Việc thỉnh tượng Phật, Bồ Tát về nhà thờ phụng là một trong những nghi lễ tâm linh quan trọng đối với những người con Phật. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ nghi thức an vị tượng Phật chuẩn xác như thế nào để thể hiện lòng thành kính và thu hút năng lượng tích cực về cho gia đạo. Thực tế, an vị tượng Phật không chỉ đơn thuần là một thủ tục hành chính mà còn là sự kết nối tâm linh sâu sắc giữa gia chủ và đấng tối cao. Bài viết dưới đây sẽ cung cấp một hướng dẫn toàn diện, từ khâu chuẩn bị cho đến các bài kinh, bài văn khấn cần thiết, giúp bạn thực hiện nghi lễ một cách trang nghiêm và đúng Pháp.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Thí Thực Chùa Phật Quang: Nghi Lễ Từ Bi Cứu Độ Hương Linh
Có thể bạn quan tâm: Top Các Mẫu Đồ Thờ Cúng Trang Nhã, Giá Bình Dân Cho Mọi Nhà
Tổng quan về nghi thức an vị tượng Phật
An vị tượng Phật (hay còn gọi là khai quang) là nghi lễ thông báo và dâng kính tượng Phật/Bồ Tát lên bàn thờ gia tiên hoặc bàn thờ riêng trong nhà. Mục đích chính không phải là “hô thần” cho tượng linh thiêng, mà là để nhắc nhở bản thân và gia đình về công đức, phẩm chất của các Ngài, từ đó nỗ lực tu tập theo. Theo các cao tăng, nghi thức này giúp không gian thờ tự trở nên trang nghiêm, tạo điều kiện cho việc tụng kinh, niệm Phật được tập trung hơn.
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Cách Xếp Quần Áo Giấy Cúng Tết Chuẩn Tâm Linh, Thành Kính Nhất
Chuẩn bị bàn thờ và vật phẩm cúng dường
Trước khi tiến hành nghi lễ, gia chủ cần chuẩn bị bàn thờ Phật thật tươm tất. Bàn thờ nên đặt ở nơi cao ráo, thông thoáng, tránh hướng vào nhà vệ sinh hoặc phòng ngủ. Vật phẩm cúng dường không cần quá xa hoa nhưng phải thể hiện được lòng thành:
- Tượng Phật/Bồ Tát: Tượng làm bằng gỗ, đất nung, đồng, hoặc thạch cao đều được, miễn là tượng hiện rõ nét từ bi, trí tuệ.
- Lư hương: Dùng để đốt hương trầm.
- Chén nước lọc: Nước phải sạch, trong, tượng trưng cho tâm trong sáng.
- Bình hoa tươi: Hoa sen, hoa cúc, hoa huệ là phù hợp nhất.
- Đèn hoặc nến: Dùng đèn dầu hoặc nến cầy, không nên dùng đèn nháy điện nếu có thể.
- Mâm bồng: Dùng để đựng hoa quả, bánh kẹo cúng.
Có thể bạn quan tâm: Bài Cúng Thần Linh: Cẩm Nang Chi Tiết Cho Mọi Dịp Lễ
Nghi thức an vị tượng Phật chi tiết
Gia chủ nên chọn ngày lành tháng tốt (thường là ngày mùng 1, ngày rằm, hoặc ngày vía Phật) để tiến hành. Dưới đây là các bước cụ thể:
1. Sái tịnh và trang nghiêm
Trước khi thỉnh tượng lên bàn thờ, gia chủ cần tắm rửa sạch sẽ, ăn mặc trang nghiêm (quần áo dài, chỉnh tề). Chuẩn bị một ly nước sạch có cắm cành hoa (hoặc lá thông), tay bắt ấn Cam lồ (đầu ngón cái và ngón áp út chạm nhau, ba ngón còn lại duỗi thẳng). Đọc bài kệ Sái Tịnh để tẩy uế khí cho không gian thờ tự:
Phù thử thủy giả,
Bát công đức thủy tự thiên chân.
Tiên tẩy chúng sinh nghiệp cấu trần,
Biến nhập Tỳ Lô Hoa tạng giới.
