Ngày mùng 1 tháng 7 Âm lịch không chỉ là ngày bắt đầu của một tháng mới mà còn gắn liền với tục lệ cúng bái tổ tiên, thần linh theo truyền thống lâu đời của người Việt. Đây là ngày sóc (ngày đầu tháng), được xem là thời điểm quan trọng để bày tỏ lòng thành kính, cầu mong bình an và may mắn cho gia đình. Việc chuẩn bị lễ vật và bài văn khấn cúng mùng 1 tháng 7 Âm lịch đúng chuẩn sẽ giúp gia chủ thể hiện được sự thành tâm, duy trì nếp sống văn hóa tâm linh tốt đẹp.
Bài viết này sẽ cung cấp đầy đủ hướng dẫn chi tiết về ý nghĩa, lễ vật, cũng như bài văn khấn gia tiên và thổ công chuẩn nhất để bạn đọc tham khảo và thực hiện.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Cô Hồn Tháng 7: Thời Gian, Lễ Vật Và Những Điều Kiêng Kỵ Cần Biết
Ý nghĩa và phong tục cúng mùng 1 tháng 7 Âm lịch
Theo quan niệm dân gian, tháng 7 Âm lịch không chỉ đơn thuần là tháng cô hồn mà còn là tháng của lễ Vu Lan báo hiếu. Tuy nhiên, vào ngày mùng 1 tháng 7, người dân vẫn giữ thói quen cúng bái như những ngày rằm, mùng 1 khác trong năm. Đây là ngày tưởng nhớ tổ tiên, ông bà và cầu xin các vị thần linh, thổ công phù hộ cho gia đạo bình an, công việc hanh thông.
Ngày sóc và ngày vọng trong văn hóa Việt
Người Việt quan niệm ngày mùng 1 gọi là ngày “sóc”, còn ngày 15 gọi là ngày “vọng”. “Sóc” có nghĩa là khởi đầu, bắt đầu. Đây là ngày lý tưởng để khởi sự các công việc quan trọng hoặc làm lễ cúng bái để tịnh tâm, gạt bỏ những điều không may mắn. Cúng mùng 1 và ngày rằm là nét đẹp văn hóa, thể hiện lòng biết ơn và sự thành kính đối với bề trên. Dù bận rộn thế nào, nhiều gia đình vẫn cố gắng chuẩn bị mâm cơm cúng tươm tất vào chiều ngày 30 hoặc mùng 1 để cầu mong một tháng mới thuận lợi.
Lễ vật cúng mùng 1 tháng 7 đơn giản nhưng thành tâm
Lễ vật cúng mùng 1 không cần quá xa hoa, quan trọng nhất là sự thành tâm. Tùy vào điều kiện và phong tục từng vùng miền, mâm lễ có thể khác nhau nhưng thường bao gồm các món cơ bản sau:
- Hương hoa: Một lư hương (bát nhang) sạch sẽ, 3 nén hương thơm. Hoa tươi (hoa cúc, hoa huệ) để dâng lên bàn thờ.
- Trầu nước: Gồm lá trầu không và quả cau (hoặc nước trầu têm sẵn) để dâng lên thần linh và tổ tiên.
- Nước sạch: 3 hoặc 5 ly nước lọc trong veo, thay mới mỗi ngày.
- Hoa quả: Ngũ quả theo mùa, chọn quả tươi ngon, sạch sẽ. Vào tháng 7, có thể chọn các loại quả phổ biến như chuối, bưởi, cam, táo, ổi…
- Đèn, nến: Dùng để thắp sáng, tạo không khí trang nghiêm.
