Rằm tháng Giêng, hay còn gọi là Tết Nguyên tiêu, là một trong những ngày lễ lớn và linh thiêng nhất trong năm của người Việt Nam. Câu tục ngữ “Cúng quanh năm không bằng Rằm tháng Giêng” đã phần nào nói lên tầm quan trọng của ngày này trong tín ngưỡng văn hóa của người dân đất Việt. Vào ngày này, ngoài mâm cơm cúng mặn, bàn thờ gia tiên và thần linh không thể thiếu được bình hoa tươi thắm cùng đĩa hoa quả chín mọng. Việc lựa chọn hoa quả cúng Rằm tháng Giêng không chỉ đơn thuần là chuẩn bị lễ vật mà còn là cách thể hiện lòng thành kính, biết ơn đối với tổ tiên và các đấng thần linh, đồng thời gửi gắm những mong ước về một năm mới bình an, may mắn và thịnh vượng. Tuy nhiên, không phải loại hoa quả nào cũng phù hợp để dâng lên bàn thờ. Dưới đây là những gợi ý chi tiết về các loại hoa và quả nên chọn, cùng với ý nghĩa phong thủy và lưu ý quan trọng khi chuẩn bị mâm lễ cho ngày Rằm đặc biệt này.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Toàn Tập Về Sớ Cúng Ông Táo Ngày 23 Tháng Chạp
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chi Tiết: Các Hướng Cúng Giao Thừa Ngoài Trời Chuẩn Phong Tục Truyền Thống
Gợi Ý Các Loại Hoa Nên Cắm Trên Bàn Thờ
Việc chọn hoa để cắm trên bàn thờ vào ngày Rằm tháng Giêng cần tuân theo những quan niệm truyền thống về sự may mắn, tài lộc và bình an. Dưới đây là 5 loại hoa được nhiều gia đình Việt ưa chuộng và tin dùng trong dịp lễ này, mỗi loại đều mang một ý nghĩa sâu sắc riêng.
Hoa Cúc Vàng – Biểu Tượng Của Sự Trường Thọ Và Hiếu Thảo
Hoa cúc vàng từ lâu đã trở thành một hình ảnh quen thuộc trong không gian thờ cúng của người Việt, đặc biệt là vào các ngày rằm, mùng một và dịp Tết Nguyên đán. Trong bộ tứ quý “Tùng – Cúc – Trúc – Mai”, hoa cúc đứng thứ hai, tượng trưng cho sự trường thọ, phúc lộc và sức khỏe dồi dào. Vào ngày Rằm tháng Giêng, việc trưng hoa cúc vàng trên bàn thờ không chỉ để trang trí mà còn là cách để con cháu thể hiện lòng hiếu thảo, tưởng nhớ đến công ơn sinh thành của ông bà tổ tiên.
Màu vàng rực rỡ của hoa cúc cũng biểu tượng cho ánh sáng của mặt trời, mang lại năng lượng tích cực, xua tan đi những điều không may mắn. Nhiều người quan niệm rằng, hoa cúc vàng giúp thu hút tài lộc và giữ cho không khí gia đình ấm áp, sum vầy. Vì vậy, đây luôn là lựa chọn hàng đầu khi chuẩn bị hoa cúng Rằm tháng Giêng.
Hoa Đồng Tiền – Mong Ước Về Tài Lộc Và Thịnh Vượng
Như chính cái tên của mình, hoa đồng tiền là loài hoa đại diện cho sự giàu có, tài lộc và thịnh vượng. Vào ngày Tết Nguyên tiêu, nhiều gia đình lựa chọn hoa đồng tiền để dâng lên bàn thờ với hy vọng một năm mới làm ăn phát đạt, tiền bạc rủng rỉnh. Không chỉ có ý nghĩa về vật chất, hoa đồng tiền còn tượng trưng cho sức khỏe và tuổi thọ, một mong ước thiết thực cho mọi thành viên trong gia đình.
Hoa đồng tiền có nhiều màu sắc sặc sỡ, nhưng phổ biến nhất vẫn là màu đỏ và màu cam. Những đóa hoa nở rộ như những đồng tiền vàng óng ánh, tạo nên không gian sang trọng và ấm cúng cho bàn thờ gia tiên. Khi chọn hoa đồng tiền, bạn nên chọn những bông hoa còn tươi, nụ hoa còn khép kín để hoa có thể tươi lâu hơn trong những ngày thờ cúng.
Hoa Lay Ơn – Sự Thanh Tao, Trang Nhã Và Tinh Khiết
Hoa lay ơn, còn gọi là hoa dơn, là loài hoa mang vẻ đẹp thanh lịch, trang nhã và có hương thơm dịu nhẹ. Loài hoa này tượng trưng cho sự thuần khiết, lòng ngay thẳng và tình cảm chân thành. Nhiều gia đình chọn hoa lay ơn để cắm trên bàn thờ vào ngày Rằm tháng Giêng vì nó toát lên vẻ trang nghiêm, thanh tao, phù hợp với không gian thờ cúng.
