Giao thừa, còn được gọi là “đêm trừ tịch”, là khoảnh khắc thiêng liêng chuyển giao giữa năm cũ và năm mới trong văn hóa Á Đông, đặc biệt là tại Việt Nam. Đây là thời điểm mà các gia đình sum họp, dọn dẹp nhà cửa, chuẩn bị mâm cỗ cúng tổ tiên và các vị thần linh để cầu mong một năm mới an khang, thịnh vượng. Trong bài viết này, chuaphatanlongthanh.com sẽ cung cấp một hướng dẫn toàn diện về bài cúng giao thừa Kỷ Hợi 2026, bao gồm ý nghĩa, thời gian, nghi thức, văn khấn, và những lưu ý quan trọng để buổi lễ diễn ra trang trọng và đầy đủ.
Có thể bạn quan tâm: Bài Cúng Giao Thừa Bàn Phật Quan Âm: Hướng Dẫn Từ A Đến Z
Tóm tắt quy trình cúng giao thừa Kỷ Hợi 2026
- Chuẩn bị (trước 1-2 ngày): Dọn dẹp nhà cửa, chuẩn bị mâm cỗ, sắm lễ vật, viết bài vị, chuẩn bị trang phục.
- Thời gian cúng: Giao thừa năm Kỷ Hợi 2026 rơi vào đêm 30 Tết (hoặc 29 Tết nếu tháng Chạp thiếu). Nên cúng vào khoảng thời gian 11h đêm đến 1h sáng ngày mùng 1 Tết.
- Chuẩn bị mâm cúng: Gồm mâm cỗ mặn hoặc chay, hương, hoa, trái cây, bánh kẹo, trầu cau, rượu, nước lọc, đèn nến, tiền vàng mã.
- Nghi thức: Trưởng nam hoặc người chủ gia đình thắp hương, khấn vái, đọc văn khấn, dâng lễ vật.
- Kết thúc: Hóa vàng mã, mời gia tiên về ăn Tết, cùng nhau ăn bánh chưng, xem pháo hoa, chúc Tết.
Giao thừa là gì? Ý nghĩa và tầm quan trọng
Định nghĩa và nguồn gốc
Giao thừa (Giao: giao phó, Thừa: thừa hưởng) là khoảnh khắc chuyển giao giữa năm cũ (đã “thừa hưởng” mọi biến cố, vui buồn) và năm mới (sẵn sàng “giao phó” cho một khởi đầu mới). Theo quan niệm dân gian, đây là thời điểm các vị thần linh cai quản năm cũ “trả quyền” cho các vị thần cai quản năm mới, đồng thời là dịp để gia tiên trở về sum họp cùng con cháu.
Ý nghĩa tâm linh và văn hóa
- Tưởng nhớ tổ tiên: Thể hiện lòng hiếu thảo, biết ơn đối với ông bà, cha mẹ đã khuất, mời họ về ăn Tết cùng gia đình.
- Cầu mong may mắn: Xin các vị thần linh, tổ tiên phù hộ độ trì cho gia đình một năm mới an khang, thịnh vượng, sức khỏe, hạnh phúc.
- Xua đuổi tà ma: Lễ cúng giao thừa được cho là có thể xua đuổi những điều xui xẻo, vận hạn của năm cũ, đón nhận những điều tốt lành.
- Gắn kết gia đình: Đây là dịp để các thành viên trong gia đình quây quần, cùng nhau chuẩn bị, thực hiện nghi lễ, tạo nên không khí ấm cúng, đoàn viên.
Thời gian cúng giao thừa Kỷ Hợi 2026
Năm Kỷ Hợi 2026 là năm con gì?
Năm 2026 theo âm lịch là năm Kỷ Hợi, tức là năm con Heo (Lợn). Can Kỷ thuộc hành Thổ, Chi Hợi thuộc hành Thủy. Đây là một năm được cho là mang lại sự no đủ, sung túc và may mắn về tài lộc, tuy nhiên cần lưu ý đến sự cân bằng giữa Thổ và Thủy.
Ngày giờ cúng giao thừa
- Ngày: Đêm 30 tháng Chạp năm Bính Thìn (nếu tháng Chạp đủ 30 ngày) hoặc 29 tháng Chạp (nếu tháng Chạp thiếu). Năm 2026, 30 Tết rơi vào ngày 17 tháng 2 năm 2026 (dương lịch).
- Giờ: Thời gian lý tưởng để cúng giao thừa là từ 23h00 (giờ Hợi) đến 01h00 (giờ Tý) ngày mùng 1 Tết. Khoảng thời gian này tượng trưng cho sự chuyển giao giữa năm cũ và năm mới.
