Trong văn hóa tâm linh của người Việt Nam, giỗ chạp là một trong những nghi lễ quan trọng nhất, thể hiện lòng hiếu thảo, tưởng nhớ và biết ơn đối với tổ tiên, ông bà, cha mẹ đã khuất. Trong số các loại giỗ, bài cúng giỗ tổng kỵ là một lễ nghi đặc biệt, mang ý nghĩa sâu sắc đối với các dòng họ, gia đình có nhiều thế hệ. Bài viết này sẽ cung cấp cho bạn một cái nhìn toàn diện về bài cúng giỗ tổng kỵ, từ khái niệm, ý nghĩa, đến các nghi thức, văn khấn cụ thể, giúp bạn tổ chức lễ giỗ một cách trang trọng, đầy đủ và đúng truyền thống.
Có thể bạn quan tâm: Bài Cúng Giỗ Sau Sang Tiểu: Hướng Dẫn Chi Tiết, Nghi Lễ Đúng Truyền Thống
Tóm tắt nhanh: Hiểu rõ về giỗ tổng kỵ
Bài cúng giỗ tổng kỵ là nghi lễ cúng giỗ được tổ chức để tưởng nhớ tất cả các bậc tiên tổ trong một dòng họ, chứ không phải chỉ một cá nhân cụ thể như giỗ ông, giỗ bà, giỗ cha, giỗ mẹ. Đây là dịp để con cháu trong dòng họ sum họp, cùng nhau tưởng nhớ, báo cáo với tổ tiên về tình hình của gia đình, dòng họ trong một năm qua, đồng thời cầu mong tổ tiên phù hộ độ trì cho con cháu được mạnh khỏe, bình an, làm ăn phát đạt.
Các yếu tố chính cần chuẩn bị:
- Thời gian: Thường tổ chức vào dịp Tết Nguyên Đán (ngày mùng 1, mùng 2, mùng 3) hoặc vào ngày giỗ chung của tổ tiên.
- Địa điểm: Nhà thờ họ, nhà của trưởng họ, hoặc ở bàn thờ gia tiên trong gia đình.
- Mâm cỗ: Bao gồm các món ăn truyền thống, bánh trái, rượu, trà, hoa, và các vật phẩm cúng lễ.
- Văn khấn: Bài cúng giỗ tổng kỵ là phần quan trọng nhất, thể hiện lòng thành kính và mong ước của con cháu.
Khái niệm và ý nghĩa của bài cúng giỗ tổng kỵ
1. Giỗ tổng kỵ là gì?
Giỗ tổng kỵ (còn được gọi là giỗ tổ, giỗ tiên tổ, giỗ họ) là một nghi lễ cúng giỗ tập trung để tưởng nhớ toàn bộ các bậc tiên tổ trong một dòng họ, từ đời tổ tiên khai cơ lập nghiệp cho đến các thế hệ cha ông đã khuất. Khác với những ngày giỗ riêng dành cho ông, bà, cha, mẹ, thì giỗ tổng kỵ là dịp để tất cả con cháu trong họ cùng nhau tưởng nhớ và tri ân các bậc tiền bối đã có công lao xây dựng, gìn giữ và phát triển dòng họ.
2. Ý nghĩa của việc tổ chức giỗ tổng kỵ
a. Thể hiện lòng hiếu thảo và đạo lý “uống nước nhớ nguồn”
Đây là ý nghĩa sâu sắc nhất và quan trọng nhất. Việc tổ chức giỗ tổng kỵ là dịp để con cháu trong dòng họ bày tỏ lòng biết ơn, tưởng nhớ và tôn kính đối với các bậc tiên tổ đã khuất. Dù thời gian có trôi qua, nhưng đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, “ăn quả nhớ kẻ trồng cây” luôn được gìn giữ và thể hiện qua những nghi lễ trang trọng này.
b. Gắn kết tình cảm gia đình, dòng họ
Giỗ tổng kỵ là dịp để tất cả con cháu trong dòng họ, dù ở gần hay xa, dù ở trong nước hay nước ngoài, cùng trở về quê hương, tụ họp tại nhà thờ họ hoặc nhà của trưởng họ. Đây là cơ hội quý giá để các thành viên trong họ gặp gỡ, trò chuyện, chia sẻ và củng cố tình cảm huyết thống. Trong xã hội hiện đại, khi cuộc sống bận rộn khiến các mối quan hệ gia đình có phần lỏng lẻo, thì những ngày giỗ họ lại càng trở nên thiết thực và ý nghĩa.
