Bài khấn cúng động phần mộ là một nghi lễ tâm linh quan trọng trong văn hóa người Việt, thể hiện lòng thành kính, sự tưởng nhớ và báo cáo với tổ tiên khi có sự thay đổi, tu sửa hoặc di dời phần mộ. Việc thực hiện nghi lễ này cần tuân thủ đúng phong tục, chọn ngày giờ tốt và sử dụng bài khấn phù hợp để thể hiện sự tôn trọng và mong muốn được tổ tiên phù hộ. Bài viết này sẽ cung cấp toàn bộ thông tin chi tiết về bài khấn cúng động phần mộ, từ ý nghĩa, cách chuẩn bị, chọn ngày giờ đến các mẫu văn khấn phổ biến.
Có thể bạn quan tâm: Bài Học Đạo Lý Từ Sự Cúng Dường
Tóm tắt quy trình thực hiện
- Chuẩn bị đầy đủ lễ vật: Gồm mâm lễ mặn hoặc chay, hương, hoa, đèn, trầu cau, tiền vàng… tùy theo phong tục từng gia đình.
- Chọn ngày giờ tốt: Nên chọn ngày “Thọ”, “Trường”, “Thành”, “Khai”, “Sinh” hoặc ngày hoàng đạo, tránh ngày “Tử”, “Tuyệt”, “Mộ”, “Tử”, “Tuyệt”, “Mộ” và các ngày đại kỵ.
- Tìm hiểu phong thủy: Xem hướng mộ, hướng đào, tránh phạm vào các hướng xấu.
- Đọc bài khấn: Sắp xếp lễ vật, thắp hương, đọc bài khấn với lòng thành kính, báo cáo rõ ràng lý do động mộ.
- Hóa vàng mã: Đốt vàng mã, tiền giấy sau khi khấn xong.
- Tái an phần mộ: Sau khi sửa sang xong, thực hiện lễ tái an (nếu có) để cầu bình an.
Bài Khấn Cúng Động Phần Mộ Là Gì? Ý Nghĩa Và Khi Nào Cần Thực Hiện
Bài khấn cúng động phần mộ là văn khấn được đọc trong nghi lễ cúng bái khi có sự thay đổi, tu sửa hoặc di dời phần mộ của người đã khuất. “Động” ở đây có nghĩa là “động thổ”, “động chạm”, tức là có sự tác động, thay đổi đến phần mộ.
Ý nghĩa của việc cúng động phần mộ
- Báo cáo với tổ tiên: Thông báo cho người đã khuất về việc con cháu sắp có sự thay đổi, tu sửa hoặc di dời phần mộ, xin phép được động chạm.
- Xin phép và cầu xin sự phù hộ: Mong tổ tiên chấp nhận, không trách móc và tiếp tục phù hộ cho con cháu được bình an, làm ăn thuận lợi.
- Thể hiện lòng hiếu thảo: Là một hình thức thể hiện tình cảm, sự kính trọng và hiếu thảo của con cháu đối với cha ông.
- Hòa hợp âm dương: Giữ gìn mối quan hệ hài hòa giữa thế giới người sống và người đã khuất, tránh những điều xui rủi.
Những trường hợp cần cúng động phần mộ
- Tu sửa mộ phần: Khi mộ bị xuống cấp, hư hỏng, cần tu sửa, quét vôi, xây lại mộ.
- Di dời mộ (Tái táng): Khi cần chuyển mộ đến nơi khác do lý do phong thủy, quy hoạch, hoặc mong muốn của gia đình.
- Xây mộ mới: Khi xây dựng mộ mới cho người thân đã mất.
- Mở mộ (Khai quật): Trong một số trường hợp đặc biệt, cần mở mộ để kiểm tra hoặc thực hiện các nghi lễ.
- Chuyển mộ về quê: Khi người thân mất ở xa, muốn đưa về an táng tại quê nhà.
