Mùng 3 Tết Nguyên Đán không chỉ là ngày tiếp theo của kỳ nghỉ lễ dài mà còn mang ý nghĩa văn hóa tâm linh sâu sắc đối với người Việt. Đây là ngày mùng 3 Tết, một thời điểm đặc biệt để con cháu thể hiện lòng thành kính, tưởng nhớ tổ tiên, ông bà và các vị thần linh. Trong không khí đầm ấm bên gia đình, việc chuẩn bị mâm cơm cúng và đọc bài văn khấn vào ngày mùng 3 Tết năm 2026 trở thành hoạt động không thể thiếu, giúp kết nối các thế hệ và cầu mong một năm mới an lành, thịnh vượng.
Vào ngày mùng 3 Tết năm 2026 (tức ngày 31/1/2026 theo lịch dương), tùy theo phong tục từng vùng miền, các gia đình sẽ có những nghi lễ cúng tết khác nhau. Có gia đình cúng tiễn ông bà, thần linh về trời sau những ngày Tết; nhưng cũng có nơi quan niệm mùng 3 là ngày “tiệc tùng” cuối năm cũ hoặc cúng “Tết Hai” (mùng 2), tùy thuộc vào tập quán. Dù là nghi lễ nào, bài cúng mùng 3 Tết năm 2026 cũng cần được chuẩn bị kỹ lưỡng về nội dung và nghi thức. Dưới đây là hướng dẫn chi tiết và bài văn khấn chuẩn nhất để bạn tham khảo.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Mâm Trái Cây Cúng Giỗ Tổ Hùng Vương: Ý Nghĩa Và Cách Bày Trí Tinh Tế
Tóm tắt quy trình thực hiện lễ cúng mùng 3 Tết
Để chuẩn bị cho nghi lễ cúng mùng 3 Tết năm 2 bàn thờ gia tiên và thần linh một cách chu đáo, bạn cần thực hiện các bước sau:
- Chuẩn bị mâm cơm cúng: Sắm sửa các món ăn truyền thống như bánh chưng, giò lụa, gà luộc, xôi, canh măng, nem rán và các món ăn yêu thích của người đã khuất. Mâm cơm không cần quá cầu kỳ nhưng phải sạch sẽ, tươm tất.
- Sắp xếp bàn thờ: Dọn dẹp bàn thờ gọn gàng, thay nước chén, châm thêm dầu đèn, thắp nén hương thơm. Sắp lễ vật lên mâm gọn gàng, đẹp mắt.
- Chuẩn bị tâm thành: Người đại diện trong gia đình (thường là trưởng tộc hoặc con trưởng) rửa tay sạch sẽ, ăn mặc chỉnh tề, nghiêm trang trước khi làm lễ.
- Thực hiện nghi lễ: Đốt nến hoặc đèn bàn thờ, thắp hương (3 nén hoặc 5 nén tùy tập quán), vái lạy 3 lần hoặc 4 lạy (tùy phong tục), đọc bài văn khấn.
- Hoàn lễ: Sau khi hương cháy gần hết, hóa vàng mã (nếu có) và thụ lộc.
Ý nghĩa văn hóa của ngày mùng 3 Tết
Ngày mùng 3 Tết Nguyên Đán có vai trò quan trọng trong chuỗi ngày lễ hội. Đây là thời điểm để mọi người chuẩn bị tâm thế quay lại với công việc thường nhật sau kỳ nghỉ dài. Về mặt tâm linh, mùng 3 Tết là ngày để con cháu tỏ lòng hiếu thảo với tổ tiên, cầu xin các đấng sinh thành phù hộ độ trì cho gia đạo bình an, công việc hanh thông.
Theo quan niệm dân gian, mùng 3 Tết còn là ngày “Tết Hai” (ở một số地方 gọi là ngày mùng 2 hoặc mùng 3 tùy tập quán), là ngày để tiễn đưa thần linh, ông bà trở về cõi trời sau khi đã thụ hưởng lộc Tết. Việc cúng bái vào ngày này giúp gia chủ giữ gìn sự tôn nghiêm của không gian tâm linh, tránh để bàn thờ lạnh lẽo sau những ngày Tết vui vẻ.
Văn khấn cúng gia tiên ngày mùng 3 Tết năm 2026
Đối với các gia đình theo truyền thống Nho giáo, bài cúng gia tiên vào ngày mùng 3 Tết thường được tiến hành trang trọng. Dưới đây là bài văn khấn chuẩn được nhiều gia đình sử dụng:
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Kính lạy:
- Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
- Ngài Bản cảnh Thành Hoàng, các ngài Thổ địa, Táo quân, Long mạch, Thần tài.
- Các cụ Cao Tằng Tổ khảo, Cao Tằng Tổ tỷ, tiên linh nội ngoại họ…
- Các hương hồn gia tiên nội ngoại.
Tín chủ (chúng) con là: [Họ và tên người khấn] Ngụ tại: [Địa chỉ nơi cư trú]
Hôm nay là ngày: [Ngày tháng năm âm lịch], tức ngày [Ngày tháng năm dương lịch] năm 2026.