c. Tưởng nhớ công lao khai cơ lập nghiệp
Các bậc tiên tổ đã có công khai phá đất đai, lập nghiệp, xây dựng gia phong, đặt nền móng cho sự phát triển của dòng họ. Tổ chức giỗ tổng kỵ là dịp để con cháu báo cáo với tổ tiên về tình hình phát triển của dòng họ trong một năm qua, tri ân những đóng góp to lớn đó và hứa hẹn sẽ tiếp tục giữ gìn, phát huy những giá trị truyền thống tốt đẹp.
d. Cầu mong sự phù hộ, bình an
Qua nghi lễ cúng giỗ, con cháu bày tỏ lòng thành kính và cầu mong các bậc tiên tổ phù hộ độ trì cho toàn thể dòng họ được sức khỏe, bình an, làm ăn thuận lợi, con cháu hiếu thảo, gia đình hạnh phúc. Đây là một phần không thể thiếu trong tín ngưỡng tâm linh của người Việt.
e. Truyền dạy đạo lý cho thế hệ trẻ
Giỗ tổng kỵ là dịp để già dạy trẻ, cha mẹ kể cho con cháu nghe về cội nguồn, lịch sử dòng họ, công lao của các bậc tiên tổ, truyền thống, gia phong của gia đình. Qua đó, thế hệ trẻ sẽ hiểu rõ hơn về cội nguồn, tự hào về dòng họ và có ý thức giữ gìn, phát huy những giá trị tốt đẹp đó.
Các hình thức tổ chức giỗ tổng kỵ
Tùy theo quy mô, điều kiện kinh tế và phong tục tập quán của từng vùng miền, từng dòng họ, giỗ tổng kỵ có thể được tổ chức theo nhiều hình thức khác nhau:
1. Giỗ tổng kỵ tại nhà thờ họ
Đây là hình thức phổ biến và trang trọng nhất đối với các dòng họ có nhà thờ họ (hay còn gọi là nhà từ đường). Nhà thờ họ là nơi tập trung bài vị của các bậc tiên tổ, là biểu tượng tâm linh và văn hóa của dòng họ. Việc tổ chức giỗ tại đây mang tính tập trung, thống nhất và trang nghiêm.
2. Giỗ tổng kỵ tại nhà trưởng họ
Trong trường hợp dòng họ chưa có nhà thờ họ hoặc vì lý do nào đó không thể tổ chức tại nhà thờ họ, thì giỗ tổng kỵ có thể được tổ chức tại nhà của trưởng họ (người đứng đầu dòng họ). Đây cũng là một hình thức phổ biến, đặc biệt ở những dòng họ có trưởng họ uy tín, có điều kiện kinh tế tốt.
3. Giỗ tổng kỵ luân phiên
Một số dòng họ có truyền thống luân phiên tổ chức giỗ tổng kỵ tại nhà của các chi họ khác nhau. Mỗi năm, một chi họ sẽ đảm nhận việc tổ chức, chuẩn bị lễ vật và tiếp đãi các thành viên trong họ. Hình thức này giúp phân bổ trách nhiệm, giảm gánh nặng kinh tế cho một gia đình và tăng cường sự gắn kết giữa các chi họ.
4. Giỗ tổng kỵ kết hợp với các hoạt động khác
Nhiều dòng họ hiện nay có xu hướng kết hợp giỗ tổng kỵ với các hoạt động văn hóa, thể thao, giao lưu như: đi tảo mộ, lễ dâng hương, ăn cơm họ, trò chuyện, chụp ảnh lưu niệm, hội thao thể thao, giao lưu văn nghệ… Những hoạt động này giúp cho ngày giỗ trở nên sôi động, hấp dẫn hơn, đặc biệt là với giới trẻ.