Hoa lay ơn thường được cắm thành bình với nhiều cành hoa khác nhau, tạo nên sự cao ráo, uy nghiêm. Khi chọn hoa lay ơn, bạn nên ưu tiên những cành có thân to, cứng cáp, lá hoa còn xanh tốt và không bị sâu bệnh. Số lượng bông hoa nở trên một cành không nên quá nhiều, nên chọn những cành có nhiều nụ để hoa có thể nở dần, tươi được lâu hơn. Một mẹo nhỏ để hoa lay ơn tươi lâu là khi cắm, bạn nên cắt chéo gốc cành hoa để tăng diện tích tiếp xúc với nước, giúp hoa hút nước tốt hơn.
Hoa Cát Tường – Biểu Tượng Của Sự May Mắn
Hoa cát tường là loài hoa mang ý nghĩa của sự may mắn, cát tường như ý, phù hợp với không khí của ngày lễ đầu năm. Với vẻ đẹp mềm mại, duyên dáng và màu sắc đa dạng (trắng, hồng, tím, đỏ…), hoa cát tường giúp bàn thờ gia tiên trở nên sinh động và tràn đầy sức sống. Nhiều người quan niệm rằng, dâng hoa cát tường lên bàn thờ sẽ giúp gia chủ gặp nhiều may mắn, mọi việc thuận lợi, hanh thông.
Để giữ hoa cát tường được lâu tàn, bạn có thể cho một chút đường vào bình cắm hoa hoặc ngâm cành hoa trong nước ấm khoảng một phút trước khi cắm. Việc chọn hoa cũng cần lưu ý: nên chọn những bông hoa còn tươi, cánh hoa còn nguyên vẹn, không bị dập nát.
Hoa Sen – Vẻ Đẹp Thuần Khiết Gần Bùn Mà Không Hôi Tanh Mùi Bùn
Hoa sen là loài hoa quốc dân của Việt Nam, không chỉ đẹp mà còn mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc. Sen là loài hoa gắn liền với Đức Phật, vì vậy thường được dâng cúng ở cả bàn thờ Phật và bàn thờ gia tiên. Hoa sen tượng trưng cho sự thuần khiết, thanh cao, “gần bùn mà chẳng hôi tanh mùi bùn”. Dâng hoa sen lên bàn thờ vào ngày Rằm tháng Giêng với mong ước cho gia chủ một năm mới bình yên, không gặp sóng gió, giữ được nhân cách trong sáng.
Hương thơm thoang thoảng, nhẹ nhàng của hoa sen giúp không gian thờ cúng thêm phần trang nghiêm, thanh tịnh. Hoa sen có thể cắm thành bình hoặc xếp thành đóa sen nhỏ dâng lên bàn thờ, đều mang một ý nghĩa tâm linh tốt đẹp.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Mâm Cúng Rằm Tháng Giêng Đầy Đủ Ý Nghĩa Nhất
Các Loại Quả Nên Chọn Để Cúng Rằm Tháng Giêng
Theo quan niệm dân gian, mâm hoa quả cúng Rằm tháng Giêng nên được sắp xếp theo Ngũ Quả, tượng trưng cho ngũ hành Kim – Mộc – Thủy – Hỏa – Thổ, hoặc chọn theo ngũ phúc (giàu có, sang trọng, sống lâu, khỏe mạnh, bình yên). Dưới đây là ý nghĩa của một số loại quả thường được dùng trong mâm lễ cúng Rằm tháng Giêng.
Quả Cam – Biểu Tượng Của May Mắn Và Thành Công
Quả cam là loại quả rất phổ biến trong mâm lễ cúng của người Việt, đặc biệt là vào ngày Rằm tháng Giêng. Cam có màu sắc bắt mắt (màu cam hoặc vàng), hình dáng cân đối và mùi thơm dễ chịu. Trong phong thủy, cam được coi là loại quả mang lại may mắn và thành công cho gia chủ. Hương thơm tươi mát của cam giúp không gian thờ cúng thêm phần ấm cúng và dễ chịu.
Quả Táo – Tượng Trưng Cho Bình Yên Và Hòa Hợp
Quả táo (loại táo ta, nhỏ, giòn) là loại quả mang ý nghĩa của sự bình yên, hòa hợp và tốt lành. Trong tiếng Hán, “táo” phát âm gần giống với từ “bình an”, vì vậy nhiều gia đình chọn táo để dâng cúng với hy vọng một năm mới gia đình luôn khỏe mạnh, bình an, gặp nhiều điều may mắn.
Quả Chuối – Sự Sum Vầy Và Bao Bọc Che Chở
Quả chuối là loại quả không thể thiếu trong mâm Ngũ Quả của người Việt. Quả chuối có hình dáng cong cong, úp ngược như những bàn tay ngửa ra để hứng lấy may mắn, tài lộc. Quả chuối còn tượng trưng cho sự sum vầy, con cháu đông đúc, bao bọc và che chở lẫn nhau. Khi chọn chuối để cúng, nên chọn những nải chuối còn xanh hoặc chín vàng đều, quả to, không bị dập nát.