Thời gian: [Giờ…]
Chúng con kính cáo: Hôm nay là ngày mùng 3 Tết Nguyên Đán năm Bính Ngọ (2026). Nhân dịp năm mới, chúng con thành tâm sửa soạn hương hoa lễ vật, kim ngân trà quả, thắp nén tâm hương dâng lên trước án.
Có thể bạn quan tâm: Lễ Cúng Thần Lúa Của Người Chơ-ro: Nét Đẹp Văn Hóa Tâm Linh Gắn Kết Con Người Và Thiên Nhiên
Kính xin: Ngài Bản cảnh Thành Hoàng, các ngài Thổ địa, Táo quân, Long mạch, Thần tài chứng giám cho lòng thành. Cúi xin các vị Tôn thần phù hộ độ trì cho gia quyến chúng con được mạnh khỏe, bình an, tài lộc dồi dào, công danh tấn tới.
Cúi xin: Các cụ Cao Tằng Tổ khảo, Cao Tằng Tổ tỷ, tiên linh nội ngoại họ… phù hộ độ trì cho con cháu được mạnh khỏe, học hành tấn tới, công việc hanh thông, gia đạo ấm no, hạnh phúc. Xin phù hộ cho gia đình chúng con tránh được mọi điều dữ, gặp nhiều may mắn trong năm mới.
Chúng con cầu xin: Các cụ, các ngài chứng giám cho lòng thành, thụ hưởng lễ vật và ban phước lành cho gia quyến.
Chúng con thành tâm cầu nguyện.
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Văn khấn cúng thần linh, thổ địa ngày mùng 3 Tết
Đối với việc cúng thần linh, thổ địa, táo quân vào ngày mùng 3 Tết (đặc biệt là các gia đình kinh doanh), bài văn khấn thường ngắn gọn hơn nhưng vẫn đầy đủ ý nghĩa:
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Kính lạy:
- Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
- Ngài Bản cảnh Thành Hoàng, các ngài Thổ địa, Táo quân, Long mạch, Thần tài.
- Ngài Ngũ phương ngũ lộ, tài thần, phúc thần.
Tín chủ (chúng) con là: [Họ và tên người khấn] Ngụ tại: [Địa chỉ nơi cư trú]
Hôm nay là ngày: [Ngày tháng năm âm lịch], tức ngày [Ngày tháng năm dương lịch] năm 2026.
Thời gian: [Giờ…]
Chúng con kính cáo: Hôm nay là ngày mùng 3 Tết Nguyên Đán năm Bính Ngọ (2026). Nhân dịp năm mới, chúng con thành tâm sửa soạn hương hoa lễ vật, kim ngân, trầu cau, trà quả, thắp nén tâm hương dâng lên trước án.
Kính xin: Ngài Bản cảnh Thành Hoàng, các ngài Thổ địa, Táo quân, Long mạch, Thần tài, các vị Tôn thần chứng giám cho lòng thành. Cúi xin các ngài phù hộ độ trì cho gia quyến chúng con được mạnh khỏe, bình an, tài lộc dồi dào, công danh tấn tới, làm ăn phát đạt.
Chúng con cầu xin: Các ngài chứng giám cho lòng thành, thụ hưởng lễ vật và ban phước lành cho gia quyến.
Có thể bạn quan tâm: Cúng 100 Ngày Tính Từ Ngày Nào: Giải Đáp Chi Tiết Và Hướng Dẫn Nghi Lễ Đúng Chuẩn
Chúng con thành tâm cầu nguyện.
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Nam mô A Di Đà Phật!
Các lưu ý quan trọng khi cúng mùng 3 Tết
Để nghi lễ cúng mùng 3 Tết năm 2026 diễn ra suôn sẻ và đạt được ý nghĩa tâm linh, bạn cần lưu ý những điểm sau:
1. Thời gian làm lễ:
Thời gian cúng mùng 3 Tết thường không cố định, nhưng tốt nhất nên làm vào buổi sáng hoặc buổi trưa (trước 12 giờ trưa). Đây là lúc không khí trong lành, tinh thần người khấn minh mẫn, thể hiện sự tôn trọng đối với thần linh và tổ tiên. Tránh cúng quá muộn vào buổi tối vì theo quan niệm dân gian, đây là thời điểm âm khí mạnh, không tốt cho việc khấn vái.
2. Trang phục và tư thế:
Người đại diện làm lễ cần mặc trang phục nghiêm túc, lịch sự (áo dài, vest hoặc trang phục chỉnh tề). Khi khấn, nên đứng hoặc quỳ ngay ngắn, hai tay chắp lại trước ngực, mắt nhìn thẳng vào bài vị hoặc di ảnh. Không nên khấn vái qua loa, đại khái hay trong tư thế nằm, ngồi tùy tiện.
3. Lễ vật cúng:
Lễ vật cúng mùng 3 Tết tùy thuộc vào điều kiện kinh tế và tập quán vùng miền, nhưng cần đảm bảo sự tươm tất. Một số lễ vật phổ biến bao gồm:
- Mâm cơm: Bánh chưng/giò lụa, gà luộc, xôi, canh măng, nem rán, các món ăn truyền thống.
