Mâm cỗ ngày Tết của người Việt không thể thiếu đĩa xôi dẻo thơm, thể hiện mong ước về một năm mới sung túc, đủ đầy. Tuy nhiên, không phải ai cũng nắm được bí quyết để nấu những mẻ xôi ngon, dẻo, không bị sống hay nhão, đặc biệt là trong không khí bận rộn những ngày cận Tết. Bài viết này sẽ tổng hợp chi tiết 3 cách nấu xôi cúng ngày Tết truyền thống và được ưa chuộng nhất, giúp bạn tự tay chuẩn bị những đĩa xôi thơm ngon, chuẩn vị cho ngày đầu năm.
Có thể bạn quan tâm: Nấu Cúng Ngày 30 Tết: Các Món Ăn Truyền Thống Ý Nghĩa Cho Gia Đình
Những bí quyết và công thức nấu xôi cúng chuẩn vị ngày Tết
Dưới đây là hướng dẫn chi tiết cho 3 loại xôi phổ biến nhất trong mâm cúng Tết: xôi đậu xanh, xôi gấc và xôi đậu phộng. Mỗi loại đều mang một ý nghĩa riêng và hương vị đặc trưng, hứa hẹn sẽ làm phong phú thêm mâm cỗ của gia đình bạn.
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Chi Tiết Cách Nấu Chè Cúng Như Thế Nào Cho Ngày Rằm, Mùng Một
1. Cách nấu xôi đậu xanh: Vị bùi béo, truyền thống
Xôi đậu xanh là món ăn gần gũi, xuất hiện quen thuộc trong nhiều mâm cỗ của người Việt. Vị dẻo thơm của nếp quyện với vị bùi béo của đậu xanh tạo nên một tổng thể hài hòa, không gây ngán.
Chuẩn bị nguyên liệu
- Gạo nếp: 500g (nên chọn nếp cái hoa vàng để xôi dẻo và thơm hơn).
- Đậu xanh: 200g (loại đã bỏ vỏ, đậu xanh lòng sẽ ngon hơn).
- Dầu ăn: 2 thìa canh.
- Muối hạt: 1 thìa cà phê.
Các bước thực hiện
Bước 1: Sơ chế nguyên liệu
Gạo nếp vo sơ qua cho sạch bụi, sau đó ngâm với nước từ 6-8 tiếng để gạo nở mềm. Đậu xanh chọn loại ngon, vo sạch, ngâm nước khoảng 4 tiếng cho đậu nở đều, khi nấu sẽ không bị lõi cứng.
Bước 2: Trộn và ướp
Sau khi ngâm xong, vớt gạo và đậu xanh ra rổ, rửa lại vài lần với nước cho thật sạch và để ráo. Trộn đều gạo nếp và đậu xanh với 2 thìa cà phê muối hạt. Việc ướp muối sẽ giúp xôi có vị đậm đà hơn.
Bước 3: Hấp xôi
Chuẩn bị nồi hấp cách thủy. Cho hỗn hợp gạo và đậu xanh đã trộn vào xửng, đồ trong khoảng 30 phút cho đến khi xôi chín mềm. Khi hấp, thỉnh thoảng bạn nên mở nắp và lau khô hơi nước đọng trên nắp để tránh làm xôi bị nhão.
Bước 4: Tưới dầu và hoàn thiện
Sau 30 phút, xôi đã chín, bạn dùng đũa xới đều xôi lên. Tưới 50ml dầu ăn đã chuẩn bị vào xôi, xới tiếp cho dầu thấm đều vào từng hạt xôi. Đồ xôi thêm khoảng 10-15 phút nữa để hạt xôi căng mọng và bóng đẹp.
Bước 5: Thành phẩm
Xôi đậu xanh thành phẩm có màu xanh vàng đẹp mắt, hạt xôi dẻo mịn, đậu xanh bở tơi, khi ăn có thể rắc thêm muối vừng để tăng hương vị. Xôi để qua đêm vẫn giữ được độ dẻo mềm, không bị cứng.
Có thể bạn quan tâm: Nấu Bơ Cùng Cúng Dường Hỏa Tịnh Đát Tỏa: Ý Nghĩa Và Cách Thực Hiện Đúng
2. Cách nấu xôi gấc: Màu đỏ may mắn, cúng Tết
Xôi gấc với màu đỏ thắm là biểu tượng của sự may mắn, tài lộc và bình an. Vì vậy, đây là món xôi không thể thiếu trong mâm cúng ngày Tết của nhiều gia đình, đặc biệt là vào mùng Một và Rằm.
Chuẩn bị nguyên liệu
- Gạo nếp: 2kg (nếp ngon, đều hạt).
- Gấc tươi: 1 quả (chọn quả chín đỏ, gai nở đều, cầm chắc tay).
- Dừa xiêm: 1 quả.
- Hành tím: 1 củ.
- Gia vị: Đường, muối, dầu ăn, rượu trắng.
Các bước thực hiện
Bước 1: Sơ chế các thành phần
- Gạo nếp: Vo sạch, ngâm với nước từ 5-6 tiếng hoặc qua đêm. Sau đó xả lại với nước lạnh, để ráo.