Thời gian tổ chức giỗ tổng kỵ
Có thể bạn quan tâm: Bài Cúng Giỗ Mồng 1 Phạm Thị Yến: Hướng Dẫn Chi Tiết & Ý Nghĩa Truyền Thống
1. Theo lịch âm
Theo truyền thống, giỗ tổng kỵ thường được tổ chức vào ngày giỗ chung của tổ tiên, tức là ngày mất của vị tổ tiên khai cơ lập nghiệp hoặc một vị tiên tổ có công lao to lớn đối với dòng họ. Tuy nhiên, do nhiều lý do như khó xác định chính xác ngày mất của tổ tiên, sự bận rộn của cuộc sống hiện đại, sự phân bổ con cháu ở nhiều nơi, nên nhiều dòng họ đã chọn tổ chức giỗ tổng kỵ vào những dịp cố định và thuận tiện hơn.
2. Theo dịp Tết Nguyên Đán
Một trong những thời điểm phổ biến nhất để tổ chức giỗ tổng kỵ là vào dịp Tết Nguyên Đán. Cụ thể:
- Mùng 1 Tết: Một số dòng họ chọn tổ chức giỗ tổng kỵ vào sáng mùng 1 Tết, sau khi đã cúng giao thừa và cúng rước ông bà. Đây là thời điểm đầu năm, mang ý nghĩa xuân về, cầu mong một năm mới an lành, may mắn.
- Mùng 2, Mùng 3 Tết: Cũng có nhiều dòng họ chọn tổ chức vào mùng 2 hoặc mùng 3 Tết. Đây là thời điểm con cháu đã có mặt đông đủ, không còn bận rộn với các nghi lễ cúng giao thừa, cúng rước ông bà trong gia đình.
3. Theo mùa vụ
Một số dòng họ, đặc biệt là ở các vùng nông thôn, có thể chọn tổ chức giỗ tổng kỵ vào thời điểm sau vụ mùa, khi công việc đã xong, con cháu có thời gian trở về quê. Thời điểm này thường rơi vào tháng 3, tháng 4 (sau Tết) hoặc tháng 9, tháng 10 (sau vụ thu hoạch).
4. Theo ngày rằm
Một số dòng họ cũng có thể chọn tổ chức giỗ tổng kỵ vào ngày rằm (15 âm lịch) của một tháng nào đó, thường là rằm tháng Giêng (rằm tháng 1) hoặc rằm tháng 7 (rằm tháng 7 – Vu Lan).
Chuẩn bị lễ vật cho bài cúng giỗ tổng kỵ
1. Mâm cỗ mặn
Mâm cỗ mặn là phần chính trong lễ cúng giỗ tổng kỵ. Các món ăn trong mâm cỗ phải thể hiện được lòng thành kính, sự chu đáo và truyền thống của gia đình, dòng họ. Dưới đây là những món ăn không thể thiếu trong một mâm cỗ giỗ tổng kỵ:
a. Bánh chưng / Bánh tét
Bánh chưng (miền Bắc) và bánh tét (miền Nam) là biểu tượng của ngày Tết và các dịp lễ quan trọng. Trong mâm cỗ giỗ tổng kỵ, bánh chưng/bánh tét tượng trưng cho đất trời, sự no ấm, hạnh phúc và truyền thống dân tộc.
b. Gà luộc
Gà luộc (thường là gà trống) là món ăn không thể thiếu trong các mâm cỗ cúng giỗ. Gà luộc phải được chọn gà ngon, luộc chín tới, da vàng óng, thịt chắc. Gà luộc tượng trưng cho sự sung túc, may mắn và tâm thành của con cháu.
c. Xôi gấc
Xôi gấc với màu đỏ đậm tượng trưng cho sự may mắn, phúc lộc và sức sống. Xôi gấc thường được nấu dẻo, ngậy, hương thơm.
d. Thịt heo luộc
Thịt heo luộc (thường là thịt ba chỉ) là món ăn quen thuộc và được ưa chuộng trong các mâm cỗ. Thịt heo luộc phải được chọn thịt tươi, luộc chín tới, thịt mềm, béo ngậy.
e. Canh măng
Canh măng (măng khô hầm với móng giò hoặc thịt gà) là món ăn truyền thống, giàu dinh dưỡng và mang ý nghĩa “măng mọc” – tượng trưng cho sự sinh sôi, nảy nở của con cháu.
f. Các món xào, rán
Các món xào, rán như đậu phụ rán, miến xào lòng gà, mộc nhĩ xào thịt, măng xào thịt… cũng là những món ăn được ưa chuộng trong mâm cỗ giỗ. Các món này giúp đa dạng khẩu vị, tăng thêm hương vị cho bữa cỗ.