- Cải táng: Khi mộ đã chôn cất một thời gian, gia đình muốn cải táng để làm lễ cúng giỗ hoặc theo phong tục địa phương.
Hướng Dẫn Chi Tiết Cách Chuẩn Bị Lễ Vật Cúng Động Phần Mộ
1. Lễ vật cúng động phần mộ (mâm lễ mặn)
- Mâm cơm mặn: Gồm các món như gà luộc, heo quay, xôi, chả, giò, canh, rau… (số lượng tùy theo điều kiện gia đình, thường là 5 hoặc 7 món).
- Trái cây: 5 loại trái cây tươi, sạch, ngon (tùy theo mùa).
- Hoa: Hoa cúc, hoa lay ơn, hoa hồng… (5 hoặc 7 bông).
- Nhang, nến: 1 cây nến, 3 nén nhang.
- Rượu, trà: 3 chén rượu, 3 chén trà.
- Nước: 3 chén nước lọc.
- Trầu cau: 1 đĩa trầu cau (3 miếng trầu, 3 quả cau, 1 miếng cau).
- Bánh: Bánh chưng, bánh kẹo…
- Tiền vàng mã: Gồm tiền âm phủ, vàng mã, quần áo, giày dép… (để hóa sau khi cúng).
2. Lễ vật cúng động phần mộ (mâm lễ chay)
- Mâm cơm chay: Gồm các món chay như đậu hũ, nấm, rau củ… (5 hoặc 7 món).
- Trái cây: 5 loại trái cây tươi.
- Hoa: Hoa cúc, hoa sen…
- Nhang, nến: 1 cây nến, 3 nén nhang.
- Trà: 3 chén trà.
- Nước: 3 chén nước lọc.
- Bánh chay: Bánh ngọt, bánh mặn…
- Tiền vàng mã: Tiền âm phủ, vàng mã…
3. Cách sắp xếp lễ vật trên mâm
- Đặt mâm lễ ở vị trí trang trọng, sạch sẽ.
- Xếp các món ăn, trái cây, hoa, bánh theo thứ tự gọn gàng.
- Đặt 3 chén rượu (hoặc trà), 3 chén nước ở phía trước.
- Đặt trầu cau ở một bên.
- Đặt nhang, nến ở phía trước cùng.
Cách Chọn Ngày, Giờ Tốt Để Cúng Động Phần Mộ
1. Những ngày tốt để cúng động phần mộ
- Ngày “Thọ”, “Trường”, “Thành”, “Khai”, “Sinh”: Đây là những ngày tốt để thực hiện các nghi lễ động thổ, động mộ.
- Ngày hoàng đạo: Ngày có sao tốt chiếu mệnh.
- Ngày Tam hợp, Lục hợp: Ngày hợp với tuổi của người mất hoặc người đứng ra tổ chức.
- Ngày “Thìn”, “Tuất”, “Sửu”, “Mùi”: Những ngày này được coi là tốt cho việc động mộ.
2. Những ngày xấu cần tránh
- Ngày “Tử”, “Tuyệt”, “Mộ”: Đây là những ngày đại kỵ, không nên động mộ.
- Ngày “Hỏa” (Thân, Dậu, Tuất): Tránh động mộ vào những ngày này.
- Ngày “Kim” (Thìn, Tỵ, Ngọ): Cũng nên tránh.
- Ngày “Mão”, “Dần”: Những ngày này được cho là không tốt cho việc động mộ.
- Ngày “Tháng 7 âm lịch” (Tháng cô hồn): Nhiều người kiêng kỵ động mộ trong tháng này.
3. Cách chọn giờ tốt
Có thể bạn quan tâm: Bài Khấn Cúng Cô Hồn Tháng 7 Kinh Doanh: Hướng Dẫn Chi Tiết, Lễ Vật & Văn Khấn
- Giờ Tý (23h – 1h), giờ Mão (5h – 7h), giờ Ngọ (11h – 13h), giờ Dậu (17h – 19h): Đây là những khung giờ tốt để cúng động mộ.
