Việc sử dụng các biện pháp tâm linh để mong muốn những điều tốt đẹp, xua đuổi điềm gở là một phần của văn hóa truyền thống. Tuy nhiên, ranh giới giữa việc giữ gìn phong tục và hành vi mê tín dị đoan đôi khi rất mong manh. Gần đây, một sự việc hi hữu xảy ra tại một trường học ở Đắk Lắk đã dấy lên hồi chuông cảnh báo về sự xâm nhập của các hoạt động “thầy cúng giải hạn” vào môi trường giáo dục, gây ra nhiều tranh cãi và bất bình trong dư luận.
Bài viết này sẽ phân tích chi tiết sự việc, những lý do được đưa ra từ phía nhà trường, cũng như các hệ lụy và bài học về việc giữ gìn tính nghiêm túc, văn minh trong môi trường sư phạm.
Có thể bạn quan tâm: Lật Tẩy Chiêu Trò ‘thầy Cúng Chữa Bệnh‘ Dùng Mê Tín Lừa Dâm Ô, Lấy Tiền Bệnh Nhân
Tóm tắt diễn biến sự việc
Sự việc được ghi nhận tại một trường trung học trên địa bàn huyện Ea H’leo, tỉnh Đắk Lắk. Vào chiều ngày 1/3, hình ảnh về một bàn thờ được lập ngay tại khu vực trung tâm của nhà trường, với đầy đủ vàng mã, đồ cúng và một người đàn ông được cho là “thầy cúng” đã được các giáo viên lan truyền.
- Thời gian và địa điểm: Buổi lễ diễn ra vào khoảng 15h, tại vị trí ban giám hiệu thường dùng để điều hành chào cờ và các hoạt động ngoại khóa.
- Người tham gia: Có sự hiện diện của Hiệu trưởng và Chủ tịch công đoàn nhà trường. Hình ảnh ghi lại cảnh hai người này đang quỳ lạy, thắp hương trước bàn thờ.
- Hành động: Việc cúng giải hạn được thực hiện công khai giữa ban ngày, ngay trong khuôn viên trường học đang hoạt động.
Sự việc này đã gây ra làn sóng phản ứng mạnh mẽ từ phía giáo viên và phụ huynh, đặc biệt là trong bối cảnh chính phủ đang tích cực chỉ đạo việc chấn chỉnh và xóa bỏ các hủ tục mê tín dị đoan.
Có thể bạn quan tâm: Lễ Cấp Sắc: Nghi Lễ Trưởng Thành Của Đàn Ông Dân Tộc Dao Tuyển
Lý do từ phía nhà trường: “Bảo vệ bất an”
Trước những ý kiến trái chiều, Hiệu trưởng nhà trường đã có những giải thích về sự việc này. Theo đó, vị Hiệu trưởng thừa nhận có việc mua đồ và thuê thầy về cúng, nhưng phủ nhận việc bản thân tin vào mê tín dị đoan. Những lý do được đưa ra bao gồm:
- Tiền sử tại trường: Trường từng có người tử vong trong quá khứ.
- Dấu hiệu tâm linh: Gần đây, bảo vệ phát hiện chim heo (chim cú mèo) bay quanh khu vực trường, được xem là điềm gở.
- Lý do bất đắc dĩ: Vị Hiệu trưởng cho rằng bác bảo vệ cảm thấy bất an nên đã tự ý mời thầy về chuẩn bị đồ cúng. Bản thân ông khi chạy ra trường thấy mọi việc đã rồi, vì thông cảm cho bác bảo vệ lớn tuổi nên đã tham gia cho phải phép.
Tuy nhiên, lý do này không thực sự thuyết phục được công chúng, bởi sự tham gia trực tiếp và việc tổ chức hoạt động mê tín ngay trong môi trường giáo dục là không thể chấp nhận được.
Có thể bạn quan tâm: Thánh Địa Mỹ Sơn Thờ Cúng Vị Thần Nào?
Quan điểm từ cơ quan quản lý và các chuyên gia
Sự việc nhanh chóng nhận được sự vào cuộc của Sở Giáo dục và Đào tạo tỉnh Đắk Lắk. Lãnh đạo Sở đã có cuộc trao đổi và yêu cầu nhà trường giải trình sự việc. Quan điểm của cơ quan quản lý là rất rõ ràng:
- Xác nhận sai sót: Hiệu trưởng đã thừa nhận sai sót và cam kết rút kinh nghiệm.
- Yêu cầu giải trình: Nhà trường phải có báo cáo giải trình chính thức vào ngày 3/3.