g. Nem (Chả giò)
Nem (hay chả giò) là món ăn truyền thống, được làm từ thịt heo, miến, hành, nấm hương… Nem tượng trưng cho sự sum vầy, đoàn tụ.
h. Các món khác
Tùy theo điều kiện kinh tế và phong tục tập quán của từng vùng miền, từng gia đình, dòng họ, có thể thêm vào mâm cỗ các món ăn khác như: giò lụa, chả quế, lòng dồi, đậu phụ nhồi thịt, tôm rim, cá kho, canh bóng, canh mọc, rau củ luộc, đồ chua…
2. Mâm cỗ chay
Ngoài mâm cỗ mặn, nhiều gia đình, dòng họ cũng chuẩn bị một mâm cỗ chay để cúng giỗ tổng kỵ. Mâm cỗ chay thể hiện lòng thành kính, sự thanh tịnh và tôn trọng đối với các bậc tiên tổ. Các món chay thường có trong mâm cỗ giỗ tổng kỵ:
- Xôi chay (xôi đậu xanh, xôi vò, xôi gấc chay)
- Chè (chè đậu xanh, chè trôi nước, chè hoa cau)
- Bánh chưng chay
- Canh nấm
- Canh đậu hũ
- Rau củ luộc
- Đồ chay (giò chay, chả chay, nem chay…)
3. Mâm ngũ quả
Mâm ngũ quả là phần không thể thiếu trong bất kỳ lễ cúng nào của người Việt, trong đó có giỗ tổng kỵ. Mâm ngũ quả tượng trưng cho sự no đủ, ấm no, phúc lộc và tâm thành của con cháu. Các loại quả thường được lựa chọn để bày mâm ngũ quả:
- Chuối (bàn cờ): Tượng trưng cho sự sum vầy, đoàn tụ.
- Bưởi / Cam / Quýt: Tượng trưng cho sự may mắn, phúc lộc.
- Thanh long: Tượng trưng cho sự thịnh vượng, phát đạt.
- Dứa (Thơm): Tượng trưng cho sự tốt lành, may mắn.
- Ổi / Táo / Lê: Tượng trưng cho sự bình an, hạnh phúc.
4. Rượu, trà, nước
Có thể bạn quan tâm: Bài Cúng Giỗ Mùng 1 Tuần Rằm: Hướng Dẫn Chi Tiết, Bài Khấn Và Nghi Thức Chuẩn
- Rượu: Rượu là đồ uống không thể thiếu trong các mâm cỗ cúng giỗ. Rượu tượng trưng cho sự thành kính, tâm tình của con cháu đối với tổ tiên. Thường dùng rượu gạo, rượu vang hoặc rượu thuốc.
- Trà: Trà là đồ uống thanh tịnh, tượng trưng cho sự thanh cao, tâm thành. Thường dùng trà xanh, trà sen hoặc trà đạo.
- Nước lọc: Nước lọc là đồ uống cần thiết để tẩy uế, thanh tẩy.
5. Hương, hoa, nến
- Hương (Nhang): Hương là vật phẩm thiết yếu trong các nghi lễ cúng giỗ. Hương tượng trưng cho sự thanh tịnh, tâm thành và cầu nguyện của con cháu.
- Hoa: Hoa tươi (thường là hoa cúc, hoa lay ơn, hoa hồng, hoa sen) tượng trưng cho sự thanh tịnh, tâm thành và vẻ đẹp.
- Nến: Nến tượng trưng cho ánh sáng, hy vọng và sự soi đường.
6. Vàng mã
Vàng mã (tiền âm phủ, quần áo, giày dép, nhà cửa, xe cộ…) là vật phẩm truyền thống được đốt để cúng cho các bậc tiên tổ. Tuy nhiên, hiện nay có nhiều ý kiến tranh luận về việc đốt vàng mã, một số người cho rằng nên hạn chế hoặc không đốt để bảo vệ môi trường và an toàn. Việc có đốt vàng mã hay không tùy thuộc vào niềm tin và phong tục của từng gia đình, dòng họ.
Bài cúng giỗ tổng kỵ theo truyền thống
1. Văn khấn giỗ tổ tiên (theo Văn khấn cổ truyền Việt Nam)
Dưới đây là bài cúng giỗ tổng kỵ được trích dẫn từ Văn khấn cổ truyền Việt Nam (Tập 2), do Viện Nghiên cứu Hán Nôm sưu tầm và biên soạn. Đây là bài cúng được sử dụng phổ biến trong các lễ cúng giỗ tổ tiên, giỗ họ.