- Lưu ý: Nên cúng trước thời điểm giao thừa để thể hiện lòng thành kính và đón năm mới sớm hơn.
Sắm lễ cúng giao thừa
Lễ vật cúng ngoài trời (cúng Thổ Công, các vị thần)
Lễ vật cúng ngoài trời thường đơn giản hơn nhưng vẫn phải trang trọng, thể hiện lòng thành kính đối với các vị thần linh cai quản đất đai, gia đình.
- Mâm cỗ mặn:
- Xôi gấc hoặc xôi đậu xanh (biểu tượng cho sự may mắn, đỏ lửa).
- Gà luộc (gà trống thiến, nguyên con, bày trên đĩa).
- Thịt lợn luộc (đầu lợn hoặc thịt ba chỉ).
- Canh măng hoặc canh miến.
- Bánh chưng, bánh tét (bắt buộc).
- Mâm ngũ quả (5 loại trái cây theo ngũ hành: Kim – Trắng (lê, bưởi), Mộc – Xanh (xoài, táo xanh), Thủy – Đen/Tím (nho, sim), Hỏa – Đỏ (táo đỏ, dưa hấu), Thổ – Vàng (cam, quýt)).
- Lễ vật phụ:
- Hương (nhang), hoa (hoa cúc, hoa lay ơn, hoa hồng).
- Trầu cau (bát trầu têm cánh phượng).
- Rượu, nước lọc.
- Đèn nến.
- Tiền vàng mã (vàng mã, quần áo cho các vị thần).
Lễ vật cúng trong nhà (cúng Gia tiên)
Lễ vật cúng trong nhà thường cầu kỳ hơn, thể hiện sự sum họp, ấm cúng của gia đình.
- Mâm cỗ mặn (hoặc chay tùy theo phong tục từng gia đình):
- Bánh chưng, bánh tét.
- Xôi (xôi gấc, xôi đậu xanh, xôi ngũ sắc).
- Gà luộc, thịt luộc.
- Canh măng, canh miến, canh bóng.
- Mâm ngũ quả.
- Bánh kẹo, mứt.
- Chè (chè trôi nước, chè khoai).
- Cơm.
- Lễ vật phụ:
- Hương, hoa.
- Trầu cau.
- Rượu, nước chè.
- Nước lọc.
- Đèn nến.
- Tiền vàng mã (vàng mã, quần áo cho gia tiên).
Những lưu ý khi sắm lễ
- Tươi ngon, sạch sẽ: Tất cả các lễ vật phải được lựa chọn kỹ lưỡng, đảm bảo tươi ngon, sạch sẽ.
- Bày biện trang trọng: Mâm cúng phải được bày biện gọn gàng, đẹp mắt, thể hiện lòng thành kính.
- Đủ 5 màu (Ngũ sắc): Nên lựa chọn các loại trái cây, hoa, thức ăn có màu sắc khác nhau để tượng trưng cho ngũ hành.
- Không dùng đồ giả: Tuyệt đối không dùng hoa nhựa, trái cây nhựa hoặc các vật dụng giả khác.
Văn khấn cúng giao thừa Kỷ Hợi 2026
Văn khấn cúng ngoài trời (cúng Thổ Công, các vị thần)
Nam mô a di Đà Phật! (3 lần)
Con kính lạy:
- Con kính lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
- Con kính lạy Đức Đương Lai Hạ Sanh Di Lặc Tôn Phật.
- Con kính lạy Đức Bồ Tát, Tát Đoạn Ma Vương.
- Con kính lạy Đức Hộ Pháp, thiện thần, Tứ Trụ.
- Con kính lạy Thiên quan Nhất phẩm Tiếp Lộc Tinh Quân.
- Con kính lạy Nhị Lang, Tứ Lang, các vị Tôn thần.
- Con kính lạy Thổ Địa, Táo Quân, Long Mạch Đại Thần.
- Con kính lạy các cụ tổ tiên nội ngoại chư vị tiên linh.
Hôm nay là ngày 30 tháng Chạp, năm Bính Thìn, con tên là… (họ tên người cúng), ngụ tại… (địa chỉ).
Có thể bạn quan tâm: Bài Cúng Giao Thừa Hay Nhất: Hướng Dẫn Chi Tiết & Văn Khấn Trọn Gói
Nhân phút giao thừa năm cũ Bính Thìn, sang năm mới Kỷ Hợi, con thành tâm cung kính dâng lên các vị Tôn thần, các vị thần linh, các vị tiên tổ, mâm lễ vật lòng thành, cúi xin được phù hộ độ trì. Mong cho gia đình con được an khang, thịnh vượng, hạnh phúc, may mắn trong năm mới Kỷ Hợi.