- Tránh giờ “Tỵ”, “Dần”, “Thân”: Những giờ này được coi là xấu.
4. Lưu ý khi chọn ngày giờ
- Xem tuổi người mất: Nên chọn ngày giờ hợp với tuổi của người đã khuất.
- Xem tuổi người đứng ra tổ chức: Tránh những ngày xung khắc với tuổi của người tổ chức.
- Xem ngày lành tháng tốt: Nên chọn ngày có sao tốt chiếu mệnh, tránh ngày có sao xấu.
- Tham khảo ý kiến thầy phong thủy: Nếu có điều kiện, nên tham khảo ý kiến của thầy phong thủy để chọn được ngày giờ tốt nhất.
Văn Khấn Cúng Động Phần Mộ: Mẫu Chuẩn Theo Phong Tục
Lưu ý: Dưới đây là các mẫu bài khấn cúng động phần mộ phổ biến, được tổng hợp từ nhiều nguồn uy tín. Bạn có thể chọn một mẫu phù hợp với phong tục gia đình hoặc địa phương.
Mẫu 1: Bài Khấn Cúng Động Phần Mộ Cổ Truyền
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Đức Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần quân.
Con kính lạy các ngài Thần linh, Thổ địa cai quản trong khu vực này.
Con kính lạy chư vị Tiên灵.
Hôm nay là ngày… tháng… năm…
Tín chủ (chúng) con là:…
Ngụ tại:…
Nhân hôm nay có việc động phần mộ của (hiển khảo/hyển tỷ)…
Con xin kính cáo với chư vị Tiên灵 rằng: Nay do phần mộ của (hiển khảo/hyển tỷ) đã có sự thay đổi (tu sửa/mở mộ/di dời…), chúng con xin phép được động chạm.
Con xin kính dâng lên chư vị Tiên灵 mâm lễ vật lòng thành, kính mong chư vị Tiên灵 chứng giám và phù hộ độ trì cho chúng con.
Con kính mong chư vị Tiên灵 chứng giám và chấp nhận lời khấn của chúng con.
Kính cáo!
Mẫu 2: Bài Khấn Cúng Động Phần Mộ Khi Tu Sửa Mộ
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Đức Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần quân.
Con kính lạy các ngài Thần linh, Thổ địa cai quản trong khu vực này.
Con kính lạy chư vị Tiên灵.
Hôm nay là ngày… tháng… năm…
Tín chủ (chúng) con là:…
Ngụ tại:…
Nhân hôm nay có việc tu sửa phần mộ của (hiển khảo/hyển tỷ)…
Con xin kính cáo với chư vị Tiên灵 rằng: Nay do phần mộ của (hiển khảo/hyển tỷ) đã có sự xuống cấp, hư hỏng, chúng con xin phép được tu sửa để phần mộ được khang trang, sạch đẹp.
Con xin kính dâng lên chư vị Tiên灵 mâm lễ vật lòng thành, kính mong chư vị Tiên灵 chứng giám và phù hộ độ trì cho chúng con.
Con kính mong chư vị Tiên灵 chứng giám và chấp nhận lời khấn của chúng con.
Kính cáo!
Mẫu 3: Bài Khấn Cúng Động Phần Mộ Khi Di Dời Mộ (Tái Táng)
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Đức Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần quân.
Con kính lạy các ngài Thần linh, Thổ địa cai quản trong khu vực này.
Con kính lạy chư vị Tiên灵.
Hôm nay là ngày… tháng… năm…
Tín chủ (chúng) con là:…
Ngụ tại:…
Nhân hôm nay có việc di dời phần mộ của (hiển khảo/hyển tỷ)…
Con xin kính cáo với chư vị Tiên灵 rằng: Nay do (lý do di dời: phong thủy, quy hoạch, mong muốn của gia đình…), chúng con xin phép được di dời phần mộ của (hiển khảo/hyển tỷ) đến nơi an táng mới.