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Đức Hiển Linh Bổn Cảnh Thành Hoàng chư vị Đại Vương.
Con kính lạy Các cụ Tổ Khảo, Tổ Tỷ, Bá Thúc, Huynh Đệ, Cô Di, Tỷ Muội
Cùng toàn thể Gia tiên nội ngoại chư vị Tiên LinhHôm nay là ngày (mùng) … tháng … năm …
Tín chủ con là: …
Ngụ tại: …Nhân tiết (Thanh Minh, Đông Chí, Vọng, Sóc …)
Tín chủ chúng con cùng toàn thể con cháu,
thành tâm sắm lễ, quả cau lá trầu, hương hoa trà quả,
bánh chưng, gà luộc, xôi gấc,
cùng các món cỗ mặn chay, cúng dâng trước linh tọa.Chúng con xin kính cẩn trình thưa:
Kính cáo Tổ tiên,
Hôm nay tiết (Thanh Minh, Đông Chí, Vọng, Sóc …),
Tín chủ chúng con cùng toàn thể con cháu,
thành tâm sắm lễ, quả cau lá trầu, hương hoa trà quả,
bánh chưng, gà luộc, xôi gấc,
cùng các món cỗ mặn chay, cúng dâng trước linh tọa.Chúng con xin kính cẩn trình thưa:
Trong năm qua,
Tín chủ chúng con cùng toàn thể con cháu,
được phù hộ, độ trì,
toàn gia bình an, sức khỏe dồi dào,
công việc thuận lợi, làm ăn phát đạt.Tín chủ chúng con,
nhân ngày giỗ tổ tiên,
xin kính dâng lên Tổ tiên,
những món cỗ mặn chay,
cùng hương hoa trà quả,
và các lễ vật cúng giỗ.Tín chủ chúng con,
xin kính cẩn trình thưa:Chúng con kính mời các cụ Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ,
Thúc Bá, Đệ Huynh, Cô Di, Tỷ Muội
và toàn thể các vị tiên linh
cùng về linh tọa hưởng giỗ.Chúng con kính mời các vị chư vị Hương Linh
nội ngoại họ (họ của bạn)
về nơi đây chứng giám lòng thành
và thụ hưởng lễ vật.Chúng con kính cáo Tổ tiên,
xin Tổ tiên chứng minh,
cho chúng con được thực hiện nghi lễ cúng giỗ.Cúi xin Tổ tiên chứng minh,
cho chúng con được thực hiện nghi lễ cúng giỗ.Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
2. Văn khấn giỗ tổ tiên (theo phong tục miền Bắc)
Dưới đây là một bài cúng giỗ tổng kỵ theo phong tục miền Bắc, được nhiều gia đình, dòng họ sử dụng.
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Đức Hiển Linh Bổn Cảnh Thành Hoàng chư vị Đại Vương.
Con kính lạy Các cụ Tổ Khảo, Tổ Tỷ, Bá Thúc, Huynh Đệ, Cô Di, Tỷ Muội
Cùng toàn thể Gia tiên nội ngoại chư vị Tiên LinhHôm nay là ngày (mùng) … tháng … năm …
Tín chủ con là: …
Ngụ tại: …Nhân ngày giỗ tổ tiên,
Tín chủ chúng con cùng toàn thể con cháu,
thành tâm sắm lễ, quả cau lá trầu, hương hoa trà quả,
bánh chưng, gà luộc, xôi gấc,
cùng các món cỗ mặn chay, cúng dâng trước linh tọa.Chúng con xin kính cẩn trình thưa:
Kính cáo Tổ tiên,
Hôm nay là ngày giỗ tổ tiên,
Tín chủ chúng con cùng toàn thể con cháu,
thành tâm sắm lễ, quả cau lá trầu, hương hoa trà quả,
bánh chưng, gà luộc, xôi gấc,
cùng các món cỗ mặn chay, cúng dâng trước linh tọa.Chúng con xin kính cẩn trình thưa:
Trong năm qua,
Tín chủ chúng con cùng toàn thể con cháu,
được phù hộ, độ trì,
toàn gia bình an, sức khỏe dồi dào,
công việc thuận lợi, làm ăn phát đạt.Tín chủ chúng con,
nhân ngày giỗ tổ tiên,
xin kính dâng lên Tổ tiên,
những món cỗ mặn chay,
cùng hương hoa trà quả,
và các lễ vật cúng giỗ.Tín chủ chúng con,
xin kính cẩn trình thưa:Chúng con kính mời các cụ Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ,
Thúc Bá, Đệ Huynh, Cô Di, Tỷ Muội
và toàn thể các vị tiên linh
cùng về linh tọa hưởng giỗ.Chúng con kính mời các vị chư vị Hương Linh
nội ngoại họ (họ của bạn)
về nơi đây chứng giám lòng thành
và thụ hưởng lễ vật.Chúng con kính cáo Tổ tiên,
xin Tổ tiên chứng minh,
cho chúng con được thực hiện nghi lễ cúng giỗ.Cúi xin Tổ tiên chứng minh,
cho chúng con được thực hiện nghi lễ cúng giỗ.Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
3. Văn khấn giỗ tổ tiên (theo phong tục miền Nam)
Có thể bạn quan tâm: Bài Cúng Giỗ Em
Dưới đây là một bài cúng giỗ tổng kỵ theo phong tục miền Nam, được nhiều gia đình, dòng họ sử dụng.
