Cứ mỗi độ xuân về, bên cạnh không khí đón Tết Nguyên Đán, người kinh doanh và làm ăn lại chuẩn bị cho ngày vía Thần Tài mùng 10 tháng Giêng. Đây là ngày lễ quan trọng, đánh dấu khởi đầu cho một năm tài lộc, buôn may bán đắt. Tuy nhiên, để chuẩn bị một mâm cúng đúng chuẩn, đặc biệt là bộ tam sên và quy định mua vàng có chịu thuế hay không vẫn là thắc mắc của nhiều người. Bài viết này sẽ cung cấp những thông tin chi tiết, chính xác và những mẹo cúng kiếng cần thiết để bạn đọc chuẩn bị một năm mới an khang, thịnh vượng.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chi Tiết Về Bài Vị Cúng Sao Thái Âm Và Nghi Thức Giải Hạn Năm 2025
Tìm hiểu ý nghĩa và thành phần của bộ tam sên cúng vía Thần Tài
Trong văn hóa tâm linh của người Việt, “tam sên” là một lễ vật không thể thiếu trong các mâm cúng Thần Tài, Thổ Địa và các vị thần khác. Tên gọi “tam sên” bắt nguồn từ ba chữ Hán tự: Thiên (trời), Thủy (nước), Thổ (đất). Đây là ba yếu tố cốt lõi cấu thành vũ trụ và sự sống. Khi dâng lên thần linh, bộ tam sên mang ý nghĩa cầu mong sự cân bằng, hài hòa trong trời đất, từ đó giúp gia chủ gặp nhiều may mắn, thuận lợi.
Bộ tam sên cúng vía Thần Tài gồm những gì?
Theo quan niệm dân gian và phong tục tập quán của người Việt, bộ tam sên cúng vía Thần Tài thường bao gồm 3 món chính, mỗi món đại diện cho một giới tự nhiên:
- Thịt heo luộc (thường là ba rọi): Đại diện cho Thổ (đất), tức là loài vật sống trên cạn. Thịt heo luộc thường được chọn miếng còn nguyên da, luộc chín kỹ, để nguội và cắt thành miếng vuông vừa ăn. Đây là món ăn thể hiện sự no ấm, đủ đầy.
- Tôm hoặc cua luộc: Đại diện cho Thủy (nước), tức là loài vật sống dưới nước. Tôm và cua nên chọn loại còn tươi sống, luộc chín đến khi chuyển sang màu đỏ gạch đẹp mắt. Hình ảnh con tôm cong mình thể hiện sự thăng tiến, con cua chắc chắn biểu tượng cho sự vững bền.
- Trứng vịt hoặc trứng gà luộc: Đại diện cho Thiên (trời), biểu tượng cho sự sinh sôi nảy nở, nguồn gốc của sự sống. Số lượng trứng thường là 3 quả, tượng trưng cho Tam Tài (Tam nguyên).
Ngoài 3 món chính này, mâm cúng vía Thần Tài thường được chuẩn bị thêm các lễ vật khác để tăng phần trang trọng và đầy đủ, bao gồm:
- Hoa tươi: Hoa cúc vàng, hoa đồng tiền (mang ý nghĩa tài lộc).
- Trái cây ngũ quả: Chọn các loại quả tươi ngon, sắp xếp đẹp mắt.
- Nhang, đèn/nến: Dâng hương thể hiện sự thành kính, ánh sáng nến tượng trưng cho việc soi đường dẫn lối cho tài lộc.
- Gạo, muối, nước: Tượng trưng cho sự no đủ, bền vững (của ăn của để).
- Rượu, trà: Dùng để tẩy uế, cầu mong sự thanh khiết.
- Bánh kẹo, vàng mã: Thể hiện lòng thành và sự tưởng nhớ.
Bộ tam sên trứng có bóc vỏ không?
Đây là câu hỏi được rất nhiều người quan tâm và tranh cãi. Thực tế, không có quy định bắt buộc nào về việc bóc vỏ trứng trong bộ tam sên. Việc này phụ thuộc vào tập quán vùng miền và quan niệm của từng gia đình. Có hai quan điểm phổ biến như sau:
Quan điểm 1: Không bóc vỏ trứng (Phổ biến ở miền Nam):
- Vỏ trứng tượng trưng cho sự nguyên vẹn, tròn trịa.
