Trong hành trình hành hương về đất Phật, dẫu chỉ một lần đặt chân lên quần thể danh thắng Yên Tử, hẳn ai cũng sẽ nhớ mãi hình ảnh bảo tượng Phật hoàng Trần Nhân Tông uy nghi sừng sững trên đỉnh An Kỳ Sinh. Với chiều cao 12,6 mét, nặng 138 tấn đồng nguyên chất, bức tượng không chỉ là một công trình kiến trúc Phật giáo đồ sộ mà còn là biểu tượng linh thiêng, thể hiện lòng tri ân và sự kính仰 của hậu thế đối với vị Vua – Phật anh hùng, người sáng lập Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử.
Hành trình 7 năm kiến tạo biểu tượng linh thiêng
Khởi nguồn từ tâm nguyện tri ân
Sau thành công của công trình chùa Đồng trên đỉnh thiêng Yên Tử vào năm 2006, Ban Trị sự Phật giáo tỉnh Quảng Ninh và đông đảo phật tử trong cả nước nảy sinh nguyện vọng muốn có một bảo tượng về Phật hoàng Trần Nhân Tông để tưởng nhớ công ơn của Ngài. Trong tâm thức của người Việt, Trần Nhân Tông không chỉ là vị hoàng đế anh hùng đã 2 lần lãnh đạo đất nước chống giặc Nguyên Mông mà còn là vị tổ sáng lập ra Thiền phái Trúc Lâm Yên Tử, mang tư tưởng hòa nhập Đạo với Đời, thấm nhuần tinh thần nhân văn sâu sắc – một tư tưởng đặc sắc riêng của Phật giáo Việt Nam.
Việc xuất gia tu đạo của Phật hoàng Trần Nhân Tông khi đất nước đã yên bình đã góp phần không nhỏ cho đời sống chính trị Đại Việt cuối thế kỷ XIII, đầu thế kỷ XIV trở nên ổn định, ôn hòa, nhân dân được hưởng cảnh ấm no, hạnh phúc. Việc xây dựng một tượng đài tưởng niệm Ngài trên chính mảnh đất gắn liền với cuộc đời tu hành của Ngài là một nguyện ước chính đáng, vừa để tri ân, vừa để giáo dục đạo đức cho thế hệ mai sau.
Có thể bạn quan tâm: Máy Nghe Kinh Phật: Hướng Dẫn Chọn Mua & Top 5 Sản Phẩm Tốt Nhất 2025
Gian nan chọn vị trí đặt tượng
Việc xây dựng tượng Phật hoàng không phải là một công việc đơn giản, bởi nó không chỉ là một công trình kiến trúc mà còn mang nặng giá trị tâm linh và lịch sử. Công việc đầu tiên là lựa chọn vị trí đặt tượng. Sau thời gian nghiên cứu kỹ lưỡng dựa trên các căn cứ về phong thủy, lịch sử và tầm nhìn, các nhà khoa học, sử học cùng các bậc tôn túc trong Giáo hội đã thống nhất chọn đỉnh An Kỳ Sinh làm nơi an vị cho tượng Phật hoàng.
Vị trí này mang nhiều ý nghĩa sâu sắc. Từ đây, vị Vua – Phật có thể hướng mắt nhìn ra Bãi cọc Bạch Đằng, nơi gắn liền với chiến thắng lẫy lừng của nhà Trần dưới sự lãnh đạo của Vua Trần Thánh Tông (cha của Ngài) và Hưng Đạo đại vương Trần Quốc Tuấn. Đồng thời, An Kỳ Sinh cũng là nơi linh thiêng, nằm trong quần thể danh thắng Yên Tử, nơi gắn liền với cuộc đời tu hành và hành đạo của Ngài.
Cuộc tranh luận về mẫu tượng
Sau khi có vị trí, công việc tiếp theo và cũng là khó khăn nhất là lựa chọn mẫu tượng. Đây là một quyết định mang tính then chốt, bởi nó quyết định đến diện mạo, thần thái và giá trị nghệ thuật của cả công trình. Ban Trị sự Phật giáo Quảng Ninh đã đưa ra nhiều phương án, mỗi phương án đều có những lý do thuyết phục riêng.
