Lễ thất tịch, hay còn gọi là ngày Ngưu Lang – Chức Nữ, là một trong những dịp lễ truyền thống mang đậm tính nhân văn và tâm linh trong văn hóa Á Đông. Vào ngày này, nhiều gia đình Việt Nam thường tổ chức lễ cúng để cầu mong tình duyên thuận lợi, hạnh phúc lứa đôi bền lâu, hoặc đơn giản là để tưởng nhớ về câu chuyện tình yêu vượt thời gian của đôi trâu – chim én. Vậy bài cúng lễ thất tịch gồm những gì? Văn khấn ra sao? Cách chuẩn bị mâm lễ thế nào cho đúng phong tục? Tất cả sẽ được giải đáp chi tiết trong bài viết dưới đây.
Lễ thất tịch (7/7 âm lịch) bắt nguồn từ truyền thuyết Trung Hoa về Ngưu Lang – Chức Nữ, một trong Tứ đại dân gian truyền thuyết (cùng với Mạnh Khương Nữ, Bạch Xà truyện và Lương Sơn Bá – Chúc Anh Đài). Theo truyền thuyết, Ngưu Lang là một chàng chăn trâu nghèo, còn Chức Nữ là tiên nữ dệt vải trên trời. Hai người yêu nhau, kết hôn và có hai con. Tuy nhiên, vì Chức Nữ bỏ nhiệm vụ dệt vải, vua cha tức giận đã bắt nàng trở về thiên đình, dùng sông Ngân Hà ngăn cách đôi bên. Cảm thương cho tình yêu chung thủy, đàn quạ đã dựng nên cây cầu Ô Thước để hai người được gặp nhau đúng vào ngày 7 tháng 7 hàng năm.
Lễ thất tịch ở Việt Nam
Ở Việt Nam, lễ thất tịch không phổ biến rộng rãi như Tết Trung Thu hay Vu Lan, nhưng vẫn được một bộ phận người dân, đặc biệt là những người theo tín ngưỡng dân gian, coi trọng. Dịp lễ này thường được tổ chức với mong ước:
Cầu duyên: Những người độc thân mong tìm được ý trung nhân.
Cầu duy trì hạnh phúc: Những cặp vợ chồng, đôi lứa mong tình cảm bền lâu, vượt qua mọi thử thách.
Tưởng nhớ, tri ân: Nhớ về tình yêu chung thủy, son sắt, vượt qua mọi rào cản.
Thời gian và địa điểm cúng lễ thất tịch
Thời gian cúng
Thời điểm tốt nhất: Lễ thất tịch thường được cúng vào tối ngày 6/7 âm lịch hoặc sáng sớm ngày 7/7 âm lịch. Nhiều người chọn cúng vào buổi tối vì theo truyền thuyết, Ngưu Lang và Chức Nữ chỉ gặp nhau vào đêm 7/7.
Giờ cúng: Có thể cúng vào bất kỳ giờ nào trong ngày, nhưng phổ biến là từ 19h đến 21h (giờ Hợi) hoặc sáng sớm từ 5h đến 7h (giờ Dần).
Địa điểm cúng
Cúng tại nhà: Đây là hình thức phổ biến nhất. Bạn có thể cúng ở ban thờ gia tiên, ban thờ Phật, hoặc đơn giản là một chiếc bàn nhỏ đặt ở nơi sạch sẽ, thoáng đãng.
Cúng tại chùa: Một số người chọn đến chùa để cúng lễ, vừa thể hiện lòng thành kính, vừa mong được chư Phật, chư Bồ Tát gia hộ.
Cúng ngoài trời: Một số phong tục vùng miền có thể cúng ngoài trời, hướng về bầu trời đêm.
Chuẩn bị mâm lễ cúng thất tịch
Mâm lễ chay
Hoa: Hoa sen, hoa cúc, hoa hồng (màu trắng hoặc hồng nhạt) tượng trưng cho sự thanh tao, thuần khiết.
Trái cây: 5 loại trái cây tươi ngon, sạch sẽ. Thường chọn các loại quả có màu sắc đẹp, ý nghĩa tốt lành như táo (bình an), nho (sum vầy), cam (may mắn), chuối (đoàn tụ), thanh long (thịnh vượng).
Xôi: Xôi gấc (màu đỏ tượng trưng cho tình yêu), xôi đậu xanh (màu vàng tượng trưng cho sự may mắn).
Bánh ngọt: Các loại bánh ngọt, bánh kem, bánh bông lan…
Nước: Nước lọc, trà nóng.
Nhang, đèn, nến: Đèn dầu hoặc nến trắng.
Mâm lễ mặn
Văn Khấn Và Mâm Cúng Đầy Cho Ngày Lễ Thất Tịch | Báo Giáo Dục Và …
Canh măng: Tượng trưng cho sự thanh cao, thuần khiết.
Bánh chưng hoặc bánh tét: Tùy theo vùng miền.
Rượu, trà: Rượu vang đỏ (tượng trưng cho tình yêu) hoặc rượu trắng, trà sen.
Nhang, đèn, nến: Như trên.