Con xin kính dâng lên chư vị Tiên灵 mâm lễ vật lòng thành, kính mong chư vị Tiên灵 chứng giám và phù hộ độ trì cho chúng con.
Con kính mong chư vị Tiên灵 chứng giám và chấp nhận lời khấn của chúng con.
Kính cáo!
Mẫu 4: Bài Khấn Cúng Động Phần Mộ Khi Xây Mộ Mới
Có thể bạn quan tâm: Bài Khấn Cúng Chiến Sỹ Mùng 2: Hướng Dẫn Chi Tiết & Ý Nghĩa Văn Hóa
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Đức Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Đông Trù Tư Mệnh Táo Phủ Thần quân.
Con kính lạy các ngài Thần linh, Thổ địa cai quản trong khu vực này.
Con kính lạy chư vị Tiên灵.
Hôm nay là ngày… tháng… năm…
Tín chủ (chúng) con là:…
Ngụ tại:…
Nhân hôm nay có việc xây dựng phần mộ mới cho (hiển khảo/hyển tỷ)…
Con xin kính cáo với chư vị Tiên灵 rằng: Nay chúng con xin phép được xây dựng phần mộ mới cho (hiển khảo/hyển tỷ) để phần mộ được khang trang, sạch đẹp.
Con xin kính dâng lên chư vị Tiên灵 mâm lễ vật lòng thành, kính mong chư vị Tiên灵 chứng giám và phù hộ độ trì cho chúng con.
Con kính mong chư vị Tiên灵 chứng giám và chấp nhận lời khấn của chúng con.
Kính cáo!
Trình Tự Thực Hiện Lễ Cúng Động Phần Mộ
1. Trước khi cúng
- Chuẩn bị đầy đủ lễ vật: Theo hướng dẫn ở phần trên.
- Chọn ngày giờ tốt: Theo hướng dẫn ở phần trên.
- Dọn dẹp khu vực mộ: Quét dọn sạch sẽ, nhang khói.
- Chuẩn bị dụng cụ: Xẻng, cuốc, búa, đinh… (nếu cần tu sửa, di dời).
2. Trong khi cúng
- Sắp xếp lễ vật: Đặt mâm lễ ở vị trí trang trọng.
- Thắp nhang: Thắp 3 nén nhang, khấn vái.
- Đọc bài khấn: Đọc bài khấn cúng động phần mộ với lòng thành kính, rõ ràng, rành mạch.
- Hóa vàng mã: Sau khi khấn xong, hóa vàng mã, tiền giấy.
3. Sau khi cúng
- Thực hiện công việc: Tiến hành tu sửa, di dời, xây mộ… theo kế hoạch.
- Tái an phần mộ: Sau khi hoàn thành, thực hiện lễ tái an (nếu có) để cầu bình an.
- Dọn dẹp: Dọn dẹp sạch sẽ khu vực mộ, không để rác thải, tàn nhang.
Những Lưu Ý Quan Trọng Khi Cúng Động Phần Mộ
1. Về tinh thần và thái độ
- Thành kính, tôn trọng: Luôn giữ thái độ thành kính, tôn trọng khi thực hiện nghi lễ.
- Không nói chuyện, cười đùa: Tránh nói chuyện, cười đùa trong lúc cúng.
- Không mang theo vật nuôi: Không mang theo chó, mèo vào khu vực mộ.
- Mặc trang phục lịch sự: Mặc trang phục lịch sự, kín đáo.
2. Về lễ vật
- Tươi ngon, sạch sẽ: Lễ vật phải tươi ngon, sạch sẽ, không hư hỏng.
- Đủ số lượng: Đảm bảo đủ số lượng theo phong tục (5 hoặc 7 món).