Có thể bạn quan tâm: Tổng Hợp 101+ Hình Ảnh Phật Thích Ca Mâu Ni Đẹp, Ý Nghĩa & Sắc Nét
Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đã đề xuất mẫu tượng theo thế nửa đứng, nửa đi, tay cầm gậy trúc, tay chấp ngực, thể hiện hình ảnh một vị chân tu trong hành trình hoằng pháp. Trong khi đó, Giáo hội Phật giáo Việt Nam lại đề xuất mẫu tượng ngồi tĩnh tọa trên đài sen, lấy mẫu từ trong Tháp Tổ Hoa Yên. Đây được coi là pho tượng chân thực nhất, do chính Vua Trần Anh Tông, con trai của Phật hoàng, tạc tượng sau khi Ngài nhập niết bàn một năm.
Để có được sự đồng thuận rộng rãi, Ban Trị sự Phật giáo tỉnh đã quyết định làm 7 mẫu tượng trưng bày tại khu danh thắng Yên Tử để lấy ý kiến của nhân dân, các nhà nghiên cứu và du khách thập phương. Sau 3 tháng hội xuân 2008, Ban Trị sự đã tổng hợp các ý kiến và nhận thấy phần lớn mọi người đều ủng hộ mẫu tượng Phật hoàng ngồi trên đài sen, thể hiện sự an nhiên, tĩnh tại, phù hợp với hình ảnh một vị tổ sư đã giác ngộ.
Hành trình đúc tượng: Kỳ công, gian nan và đầy thử thách
Thách thức về kỹ thuật và địa hình
Khi đã có mẫu tượng, Ban Trị sự Phật giáo Quảng Ninh bắt tay vào công việc đúc tượng. Mặc dù đã có kinh nghiệm trong việc xây dựng chùa Đồng, nhưng việc đúc một bảo tượng Phật hoàng với trọng lượng trên 130 tấn, chất liệu bằng đồng nguyên chất, theo phương thức đúc liền khối, tại địa hình hiểm trở, độ cao gần 1000 mét so với mực nước biển là một thách thức vô cùng lớn.
Có thể bạn quan tâm: Gia Đình Phật Tử Tp.hcm Công Bố Nhân Sự Nhiệm Kỳ 2022-2027
Thượng tọa Thích Thanh Quyết, Trưởng Ban Trị sự Phật giáo tỉnh Quảng Ninh, người trực tiếp chỉ đạo công trình, chia sẻ: “Mặc dù đã có kinh nghiệm trong việc xây dựng chùa Đồng, nhưng việc đúc tượng Phật hoàng bảo đảm yêu cầu kỹ thuật với công trình nặng trên 130 tấn, chất liệu đúc bằng đồng nguyên chất, theo phương thức đúc tại chỗ – liền khối, lại xây dựng tại địa hình khá hiểm trở ở độ cao trên 900m so với mực nước biển… nên chúng tôi luôn cân nhắc kỹ lưỡng, chu đáo”.
Giải pháp đúc đồng trực tiếp: Can đảm và đầy sáng tạo
Thông lệ, việc đúc đồng lớn thường phải đào hố lớn, lên khuôn, dốc đầu tượng xuống, sau đó đổ đồng từ phần chân lên (tức là đúc ngược). Tuy nhiên, do địa hình tại An Kỳ Sinh quá hẹp, núi đá dựng đứng, nên không thể đào hố rộng để chứa hàng ngàn tấn đồng đun chảy một lúc. Trong khi đó, không thể vận chuyển các thiết bị như máy cẩu cơ khí lên độ cao gần 1 ngàn mét để hỗ trợ cho việc đúc đồng.
Trước những khó khăn tưởng chừng bế tắc, Ban Trị sự Phật giáo Quảng Ninh đã thể hiện tinh thần kiên định và sáng tạo. Sau quá trình nghiên cứu, mày mò, thử nghiệm, họ quyết định theo cách đúc đồng trực tiếp. Đây là một quyết định táo bạo, bởi cách này nguy hiểm và có nhiều rủi ro, nhưng không còn phương án nào khác.
Đại đức Thích Khai Bi, một trong những người trực tiếp tham gia công trình, giải thích: “Theo đó, phải đúc xong phần bệ móng bê tông hoàn chỉnh, lập khuôn âm, khuôn dương của đài sen trên chân tượng để đúc. Xung quanh khuôn tượng làm hệ thống dàn giáo, với kinh phí trên 16 tỷ đồng. Hệ thống này gồm 5 tầng: Từ đài sen đến phần thân, ngực, tay chân và đầu tượng”.