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Đức Hiển Linh Bổn Cảnh Thành Hoàng chư vị Đại Vương.
Con kính lạy Các cụ Tổ Khảo, Tổ Tỷ, Bá Thúc, Huynh Đệ, Cô Di, Tỷ Muội
Cùng toàn thể Gia tiên nội ngoại chư vị Tiên LinhHôm nay là ngày (mùng) … tháng … năm …
Tín chủ con là: …
Ngụ tại: …Nhân ngày giỗ tổ tiên,
Tín chủ chúng con cùng toàn thể con cháu,
thành tâm sắm lễ, quả cau lá trầu, hương hoa trà quả,
bánh tét, gà luộc, xôi gấc,
cùng các món cỗ mặn chay, cúng dâng trước linh tọa.Chúng con xin kính cẩn trình thưa:
Kính cáo Tổ tiên,
Hôm nay là ngày giỗ tổ tiên,
Tín chủ chúng con cùng toàn thể con cháu,
thành tâm sắm lễ, quả cau lá trầu, hương hoa trà quả,
bánh tét, gà luộc, xôi gấc,
cùng các món cỗ mặn chay, cúng dâng trước linh tọa.Chúng con xin kính cẩn trình thưa:
Trong năm qua,
Tín chủ chúng con cùng toàn thể con cháu,
được phù hộ, độ trì,
toàn gia bình an, sức khỏe dồi dào,
công việc thuận lợi, làm ăn phát đạt.Tín chủ chúng con,
nhân ngày giỗ tổ tiên,
xin kính dâng lên Tổ tiên,
những món cỗ mặn chay,
cùng hương hoa trà quả,
và các lễ vật cúng giỗ.Tín chủ chúng con,
xin kính cẩn trình thưa:Chúng con kính mời các cụ Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ,
Thúc Bá, Đệ Huynh, Cô Di, Tỷ Muội
và toàn thể các vị tiên linh
cùng về linh tọa hưởng giỗ.Chúng con kính mời các vị chư vị Hương Linh
nội ngoại họ (họ của bạn)
về nơi đây chứng giám lòng thành
và thụ hưởng lễ vật.Chúng con kính cáo Tổ tiên,
xin Tổ tiên chứng minh,
cho chúng con được thực hiện nghi lễ cúng giỗ.Cúi xin Tổ tiên chứng minh,
cho chúng con được thực hiện nghi lễ cúng giỗ.Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
4. Văn khấn giỗ tổ tiên (theo phong tục miền Trung)
Dưới đây là một bài cúng giỗ tổng kỵ theo phong tục miền Trung, được nhiều gia đình, dòng họ sử dụng.
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Đức Hiển Linh Bổn Cảnh Thành Hoàng chư vị Đại Vương.