Quả Xoài – Mong Ước Về Cuộc Sống Sung Túc
Quả xoài là loại quả có vị chua ngọt đặc trưng, rất được ưa chuộng trong các mâm lễ cúng. Xoài tượng trưng cho cuộc sống sung túc, đủ đầy, no ấm. Khi chọn xoài, nên chọn những quả còn xanh hoặc vừa chín tới, vỏ ngoài căng bóng, không bị thâm đen.
Quả Dứa (Khóm) – May Mắn Đến Theo Cách Riêng
Quả dứa (hay còn gọi là khóm) là loại quả mang ý nghĩa phong thủy rất tốt. Trong tiếng Hán, từ “dứa” phát âm nghe như “may mắn đến theo cách của bạn”. Vì vậy, dâng quả dứa lên bàn thờ vào ngày Rằm tháng Giêng là cách để gia chủ cầu mong may mắn, tài lộc sẽ đến với gia đình một cách tự nhiên và thuận lợi.
Quả Bưởi, Quả Hồng, Quả Quýt, Quả Dừa, Quả Mãng Cầu, Quả Đu Đủ
Ngoài những loại quả trên, bạn cũng có thể chọn thêm một số loại quả khác để mâm lễ thêm phong phú và ý nghĩa:
- Quả bưởi: Tượng trưng cho sự viên mãn, tròn trịa.
- Quả hồng: Màu đỏ rực rỡ, mang ý nghĩa của sự may mắn và hạnh phúc.
- Quả quýt: Màu vàng óng, tượng trưng cho sự giàu sang, phú quý.
- Quả dừa: Có ý nghĩa “đủ đầy”, cầu mong sự no ấm, đủ đầy về cả vật chất và tinh thần.
- Quả mãng cầu (na): Tượng trưng cho sự sinh sôi, nảy nở, con cháu đông đúm.
- Quả đu đủ: Mang ý nghĩa của sự “đủ đầy”, cầu mong cuộc sống viên mãn, không thiếu thốn.
Có thể bạn quan tâm: Tổng Quan Về Bài Cúng Ngày Thiên Xá: Ý Nghĩa Và Các Nghi Thức Cơ Bản
Những Lưu Ý Quan Trọng Khi Chuẩn Bị Hoa Quả Cúng Rằm Tháng Giêng
Để mâm lễ cúng Rằm tháng Giêng được trọn vẹn và thành kính, bạn cần lưu ý một số điểm sau đây:
- Không chọn hoa quả giả, quả chín nẫu hoặc có mùi nồng: Tuyệt đối không dùng hoa quả nhựa, hoa quả giả để dâng cúng. Các loại quả đã chín nẫu, thối rữa hoặc có mùi nồng như sầu riêng, mít… cũng không nên dùng vì chúng tạo cảm giác không sạch sẽ, không thể hiện được lòng thành kính.
- Chọn hoa quả tươi ngon: Hoa và quả phải là những sản phẩm tươi ngon nhất, không bị sâu bệnh, dập nát. Hoa phải còn tươi, nụ hoa còn nguyên vẹn. Quả phải căng mọng, chín đều, không bị trầy xước.
- Số lượng hoa quả là số lẻ: Khi cắm hoa và sắp xếp quả trên bàn thờ, người ta thường chọn số lượng là số lẻ (1, 3, 5, 7…) để cầu may mắn, tài lộc. Số lẻ tượng trưng cho sự sinh sôi, nảy nở, không bao giờ kết thúc.
- Sắp xếp Ngũ Quả theo ngũ hành: Nếu bạn muốn sắp xếp Ngũ Quả, hãy chọn 5 loại quả có 5 màu sắc khác nhau tượng trưng cho Kim (màu trắng), Mộc (màu xanh), Thủy (màu đen), Hỏa (màu đỏ), Thổ (màu vàng). Một số gợi ý: Xoài xanh (Mộc), Dưa hấu đỏ (Hỏa), Na/ Mãng cầu (Thổ), Cam/ Quýt vàng (Kim), Thanh long/ Dưa lưới (Thủy).
- Vệ sinh bàn thờ và hoa quả trước khi dâng cúng: Trước khi bày hoa quả lên bàn thờ, bạn cần lau dọn bàn thờ sạch sẽ, tươm tất. Hoa quả cũng cần được rửa sạch, lau khô để đảm bảo sự trang nghiêm và thanh tịnh cho không gian thờ cúng.
Việc chuẩn bị hoa quả cúng Rằm tháng Giêng không chỉ là một nghi lễ truyền thống mà còn là cách để mỗi người con, người cháu thể hiện sự biết ơn và lòng thành kính đối với tổ tiên, thần linh. Hy vọng những thông tin trên sẽ giúp bạn có một mâm lễ cúng Rằm trọn vẹn, ý nghĩa, mang lại nhiều may mắn và bình an cho gia đình trong năm mới.
Ngoài những kiến thức về văn hóa, phong tục tập quán, bạn có thể tìm đọc thêm nhiều bài viết bổ ích về các lĩnh vực khác trong cuộc sống tại chuaphatanlongthanh.com.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 16, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