Cá trung vô xứ bất siêu luân,
Thủy bất tẩy thủy, diệu cực pháp thân.
Trần bất nhiễm trần, phản tác tự kỷ,
Quyên trừ nội ngoại, đãn địch đàn tràng.
Sái khô mộc nhi tác dương xuân,
Khiết uế ban nhi thành Tịnh Độ.
Sở vị đạo nội, ngoại trung gian vô trượt uế,
Thánh, phàm, u, hiển tổng thanh lương.
Bồ Tát liễu đầu cam lồ thuỷ,
Năng linh nhất đích biến thập phương.
Tinh chuyên cấu uế tận quyên除,
Linh thử gia đường tất thanh tịnh.
Nam-mô Thanh lương địa Bồ-tát. (3 lần)
Thực hiện: Vừa đọc, vừa đứng dậy vẩy nước lên bàn thờ và tượng Phật.
2. Lễ an vị (Thỉnh tượng lên bàn thờ)
Gia chủ quỳ trước bàn thờ, thắp 3 nén hương (hoặc 1 nén), tay nâng tượng Phật (hoặc dùng mâm bồng nâng tượng nếu tượng lớn). Đọc bài văn khấn an vị:
Nam-mô Bổn sư Thích Ca Mâu Ni Phật. (3 lạy)
Nguyện hương:
Hôm nay, nhân ngày… tháng… năm…, gia đình (chúng) con là: … Ngụ tại: …
Đốt nén tâm hương nguyện chí thành,
Nhất tâm cung kính Phật Bồ-tát,
Nguyện cầu Tam bảo thường gia hộ,
Hạnh phúc bình an khắp muôn loài.
Nam Mô Hương Cúng Dường Bồ Tát Ma Ha Tát. (3 lần)Ca ngợi Tam Bảo:
Phật là đấng giác ngộ mình,
Độ người thoát khỏi, tử sinh bao đời.
Từ bi, trí tuệ rạng ngời,
Là thầy ba cõi, trời người xưa nay.Pháp là phương thuốc diệu thay,
Chữa lành bệnh khổ, muôn loài chúng sinh.
Như vầng trăng sáng lung linh,
Soi đường ra khỏi, u minh mê mờ.Tăng là những bậc chân tu,
Biết đời huyễn mộng, giã từ ra đi.
Thấm nhuần trí tuệ, từ bi,
Độ đời thoát khỏi tham si… khổ sầu.
Nam Mô Hoan Hỷ Tạng Bồ Tát Ma Ha Tát (3 lần)Tán dương giáo pháp:
Vô thượng thậm thâm vi diệu pháp,
Bá thiên vạn kiếp nan tao ngộ,
Ngã kim kiến văn đắc thọ trì,
Nguyện giải Như Lai chân thật nghĩa.
Nam mô khai pháp tạng Bồ-tát. (3 lần)Tán Phật:
Đại từ, đại bi thương chúng sinh,
Đại hỷ, đại xả, cứu muôn loài.
Tướng đẹp sáng ngời dùng trang nghiêm,
Chúng con chí tâm thành đảnh lễ.Nhất tâm đảnh lễ: Thập phương tam thế nhất thiết chư Phật
Nhất tâm đảnh lễ: Thập phương nhất thiết Pháp Tạng.
Nhất tâm đảnh lễ: Thập phương tam thế nhất thiết Hiền Thánh Tăng.
Sau khi đọc xong, gia chủ lạy 3 lạy, rồi cắm hương vào lư, đặt tượng Phật/Bồ Tát vào vị trí trang trọng giữa bàn thờ.
3. Cúng Phật và hồi hướng
Sau khi an vị xong, gia chủ tiếp tục thắp hương, dâng hoa quả và đọc bài kinh cúng dường. Đây là lúc để thể hiện lòng biết ơn và cầu xin gia hộ:
Nam-mô Thập phương thường trụ Phật Bảo
…
Nam-mô Đạo tràng Hội thượng Phật Bồ Tát.Hương vị thức ăn này,
Trước cúng mười phương Phật.
Kế dâng chư Hiền Thánh,
Sau ban khắp lục đạo.
