Ngày 22 tháng 1 năm 2022, cả cộng đồng Phật giáo Việt Nam và quốc tế bàng hoàng trước tin dữ: Trưởng lão Hòa thượng Thích Nhất Hạnh, vị thiền sư có tầm ảnh hưởng toàn cầu, đã an nhiên viên tịch tại Tổ đình Từ Hiếu, TP. Huế. Sự ra đi của Ngài không chỉ để lại niềm tiếc thương vô hạn cho môn đồ pháp quyến mà còn là một tổn thất lớn lao cho nền hòa bình và tình yêu thương trên toàn thế giới.
Có thể bạn quan tâm: Bán Đèn Hào Quang Phật: Hướng Dẫn Chọn Mua & Review Chi Tiết
Một đời người, một hành trình hoằng pháp vĩ đại
Hành trang tu học từ thuở thiếu thời
Trưởng lão Hòa thượng Thích Nhất Hạnh, thế danh Nguyễn Xuân Bảo, sinh năm 1926 trong một gia đình Nho giáo tại làng Thành Trung, huyện Quảng Điền, tỉnh Thừa Thiên Huế. Từ nhỏ, Ngài đã sớm bộc lộ tư chất thông minh và tâm hồn hướng thiện.
Năm 1942, khi mới 16 tuổi, Ngài chính thức xuất gia tại Tổ đình Từ Hiếu, một trong những ngôi tổ đình danh tiếng bậc nhất của Phật giáo miền Trung, theo học với Thiền sư Thanh Quý Chân Thật. Tại đây, Ngài được ban pháp danh Trừng Quang, bắt đầu một đời sống phạm hạnh thanh tịnh, miệt mài kinh luận.
Có thể bạn quan tâm: Báo Giá Tượng Phật Bà Quan Âm Bằng Sứ: Từ A-z Cách Chọn Mua Chất Lượng
Năm 1949, để tiếp tục con đường tu học, Ngài rời Huế vào Sài Gòn. Cũng trong thời gian này, pháp hiệu Thích Nhất Hạnh bắt đầu được sử dụng, đánh dấu một chặng đường mới – không chỉ là tu tập mà còn là sự nghiệp sáng tác, hoằng dương chánh pháp.
Người tiên phong đưa Phật giáo dấn thân ra thế giới
Năm 1966 đánh dấu một bước ngoặt lớn trong cuộc đời của vị thiền sư. Ngài rời Việt Nam, bắt đầu chuỗi ngày hoạt động tại nhiều quốc gia khác nhau. Trong bối cảnh chiến tranh Việt Nam khốc liệt, Ngài không chọn con đường ẩn dật mà dấn thân vào đời, dùng giáo lý từ bi, bất bạo động để kêu gọi hòa bình.
Tâm nguyện lớn lao và hành động cao cả của Ngài đã được Mục sư Martin Luther King Jr., biểu tượng của phong trào dân quyền Hoa Kỳ, trân trọng ghi nhận. Năm 1967, ông đã chính thức đề cử Thiền sư Thích Nhất Hạnh cho Giải Nobel Hòa Bình.
“Tôi không biết ai trên thế giới này có thể phù hợp hơn vị thiền sư này cho giải thưởng cao quý vì hòa bình”, Martin Luther King từng nói.
Sau đó, Ngài chọn Pháp Quốc làm nơi định cư dài hạn, trụ trì tại chùa Làng Mai ở phía nam nước Pháp. Từ đây, một hệ thống tu học theo phương pháp “Chánh Niệm” (Mindfulness) được phát triển mạnh mẽ, lan tỏa khắp năm châu.
“Phật giáo dấn thân” và di sản trí tuệ đồ sộ
Thiền sư Thích Nhất Hạnh được xem là người sáng lập và tiên phong của phong trào “Phật giáo dấn thân” (Engaged Buddhism). Ngài khơi dậy tinh thần từ bi hoạt động, khẳng định rằng đạo Phật không thể tách rời khỏi đời sống xã hội, mà phải là ánh sáng soi đường cho con người trong mọi hoàn cảnh.
Di sản trí tuệ mà Ngài để lại là vô giá. Suốt cuộc đời, Ngài đã để lại hơn 120 đầu sách, trong đó có hơn 40 cuốn được viết bằng tiếng Anh. Những tác phẩm của Ngài không chỉ dành riêng cho Phật tử mà còn mở rộng đến mọi tầng lớp độc giả, từ người trẻ đến người lớn tuổi, từ phương Đông đến phương Tây.