Con kính lạy các vị Tôn thần, các vị thần linh, các vị tiên tổ, xin hãy chứng giám lòng thành, phù hộ độ trì cho gia đình con.
Nam mô a di Đà Phật! (3 lần)
Văn khấn cúng trong nhà (cúng Gia tiên)
Nam mô a di Đà Phật! (3 lần)
Con kính lạy:
- Con kính lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
- Con kính lạy các cụ tổ tiên nội ngoại chư vị tiên linh.
Hôm nay là ngày 30 tháng Chạp, năm Bính Thìn, con tên là… (họ tên người cúng), ngụ tại… (địa chỉ).
Nhân phút giao thừa năm cũ Bính Thìn, sang năm mới Kỷ Hợi, con thành tâm cung kính dâng lên các cụ tổ tiên, mâm lễ vật lòng thành, cúi xin được phù hộ độ trì. Mong cho gia đình con được an khang, thịnh vượng, hạnh phúc, may mắn trong năm mới Kỷ Hợi.
Con kính lạy các cụ tổ tiên, xin hãy chứng giám lòng thành, phù hộ độ trì cho gia đình con.
Nam mô a di Đà Phật! (3 lần)
Một số lưu ý khi đọc văn khấn
- Thành kính, trang nghiêm: Người đọc văn khấn phải đứng thẳng, giữ thái độ thành kính, trang nghiêm.
- Đọc rõ ràng, rành mạch: Đọc to, rõ ràng, chậm rãi để các vị thần linh, tổ tiên có thể nghe thấy.
- Không nói chuyện: Trong thời gian đọc văn khấn, không nói chuyện, không cười đùa.
- Thắp hương: Sau khi đọc văn khấn, thắp hương và vái lạy ba lần.
Nghi thức cúng giao thừa
Chuẩn bị trước khi cúng
- Dọn dẹp nhà cửa: Lau dọn sạch sẽ, sắp xếp lại bàn thờ, lau chùi các vật dụng.
- Chuẩn bị mâm cúng: Bày biện các lễ vật theo thứ tự, thắp hương, cắm hoa.
- Chuẩn bị trang phục: Người đứng ra cúng nên mặc trang phục chỉnh tề, lịch sự.
- Tắt các thiết bị điện tử: Tắt TV, điện thoại (hoặc để chế độ im lặng) để tạo không khí trang nghiêm.
Trình tự cúng
- Thắp hương: Người đứng ra cúng thắp hương, cắm vào bát hương.
- Khấn vái: Đứng trước mâm cúng, khấn vái ba lần.
- Đọc văn khấn: Đọc văn khấn cúng ngoài trời trước, sau đó đọc văn khấn cúng trong nhà.
- Dâng lễ vật: Sau khi đọc văn khấn, dâng lễ vật lên bàn thờ.
- Hóa vàng mã: Hóa vàng mã, tiền giấy.
- Mời gia tiên: Mời gia tiên về ăn Tết cùng con cháu.
Sau khi cúng
- Gia đình quây quần: Cùng nhau ăn bánh chưng, uống trà, chúc Tết nhau.
- Xem pháo hoa: Cùng nhau xem pháo hoa, đón năm mới.
- Chúc Tết: Chúc Tết ông bà, cha mẹ, anh chị em.
Những điều kiêng kỵ trong đêm giao thừa
Kiêng quét nhà, đổ rác
Theo quan niệm dân gian, quét nhà vào đêm giao thừa sẽ “quét” hết tài lộc, may mắn của năm mới. Vì vậy, nên dọn dẹp nhà cửa sạch sẽ trước 30 Tết.
Kiêng cho nước, cho lửa
Cho nước, cho lửa vào đêm giao thừa được cho là sẽ “cho” hết tài lộc, may mắn cho người khác.
Kiêng vay mượn, trả nợ
Có thể bạn quan tâm: Bài Cúng Giao Thừa Công Ty 2026: Văn Khấn & Hướng Dẫn Chuẩn Nhất
Vay mượn, trả nợ vào đêm giao thừa được cho là sẽ mang lại vận hạn, xui xẻo trong năm mới.
Kiêng khóc lóc, cãi vã
Khóc lóc, cãi vã vào đêm giao thừa sẽ mang lại không khí u ám, xui xẻo cho cả năm.
Kiêng nói tục, chửi bới
Nói tục, chửi bới vào đêm giao thừa sẽ mang lại vận hạn, không may mắn cho bản thân và gia đình.
Kiêng đánh vỡ đồ
Đánh vỡ đồ vào đêm giao thừa được cho là sẽ mang lại điềm xui, vận hạn trong năm mới. Nếu lỡ đánh vỡ, nên nói “năm mới vỡ cái cũ” để hóa giải.