Các vật phẩm khác
Giấy tiền vàng mã: Giấy tiền, vàng mã hình con chim én, con trâu, hoặc các hình ảnh liên quan đến Ngưu Lang – Chức Nữ.
Nhang thơm: Nhang trầm, nhang quế để tạo không khí thiêng liêng.
Bánh kẹo: Các loại bánh kẹo ngọt, tượng trưng cho sự ngọt ngào trong tình yêu.
Văn khấn lễ thất tịch
Văn khấn lễ thất tịch chung (cúng tại nhà)
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Đức Phật Thích Ca, Đức Phật Di Đà.
Con kính lạy Bồ Tát Quan Thế Âm.
Con kính lạy chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ông bà tổ tiên nội ngoại họ [Họ của gia chủ].
Tín chủ (chúng) con là: [Họ tên người cúng]
Ngụ tại: [Địa chỉ]
Hôm nay là ngày 7 tháng 7 năm [Năm âm lịch], nhằm ngày Thất Tịch.
Chúng con thành tâm sắm sửa hương hoa, lễ vật, kim ngân, trà quả, đèn nhang, bày ra trước án, kính dâng trước Phật, trước Thánh, trước các chư vị Tôn thần, cúi đầu kính mời chư vị Tôn thần, chư vị gia tiên, chư vị hương linh nội ngoại họ [Họ của gia chủ] về chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật.
Con cầu xin chư vị Tôn thần, chư vị gia tiên, chư vị hương linh nội ngoại họ [Họ của gia chủ] phù hộ độ trì, bảo vệ cho con, cho gia đình con được bình an, mạnh khỏe, hạnh phúc, tài lộc dồi dào.
Con cầu xin chư vị Tôn thần, chư vị gia tiên, chư vị hương linh nội ngoại họ [Họ của gia chủ] phù hộ cho con (hoặc cho [tên người được cầu xin]) tìm được người bạn đời phù hợp, có một tình yêu đẹp, hạnh phúc, bền lâu.
Con cầu xin chư vị Tôn thần, chư vị gia tiên, chư vị hương linh nội ngoại họ [Họ của gia chủ] phù hộ cho vợ chồng con (hoặc cho [tên cặp đôi]) luôn yêu thương, chung thủy, hòa thuận, cùng nhau vượt qua mọi khó khăn, thử thách.
Chúng con kính mời các cụ tổ tiên, các vong hồn các gia đình về chung vui cùng gia đình chúng con.
Cúi xin các vị Tôn thần, các cụ tổ tiên, các vong hồn các gia đình thương xót cho con, giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Văn khấn lễ thất tịch tại chùa
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Đức Phật Thích Ca, Đức Phật Di Đà.
Con kính lạy Bồ Tát Quan Thế Âm.
Con kính lạy chư vị Tôn thần.
Con kính lạy chư vị Hộ pháp, chư vị Thiện thần.
Hôm nay là ngày 7 tháng 7 năm [Năm âm lịch], nhằm ngày Thất Tịch.
Tín chủ (chúng) con là: [Họ tên người cúng]
Ngụ tại: [Địa chỉ]
Hôm nay, con cùng gia đình đến chùa [Tên chùa] để dâng hương, cúng dường, cầu nguyện nhân ngày lễ Thất Tịch.
Lễ Thất Tịch Cúng Gì Cho Đầy Đủ Nhất? Văn Khấn Lễ Thất Tịch Chuẩn …
Có thể bạn quan tâm: Bài Cúng Lề Tiết Mẫu: Hướng Dẫn Chi Tiết, Văn Khấn & Các Lưu Ý Quan Trọng
Con kính dâng lên chư Phật, chư Bồ Tát, chư vị Hộ pháp, chư vị Thiện thần hương hoa, trái cây, phẩm vật, kim ngân, trà quả, đèn nhang, kính mong chư Phật, chư Bồ Tát, chư vị Hộ pháp, chư vị Thiện thần chứng minh, gia hộ.
Con cầu xin chư Phật, chư Bồ Tát, chư vị Hộ pháp, chư vị Thiện thần phù hộ độ trì, bảo vệ cho con, cho gia đình con được bình an, mạnh khỏe, hạnh phúc, tài lộc dồi dào.
Con cầu xin chư Phật, chư Bồ Tát, chư vị Hộ pháp, chư vị Thiện thần phù hộ cho con (hoặc cho [tên người được cầu xin]) tìm được người bạn đời phù hợp, có một tình yêu đẹp, hạnh phúc, bền lâu.
Con cầu xin chư Phật, chư Bồ Tát, chư vị Hộ pháp, chư vị Thiện thần phù hộ cho vợ chồng con (hoặc cho [tên cặp đôi]) luôn yêu thương, chung thủy, hòa thuận, cùng nhau vượt qua mọi khó khăn, thử thách.
Con kính dâng lên chùa [Tên chùa] chút lễ vật, kính mong chư Phật, chư Bồ Tát, chư vị Hộ pháp, chư vị Thiện thần chứng minh, gia hộ.