Ngoài ra, tùy vào gia chủ có cúng thêm đồ ăn mặn hay không (thịt luộc, xôi, gà…) thì chuẩn bị thêm. Tuy nhiên, nhiều người chọn cúng chay vào ngày mùng 1 để thể hiện lòng từ bi và thanh tịnh.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Cúng Dường Tam Bảo: Cách Thực Hành Đúng Đắn Từ Tâm Thành Đến Hành Động
Quy trình cúng mùng 1 tháng 7 Âm lịch chuẩn nhất
Việc cúng bái cần tuân theo một trình tự nhất định để đảm bảo tính tôn nghiêm. Dưới đây là quy trình cúng cơ bản mà bạn có thể tham khảo:
Bước 1: Sắp xếp bàn thờ và chuẩn bị lễ vật
Trước khi cúng, cần lau dọn bàn thờ sạch sẽ, gọn gàng. Sắp xếp lư hương, bình hoa, mâm cơm cúng và đèn nến ngay ngắn. Lưu ý, đối với bàn thờ gia tiên và bàn thờ thần tài, thổ địa, vị trí sắp xếp lễ vật có thể linh hoạt nhưng phải đảm bảo tính thẩm mỹ và dễ nhìn.
Bước 2: Thắp hương và khấn nguyện
Gia chủ thắp 3 nén hương, cắm vào lư hương rồi bắt đầu khấn. Nên đứng hoặc quỳ ở tư thế nghiêm trang, mắt nhìn vào bài vị hoặc di ảnh. Bài văn khấn thường được chia làm hai phần: phần khấn thần linh (thổ công, long mạch) và phần khấn gia tiên. Cần đọc bài khấn rõ ràng, mạch lạc, thể hiện sự thành tâm.
Bước 3: Hút hương và hóa vàng
Sau khi hương cháy được khoảng 1/3, gia chủ có thể hóa vàng mã (nếu có). Lưu ý, khi hóa vàng phải đốt thật kỹ, tro giấy nên gói lại và mang ra nơi sạch sẽ để đổ, không nên vứt bừa bãi. Sau khi hương cháy hết, gia chủ hạ lễ và thụ lộc.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Toàn Tập Về Cúng Tổ Nghề Sân Khấu: Nguồn Gốc, Ý Nghĩa Và Nghi Thức Chuẩn
Bài văn khấn mùng 1 tháng 7 Âm lịch cúng Thổ Công
Thổ Công (hay còn gọi là Táo Quân) là vị thần cai quản việc bếp núc và tài lộc trong nhà. Cúng Thổ Công vào ngày mùng 1 giúp cầu mong gia đạo ấm no, làm ăn phát đạt. Dưới đây là bài văn khấn tham khảo:
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng thiên, Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Đông Thần Quân.
Con kính lạy ngài Bản gia thổ địa Long Mạch.
Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Phúc đức Tôn thần.
Con kính lạy ngài tiền hậu địa chủ tài thần.
Con kính lạy các Tôn thần cai quản trong khu vực này.
Tín chủ (chúng) con là: [Họ và tên của gia chủ], ngụ tại: [Địa chỉ nhà].
Hôm nay là ngày [ngày] tháng [tháng] năm [năm], tín chủ con thành tâm sửa biện hương hoa lễ vật, kim ngân trà quả đốt nén hương thơm dâng lên trước án. Chúng con thành tâm kính mời: Ngài Kim Niên đương cai Thái Tuế chí đức Tôn thần, ngài Bản cảnh Thành hoàng Chư vị Đại Vương, ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân, ngài Bản gia Thổ Địa. Long Mạch Tôn thần, các ngài Ngũ phương, Ngũ Thổ, Phúc đức chính thần, các vị Tôn thần cai quản trong khu vực này. Cúi xin các Ngài nghe thấu lời mời thương xót thương tín chủ giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù trì tín chủ chúng con toàn gia an lạc công việc hanh thông. Người người được bình an, lộc tài tăng tiến, tâm đạo mở mang, sở cầu tất ứng, sở nguyện tòng tâm.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần kèm 3 lạy)
Có thể bạn quan tâm: Các Cửa Hàng Đồ Thờ Cúng Uy Tín Nhất Hiện Nay: Đánh Giá Chi Tiết
Bài văn khấn mùng 1 tháng 7 Âm lịch cúng Gia Tiên
Cúng gia tiên là nét văn hóa không thể thiếu của người Việt. Việc đọc bài văn khấn gia tiên vào ngày mùng 1 giúp con cháu tưởng nhớ đến công ơn sinh thành của tổ tiên, cầu mong phù hộ cho gia đình mạnh khỏe, hòa thuận.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần kèm 3 lạy)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành Hoàng, ngài Bản xứ Thổ địa, ngài Bản gia Táo Quân cùng chư vị Tôn Thần.