Một số tác phẩm nổi bật đã trở thành “kinh điển sống” cho hàng triệu người trên thế giới:
- Đường xưa mây trắng: Hồi ký về tuổi trẻ tu học, khắc họa hình ảnh một vị sư trẻ với tâm nguyện tìm lại cội nguồn thanh tịnh giữa thời loạn.
- Phép lạ của sự tỉnh thức: Cẩm nang thực hành chánh niệm trong từng hơi thở, từng bước chân.
- Hạnh phúc cầm tay: Dẫn dắt người đọc tìm lại hạnh phúc giản dị ngay trong hiện tại, ngay trong những điều bình dị nhất.
- Phật trong ta: Khẳng định bản chất Phật tánh sẵn có nơi mỗi con người, chỉ cần biết cách “đánh thức” là có thể sống an vui, tự tại.
Tang lễ trang nghiêm theo di nguyện tâm tang
Di nguyện giản dị nhưng sâu sắc
Một điều đặc biệt trong di nguyện của Trưởng lão Hòa thượng Thích Nhất Hạnh là lễ tang được tổ chức theo nghi thức “tâm tang”. Nghĩa là không theo nghi thức cấp cao long trọng của Giáo hội, mà đơn giản, nhẹ nhàng, thanh tịnh, phù hợp với tinh thần “buông xả” mà cả đời Ngài thực hành và giảng dạy.
Tổ đình Từ Hiếu, nơi chôn rau cắt rốn của Ngài, được chọn làm nơi diễn ra toàn bộ lễ tang. Đây là một lựa chọn đầy ý nghĩa, như một vòng tuần hoàn của cuộc đời: từ nơi bắt đầu, lại quay về nơi kết thúc.
Diễn biến lễ tang kéo dài 7 ngày
Theo thông báo chính thức từ Tổ đình Từ Hiếu và Tăng thân Làng Mai, lễ tang của Trưởng lão Hòa thượng kéo dài 7 ngày, được tổ chức như một khóa tu im lặng.
- Lễ nhập Kim quan: Diễn ra vào lúc 8 giờ ngày 23 tháng 1 năm 2022.
- Lễ Trà Tỳ (hỏa táng): Diễn ra vào lúc 7 giờ ngày 29 tháng 1 năm 2022.
Trong suốt 7 ngày diễn ra lễ tang, không khí trang nghiêm được duy trì. Các môn đồ, pháp quyến và Phật tử từ khắp nơi đổ về Tổ đình Từ Hiếu để cùng niệm danh hiệu Bồ-tát Quán Thế Âm, tụng kinh, sám hối, cầu nguyện cho Giác linh Ngài早早 an lành.
Có thể bạn quan tâm: Bánh In Cúng Phật: Nét Đẹp Văn Hóa Tâm Linh & Hướng Dẫn Làm Bánh Truyền Thống
Sự phối hợp nhịp nhàng giữa Giáo hội và chính quyền
Ban Thường trực Hội đồng Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam (GHPGVN) đã có những chỉ đạo kịp thời. Theo đó, Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Thừa Thiên Huế được yêu cầu phối hợp chặt chẽ với tổ đình Từ Hiếu trong toàn bộ quá trình tổ chức tang lễ.
Một điểm quan trọng khác là công tác phòng, chống dịch bệnh COVID-19. Ban Trị sự GHPGVN tỉnh Thừa Thiên Huế và tổ đình Từ Hiếu đã chủ động liên hệ với chính quyền và ngành y tế địa phương để đảm bảo an toàn tuyệt đối cho toàn bộ đại chúng tham dự lễ tang, tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về giãn cách, khử khuẩn và kiểm tra y tế.
Xá Lợi an vị khắp năm châu
Sau lễ Trà Tỳ, tro cốt và Xá Lợi của Trưởng lão Hòa thượng Thích Nhất Hạnh được an vị tại Tổ đình Từ Hiếu. Ngoài ra, một phần Xá Lợi được cung nghinh về các trung tâm tu học của Làng Mai trên khắp thế giới: Làng Mai (Pháp), Thái Lan, Hoa Kỳ, Hồng Kông… Điều này thể hiện tinh thần “không biên giới” của Ngài, nơi nào có chánh niệm, nơi đó có Ngài.