Kỹ thuật đúc liền khối: Tinh hoa nghề đúc truyền thống
Việc đúc một khối tượng lớn như vậy đòi hỏi một kỹ thuật đúc liền khối (đúc nguyên khối) rất phức tạp. Các chuyên gia phải thiết kế một hệ thống lò nấu đồng đặt trên dàn giáo kiên cố, với hàng chục lò nấu được bố trí hợp lý để đảm bảo đồng được nấu chảy đều và có thể đổ chính xác từng milimét. Bà Nguyễn Thị Hoa, một trong những người trực tiếp tham gia việc đúc đồng, cho biết: “Khó khăn và nguy hiểm nhất với chúng tôi là, tất cả các lò, bể để nấu đồng đều thực hiện trên dàn giáo kiên cố và phải đổ chính xác từng mi li mét, bởi nếu chỉ cần lệch 1 ly thì cả khối tượng sẽ bị nghiêng”.
Công tác giám sát được Ban Trị sự thực hiện nghiêm ngặt từ khâu cấp đồng đến khâu nấu đồng, đổ đồng, đúc đồng. Mỗi một công đoạn đều được kiểm tra kỹ lưỡng, đảm bảo chất lượng và độ chính xác tuyệt đối.
Sự tận tụy của những người làm công đức
Hành trình 4 năm thi công công trình bảo tượng Phật hoàng là hành trình của sự kiên trì, tận tụy và đầy tâm huyết. Thượng tọa Thích Thanh Quyết, người đứng đầu công trình, đã dành gần như cả cuộc đời mình cho việc trùng tu và phát triển khu danh thắng Yên Tử. Trong suốt quá trình xây dựng bảo tượng, ông đã sống trên đỉnh An Kỳ Sinh gần cả tháng trời, trong một căn lán cũ chưa đầy 7 mét vuông của nhà tập thể bộ đội công binh, bất chấp thời tiết mưa lạnh khắc nghiệt.
Có thể bạn quan tâm: Hình Nền Phật Di Lặc: Tổng Hợp Kiến Thức & Hướng Dẫn Chọn Tải Đúng Chuẩn
Chị Hòa, một người dân bán hàng tại An Kỳ Sinh, nhớ lại: “Tôi cảm phục tài năng của những người thợ thi công. Nhưng hơn cả, đó là niềm tin, ý chí của những người thực hiện công trình. Tôi còn nhớ, có những lúc cao điểm, cụ (thượng tọa Thích Thanh Quyết), ở trên An Kỳ Sinh gần cả tháng trời, trong căn lán cũ chưa đầy 7m2 của nhà tập thể bộ đội công binh, thời tiết mưa lạnh khắc nghiệt. Nhưng, Thượng tọa vẫn ngày đêm bám sát công trình, chỉ đạo, giám sát, động viên đơn vị thi công. Có những hôm 1,2 giờ sáng, Thượng tọa và các bên thi công vẫn ngồi họp với nhau để xử lý công việc”.
Bảo tượng Phật hoàng và ý nghĩa biểu tượng
Một biểu tượng linh thiêng giữa non thiêng
Sau 4 năm triển khai, thi công, bảo tượng Phật hoàng Trần Nhân Tông cao 12,6m, nặng 138 tấn đồng nguyên chất đã được khánh thành vào đúng dịp Đại lễ kỷ niệm 705 năm ngày Phật hoàng Trần Nhân Tông nhập niết bàn (ngày 1/11/2013 âm lịch). Công trình được đầu tư trên 70 tỷ đồng, hoàn toàn bằng nguồn công đức, do Ban Trị sự Phật giáo Quảng Ninh làm chủ đầu tư.
Giờ đây, trên đỉnh non thiêng Yên Tử, bảo tượng Phật hoàng Trần Nhân Tông uy nghi sừng sững ở độ cao trên 900 mét so với mặt nước biển. Ngài tọa trên đài sen, trong lớp áo cà sa giản dị, với phong thái an nhiên, tĩnh tại, ánh mắt nhìn vào hư không như đang dõi theo chúng sinh trên con đường giác ngộ.
Giá trị biểu tượng và tinh thần dân tộc
Bảo tượng Phật hoàng Trần Nhân Tông không chỉ là một công trình kiến trúc Phật giáo đồ sộ mà còn là một biểu tượng linh thiêng, thể hiện lòng tri ân và sự kính仰 của hậu thế đối với vị Vua – Phật anh hùng. Hòa thượng Thích Đức Nghiệp, Phó Pháp chủ Hội đồng Chứng minh Giáo hội Phật giáo Việt Nam, chia sẻ trong niềm hoan hỷ: “Công trình này không chỉ là niềm tự hào của Phật giáo Quảng Ninh, mà là của cả nước. Nếu Ấn Độ có Đức Phật Thích Ca Mâu Ni, thì Việt Nam có vị Vua-Phật Trần Nhân Tông. Bảo tượng được đúc thành công và đặt tại khu Danh thắng Yên Tử, đúng nơi gắn liền với cuộc đời và hành đạo của Ngài thì còn gì bằng”.