Con kính lạy Tổ tiên, Hiển khảo, Hiển Tỷ, chư vị Hương linh (nếu bố, mẹ còn sống thì thay bằng Tổ Khảo, Tổ Tỷ).
Tín chủ (chúng) con là: [Họ và tên của gia chủ], ngụ tại: [Địa chỉ nhà].
Hôm nay là ngày [ngày] tháng [tháng] năm [năm], gặp tiết mùng 1 tháng 7, tín chủ con nhờ ơn đức trời đất, chư vị Tôn thần, cù lao Tiên Tổ, thành tâm sắm lễ, hương, hoa trà quả, thắp nén tâm hương dâng lên trước án.
Chúng con kính mời: Bản cảnh Thành hoàng Chư vị Đại Vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân, Ngũ phương, Long Mạch, Tài thần. Cúi xin các ngài giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành thụ hưởng lễ vật.
Chúng con kính mời các cụ Tổ Khảo, Tổ Tỷ, chư vị Hương linh gia tiên nội ngoại họ [họ của gia chủ], cúi xin thương xót con cháu linh thiêng hiện về, chứng giám tâm thành, thụ hưởng lễ vật.
Tín chủ con lại kính mời các vị Tiền chủ, Hậu chủ ngụ tại nhà này, đồng lâm án tiền, đồng lai hâm hưởng, phù hộ cho gia chúng con luôn luôn mạnh khỏe, mọi sự bình an, vạn sự tốt lành, làm ăn phát tài, gia đình hòa thuận.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần kèm 3 lạy)
Một số lưu ý khi cúng mùng 1 tháng 7 Âm lịch
Để việc cúng bái được trọn vẹn, bạn cần lưu ý một số điểm sau:
- Thời gian cúng: Nên cúng vào chiều ngày 30 hoặc sáng/mùng 1. Tránh cúng quá muộn vào buổi tối vì theo quan niệm dân gian, đây là thời điểm âm khí mạnh, không tốt cho việc thờ cúng.
- Tư thế cúng: Khi khấn, cần thành tâm, không nên vội vàng hoặc làm việc riêng. Áo quần nên mặc chỉnh tề, tóc tai gọn gàng.
- Lễ vật: Nên chọn lễ vật tươi ngon, sạch sẽ. Không nên dùng hoa quả giả hoặc hoa quả đã hỏng để dâng lên bàn thờ.
- Văn khấn: Nên in bài văn khấn ra giấy và đọc theo để tránh sót ý. Nếu đọc thuộc lòng, cần đọc rõ ràng, không vấp váp.
- Xử lý tro hương: Tro hương sau khi hóa vàng nên được gói lại và mang ra nơi sạch sẽ để đổ, không nên vứt lung tung hoặc để tro rơi vãi trong nhà.
Kết luận
Cúng mùng 1 tháng 7 Âm lịch là một phong tục đẹp, thể hiện lòng biết ơn và sự thành kính đối với tổ tiên, thần linh. Việc chuẩn bị lễ vật và bài văn khấn cúng gia tiên, thổ công đúng chuẩn không chỉ giúp gia chủ yên tâm mà còn duy trì được nếp sống văn hóa tâm linh tốt đẹp. Hy vọng những thông tin trong bài viết này sẽ giúp bạn đọc có thêm kiến thức để chuẩn bị cho ngày cúng mùng 1 sắp tới một cách tươm tất và ý nghĩa.
Đừng quên truy cập chuaphatanlongthanh.com để cập nhật thêm nhiều bài viết hay và bổ ích về văn hóa, đời sống tâm linh cũng như các kiến thức đa lĩnh vực trong cuộc sống.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 17, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
