Phật giáo là một trong những tôn giáo lâu đời và có ảnh hưởng sâu rộng trên toàn thế giới, đặc biệt là ở khu vực châu Á. Trải qua hàng ngàn năm phát triển, mặc dù có sự phân chia thành nhiều hệ phái (Nam tông, Bắc tông, Mật tông) và tông phái, nhưng những ngày lễ lớn của Phật giáo vẫn được duy trì và tổ chức trọng thể tại các quốc gia theo đạo Phật, trong đó có Việt Nam.
Đối với người Phật tử, những ngày lễ này không chỉ là dịp để tưởng niệm, tri ân các vị Phật, Bồ Tát, Thánh Chúng mà còn là cơ hội để tu tập, hành thiện, cầu nguyện và nhắc nhở bản thân sống từ bi, trí tuệ, hướng thiện. Bài viết này của chuaphatanlongthanh.com sẽ cung cấp cho bạn danh sách đầy đủ các ngày lễ quan trọng trong Phật giáo theo âm lịch, kèm theo ý nghĩa và phong tục phổ biến.
Có thể bạn quan tâm: Ý Nghĩa Quả Phật Thủ: Biểu Tượng Phong Thủy & Công Dụng Trong Đời Sống
Tổng Quan Về Các Ngày Lễ Quan Trọng Trong Phật Giáo
Trong Phật giáo, các ngày lễ thường được gọi là “ngày vía” (ngày giáng sanh, thành đạo, nhập niết bàn hoặc xuất gia của các vị Phật, Bồ Tát, Tổ sư). Đây là những ngày thiêng liêng, đánh dấu các sự kiện trọng đại trong cuộc đời của các bậc giác ngộ và những vị đại diện cho tinh thần Phật giáo.
Việc tổ chức lễ vào những ngày này không phải là để “cúng bái” một cách mê tín, mà là để:
- Tưởng niệm và tri ân: Ghi nhớ công đức, đạo hạnh của các bậc giác ngộ.
- Tự tu dưỡng: Nhắc nhở bản thân noi theo hạnh nguyện, sống từ bi, buông xả.
- Hành thiện tích đức: Làm việc thiện, phóng sanh, cúng dường, bố thí.
- Cầu nguyện: Cầu mong bình an, hạnh phúc cho bản thân, gia đình và chúng sanh.
Danh Sách Các Ngày Lễ Quan Trọng Trong Phật Giáo Theo Âm Lịch
Tháng Giêng – Mở Đầu Năm Mới Với Lòng Từ Bi
Mùng 1: Ngày vía Đức Di Lặc
Đức Di Lặc là vị Phật tương lai, biểu tượng của niềm vui, sự khoan dung và tương lai tốt đẹp. Dâng hương và cúng chay vào ngày này cầu mong một năm mới an lành, vui vẻ và đầy đủ.Rằm (15/1): Ngày Lễ Thượng Nguyên
Một trong ba tiết Nguyên tiêu, Thượng Nguyên là dịp lễ hội truyền thống, nhiều chùa tổ chức lễ cầu an, tụng kinh, thắp đèn.
Tháng Hai – Tưởng Niệm Các Vị Bồ Tát Cứu Độ
Mùng 8: Ngày Phật Thích Ca xuất gia
Tưởng niệm ngày Thái tử Tất Đạt Đa từ bỏ cuộc sống vương giả để tìm đường giải thoát. Đây là ngày nhắc nhở về giá trị của sự buông xả và quyết tâm tu tập.Rằm (15/2): Ngày Phật Thích Ca nhập Niết Bàn
Tưởng niệm ngày Đức Phật nhập vào cảnh giới Niết Bàn, giải thoát hoàn toàn khỏi luân hồi. Đây là ngày để chiêm nghiệm về vô thường và nỗ lực tu hành.19/2: Ngày vía Quan Thế Âm Bồ Tát giáng sanh
Quan Thế Âm Bồ Tát là biểu tượng của lòng đại từ đại bi, cứu khổ cứu nạn. Đây là ngày lễ lớn, nhiều Phật tử đi chùa lễ bái, tụng kinh Quan Âm, cầu nguyện bình an.
Các Ngày Lễ Phật Giáo – Chuông Trống Phong Vân Có thể bạn quan tâm: 32 Tướng Tốt Của Phật: Tìm Hiểu Bí Ẩn Về Dung Mạo Thiêng Liêng Trong Kinh Điển
21/2: Ngày vía Phổ Hiền Bồ Tát giáng sanh
Phổ Hiền Bồ Tát là biểu tượng của hạnh nguyện rộng lớn và thực hành. Tưởng niệm ngày này nhắc nhở người tu phải kiên trì, bền chí.
