Các khung giờ Đại An, Tốc Hỷ thường được ưu tiên như: Giờ Thìn (07h-09h), Giờ Tỵ (09h-11h), hoặc Giờ Ngọ (11h-13h).
Lưu ý: Ngày giờ tốt còn phụ thuộc vào tuổi của gia chủ. Để chính xác nhất, bạn có thể xem lịch vạn niên hoặc tham khảo ý kiến từ các chuyên gia phong thủy.
Để chuẩn bị lễ vật chu đáo, gia chủ có thể tham khảo thêm: Giải đáp: Cúng đất đai có muối gạo không
Mâm cúng đầy đủ, tươm tất thể hiện lòng thành của gia chủ. Tùy vào điều kiện kinh tế và phong tục vùng miền (Miền Bắc, Miền Nam, Miền Trung) mà lễ vật có thể khác nhau đôi chút, nhưng cơ bản cần có:
Gà luộc: Một con gà trống luộc nguyên con, bày lên đĩa lớn. Gà phải tươi, da vàng ươm, không bị xước.
Xôi gấc: Một đĩa xôi gấc đỏ, tượng trưng cho sự may mắn, thịnh vượng.
Bánh chưng hoặc bánh tét: Tùy theo vùng miền, thể hiện truyền thống Tết cổ truyền.
Mâm ngũ quả: Năm loại trái cây tươi ngon, sạch sẽ, bày biện đẹp mắt.
Hoa tươi: Một bình hoa cúc, hoa hồng hoặc hoa ly, tượng trưng cho sự thanh khiết.
Rượu, trà: Một bình rượu và một ấm trà, dùng để dâng lên thần linh.
Nhang, đèn: Nhang thơm, hai ngọn nến hoặc đèn dầu.
Vàng mã: Bộ vàng mã cúng Thổ Công, gồm tiền vàng, quần áo, mũ nón, ngựa năm màu.
Lễ vật chay (dành cho gia đình theo đạo Phật)
Xôi đậu xanh: Một đĩa xôi đậu xanh trắng, tượng trưng cho sự thanh tịnh.
Chè: Một bát chè ngọt, thơm ngon.
Bánh ngọt: Một đĩa bánh ngọt, bánh kẹo.
Trái cây: Một mâm trái cây chay, không có gừng, hành, tỏi.
Dưới đây là bài văn khấn tạ đất cổ truyền dùng cho lễ cúng đất. Trước khi đọc văn khấn, gia chủ cần tắm gội sạch sẽ, quần áo chỉnh tề, thái độ nghiêm trang.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy Ngài Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần quân.
Con kính lạy các ngài Thần linh, Thổ địa cai quản trong khu vực này.
Hôm nay là ngày [ngày] tháng [tháng] năm [năm], tín chủ con thành tâm sửa biện, hương hoa, lễ vật, kim ngân, trà quả, dâng lên trước án.
Trước án kính cẩn tấu trình: [Tên gia chủ] con có nhậm lệnh [Tên chồng] cùng toàn thể gia quyến, nhân tiết [tên tiết] năm [năm] (dương lịch) tín chủ con thành tâm sửa biện hương hoa lễ vật, kim ngân trà quả, dâng lên trước án.
Trước án kính cẩn tấu trình: tín chủ con được nhờ ân đức thập phương chư Phật, chư vị Thánh hiền, chư vị thần linh, ngũ phương ngũ thổ, long mạch, Táo quân, các cụ tiên linh, đã chứng minh và giao phó cho [tên gia chủ] quản lý lô đất này. Đầu năm con làm lễ cúng tạ để tưởng nhớ ơn đức.
Trong năm con là [tên gia chủ] có tổ chức lễ [tên lễ] trong khu vực này. Con có làm lễ cúng tạ để tưởng nhớ ơn đức.
Văn Khấn Cúng Tạ Đất Đầu Năm 2025
Con có sắm sửa lễ vật, bày ra trước án, kínhly tấu trình, xin được tạ lễ.
Con xin tạ ơn chư vị thần linh đã phù hộ độ trì cho [tên gia chủ] chúng con trong năm [năm] được bình an, may mắn, làm ăn phát đạt.
Con xin tạ ơn chư vị thần linh đã phù hộ độ trì cho công việc của [tên gia chủ] chúng con trong năm [năm] được thuận lợi, hanh thông.
Con xin tạ ơn chư vị thần linh đã phù hộ độ trì cho [tên gia chủ] chúng con trong năm [năm] được khỏe mạnh, hạnh phúc, gia đình hòa thuận.
Con xin tạ ơn chư vị thần linh đã phù hộ độ trì cho [tên gia chủ] chúng con trong năm [năm] được may mắn, tài lộc dồi dào.
Con xin tạ ơn chư vị thần linh đã phù hộ độ trì cho [tên gia chủ] chúng con trong năm [năm] được an lành, tránh được tai ương, hạn chế rủi ro.
Nay con xin kính dâng lên chư vị thần linh những lễ vật sau đây:
Hương, hoa, đèn, nến
Rượu, trà, bánh, kẹo
Gà, xôi, bánh chưng, bánh tét
Tiền vàng, vàng mã
Con xin kính dâng lên chư vị thần linh những lễ vật này, kính xin chư vị thần linh chứng giám và phù hộ độ trì cho [tên gia chủ] chúng con trong năm [năm] mới được bình an, may mắn, làm ăn phát đạt, gia đình hạnh phúc, sức khỏe dồi dào.
Con xin kính dâng lên chư vị thần linh những lễ vật này, kính xin chư vị thần linh chứng giám và phù hộ độ trì cho công việc của [tên gia chủ] chúng con trong năm [năm] mới được thuận lợi, hanh thông.