Hành trình trở về quê hương và những đóng góp muộn màng
40 năm xa xứ và những lần trở về
Sau hơn 40 năm xa quê hương, Thiền sư Thích Nhất Hạnh chính thức trở về Việt Nam hoằng pháp lần đầu tiên vào năm 2005. Chuyến về nước này đánh dấu một cột mốc quan trọng, không chỉ với Ngài mà còn với toàn thể Tăng Ni, Phật tử trong nước.
Sau đó, Ngài tiếp tục có các chuyến hoằng pháp tại Việt Nam vào các năm 2007, 2008… Mỗi lần về nước, Ngài đều để lại dấu ấn sâu đậm qua các khóa tu “Yoga thiền”, các buổi giảng pháp tại các học viện, trường đại học, và các buổi nói chuyện với thanh thiếu niên.
Những năm tháng cuối đời an nhiên tại Tổ đình Từ Hiếu
Năm 2017, sau một thời gian dài tịnh dưỡng tại Thái Lan, Thiền sư Thích Nhất Hạnh chính thức trở về Tổ đình Từ Hiếu để dưỡng bệnh và tu tập. Dù sức khỏe có phần suy yếu, nhưng tinh thần và trí tuệ của Ngài vẫn luôn minh mẫn.
Cuộc sống tại Tổ đình Từ Hiếu những năm cuối đời của Ngài là một bức tranh tĩnh lặng: buổi sáng thiền hành trong vườn, buổi chiều ngồi tĩnh tọa bên hiên, thỉnh thoảng tiếp kiến các vị khách phương xa hay trò chuyện cùng môn đồ. Đó là hình ảnh một vị Bồ-tát thị hiện, sống trong cõi Ta-bà nhưng tâm hồn thì đã an trú nơi cõi Tịnh độ.
Di sản Thích Nhất Hạnh: Vượt lên trên cái chết
Chánh niệm – Liều thuốc tâm linh cho thời hiện đại
Trong thời đại công nghiệp, con người sống trong áp lực, lo âu và sự bận rộn đến mức đánh mất chính mình. Thiền sư Thích Nhất Hạnh đã chỉ ra con đường giản dị nhưng hiệu quả vô cùng: Chánh niệm.
“Chánh niệm” theo Ngài không phải là ngồi thiền cả ngày, mà là sống trọn vẹn trong từng khoảnh khắc. Ăn một bữa cơm mà biết mình đang ăn, đi một bước chân mà biết mình đang đi, thở một hơi mà biết mình đang thở. Khi tâm không chạy theo quá khứ, cũng không lo lắng về tương lai, thì hạnh phúc chân thật mới thực sự hiện diện.
Ngày nay, “Chánh niệm” không còn là khái niệm xa lạ. Nó đã được các nhà khoa học, bác sĩ tâm lý nghiên cứu và ứng dụng rộng rãi trong các liệu pháp trị liệu lo âu, trầm cảm, mất ngủ… Đó chính là minh chứng rõ ràng nhất cho giá trị thiết thực của di sản Thích Nhất Hạnh.
Một cộng đồng toàn cầu đoàn kết
Suốt hơn 40 năm hoạt động ở nước ngoài, Thiền sư Thích Nhất Hạnh đã xây dựng nên một cộng đồng tu học khổng lồ. Con số thống kê cho thấy Ngài có gần 1.250 đệ tử xuất gia, hàng triệu đệ tử tại gia và độc giả trên khắp thế giới.
Các tu viện và trung tâm tu học của Làng Mai hiện diện tại nhiều quốc gia phát triển như Pháp, Đức, Hoa Kỳ, Úc… Mỗi nơi đều là một “ốc đảo an lành”, là nơi để những tâm hồn mệt mỏi trở về, tìm lại sự bình an trong tâm hồn.
Có thể bạn quan tâm: Bán Đất Phật Tích: Kinh Nghiệm Chọn Mua Đất Nền Tiềm Năng Tại Tiên Du, Bắc Ninh
Gieo mầm từ bi trong lòng giới trẻ
Một điều đặc biệt trong sự nghiệp hoằng pháp của Ngài là sự quan tâm đặc biệt đến thế hệ trẻ. Ngài luôn tổ chức các khóa tu dành riêng cho thanh thiếu niên, sinh viên. Tại đó, các bạn trẻ được học cách “biết ơn”, “xin lỗi”, “tha thứ” và “yêu thương”.