Cúi xin các vị Tôn thần, chư vị Hộ pháp, chư vị Thiện thần thương xót cho con, chứng minh, gia hộ cho con, cho gia đình con.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Những điều cần lưu ý khi cúng lễ thất tịch
Chuẩn bị tâm lý
Thành tâm, kính cẩn: Đây là yếu tố quan trọng nhất. Dù lễ vật có đơn giản hay cầu kỳ, chỉ cần bạn thành tâm, kính cẩn thì các đấng linh thiêng sẽ chứng minh.
Tâm trạng vui vẻ, tích cực: Ngày lễ thất tịch là ngày vui, ngày hội tụ của tình yêu. Hãy giữ tâm trạng vui vẻ, tích cực khi cúng lễ.
Hóa vàng mã: Hóa vàng mã một cách cẩn thận, tránh cháy lan.
Dọn dẹp: Dọn dẹp sạch sẽ khu vực cúng lễ.
Chia sẻ lễ vật: Có thể chia sẻ lễ vật (trái cây, bánh kẹo) cho người thân, bạn bè như một cách để lan tỏa may mắn.
Những phong tục, hoạt động liên quan đến lễ thất tịch
Thả đèn hoa đăng
Ý nghĩa: Thả đèn hoa đăng trên sông, hồ là một phong tục đẹp, tượng trưng cho việc gửi gắm những ước nguyện, mong ước về tình yêu, hạnh phúc.
Cách làm: Bạn có thể mua đèn hoa đăng sẵn hoặc tự làm bằng giấy, cắm nến, thả nhẹ nhàng xuống nước.
Viết ước nguyện
Cách làm: Viết những ước nguyện về tình yêu, hạnh phúc lên những mảnh giấy nhỏ, buộc vào dây hoặc treo lên cây.
Ý nghĩa: Tượng trưng cho việc gửi gắm ước nguyện lên trời, mong các đấng linh thiêng chứng minh, giúp đỡ.
Ngắm sao Ngưu Lang – Chức Nữ
Thời điểm: Vào đêm 7/7, hãy tìm một nơi có bầu trời trong xanh, ít ánh sáng nhân tạo để ngắm sao.
Cách nhận biết: Sao Ngưu Lang (Altair) nằm ở chòm sao Đại Bàng, sáng nhất trong chòm sao. Sao Chức Nữ (Vega) nằm ở chòm sao Thiên Cầm, sáng nhất trong chòm sao. Hai ngôi sao này nằm ở hai bên dải Ngân Hà.
Tổ chức tiệc nhỏ
Cách làm: Gia đình, bạn bè có thể tổ chức một buổi tiệc nhỏ, cùng nhau ăn uống, trò chuyện, kể lại câu chuyện tình yêu Ngưu Lang – Chức Nữ.
Ý nghĩa: Gắn kết tình cảm gia đình, bạn bè, lan tỏa tình yêu, hạnh phúc.
Lễ thất tịch và các ngày lễ khác trong năm
So sánh với lễ Vu Lan
Lễ Vu Lan (15/7 âm lịch): Là ngày lễ báo hiếu, tưởng nhớ công ơn cha mẹ, tổ tiên.
Lễ Thất Tịch (7/7 âm lịch): Là ngày lễ cầu duyên, cầu hạnh phúc lứa đôi.
Điểm chung: Cả hai lễ đều mang đậm tính nhân văn, thể hiện lòng hiếu thảo, tình yêu thương.
So sánh với lễ Trung Thu
Lễ Trung Thu (15/8 âm lịch): Là ngày lễ đoàn viên, sum họp gia đình, đặc biệt là dành cho trẻ em.
Lễ Thất Tịch (7/7 âm lịch): Là ngày lễ cầu duyên, cầu hạnh phúc lứa đôi.
Điểm chung: Cả hai lễ đều mang đậm bản sắc văn hóa dân tộc, gắn liền với các truyền thuyết, phong tục truyền thống.
Bài cúng lễ thất tịch: Tóm tắt quy trình thực hiện
Đọc văn khấn: Đọc văn khấn lễ thất tịch (chọn văn khấn phù hợp với địa điểm cúng).
Cầu nguyện: Thành tâm cầu nguyện cho bản thân, gia đình, người thân.
Hóa vàng mã: Hóa vàng mã một cách cẩn thận.
Dọn dẹp: Dọn dẹp sạch sẽ khu vực cúng lễ.
Kết luận
Lễ thất tịch là một dịp lễ truyền thống mang đậm tính nhân văn, thể hiện khát vọng về tình yêu, hạnh phúc, sự chung thủy. Việc chuẩn bị một bài cúng lễ thất tịch trọn vẹn, từ lễ vật đến văn khấn, thể hiện lòng thành kính, biết ơn đối với các đấng linh thiêng, tổ tiên. Qua đó, mong muốn cầu mong những điều tốt đẹp, may mắn, hạnh phúc cho bản thân và gia đình. Hy vọng rằng những thông tin được cung cấp trong bài viết sẽ giúp bạn có thể chuẩn bị một lễ cúng thất tịch trọn vẹn, ý nghĩa, phù hợp với phong tục truyền thống của dân tộc.