- Giữ nguyên vỏ giúp lễ vật giữ được hình dạng hoàn chỉnh, tránh sự hao hụt, thất thoát về tài chính.
- Đây là cách làm truyền thống, giữ đúng nét văn hóa cúng bái của người xưa.
Quan điểm 2: Bóc vỏ trứng (Một số nơi cho rằng nên làm):
- Bóc vỏ trứng được xem là làm cho lễ vật “thanh tịnh” hơn, loại bỏ những thứ không sạch sẽ trước khi dâng lên thần linh.
- Một số người tin rằng việc bỏ lớp vỏ ngoài giúp tài lộc “dễ dàng” đến hơn, không bị cản trở.
Lời khuyên: Nếu bạn là người theo phong tục miền Nam hoặc muốn giữ sự trọn vẹn, hãy để nguyên vỏ. Nếu bạn muốn sự tươm tất, sạch sẽ, có thể bóc vỏ nhưng nên bóc khéo léo để trứng không bị vỡ. Quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm của người cúng.
Có thể bạn quan tâm: Bài Văn Khấn Cúng Đầy Tháng Cho Bé Trai, Bé Gái: Cẩm Nang Chi Tiết Từng Bước
Mua vàng vía Thần Tài có bao gồm thuế GTGT không?
Bên cạnh việc chuẩn bị mâm cúng, mua vàng vào ngày vía Thần Tài cũng là hoạt động được nhiều người ưa chuộng để cầu may. Tuy nhiên, nhiều người thắc mắc liệu giá vàng mua vào đã bao gồm thuế GTGT (Thuế giá trị gia tăng) hay chưa.
Căn cứ pháp lý về thuế GTGT đối với mặt hàng vàng
Theo Điều 3 và Điều 5 của Luật Thuế giá trị gia tăng 2008, quy định về đối tượng chịu thuế và không chịu thuế GTGT như sau:
- Đối tượng chịu thuế GTGT: Bao gồm hàng hóa, dịch vụ sử dụng cho sản xuất, kinh doanh và tiêu dùng ở Việt Nam (trừ các đối tượng quy định tại Điều 5).
- Đối tượng không chịu thuế GTGT: Tại khoản 22 Điều 5, quy định rõ: “Vàng nhập khẩu dạng thỏi, miếng chưa được chế tác thành sản phẩm mỹ nghệ, đồ trang sức hay sản phẩm khác” là đối tượng không chịu thuế GTGT.
Giải đáp cụ thể
Dựa trên quy định pháp luật hiện hành, chúng ta có thể phân tích như sau:
- Vàng miếng, vàng thỏi (chưa chế tác): Nếu bạn mua các sản phẩm vàng dưới dạng thỏi, miếng (như vàng SJC, vàng PNJ…) chưa qua chế tác thành trang sức, đây là mặt hàng không chịu thuế GTGT. Do đó, khi mua loại vàng này, bạn sẽ không phải trả thêm 10% thuế GTGT trên giá trị sản phẩm (tuy nhiên, giá mua bán vẫn chịu ảnh hưởng bởi thị trường và các chi phí sản xuất, vận chuyển).
- Vàng trang sức (đã chế tác): Các sản phẩm vàng đã được chế tác thành nhẫn, vòng, lắc, dây chuyền… thì đây được xem là hàng hóa đã qua chế tác, phải chịu thuế GTGT. Khi mua các sản phẩm này, bạn sẽ phải trả giá bao gồm cả thuế GTGT (thường được niêm yết công khai).
