Tìm hiểu cúng Rằm tháng 7 gà trống hay gà mái là thắc mắc của rất nhiều người mỗi khi chuẩn bị cho dịp Vu Lan báo hiếu. Tháng 7 âm lịch không chỉ là thời điểm quan trọng trong năm theo tín ngưỡng dân gian mà còn là tháng cô hồn, tháng của những linh hồn lang thang. Vì vậy, mâm cỗ cúng luôn cần được chuẩn bị tươm tất, đúng lễ nghi. Trong đó, gà cúng là món ăn không thể thiếu, nhưng chọn gà trống hay gà mái lại mang những ý nghĩa văn hóa và tâm linh riêng, đòi hỏi gia chủ phải am hiểu để thể hiện lòng thành kính.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Mùng 3 Chay: Ý Nghĩa, Văn Khấn, Chuẩn Bị & Các Mâm Cúng Cần Biết
Gà trống và gà mái: Ý nghĩa trong văn hóa cúng bái
Để giải quyết vấn đề “cúng rằm tháng 7 gà trống hay gà mái”, trước hết chúng ta cần hiểu rõ ý nghĩa của từng loại trong văn hóa truyền thống. Gà là con vật quen thuộc, gắn liền với đời sống nông nghiệp của người Việt Nam và cũng là lễ vật thường dùng để tế thần, thờ cúng tổ tiên.
Gà trống – Biểu tượng của dương khí và cát tường
Theo quan niệm phong thủy và tín ngưỡng dân gian, gà trống được xem là linh vật có khả năng xua đuổi tà ma, hung khí. Tiếng gáy của gà trống mỗi khi trời rạng đông được coi là báo hiệu của ánh sáng, của sự sống, giúp xua tan màn đêm u tối và những điều không may mắn.
Gà trống thường có bộ lông ngũ sắc sặc sỡ, dáng vẻ oai vệ, biểu tượng cho ngũ hành tương sinh. Khi cúng, gà trống thường được chọn là lễ vật dâng lên các vị thần linh, tổ tiên với ý nghĩa cầu mong sự mạnh mẽ, thành công, và sự che chở của thần linh. Do đó, gà trống thường được ưu tiên trong các mâm cỗ cúng kiến, cúng thần, hoặc cúng tổ tiên vào những ngày rằm, mùng 1.
Gà mái – Biểu tượng của sự sung túc, đầm ấm
Gà mái lại mang ý nghĩa của sự sum vầy, đầm ấm và sinh sôi nảy nở. Trong gia đình, gà mái là con ấp trứng, nuôi con, thể hiện sự bao bọc, che chở. Vì vậy, gà mái thường được dùng trong các mâm cúng liên quan đến gia đạo, mong muốn gia đình hòa thuận, con cháu đề huề.
Tuy nhiên, trong cúng bái, gà mái thường không được ưu tiên bằng gà trống, đặc biệt là trong các mâm cúng thần linh hay cúng cô hồn. Lý do là vì gà mái mang tính âm, không có được sự oai phong, dương khí mạnh mẽ như gà trống.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Mâm Cúng Và Bài Khấn Rằm Tháng Giêng Trọn Vẹn
Cúng Rằm tháng 7 nên dùng gà trống hay gà mái?
Quay trở lại với câu hỏi chính: Cúng Rằm tháng 7 gà trống hay gà mái? Câu trả lời chính xác nhất từ các nhà nghiên cứu văn hóa dân gian và các chuyên gia phong thủy là: Nên dùng gà trống.
Lý do cụ thể như sau:
- Tháng 7 là tháng cô hồn: Đây là thời điểm các vong linh, ma quỷ được thả ra ngoài. Người ta cúng để cầu siêu, bố thí cho các linh hồn lang thang và cúng chư thần, gia tiên. Gà trống với dương khí mạnh mẽ sẽ giúp xua đuổi tà khí, bảo vệ gia chủ và là vật tế “thượng dương” (lễ vật cao cấp) để dâng lên các vị thần linh, tổ tiên.
- Gà trống gáy gọi mặt trời: Theo tích xưa, gà trống là con vật có công giúp trời sáng, xua tan bóng tối. Trong ngày cúng rằm, đặc biệt là cúng chúng sinh (cô hồn), người ta tin rằng tiếng gáy của gà trống có thể dẫn lối cho các linh hồn siêu thoát, hoặc giúp chúng không quấy rầy gia chủ.
- Tính trang trọng: Gà trống có hình thể đẹp, khi luộc lên da vàng ươm, bày trên mâm cỗ nhìn rất trang nghiêm, thể hiện sự thành tâm của gia chủ.
Vậy còn gà mái? Gà mái chỉ nên dùng để cúng vào các dịp khác như cúng thôi nôi, đầy tháng cho trẻ nhỏ (vì liên quan đến sự sinh nở, ấm no) hoặc cúng tổ tiên vào các ngày giỗ thông thường. Riêng với Rằm tháng 7, nếu gia đình không có gà trống thì có thể dùng gà mái, nhưng tốt nhất vẫn là gà trống.
Các lưu ý khi chuẩn bị gà cúng Rằm tháng 7
Biết được cúng rằm tháng 7 gà trống hay gà mái là quan trọng, nhưng cách chuẩn bị lễ vật này sao cho đúng cũng không kém phần quan trọng. Dưới đây là những lưu ý chi tiết:
Chọn gà như thế nào?
- Gà sống: Nên chọn gà trống tơ, chưa đạp mái, hoặc gà trống khỏe mạnh, lông mượt, mào đỏ. Không nên chọn gà đã chết bệnh hoặc ốm yếu.