Bảo tượng Phật hoàng Trần Nhân Tông là một minh chứng cho tinh thần dân tộc, cho lòng yêu nước, cho tinh thần tự lực tự cường và sáng tạo của người Việt Nam. Nó cũng là biểu tượng cho tinh thần hòa hợp giữa Đạo và Đời, giữa tâm linh và lịch sử, giữa truyền thống và hiện đại.
Bảo tượng Phật hoàng Trần Nhân Tông: Một biểu tượng vượt thời gian
Giá trị văn hóa, lịch sử và tâm linh
Bảo tượng Phật hoàng Trần Nhân Tông không chỉ là một công trình kiến trúc Phật giáo đồ sộ mà còn là một biểu tượng văn hóa, lịch sử và tâm linh vô giá. Nó là nơi hội tụ của lòng thành kính, của niềm tự hào dân tộc, của tinh thần yêu nước và khát vọng hòa bình.
Bảo tượng là một minh chứng cho tinh thần tự lực tự cường và sáng tạo của người Việt Nam. Việc đúc một khối tượng lớn như vậy, bằng đồng nguyên chất, tại độ cao gần 1000 mét, với điều kiện địa hình hiểm trở, là một kỳ tích kỹ thuật. Nó thể hiện tinh thần dám nghĩ, dám làm, dám vượt qua mọi khó khăn, thách thức để thực hiện một công việc có ý nghĩa lớn lao cho đất nước, cho dân tộc.
Một biểu tượng cho tinh thần đoàn kết
Bảo tượng Phật hoàng Trần Nhân Tông cũng là biểu tượng cho tinh thần đoàn kết, cho sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc. Công trình được xây dựng bằng nguồn công đức lên tới 70 tỷ đồng, do hàng ngàn phật tử, doanh nghiệp và nhân dân trong cả nước đóng góp. Mỗi một đồng tiền, mỗi một viên gạch, mỗi một khối đá đều là tấm lòng, là tình cảm, là niềm tin của mọi người vào công việc thiêng liêng này.
Một biểu tượng cho khát vọng hòa bình
Bảo tượng Phật hoàng Trần Nhân Tông là biểu tượng cho khát vọng hòa bình, cho tinh thần hòa hợp, cho tình yêu thương và lòng từ bi. Trần Nhân Tông không chỉ là một vị vua anh hùng, một vị tổ sư giác ngộ mà còn là biểu tượng cho tinh thần hòa hợp, cho tình yêu thương và lòng từ bi. Ngài đã chọn con đường tu hành, chọn con đường hòa hợp giữa Đạo và Đời, chọn con đường yêu thương và lòng từ bi để cứu độ chúng sinh.
Một biểu tượng cho tương lai
Bảo tượng Phật hoàng Trần Nhân Tông không chỉ là biểu tượng cho quá khứ mà còn là biểu tượng cho tương lai. Nó là biểu tượng cho tinh thần đổi mới, cho khát vọng vươn lên, cho khát vọng xây dựng một đất nước Việt Nam giàu mạnh, công bằng, dân chủ, văn minh. Nó là biểu tượng cho tinh thần học hỏi, cho khát vọng tiếp thu tinh hoa của nhân loại, cho khát vọng phát triển đất nước theo hướng hiện đại, nhưng vẫn giữ gìn được bản sắc dân tộc.
Kết luận
Bảo tượng Phật hoàng Trần Nhân Tông trên đỉnh Yên Tử là một công trình kiến trúc Phật giáo đồ sộ, là biểu tượng linh thiêng, thể hiện lòng tri ân và sự kính仰 của hậu thế đối với vị Vua – Phật anh hùng. Hành trình 7 năm kiến tạo biểu tượng linh thiêng này là hành trình của sự kiên trì, tận tụy, đầy tâm huyết và sáng tạo. Nó là minh chứng cho tinh thần tự lực tự cường, cho sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, cho khát vọng hòa bình, cho tinh thần yêu nước và khát vọng xây dựng một đất nước Việt Nam giàu mạnh, công bằng, dân chủ, văn minh. Bảo tượng Phật hoàng Trần Nhân Tông là một biểu tượng vượt thời gian, là một biểu tượng cho quá khứ, hiện tại và tương lai của dân tộc Việt Nam.
chuaphatanlongthanh.com
Cập Nhật Lúc Tháng 1 1, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