Bên cạnh đó, các chuyên gia về văn hóa và xã hội cũng có những góc nhìn sâu sắc hơn về vấn đề này. Việc tổ chức cúng bái trong trường học không chỉ là một hành vi sai quy định mà còn gây ra những ảnh hưởng tiêu cực:
- Phá vỡ tính nghiêm túc của môi trường sư phạm: Trường học là nơi truyền đạt tri thức, khoa học. Việc đưa các hoạt động mê tín vào làm giảm uy tín, tính giáo dục và sự tôn nghiêm của nhà trường.
- Gây ra tâm lý hoang mang, lo sợ: Học sinh, phụ huynh và ngay cả giáo viên khi chứng kiến cảnh này sẽ cảm thấy bất an, lo lắng thay vì an tâm khi đến trường.
- Lẫn lộ giữa giáo dục và mê tín: Hành động này có thể gây ra sự hiểu nhầm cho học sinh về giá trị của khoa học và niềm tin văn hóa.
Có thể bạn quan tâm: Thánh Ăn Gì Em Cúng? Giải Đáp Ý Nghĩa Phong Thủy Và Văn Hóa
Thực trạng và các bài học từ các vụ việc liên quan
Không chỉ là một sự việc cá biệt, “thầy cúng giải hạn” đã và đang là một vấn đề nhức nhối trong xã hội hiện đại, đặc biệt khi nó được dùng như một công cụ để trục lợi hoặc lừa đảo.
- Vụ lừa đảo chiếm đoạt 28 tỷ đồng: Một “cô đồng” tại Quận 5, TP.HCM đã bị bắt tạm giam vì hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Bằng cách tạo trang Facebook xem bói và bán hàng phong thủy, cô ta đã dọa dẫm, thao túng tâm lý nạn nhân để lừa họ làm lễ giải hạn, chiếm đoạt số tiền lớn.
- Lừa đảo qua việc chữa bệnh: Một trường hợp khác, nạn nhân tin lời “thầy cúng” có thể giải hạn và chữa bệnh đã bị lừa mất hơn 1,4 tỷ đồng.
- Quan điểm của Phật giáo: Ngay cả trong giới tu hành, nhiều nhà sư cũng lên tiếng rằng “cúng sao giải hạn” không phải là một nghi thức trong văn hóa Phật giáo thuần túy. Đây là sự pha trộn, lai tạp giữa các quan niệm dân gian và được một số người lợi dụng.
Những vụ việc này cho thấy sự nguy hiểm của việc tin tưởng một cách mê muội vào các hoạt động giải hạn, đặc biệt khi nó trở thành mồi lửa cho các hành vi lừa đảo.
Làm thế nào để phân biệt văn hóa và mê tín?
Để tránh rơi vào các tình huống tương tự hoặc không để các hành vi mê tín len lỏi vào các lĩnh vực quan trọng như giáo dục, cần có sự nhận thức rõ ràng về ranh giới này:
- Văn hóa: Là những phong tục, tập quán tốt đẹp được lưu truyền qua nhiều thế hệ, mang ý nghĩa cầu mong may mắn, thể hiện sự hiếu thảo, lòng biết ơn (ví dụ: cúng tổ tiên, cúng ông Công ông Táo). Các nghi thức này thường có tính cộng đồng, không mang tính chất trục lợi hay đe dọa.
- Mê tín: Là sự tin tưởng một cách cuồng tín, không có cơ sở khoa học, thường xuất phát từ sự lo sợ thái quá. Mê tín dị đoan thường bị các đối tượng xấu lợi dụng để trục lợi, lừa đảo, chi phối và gây ra các hậu quả tiêu cực về cả tinh thần và vật chất.
Kết luận
Sự việc “thầy cúng giải hạn” tại trường học ở Đắk Lắk là một hồi chuông cảnh báo về sự xâm lăng của các yếu tố mê tín vào những không gian cần sự nghiêm túc và khoa học. Dù lý do là gì, việc tổ chức các hoạt động này trong trường học là một sai lầm nghiêm trọng, làm xói mòn giá trị giáo dục.
Bài học rút ra là cần phải có sự quản lý chặt chẽ hơn từ các cơ quan chức năng, cùng với đó là việc nâng cao nhận thức cho toàn xã hội về sự khác biệt giữa văn hóa và mê tín. Môi trường giáo dục cần là nơi nuôi dưỡng trí tuệ và sự hiểu biết, không thể là nơi để các hủ tục và niềm tin mê muội có cơ hội phát triển.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 15, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