- Gà luộc nguyên con: Khi luộc, cần giữ được hình dạng con gà nguyên vẹn, không bị rách da. Khi bày trên mâm cỗ, gà thường được tạo thế “gà chầu” (đầu ngẩng cao, hai cánh duỗi tựa vào thân, mỏ ngậm hạt cau hoặc đồng tiền) thể hiện sự tôn kính.
Cách làm gà cúng đẹp
- Vặt lông: Cần nhặt sạch lông tơ, rửa sạch bằng nước gừng và muối để khử mùi hôi.
- Luộc gà: Đun sôi nước, thả gà vào. Khi nước sôi lại, vặn nhỏ lửa cho đến khi chín kỹ. Vớt gà ra, nhúng ngay vào nước lạnh để da gà giòn và vàng ươm.
- Tạo thế: Đây là khâu quan trọng nhất. Gà sau khi luộc được để ráo nước. Dùng tay nắn chỉnh cho gà vào thế uy nghiêm. Dùng que tre nhỏ hoặc tăm để cố định nếu cần.
Mâm cúng Rằm tháng 7 gồm những gì?
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Mâm Cúng Tết Đoan Ngọ Mùng 5 Tháng 5 Cho Mọi Nhà
Ngoài gà trống luộc nguyên con, mâm cúng Rằm tháng 7 thường bao gồm:
- Mâm cúng gia tiên: Hương hoa, trà quả, xôi chè, bánh kẹo, vàng mã, quần áo giấy cho tổ tiên.
- Mâm cúng chúng sinh (cúng cô hồn): Nên cúng ở ngoài sân hoặc trước cửa nhà. Lễ vật bao gồm: Cháo trắng, gạo, muối, tiền vàng, quần áo giấy, bánh kẹo, nước lọc. Lưu ý: Khi cúng cô hồn, không nên cúng gà trống nguyên con mà nên cúng các đồ chay hoặc đồ ăn mặn đã qua chế biến (như xôi, chè). Tuy nhiên, trong phạm vi bài viết này tập trung vào cúng gia tiên và thần linh (dùng gà trống).
Giải đáp các thắc mắc liên quan
Ngoài vấn đề cúng rằm tháng 7 gà trống hay gà mái, người chuẩn bị lễ vật còn gặp một số băn khoăn khác như sau:
Cúng Rằm tháng 7 có cần cúng cả gà trống và gà mái không?
Không. Gia chủ chỉ cần chuẩn bị một con gà trống luộc nguyên con là đủ. Việc cúng quá nhiều lễ vật không đúng quy cách có thể gây tốn kém mà không mang lại ý nghĩa tâm linh như mong muốn.
Nếu gia đình không có điều kiện thì sao?
Trường hợp bất đắc dĩ không có gà trống, có thể thay thế bằng vịt hoặc các món chay cúng tươm tất. Tuy nhiên, theo phong tục tập quán của người Việt, gà vẫn là lựa chọn tối ưu nhất.
Giờ cúng Rằm tháng 7 là giờ nào?
Thường thì cúng Rằm tháng 7 vào ngày 14 hoặc ngày 15 âm lịch. Thời gian cúng tốt nhất là vào buổi sáng (khoảng 9h – 11h) hoặc buổi trưa. Không nên cúng quá muộn vào buổi tối vì theo quan niệm dân gian, đây là thời điểm âm khí mạnh.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Mùng 5 Tháng 5 Vào Lúc Nào Cho Đúng?
Văn khấn cúng Rằm tháng 7
Để việc cúng lễ được trọn vẹn, gia chủ cần chuẩn bị bài văn khấn nghiêm trang. Dưới đây là bài văn khấn cúng gia tiên và thần linh (thường được đọc trước khi cúng gà trống):
“Nam mô A di Đà Phật! (3 lần)
Kính lạy:
- Thượng đế
- Chư Phật, Chư Bồ tát
- Các vị Tam thiên, Thập nhị chi thần
- Chư tiên, Chư thánh
- Các vị thần linh cai quản đất đai, nhà cửa
- Các gia tiên nội ngoại họ… (họ của gia chủ)
Hôm nay là ngày… tháng 7 năm…, nhằm tiết Vu Lan, chúng con là… (họ tên), cùng toàn thể gia quyến, ngụ tại… (địa chỉ).
Chúng con thành tâm sắm sửa lễ vật (gà trống, xôi, hoa quả,…) dâng lên trước án, cầu xin chư Phật, chư tiên, các vị thần linh và gia tiên chứng giám cho lòng thành của chúng con. Kính xin phù hộ độ trì cho gia đình chúng con được mạnh khỏe, bình an, làm ăn phát đạt, con cháu học hành tấn tới, gia đạo an hòa.
Chúng con cầu xin các vong linh phụ mẫu, tổ tiên về thụ hưởng lễ vật và phù hộ cho con cháu.
Chúng con kính lạy tạ ơn! Nam mô A di Đà Phật!”
Kết luận
Qua bài viết này, hy vọng bạn đã có câu trả lời thỏa đáng cho thắc mắc cúng Rằm tháng 7 gà trống hay gà mái. Câu trả lời chính xác nhất là nên dùng gà trống. Đây là lễ vật mang ý nghĩa dương khí, thể hiện sự thành kính và mong muốn xua đuổi tà ma, cầu mong bình an cho gia đình. Khi chuẩn bị mâm cỗ, bạn hãy chú ý chọn gà tươi ngon, luộc đẹp và sắp xếp lễ vật gọn gàng, sạch sẽ để thể hiện trọn vẹn lòng thành tâm của mình đối với tổ tiên và các đấng bề trên.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 14, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