Những điều nên làm trong đêm giao thừa
Dọn dẹp nhà cửa
Dọn dẹp nhà cửa sạch sẽ, gọn gàng để đón năm mới may mắn, tài lộc.
Chuẩn bị mâm cúng
Chuẩn bị mâm cúng đầy đủ, trang trọng để thể hiện lòng thành kính với các vị thần linh, tổ tiên.
Quây quần bên gia đình
Quây quần bên gia đình, cùng nhau chuẩn bị, thực hiện nghi lễ, tạo nên không khí ấm cúng, đoàn viên.
Ăn bánh chưng, xem pháo hoa
Cùng nhau ăn bánh chưng, xem pháo hoa, đón năm mới.
Chúc Tết
Chúc Tết ông bà, cha mẹ, anh chị em để thể hiện lòng hiếu thảo, biết ơn.
Những lưu ý đặc biệt cho năm Kỷ Hợi 2026
Về phong thủy
Có thể bạn quan tâm: Bài Cúng Giao Thừa Cho Doanh Nghiệp: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ Lễ Vật Đến Văn Khấn
- Màu sắc may mắn: Năm Kỷ Hợi 2026, những màu sắc may mắn bao gồm vàng, nâu, cam, đỏ. Nên trang trí nhà cửa, mặc trang phục có các màu này.
- Hướng tốt: Hướng tốt cho năm Kỷ Hợi 2026 bao gồm Đông Bắc, Tây Bắc, Tây.
- Cây cảnh: Nên trồng các loại cây cảnh như cây kim tiền, cây phát tài, cây vạn niên thanh để mang lại may mắn, tài lộc.
Về sức khỏe
- Chế độ ăn uống: Nên ăn uống điều độ, tránh ăn quá nhiều đồ dầu mỡ, ngọt trong dịp Tết.
- Tập thể dục: Duy trì thói quen tập thể dục, vận động nhẹ nhàng để giữ gìn sức khỏe.
- Tâm lý: Giữ tinh thần thoải mái, vui vẻ, tránh căng thẳng, lo lắng.
Về tài chính
- Tiết kiệm: Nên có kế hoạch chi tiêu hợp lý, tránh tiêu xài hoang phí trong dịp Tết.
- Đầu tư: Nếu có ý định đầu tư, nên tìm hiểu kỹ lưỡng, tránh đầu tư theo cảm tính.
Các câu hỏi thường gặp (FAQ)
Q: Tôi có thể cúng giao thừa bằng mâm chay được không?
A: Có, bạn hoàn toàn có thể cúng giao thừa bằng mâm chay. Điều quan trọng là lòng thành kính, trang trọng của bạn. Mâm chay cũng cần được chuẩn bị đầy đủ, sạch sẽ, đẹp mắt.
Q: Tôi có thể cúng giao thừa vào ngày 29 Tết được không?
A: Có, nếu tháng Chạp thiếu 30 ngày thì bạn có thể cúng giao thừa vào ngày 29 Tết. Tuy nhiên, nên cúng vào thời gian từ 23h00 đến 01h00 ngày mùng 1 Tết để đúng với ý nghĩa của giao thừa.
Q: Tôi có thể cúng giao thừa ở ngoài trời được không?
A: Có, bạn có thể cúng giao thừa ở ngoài trời. Tuy nhiên, nên chọn một nơi sạch sẽ, trang nghiêm, tránh gió.
Q: Tôi có thể cúng giao thừa vào ban ngày được không?
A: Không nên. Giao thừa là khoảnh khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, thường diễn ra vào ban đêm. Việc cúng giao thừa vào ban ngày sẽ không đúng với ý nghĩa của lễ cúng.
Q: Tôi có thể cúng giao thừa bằng tiền thật được không?
A: Không nên. Tiền thật là vật dụng dùng trong đời sống, không phù hợp để cúng các vị thần linh, tổ tiên. Nên dùng tiền vàng mã để cúng.
Kết luận
Lễ cúng giao thừa là một nghi thức quan trọng, thiêng liêng trong văn hóa truyền thống của người Việt Nam. Việc chuẩn bị bài cúng giao thừa Kỷ Hợi 2026 một cách cẩn thận, trang trọng sẽ thể hiện lòng thành kính, biết ơn đối với các vị thần linh, tổ tiên, đồng thời cầu mong một năm mới an khang, thịnh vượng, hạnh phúc, may mắn.
Hy vọng rằng bài viết này của chuaphatanlongthanh.com đã cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích, giúp bạn chuẩn bị một buổi lễ cúng giao thừa trọn vẹn, ý nghĩa. Chúc bạn và gia đình một năm mới Kỷ Hợi vạn sự như ý, tài lộc dồi dào, sức khỏe dồi dào.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 2, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