Con xin kính dâng lên chư vị thần linh những lễ vật này, kính xin chư vị thần linh chứng giám và phù hộ độ trì cho [tên gia chủ] chúng con trong năm [năm] mới được khỏe mạnh, hạnh phúc, gia đình hòa thuận.
Con xin kính dâng lên chư vị thần linh những lễ vật này, kính xin chư vị thần linh chứng giám và phù hộ độ trì cho [tên gia chủ] chúng con trong năm [năm] mới được may mắn, tài lộc dồi dào.
Con xin kính dâng lên chư vị thần linh những lễ vật này, kính xin chư vị thần linh chứng giám và phù hộ độ trì cho [tên gia chủ] chúng con trong năm [năm] mới được an lành, tránh được tai ương, hạn chế rủi ro.
Con xin kính dâng lên chư vị thần linh những lễ vật này, kính xin chư vị thần linh chứng giám và phù hộ độ trì cho [tên gia chủ] chúng con trong năm [năm] mới được bình an, may mắn, làm ăn phát đạt, gia đình hạnh phúc, sức khỏe dồi dào.
Con xin kính dâng lên chư vị thần linh những lễ vật này, kính xin chư vị thần linh chứng giám và phù hộ độ trì cho công việc của [tên gia chủ] chúng con trong năm [năm] mới được thuận lợi, hanh thông.
Con xin kính dâng lên chư vị thần linh những lễ vật này, kính xin chư vị thần linh chứng giám và phù hộ độ trì cho [tên gia chủ] chúng con trong năm [năm] mới được khỏe mạnh, hạnh phúc, gia đình hòa thuận.
Con xin kính dâng lên chư vị thần linh những lễ vật này, kính xin chư vị thần linh chứng giám và phù hộ độ trì cho [tên gia chủ] chúng con trong năm [năm] mới được may mắn, tài lộc dồi dào.
Con xin kính dâng lên chư vị thần linh những lễ vật này, kính xin chư vị thần linh chứng giám và phù hộ độ trì cho [tên gia chủ] chúng con trong năm [năm] mới được an lành, tránh được tai ương, hạn chế rủi ro.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Hướng dẫn quy trình thực hiện lễ cúng đất
Bước 1: Chọn vị trí cúng
Lễ cúng đất nên được thực hiện tại bàn thờ Thổ Công. Nếu gia đình thờ chung Thổ Công với Gia Tiên thì bày lễ lên bàn thờ chính. Một số gia đình có đất rộng có thể bày thêm một mâm cúng nhỏ ngoài sân (cúng tiền chủ, hậu chủ).
Bước 2: Bày trí mâm lễ
Sắp xếp lễ vật gọn gàng. Bình hoa bên phải, mâm quả ở giữa. Gà cúng và xôi đặt phía sau bát hương hoặc ở vị trí trang trọng nhất. Bộ vàng mã ngựa ngũ phương nên đặt hai bên hoặc trên kệ riêng nếu bàn thờ chật.
Bước 3: Tiến hành nghi lễ
Gia chủ thắp hương (thường thắp 3 nén hoặc 5 nén), vái 3 vái rồi đọc to, rõ ràng bài văn khấn.
Bước 4: Hóa vàng và thụ lộc
Đợi khi hương tàn khoảng 2/3, gia chủ tiến hành đọc văn khấn hóa vàng và mang vàng mã đi hóa. Nên hóa phần mã Thần Linh trước, sau đó đến mã Ngũ Phương và tiền vàng. Gạo muối rải ra trước cửa hoặc ngoài sân (ngụ ý tán lộc).
Một số lưu ý và kiêng kỵ khi cúng đất
Lưu ý khi chuẩn bị lễ vật
Không nên dùng hoa quả dập nát, đồ cúng ôi thiu. Mọi lễ vật dâng lên thần linh phải tươi mới, sạch sẽ.
Lưu ý khi thực hiện nghi lễ
Người thực hiện nghi lễ tốt nhất nên là gia chủ (người đàn ông trụ cột trong nhà) hoặc người vợ (nếu chồng vắng nhà).
Trong quá trình cúng, cần giữ không gian yên tĩnh, trang nghiêm. Trẻ nhỏ và vật nuôi không nên chạy nhảy quanh khu vực hành lễ.
Có cần thuê thầy cúng không?
Quan điểm của chuaphatanlongthanh.com là “Phật tại tâm, linh tại ngã”. Việc cúng đất đầu năm quan trọng nhất là tấm lòng thành kính của gia chủ. Bạn hoàn toàn có thể tự thực hiện tại nhà mà không nhất thiết phải mời thầy, trừ trường hợp đất đai có vấn đề phức tạp về phong thủy.
Kết luận
Lễ cúng đất đầu năm là một nghi thức quan trọng, thể hiện lòng biết ơn và tôn kính của gia chủ đối với các vị thần linh cai quản đất đai. Việc chuẩn bị lễ vật chu đáo, chọn ngày giờ đẹp và thực hiện nghi lễ trang nghiêm sẽ giúp gia đình bạn có một năm mới bình an, may mắn, làm ăn phát đạt.
Hy vọng bài viết trên đã giúp bạn nắm rõ quy trình cúng đất đầu năm để mang lại may mắn, bình an cho gia đạo. Nếu cần tư vấn thêm về nghi lễ hoặc muốn tìm hiểu sâu hơn về các phong tục truyền thống khác, mời tham khảo thêm các bài viết hữu ích khác tại chuaphatanlongthanh.com.
