Rằm tháng Giêng hay còn gọi là Tết Nguyên Tiêu, là một trong những lễ lớn trong năm của người Việt Nam. Đây không chỉ là ngày rằm đầu tiên của năm mới mà còn mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, là dịp để con cháu thể hiện lòng thành kính đối với tổ tiên và các đấng bề trên. Vậy chuẩn bị mâm cúng rằm như thế nào cho đúng và đầy đủ? Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn một hướng dẫn chi tiết, từ việc chuẩn bị mâm cúng đến bài khấn nguyện.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Cúng Mùng 1 Tết Trọn Vẹn: Chuẩn Bị, Giờ Lành Và Bài Khấn Chi Tiết
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Mâm Cúng Tết Đoan Ngọ Mùng 5 Tháng 5 Cho Mọi Nhà
Tổng quan về lễ cúng rằm tháng Giêng
Lễ cúng rằm tháng Giêng năm nay (2024) rơi vào ngày 24 tháng 2 dương lịch, tức là ngày 15 tháng Giêng năm Quý Mão. Đây là thời điểm mà nhiều gia đình quan tâm và chuẩn bị rất chu đáo. Trong đời sống tâm linh của người Việt, đây là dịp để cầu mong một năm mới an lành, đủ đầy và thịnh vượng. Các gia đình thường chuẩn bị hai mâm cỗ, một mâm cúng Phật và một mâm cúng gia tiên, thể hiện sự thành kính và trọn vẹn đạo lý uống nước nhớ nguồn.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Mùng 5 Tháng 5 Vào Lúc Nào Cho Đúng?
Các bước chuẩn bị mâm cúng cơ bản
Việc chuẩn bị mâm cúng rằm tháng Giêng không phân biệt sang hèn, quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm của gia chủ. Dưới đây là những bước chuẩn bị cơ bản mà bạn có thể tham khảo:
- Chọn ngày, giờ cúng: Theo truyền thống, thời gian tốt nhất để cúng rằm là vào ngày chính rằm (15 âm lịch). Gia đình có thể cúng vào giờ Ngọ (từ 11h – 13h) để đón linh khí của trời đất.
- Chuẩn bị mâm cúng Phật: Mâm cúng Phật phải là các phẩm vật chay tinh khiết. Bạn có thể chuẩn bị các loại hoa quả tươi, cau, lá trầu và một chút rượu trắng. Mâm cúng này không cần quá cầu kỳ nhưng phải sạch sẽ, tươm tất.
- Chuẩn bị mâm cúng gia tiên: Mâm cúng gia tiên thường là cỗ mặn. Tùy theo điều kiện và phong tục từng vùng miền, mâm cỗ có thể khác nhau, nhưng thường bao gồm các món cơ bản như: một bát canh (canh măng, canh bóng, canh miếng…), gà luộc, xôi, nem rán, giò chả, dưa món…
- Chuẩn bị các vật phẩm không thể thiếu: Bất kể mâm cúng nào cũng không thể thiếu hương, hoa tươi, quả tươi, vàng mã, đèn nến. Đây là những vật phẩm linh thiêng thể hiện lòng thành của gia chủ.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Mùng 3 Chay: Ý Nghĩa, Văn Khấn, Chuẩn Bị & Các Mâm Cúng Cần Biết
Bài khấn cúng rằm tháng Giêng chuẩn nhất
Sau khi đã chuẩn bị xong mâm cúng, gia chủ sẽ tiến hành đọc bài khấn. Dưới đây là bài khấn cúng rằm tháng Giêng được sưu tầm từ Văn khấn cổ truyền Việt Nam:
“Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành Hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân cùng chư vị Tôn thần.
Con kính lạy Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ, Thúc Bá Đệ Huynh, Cô Di, Tỷ Muội họ nội họ ngoại.
Tín chủ (chúng) con là: ……
Ngụ tại: ……..
Hôm nay là ngày Rằm tháng Giêng năm Quý Mão, gặp tiết Nguyên tiêu, tín chủ con lòng thành, sửa sang hương đăng, sắm sanh lễ vật, dâng lên trước án.
Chúng con kính mời ngày Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại Vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân, Ngũ phương, Long mạch, Tài thần. Cúi xin các ngài linh thiêng nghe thấu lời mời, giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành thụ hưởng lễ vật.
Chúng con kính mời các các cụ Tổ Khảo, Tổ Tỷ, chư vị Hương linh gia tiên nội ngoại họ…. nghe lời khẩn cầu, kính mời của con cháu, giáng về chứng giám tâm thành, thụ hưởng lễ vật.
Tín chủ con lại kính mời ông bà tiền chủ, hậu chủ tại gia về hưởng lễ vật, chứng giám lòng thành phù hộ độ trì cho gia chung chúng con được vạn sự tôn lành. Bốn mùa không hạn ách, tám tiết hưởng an bình.
(Khấn xong, vái 3 vái)”
Lưu ý khi chuẩn bị và thực hiện cúng rằm
Để lễ cúng được trọn vẹn, bạn cần lưu ý một số điểm sau:
- Sự thành tâm là trên hết: Mâm cúng to hay nhỏ không quan trọng bằng sự thành tâm của gia chủ. Điều này được thể hiện qua cách chuẩn bị chu đáo và cách hành lễ nghiêm túc.
- Bày biện mâm cúng hợp lý: Tùy theo điều kiện kinh tế và phong tục tập quán của từng vùng miền, cách bày biện mâm cúng có thể khác nhau. Tuy nhiên, cần đảm bảo mâm cúng được sắp xếp gọn gàng, sạch sẽ và thể hiện được sự tôn kính.
- Thời gian cúng: Nên cúng vào ngày chính rằm (15 âm lịch) để đón linh khí tốt nhất. Nếu không thể cúng vào đúng ngày, bạn có thể cúng vào ngày 14 hoặc 16 âm lịch.
- Chọn hoa quả cúng: Nên chọn các loại hoa quả tươi, ngon, không bị dập nát. Tránh các loại hoa quả có gai nhọn hoặc mùi hương quá nồng.
Chuẩn bị mâm cúng và bài khấn cúng rằm tháng Giêng không chỉ là một phong tục truyền thống mà còn là cách để con cháu thể hiện lòng biết ơn, kính trọng đối với tổ tiên và các đấng bề trên. Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp bạn và gia đình có một mùa rằm tháng Giêng trọn vẹn và ý nghĩa. Đừng quên truy cập chuaphatanlongthanh.com để tham khảo thêm nhiều bài viết hay về văn hóa, đời sống.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 14, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