- Trái cây: Nên chọn các loại quả có màu sắc đẹp, tươi ngon, ít gai góc (như cam, quýt, bưởi, dưa hấu, xoài, mãng cầu).
- Hoa: Hoa cúc vàng, hoa lay ơn, hoa đồng tiền (tránh hoa có màu trắng hoặc xanh dương vì kiêng kị tang tóc).
- Nhang, đèn, vàng mã: Nên dùng nhang sạch, không mùi; đèn dầu hoặc nến; vàng mã tùy tập quán (có thể cúng hoặc không tùy vùng miền).
4. Bài vị và bài khấn:
Nên in hoặc viết bài khấn ra giấy để đọc cho trôi chảy, tránh quên lời. Nếu gia đình có bài vị (bài thờ) riêng, nên đặt bài vị ở vị trí trang trọng trước mâm cơm. Nếu không có bài vị, có thể khấn trực tiếp trước bàn thờ gia tiên.
5. Hóa vàng mã:
Sau khi hương cháy gần hết (khoảng 2/3 nén hương), gia chủ nên hóa vàng mã. Nên hóa ở nơi an toàn, tránh gây cháy nổ. Sau khi hóa vàng, gia chủ có thể rải muối gạo ra sân hoặc trước cửa nhà để xua đuổi tà khí, đón may mắn.
6. Thụ lộc:
Sau khi làm lễ xong, gia đình có thể thụ lộc (ăn phần cúng). Đây là dịp để các thành viên quây quần, chia sẻ những câu chuyện về năm cũ và kế hoạch cho năm mới.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chi Tiết Cách Viết Sớ Cúng Rằm Tháng Giêng Chuẩn Nhất
Các câu hỏi thường gặp về cúng mùng 3 Tết
Hỏi: Có nhất thiết phải cúng mùng 3 Tết không?
Trả lời: Cúng mùng 3 Tết không phải là bắt buộc đối với mọi gia đình, nhưng đây là tập quán truyền thống tốt đẹp của người Việt. Việc cúng bái thể hiện lòng biết ơn đối với tổ tiên và thần linh. Nếu gia đình bạn không có điều kiện hoặc bận rộn, có thể cúng đơn giản hơn, nhưng không nên bỏ qua entirely.
Hỏi: Mùng 3 Tết cúng gì là tốt nhất?
Trả lời: Mâm cơm cúng mùng 3 Tết nên là những món ăn đặc trưng của ngày Tết như bánh chưng, giò lụa, gà luộc, xôi, canh măng, nem rán. Ngoài ra, nên có trầu cau, trà, rượu, thuốc lá (nếu gia đình có thói quen), hoa quả tươi. Tránh cúng các món ăn lạ lẫm hoặc không phù hợp với tập quán.
Hỏi: Có thể cúng mùng 3 Tết bằng đồ chay không?
Trả lời: Có thể. Nếu gia đình theo đạo Phật hoặc có người ăn chay, bạn có thể cúng mùng 3 Tết bằng đồ chay. Tuy nhiên, cần đảm bảo mâm cơm chay được chuẩn bị tươm tất, ngon miệng. Đối với cúng thần linh, thổ địa, có thể cúng chay hoặc mặn tùy tập quán.
Hỏi: Nên cúng mùng 3 Tết vào giờ nào?
Trả lời: Tốt nhất nên cúng vào buổi sáng hoặc buổi trưa (trước 12 giờ trưa). Đây là lúc không khí trong lành, tinh thần minh mẫn, phù hợp với việc khấn vái. Tránh cúng vào giờ Ngọ (11-13 giờ) hoặc buổi tối muộn.
Hỏi: Nếu gia đình đi du lịch, vắng nhà thì có cúng mùng 3 Tết được không?
Trả lời: Nếu gia đình đi du lịch hoặc vắng nhà, bạn có thể cúng mùng 3 Tết ở nơi khác (như khách sạn, nhà người thân) hoặc có thể cúng từ xa (khấn tưởng niệm). Tuy nhiên, nếu có thể, nên chuẩn bị một mâm cơm đơn giản để thể hiện lòng thành. Nếu không, có thể cầu nguyện thành tâm trước khi đi du lịch.
Kết luận
Bài cúng mùng 3 Tết năm 2026 không chỉ là một nghi thức tôn giáo mà còn là nét đẹp văn hóa truyền thống, giúp kết nối các thế hệ trong gia đình. Việc chuẩn bị mâm cơm cúng và đọc bài văn khấn đúng cách sẽ giúp gia chủ thể hiện lòng thành kính, cầu mong một năm mới an lành, thịnh vượng.
Hy vọng những thông tin và bài văn khấn trên đây từ chuaphatanlongthanh.com sẽ giúp bạn và gia đình có một nghi lễ cúng mùng 3 Tết trọn vẹn, ấm cúng. Chúc bạn và gia đình một năm mới Bính Ngọ (2026) dồi dào sức khỏe, hạnh phúc và thành công!
Cập Nhật Lúc Tháng 2 6, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