- Gấc: Bổ quả gấc, dùng thìa nạo lấy phần thịt gấc đỏ (phần cùi vàng để riêng). Dùng tay bóp đều cho thịt gấc tơi ra, sau đó lọc lấy hạt gấc. Ướp phần thịt gấc với 3 thìa rượu trắng và 1/2 thìa muối trong 5-6 tiếng.
- Dừa xiêm: Bổ lấy nước. Cùi dừa chia làm 2 phần: một phần nạo sợi để ăn kèm, một phần xay nhuyễn với nước dừa, lọc lấy 100ml nước cốt dừa, trộn chung với 3 thìa dầu ăn.
Bước 2: Trộn xôi
Trộn đều gạo nếp đã ráo nước với phần thịt gấc đã ướp, ½ muỗng canh muối và hành tím băm nhuyễn cho đến khi gạo chuyển màu đỏ đồng nhất.
Bước 3: Hấp xôi
Cho hỗn hợp vào xửng, hấp cách thủy khoảng 30 phút. Mở nắp, lau khô nước đọng trên nắp và sới xôi lên cho xốp.
Bước 4: Tưới nước cốt dừa
Rưới ½ phần hỗn hợp nước cốt dừa và dầu ăn lên xôi, đậy nắp lại và hấp thêm 30 phút nữa. Sau đó, tiếp tục rưới phần nước cốt dừa còn lại, sới đều và hấp cho đến khi xôi chín mềm, dẻo, dậy mùi thơm.
Bước 5: Lưu ý khi hoàn thành
- Trong quá trình hấp, cần lau nước đọng trên nắp xửng thường xuyên để xôi không bị đọng nước, đảm bảo độ khô vừa phải.
- Nếu muốn xôi có vị ngọt, hãy đợi xôi nguội bớt rồi mới trộn đường, vì cho đường lúc xôi còn nóng sẽ làm xôi bị nhão.
- Thành phẩm xôi gấc có màu đỏ rực rỡ, hương thơm nồng nàn, hạt xôi dẻo, không bị nát.
Có thể bạn quan tâm: Nấu Bơ Cúng Dường Hỏa: Quy Trình Chuẩn Tâm Linh, Ý Nghĩa Và Những Điều Cần Biết
3. Cách nấu xôi đậu phộng: Bùi béo, hấp dẫn
Xôi đậu phộng là sự kết hợp hoàn hảo giữa vị dẻo thơm của nếp và vị bùi béo, giòn giòn của đậu phộng. Đây cũng là một trong những món xôi được ưa chuộng trong ngày Tết.
Chuẩn bị nguyên liệu
- Gạo nếp: 500g (nếp cái hoa vàng).
- Đậu phộng: 250g.
- Nước cốt dừa: 1/2 lon.
- Dừa nạo: 100g.
- Đường trắng: 4 muỗng.
- Muối: 2 muỗng.
Các bước thực hiện
Bước 1: Sơ chế gạo và đậu phộng
- Gạo nếp vo sạch, ngâm khoảng 2 tiếng cho nở mềm, sau đó vớt ra để ráo và trộn với một chút muối.
- Đậu phộng chọn loại ngon, loại bỏ hạt mốc. Ngâm đậu với nước nóng để đậu nở, sau đó dùng tay chà để tách bỏ vỏ.
Bước 2: Nấu đậu phộng
Cho đậu phộng đã lột vỏ vào nồi, nấu khoảng 30 phút cho đậu thật mềm. Sau đó, vớt đậu ra rổ, xả lại với nước lạnh cho sạch.
Bước 3: Hấp xôi
Vo lại gạo nếp đã ngâm cho sạch, trộn đều với đậu phộng đã nấu chín. Cho hỗn hợp vào nồi cơm điện cùng 600ml nước, bật nút nấu như cơm bình thường.
Bước 4: Pha nước cốt dừa và hoàn thiện
Trong khi đợi xôi chín, trộn đều nước cốt dừa, dừa nạo, đường và muối để tạo thành hỗn hợp nước cốt sánh đặc. Khi xôi vừa chín, mở nắp, rưới đều hỗn hợp nước cốt dừa lên mặt xôi. Đậy nắp lại và nấu thêm khoảng 15 phút cho nước cốt thấm sâu vào từng hạt xôi.
Bước 5: Thành phẩm
Xới xôi ra đĩa, có thể rắc thêm mè rang và dừa sợi để tăng hương vị. Xôi đậu phộng thành phẩm có vị bùi béo đặc trưng, hạt xôi dẻo, đậu phộng mềm nhưng vẫn giữ được độ giòn nhẹ.
Lời kết
Với 3 cách nấu xôi cúng ngày Tết đơn giản và chi tiết trên đây, hy vọng bạn có thể tự tay chuẩn bị những đĩa xôi thơm ngon, dẻo mịn để dâng lên tổ tiên và cùng gia đình thưởng thức. Đừng quên truy cập chuaphatanlongthanh.com để khám phá thêm nhiều công thức ẩm thực và mẹo vặt gia đình hữu ích khác, giúp bạn có một cái Tết trọn vẹn và đong đầy. Chúc bạn thành công!
Cập Nhật Lúc Tháng 1 12, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