Bình đẳng không sai khác,
Tùy nguyện được sung mãn.
…
Nam-mô Phổ cúng dường Bồ-tát. (3 lần)
Tiếp theo, gia chủ nên niệm Phật A Di Đà hoặc tụng Thập Nguyện Phổ Hiền để kết thúc nghi lễ. Việc này giúp hồi hướng công đức cho bản thân và pháp giới chúng sinh.
Thập Nguyện Phổ Hiền:
- Lễ kính chư Phật
- Xưng tán Như Lai
- Quảng tu cúng dường
- Sám hối nghiệp chướng
- Tùy hỉ công đức
- Thỉnh chuyển Pháp Luân
- Thỉnh Phật trụ thế
- Thường tùy Phật học
- Hằng thuận chúng sinh
- Phổ giai hồi hướng.
Cuối cùng, đọc bài nguyện hồi hướng:
An vị Phật (Bồ-tát) công đức thù thắng hạnh,
Vô biên胜 phước giai hồi hướng.
Phổ nguyện pháp giới chư chúng sinh,
Tốc vãng vô lượng quang Phật sát.
…
Nam-mô Bổn sư Thích Ca Mâu Ni Phật. (3 lần)
Hiểu đúng về an vị (khai quang) tượng Phật
Một câu hỏi thường gặp là: “Có cần mời Pháp sư về khai quang tượng Phật mới thỉnh về không?”. Câu trả lời là không bắt buộc, và quan trọng hơn hết là phải hiểu đúng ý nghĩa của từ “khai quang”.
Theo Hòa thượng Tịnh Không, khai quang không phải là một nghi thức bí mật nào đó làm cho tượng linh thiêng hơn. Khai quang thực chất là “khai mở trí tuệ” cho người thờ cúng. Khi bạn thỉnh tượng Phật về, bạn cần hiểu rõ ý nghĩa của từng vị Phật/Bồ Tát mà bạn thờ:
- Thờ Phật A Di Đà là nhắc nhở mình về ánh sáng trí tuệ và sự bình tâm.
- Thờ Bồ Tát Quán Thế Âm là nhắc nhở mình phát triển lòng từ bi, lắng nghe và giúp đỡ chúng sinh.
- Thờ Bồ Tát Địa Tạng là nhắc nhở mình về chữ hiếu với cha mẹ, sư trưởng.
Khi nhìn thấy tượng, bạn sinh khởi các ý niệm lành thiện như trên, lúc đó “quang minh” của tự tính bạn được khai mở. Đó mới chính là ý nghĩa sâu xa của việc an vị. Nếu bạn thỉnh tượng về mà không hiểu gì, chỉ cầu xin một cách mê tín thì dù có khai quang hay không cũng không mang lại lợi ích thiết thực. Hãy xem tượng Phật là một công cụ giáo dục, là người thầy thầm lặng nhắc nhở ta mỗi ngày.
Những lưu ý quan trọng khi thờ cúng
- Tâm thành là trên hết: Lễ vật cúng dường không cần quá sang trọng, quan trọng là sự sạch sẽ và lòng thành tâm của gia chủ.
- Tránh mê tín: Không nên tin vào việc “khai quang” bằng bùa chú hay các nghi thức lạ lẫm làm tốn kém tiền bạc. Phật pháp nằm ở chữ Tâm và chữ Tu.
- Vệ sinh bàn thờ: Thường xuyên lau dọn bàn thờ, thay nước cúng hàng ngày để giữ không gian thanh tịnh.
- Tụng kinh đều đặn: Sau khi an vị, nên duy trì thời khóa sớm tối (sáng tối tụng kinh, niệm Phật) để kết nối năng lượng với tượng Phật.
Việc thực hiện nghi thức an vị tượng Phật chuẩn chỉnh giúp gia đình bạn có một không gian tâm linh an lành, từ đó nuôi dưỡng phước đức và trí tuệ. Hãy áp dụng những hướng dẫn trên và thường xuyên truy cập chuaphatanlongthanh.com để cập nhật thêm nhiều kiến thức Phật pháp bổ ích và các mẹo vặt đời sống quý giá khác.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 16, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