- Không sử dụng lễ vật đã qua sử dụng: Không dùng lại lễ vật đã cúng ở nơi khác.
3. Về thời gian
- Không cúng vào ban đêm: Tránh cúng vào ban đêm, nên cúng vào ban ngày.
- Không cúng vào ngày mưa to, bão lớn: Tránh thực hiện nghi lễ vào những ngày thời tiết xấu.
4. Về phong thủy
- Xem hướng mộ: Xem hướng mộ, tránh phạm vào các hướng xấu.
- Xem hướng đào: Khi đào mộ, nên chọn hướng tốt.
- Tránh phạm vào các ngày đại kỵ: Như đã nêu ở phần chọn ngày giờ.
5. Về sức khỏe
- Người có thai, ốm đau: Nên tránh thực hiện nghi lễ động mộ.
- Người đang có tang: Có thể tham gia nhưng nên cẩn thận.
Những Câu Hỏi Thường Gặp Về Bài Khấn Cúng Động Phần Mộ
Có thể bạn quan tâm: Bài Khấn Cúng Binh: Nghi Lễ Cúng Bái Các Vị Linh Hồn Ngoài Xã Hội
1. Có cần phải mời thầy cúng khi làm lễ động phần mộ không?
Không bắt buộc. Nếu gia đình có điều kiện và muốn thực hiện nghi lễ trang trọng, có thể mời thầy cúng. Tuy nhiên, nếu gia đình có thể tự làm lễ thì cũng được, miễn là thực hiện đúng phong tục và thành kính.
2. Có thể dùng bài khấn cúng động phần mộ trên mạng không?
Có thể dùng, nhưng nên chọn các bài khấn từ các nguồn uy tín, được nhiều người tin tưởng. Tốt nhất là nên hỏi ý kiến của người lớn tuổi trong gia đình hoặc thầy phong thủy để chọn được bài khấn phù hợp.
3. Có cần phải cúng động phần mộ khi tu sửa mộ nhỏ không?
Tùy theo phong tục từng gia đình. Nếu tu sửa mộ nhỏ, chỉ cần quét vôi, dọn dẹp thì có thể chỉ cần cúng vái đơn giản. Tuy nhiên, nếu tu sửa lớn, đào bới, thay đổi kết cấu mộ thì nên làm lễ cúng động phần mộ đầy đủ.
4. Có thể cúng động phần mộ vào tháng 7 âm lịch không?
Theo quan niệm dân gian, tháng 7 âm lịch là tháng cô hồn, nhiều người kiêng kỵ động mộ. Tuy nhiên, nếu có việc cần thiết, vẫn có thể cúng, nhưng nên chọn ngày giờ tốt và thực hiện nghi lễ cẩn thận.
5. Có cần phải cúng động phần mộ khi di dời mộ về quê không?
Có. Khi di dời mộ về quê, cần làm lễ cúng động phần mộ để xin phép tổ tiên và cầu xin sự phù hộ.
Kết luận
Bài khấn cúng động phần mộ là một nghi lễ tâm linh quan trọng, thể hiện lòng thành kính, sự tưởng nhớ và báo cáo với tổ tiên khi có sự thay đổi, tu sửa hoặc di dời phần mộ. Việc thực hiện nghi lễ này cần tuân thủ đúng phong tục, chọn ngày giờ tốt, chuẩn bị lễ vật đầy đủ và sử dụng bài khấn phù hợp. Hy vọng bài viết trên đã cung cấp đầy đủ thông tin để bạn có thể thực hiện nghi lễ cúng động phần mộ một cách trọn vẹn và ý nghĩa.
Theo thông tin tổng hợp từ chuaphatanlongthanh.com, việc tuân thủ các nghi lễ truyền thống không chỉ là để cầu mong sự bình an mà còn là cách để giữ gìn và phát huy những giá trị văn hóa, đạo đức tốt đẹp của dân tộc.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 4, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