Con kính lạy Các cụ Tổ Khảo, Tổ Tỷ, Bá Thúc, Huynh Đệ, Cô Di, Tỷ Muội
Cùng toàn thể Gia tiên nội ngoại chư vị Tiên LinhHôm nay là ngày (mùng) … tháng … năm …
Tín chủ con là: …
Ngụ tại: …Nhân ngày giỗ tổ tiên,
Tín chủ chúng con cùng toàn thể con cháu,
thành tâm sắm lễ, quả cau lá trầu, hương hoa trà quả,
bánh chưng, gà luộc, xôi gấc,
cùng các món cỗ mặn chay, cúng dâng trước linh tọa.Chúng con xin kính cẩn trình thưa:
Kính cáo Tổ tiên,
Hôm nay là ngày giỗ tổ tiên,
Tín chủ chúng con cùng toàn thể con cháu,
thành tâm sắm lễ, quả cau lá trầu, hương hoa trà quả,
bánh chưng, gà luộc, xôi gấc,
cùng các món cỗ mặn chay, cúng dâng trước linh tọa.Chúng con xin kính cẩn trình thưa:
Trong năm qua,
Tín chủ chúng con cùng toàn thể con cháu,
được phù hộ, độ trì,
toàn gia bình an, sức khỏe dồi dào,
công việc thuận lợi, làm ăn phát đạt.Tín chủ chúng con,
nhân ngày giỗ tổ tiên,
xin kính dâng lên Tổ tiên,
những món cỗ mặn chay,
cùng hương hoa trà quả,
và các lễ vật cúng giỗ.Tín chủ chúng con,
xin kính cẩn trình thưa:Chúng con kính mời các cụ Cao Tằng Tổ Khảo, Cao Tằng Tổ Tỷ,
Thúc Bá, Đệ Huynh, Cô Di, Tỷ Muội
và toàn thể các vị tiên linh
cùng về linh tọa hưởng giỗ.Chúng con kính mời các vị chư vị Hương Linh
nội ngoại họ (họ của bạn)
về nơi đây chứng giám lòng thành
và thụ hưởng lễ vật.Chúng con kính cáo Tổ tiên,
xin Tổ tiên chứng minh,
cho chúng con được thực hiện nghi lễ cúng giỗ.Cúi xin Tổ tiên chứng minh,
cho chúng con được thực hiện nghi lễ cúng giỗ.Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nghi thức cúng giỗ tổng kỵ
1. Trước khi cúng
- Chuẩn bị mâm cỗ: Chuẩn bị đầy đủ các món ăn, hoa quả, rượu trà, hương hoa theo như đã nêu ở trên.
- Dọn dẹp bàn thờ: Lau chùi bàn thờ, sắp xếp các vật phẩm cúng lễ một cách gọn gàng, trang nghiêm.
- Chuẩn bị quần áo: Mặc quần áo gọn gàng, trang trọng, lịch sự.
- Chuẩn bị tâm lý: Tĩnh tâm, thành kính, tôn nghiêm.
2. Trong khi cúng
- Đốt hương: Đốt 3 nén hương (hoặc 5 nén hương tùy theo phong tục), cắm vào lư hương.
- Rót rượu, trà: Rót rượu, trà vào từng chén, đặt lên bàn thờ.
- Đọc văn khấn: Người đại diện trong gia đình (thường là người lớn tuổi nhất, hoặc trưởng họ) đứng trước bàn thờ, đọc văn khấn giỗ tổng kỵ một cách thành kính, rõ ràng, chậm rãi.
- Lạy: Sau khi đọc văn khấn xong, lạy 3 lạy (hoặc 5 lạy tùy theo phong tục).
- Hóa vàng: Sau khi cúng xong, hóa vàng mã (nếu có) một cách cẩn thận, an toàn.
3. Sau khi cúng
- Hóa vàng: Hóa vàng mã (nếu có) một cách cẩn thận, an toàn.
- Thưởng thức mâm cỗ: Con cháu trong dòng họ cùng thưởng thức mâm cỗ cúng giỗ, trò chuyện, giao lưu, gắn kết tình cảm.
- Dọn dẹp: Dọn dẹp mâm cỗ, giữ gìn vệ sinh.
Những điều cần lưu ý khi tổ chức giỗ tổng kỵ
1. Về thời gian
- Chọn thời gian phù hợp: Nên chọn thời gian sáng sớm (từ 7h – 9h) hoặc chiều tối (từ 17h – 19h) để tổ chức giỗ tổng kỵ. Đây là những thời điểm thuận lợi cho việc đốt hương, hóa vàng và tụ tập con cháu.
- Thông báo trước: Nên thông báo trước cho các thành viên trong dòng họ về
Cập Nhật Lúc Tháng 1 2, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