Tháng Ba – Tưởng Niệm Các Vị Tổ Sư và Thánh Chúng
6/3: Ngày vía Ca Diếp Tôn Giả
Ca Diếp Tôn Giả là một trong thập đại đệ tử của Phật, nổi tiếng với hạnh đầu đà và tuệ giác. Đây là ngày để học hỏi tinh thần tinh tấn, giản dị.16/3: Ngày Phật Mẫu Chuẩn Đề
Chuẩn Đề Bồ Tát là vị Bồ Tát chuyên cứu độ chúng sanh khỏi nghiệp chướng, mang lại trí tuệ và may mắn. Cúng dường ngày này cầu mong trí tuệ sáng suốt và tiêu trừ nghiệp chướng.
Tháng Tư – Tháng Của Sự Giác Ngộ và Từ Bi
4/4: Ngày vía Văn Thù Sư Lợi Bồ Tát
Văn Thù Bồ Tát là biểu tượng của trí tuệ. Học sinh, sinh viên thường lễ bái ngày này để cầu mong trí tuệ, học hành tấn tới.8/4: Ngày vía Phật Thích Ca Đản Sanh (Lễ Phật Đản)
Đây là một trong những ngày lễ lớn nhất trong năm của Phật giáo, kỷ niệm ngày Đức Phật ra đời. Tại Việt Nam, ngày này thường được tổ chức rộn ràng với lễ rước hoa, lễ tắm Phật, tụng kinh, phóng sanh. Nhiều nơi còn tổ chức mùng 15 để phù hợp với lịch âm.20/4: Ngày vía Bồ Tát Quảng Đức vị pháp thiêu thân
Tưởng niệm hành động cao cả của Đại lão Hòa thượng Thích Quảng Đức, biểu tượng cho tinh thần dũng cảm, bất khuất vì đạo pháp và dân tộc.23/4: Ngày vía Phổ Hiền Bồ Tát thành đạo
Tưởng niệm ngày Phổ Hiền Bồ Tát chứng đắc quả vị Bồ Tát, nhắc nhở về sự kiên trì tu tập.28/4: Ngày vía Dược Sư Lưu Ly Quang Vương Phật
Dược Sư Phật là vị Phật chuyên cứu chữa bệnh tật cho chúng sanh, mang lại sức khỏe và an lành. Cúng dường ngày này cầu mong sức khỏe, tiêu trừ bệnh tật.
Tháng Năm – Tưởng Niệm Các Vị Hộ Pháp
- 13/5: Ngày vía Già Lam Thánh Chúng
Già Lam là vị Hộ Pháp, bảo vệ chùa chiền và đạo pháp. Cúng dường ngày này cầu mong sự bình an, bảo hộ cho công việc và cuộc sống.
Tháng Sáu – Tháng Của Lòng Từ Bi và Hành Thiện
Có thể bạn quan tâm: Lạy Phật Quan Âm Karaoke: Hướng Dẫn Chi Tiết Về Bài Hát, Lời Bài, Ý Nghĩa Và Cách Hát Đúng
3/6: Ngày vía Hộ Pháp
Tưởng niệm các vị Hộ Pháp, cầu mong được bảo vệ khỏi tai họa và trở ngại.19/6: Ngày vía Quan Thế Âm Bồ Tát thành đạo
Tưởng niệm ngày Quan Thế Âm Bồ Tát chứng đắc quả vị Bồ Tát, nhắc nhở về lòng từ bi và sự cứu độ.
Tháng Bảy – Tháng Vu Lan Của Hiếu Hạnh
13/7: Ngày vía Đại Thế Chí Bồ Tát
Đại Thế Chí Bồ Tát là biểu tượng của trí tuệ và ánh sáng, trợ giúp Quan Thế Âm Bồ Tát cứu độ chúng sanh. Cúng dường ngày này cầu mong trí tuệ, ánh sáng soi đường.Rằm (15/7): Ngày lễ Vu Lan (Đại Hiếu Mục Kiền Liên Bồ Tát)
Đây là một trong những ngày lễ lớn nhất, thể hiện tinh thần hiếu đạo của Phật giáo. Con cháu cài hoa hồng, cúng dường, tụng kinh để báo hiếu cha mẹ, cầu siêu cho tổ tiên.30/7: Ngày vía Địa Tạng Vương Bồ Tát
Địa Tạng Bồ Tát là vị Bồ Tát chuyên cứu độ chúng sanh ở cõi u minh, mang lại sự an lành cho người đã khuất. Đây là ngày để cầu siêu, hồi hướng công đức.
Tháng Tám – Tưởng Niệm Các Vị Tổ Sư
6/8: Ngày vía Huệ Viễn Tổ sư – Sơ Tổ Tịnh Độ Tông
Huệ Viễn Tổ sư là người khai sáng Tịnh Độ Tông, một trong những pháp môn tu tập phổ biến nhất. Tưởng niệm ngày này nhắc nhở về pháp môn niệm Phật.8/8: Ngày vía tôn giả A Nan Đà
A Nan Đà là một trong thập đại đệ tử của Phật, nổi tiếng với trí nhớ siêu phàm, đã ghi nhớ toàn bộ kinh điển. Đây là ngày để học hỏi tinh thần cầu học, ghi nhớ.