Những câu nói nổi tiếng của Ngài như: “Hãy thở, hãy cười, 10 hơi, 20 phút mỗi ngày, cuộc đời sẽ khác” hay “Chúng sanh đều có Phật tánh, chỉ cần biết đánh thức” đã trở thành “kim chỉ nam” sống của rất nhiều bạn trẻ.
Những điều ít biết về một bậc thầy tâm linh
Người thầy của những tâm hồn thất lạc
Rất nhiều người khi lần đầu gặp Thiền sư Thích Nhất Hạnh đều có chung một cảm nhận: bình dị. Ngài không khoác trên mình vẻ uy nghi của một bậc thầy, mà giản dị như một ông lão hiền từ. Nhưng chính sự bình dị đó lại toát lên một uy lực tâm linh mạnh mẽ, có thể “sưởi ấm” và “chữa lành” những tâm hồn đang tổn thương.
Có những người đến với Ngài trong nước mắt, sau vài buổi nói chuyện hay một khóa tu ngắn, họ ra về với nụ cười trên môi và ánh sáng hy vọng trong ánh mắt.
Tình yêu quê hương sâu nặng
Dù sống phần lớn cuộc đời ở nước ngoài, nhưng trong tim Thiền sư Thích Nhất Hạnh lúc nào cũng âm ỉ nỗi nhớ quê hương. Ngài thường nói: “Tôi là người Việt Nam, tôi sinh ra ở Huế, lớn lên ở Huế, và tôi sẽ trở về Huế”.
Tình yêu đó không chỉ là cảm xúc cá nhân, mà còn được thể hiện qua hành động. Mỗi lần về nước, Ngài đều dành thời gian để đi thăm các ngôi chùa cổ, các di tích lịch sử, và đặc biệt là tiếp xúc với các em nhỏ, các cụ già neo đơn.
Lối sống “tối giản” nhưng “tối hậu”
Thiền sư Thích Nhất Hạnh là một tấm gương sống về lối sống tối giản. Cả cuộc đời Ngài không sở hữu quá nhiều vật chất. Một chiếc y vàng, một bình bát, một cuốn kinh, và một trái tim từ bi là tất cả.
Tuy nhiên, sự “tối giản” của Ngài không phải là “tuyệt đối không có gì”, mà là biết đủ. Biết đủ là khi ta nhận ra rằng, hạnh phúc thực sự không nằm ở những gì ta có, mà nằm ở cái ta là.
Lời kết: Vòng tay từ bi vẫn mãi ôm trọn thế gian
Trưởng lão Hòa thượng Thích Nhất Hạnh đã an nhiên viên tịch, nhưng di sản tinh thần của Ngài thì vẫn mãi trường tồn. Mỗi hơi thở chánh niệm của chúng ta hôm nay, mỗi nụ cười hiền hậu dành cho người bên cạnh, mỗi hành động không giận dữ, không oán trách… đều là cách chúng ta đang “nuôi dưỡng” Ngài trong chính cuộc đời mình.
Cái chết theo quan điểm Phật giáo không phải là sự chấm dứt, mà là một sự chuyển tiếp. Thiền sư Thích Nhất Hạnh đã chuyển từ hình hài vật lý sang một hình hài tinh thần, tiếp tục đồng hành cùng chúng sinh trên con đường tìm lại ánh sáng từ bi và trí tuệ.
“Không có gì mất đi cả, mọi thứ chỉ chuyển hóa thành một dạng khác”, đó là lời dạy của Ngài.
Và chúng ta tin rằng, tình yêu thương, chánh niệm và hòa bình – ba giá trị cốt lõi mà Thiền sư Thích Nhất Hạnh cả đời truyền bá – sẽ mãi mãi được lan tỏa, như ngọn hải đăng soi sáng bóng đêm vô minh cho muôn loài.
chuaphatanlongthanh.com xin gửi đến toàn thể môn đồ pháp quyến, Tăng Ni, Phật tử và quý độc giả gần xa lời chia buồn sâu sắc nhất trước sự ra đi của một bậc thầy tâm linh vĩ đại. Nguyện cầu Giác linh Ngài an nghỉ nơi cõi Phật, và mong rằng di sản của Ngài sẽ tiếp tục được gìn giữ, phát huy để mang lại an lành cho nhân loại.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 15, 2025 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