Kết luận: Khi mua vàng vía Thần Tài, bạn cần xác định loại vàng mình mua là vàng thỏi/miếng hay vàng trang sức. Nếu mua vàng miếng (chưa chế tác), bạn sẽ không phải chịu thuế GTGT. Nếu mua vàng trang sức (đã chế tác), giá mua sẽ bao gồm thuế GTGT.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Đầy Đủ Về Bài Cúng Đi Chùa: Lễ Vật, Văn Khấn Và Những Lưu Ý Quan Trọng
Kinh nghiệm chuẩn bị mâm cúng vía Thần Tài trọn vẹn
Để chuẩn bị mâm cúng vía Thần Tài năm 2026 một cách tươm tất và mang lại nhiều may mắn, bạn có thể tham khảo các bước sau:
- Thời gian cúng: Ngày vía Thần Tài năm 2026 rơi vào ngày mùng 10 tháng Giêng năm Bính Ngọ. Bạn nên chuẩn bị mâm cúng từ sáng sớm (khoảng 7h – 9h sáng) để đón tài lộc đầu năm.
- Vị trí đặt bàn thờ: Nên đặt bàn thờ Thần Tài ở nơi sạch sẽ, thông thoáng, nhìn ra cửa chính (nơi đón khí tốt) nhưng không được đối diện với cửa toilet hay nhà bếp.
- Cách bày biện:
- Đặt tượng Thần Tài, Thổ Địa lên bàn thờ.
- Gạo, muối, nước để ở hai bên hoặc phía trước.
- Hoa quả, bánh kẹo, vàng mã xếp ở phía sau.
- Bộ tam sên (thịt luộc, tôm/cua, trứng) đặt ở vị trí trang trọng trước tượng thần.
- Nhang, nến thắp ở phía trước.
- Văn khấn: Chuẩn bị bài văn khấn Thần Tài thổ địa cúng ngày vía. Nội dung văn khấn cần ghi rõ tên tuổi, địa chỉ của gia chủ, ngày tháng cúng và cầu mong những điều tốt lành. Khi thắp hương, nên thành tâm khấn nguyện, không vướng bận suy nghĩ lung tung.
Có thể bạn quan tâm: Bài Cúng Nhập Quan: Nguồn Gốc, Ý Nghĩa Và Quy Trình Thực Hiện
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
Q1: Nếu không có tôm/cua luộc thì có thể thay thế bằng gì không?
A: Bạn có thể thay thế bằng các loại hải sản khác như mực, nghêu hoặc cá. Tuy nhiên, tôm/cua vẫn là lựa chọn phổ biến nhất vì hình dáng và ý nghĩa của nó.
Q2: Mâm cúng vía Thần Tài có cần cúng xôi chè không?
A: Tùy theo phong tục từng vùng. Ở miền Nam, xôi chè thường không bắt buộc trong mâm cúng vía Thần Tài. Tuy nhiên, nếu gia đình bạn có thói quen hoặc muốn dâng cúng thêm thì có thể chuẩn bị.
Q3: Mua vàng vào giờ nào là tốt nhất?
A: Theo quan niệm dân gian, các giờ Hoàng Đạo trong ngày mùng 10 tháng Giêng là tốt nhất để mua vàng. Tuy nhiên, điều quan trọng hơn cả là sự thành tâm và khả năng tài chính của bản thân.
Q4: Vàng mua về nên để ở đâu?
A: Sau khi mua vàng về, nên cất giữ ở nơi an toàn, kín đáo. Nhiều người quan niệm nên để vàng trong tủ thờ hoặc hộp đựng tiền của gia đình để giữ lộc.
Kết luận
Việc chuẩn bị mâm cúng vía Thần Tài không chỉ là nghi lễ truyền thống mà còn là cách để chúng ta thể hiện sự thành kính, cầu mong một năm mới an khang, thịnh vượng. Hiểu rõ về bộ tam sên cúng vía Thần Tài và quy định thuế GTGT khi mua vàng sẽ giúp bạn chuẩn bị mọi thứ một cách chu đáo và đúng đắn nhất.
Hy vọng những thông tin trong bài viết đã giải đáp được những thắc mắc của bạn đọc. Đừng quên truy cập chuaphatanlongthanh.com để cập nhật thêm nhiều kiến thức đời sống, mẹo vặt hay và thông tin pháp lý hữu ích khác cho cuộc sống của bạn.
Cập Nhật Lúc Tháng 2 6, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