Tháng Chín – Tháng Của Lòng Từ Bi và Sự Cứu Độ
19/9: Ngày vía Quan Thế Âm Bồ Tát xuất gia
Tưởng niệm ngày Quan Thế Âm Bồ Tát từ bỏ cuộc sống thế tục để tu tập, nhắc nhở về tinh thần buông xả và cứu độ.29/9: Ngày vía Dược Sư Phật thành đạo
Tưởng niệm ngày Dược Sư Phật chứng đắc quả vị, cầu mong sức khỏe, bình an.
Các Ngày Lễ Phật Giáo Trong Năm Mà Bạn Nên Biết Có thể bạn quan tâm: 10 Danh Hiệu Cao Quý Của Đức Phật: Ý Nghĩa Sâu Sắc Và Giá Trị Tinh Thần
Tháng Mười – Tháng Của Hành Thiện và Cúng Dường
5/10: Ngày vía Đạt Ma Tổ sư
Đạt Ma Tổ sư là Tổ sư Thiền tông, có công truyền bá Thiền tông vào Trung Hoa. Tưởng niệm ngày này nhắc nhở về tinh thần tu tập, thiền định.8/10: Ngày Phóng sanh
Một trong những việc thiện phổ biến nhất trong Phật giáo. Phóng sanh là hành động cứu mạng chúng sanh, thể hiện lòng từ bi và tích lũy công đức.Rằm (15/10): Ngày lễ Hạ Nguyên
Một trong ba tiết Nguyên tiêu, Hạ Nguyên là dịp lễ hội truyền thống, nhiều chùa tổ chức lễ cầu an.
Tháng Mười Một – Tháng Của Sự Cứu Độ và Hồi Hướng
- 17/11: Ngày vía Phật A Di Đà
Phật A Di Đà là vị Phật của cõi Tây Phương Cực Lạc, là đối tượng tu tập của pháp môn Tịnh Độ. Cúng dường ngày này cầu mong vãng sanh về cõi Cực Lạc, tiêu trừ nghiệp chướng.
Tháng Mười Hai – Tháng Của Sự Giác Ngộ
- 8/12: Ngày vía Phật Thích Ca Thành Đạo
Tưởng niệm ngày Thái tử Tất Đạt Đa chứng đắc quả vị Phật dưới cội Bồ Đề sau 49 ngày thiền định. Đây là ngày để nhắc nhở về sự giác ngộ, trí tuệ và nỗ lực tu tập.
Ý Nghĩa Chung Của Các Ngày Lễ
Mỗi ngày lễ trong Phật giáo đều mang một thông điệp sâu sắc:
- Từ bi: Yêu thương, cứu độ chúng sanh (Quan Thế Âm Bồ Tát, Dược Sư Phật).
- Trí tuệ: Sáng suốt, thấu hiểu chân lý (Văn Thù Bồ Tát, Phật A Di Đà).
- Hiếu đạo: Kính trọng, báo đáp công ơn cha mẹ (Mục Kiền Liên Bồ Tát, Vu Lan).
- Bình an: Cầu mong cuộc sống an lành, hạnh phúc (Phật Di Lặc, các vị Hộ Pháp).
- Buông xả: Từ bỏ tham sân si, sống giản dị (Phật Thích Ca xuất gia, Đạt Ma Tổ sư).
- Tự tu dưỡng: Nhắc nhở bản thân sống thiện, tu tập (tất cả các ngày vía).
Phong Tục Thường Thức Khi Đi Chùa Vào Ngày Lễ
- Tắm rửa sạch sẽ, ăn mặc chỉnh tề.
- Đi vào chùa bằng cửa bên, không đi vào cửa chính (dành cho người có chức sắc).
- Chắp tay lễ Phật, không quỳ lạy (trừ khi có lễ lớn).
- Cúng dường hoa, trái, đèn, hương (cúng chay).
- Tụng kinh, niệm Phật.
- Phóng sanh, bố thí.
- Tĩnh tâm, thiền định.
Kết Luận
Danh sách các ngày lễ quan trọng trong Phật giáo trên đây là kim chỉ nam cho người Phật tử trong việc tu tập và hướng thiện. Việc ghi nhớ và tham gia các ngày lễ này không chỉ là để cúng bái mà còn là để học hỏi, noi theo hạnh nguyện của các bậc giác ngộ, sống một cuộc đời an lành, hạnh phúc và có ích cho bản thân và xã hội.
Nếu bạn quan tâm đến các vấn đề tâm linh, văn hóa và đời sống, hãy tiếp tục theo dõi các bài viết khác tại chuaphatanlongthanh.com để có thêm nhiều kiến thức bổ ích.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 31, 2025 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
