Thất tịch là một trong những dịp lễ đặc biệt mang đậm dấu ấn văn hóa phương Đông, gắn liền với truyền thuyết Ngưu Lang – Chức Nữ. Dù không còn phổ biến rộng rãi như ngày xưa, nhưng vào dịp 7/7 âm lịch hàng năm, nhiều gia đình vẫn duy trì phong tục cúng thất tịch như một cách để bày tỏ lòng thành kính, cầu mong bình an và duyên phận. Vậy cách cúng thất tịch như thế nào cho đúng? Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ ý nghĩa, chuẩn bị lễ vật và thực hiện nghi lễ một cách trọn vẹn.
Thất tịch là gì và ý nghĩa trong văn hóa phương Đông
Thất tịch, hay còn gọi là lễ hội Ngưu Lang – Chức Nữ, diễn ra vào ngày 7/7 âm lịch hàng năm. Đây là dịp lễ mang đậm chất thần thoại, xuất phát từ câu chuyện tình yêu đầy cảm động giữa chàng chăn bò Ngưu Lang và nàng dệt vải Chức Nữ.
Truyền thuyết Ngưu Lang – Chức Nữ
Có thể bạn quan tâm: Cách Cúng Thay Đổi Số Nhà: Hướng Dẫn Chi Tiết Và Ý Nghĩa
Câu chuyện kể rằng, Chức Nữ là con gái út của Ngọc Hoàng, ngày ngày dệt những dải mây ngũ sắc trên trời. Một ngày nọ, nàng cùng các chị em xuống trần gian tắm suối và tình cờ gặp Ngưu Lang – một chàng trai hiền lành, chăm chỉ. Hai người yêu nhau và sống hạnh phúc bên nhau, sinh được hai người con. Tuy nhiên, khi Ngọc Hoàng biết chuyện, Người đã tức giận và bắt Chức Nữ trở về thiên đình.
Ngưu Lang không thể chịu nổi nỗi nhớ thương, liền mang theo hai con trèo đèo lội suối tìm vợ. Trước cảnh đó, Ngọc Hoàng cảm động nhưng vẫn không thể phá vỡ quy tắc thiên đình. Cuối cùng, Người dùng cây trâm vàng vạch một đường Ngân Hà chia cắt đôi bên, chỉ cho phép Ngưu Lang và Chức Nữ gặp nhau duy nhất một ngày trong năm – ngày 7/7 âm lịch.
Ý nghĩa ngày thất tịch trong văn hóa các nước
Tại Trung Quốc:
Thất tịch là dịp để các cô gái chưa chồng cầu nguyện Chức Nữ ban cho đôi tay khéo léo trong việc thêu thùa, dệt vải và các công việc nữ công gia chánh. Họ thường đặt một cây kim lên mặt nước, nếu kim không chìm thì được xem là điềm lành, thể hiện sự khéo léo và may mắn.
Tại Hàn Quốc:
Lễ Chilseok (tên gọi khác của Thất tịch) thường diễn ra trong mùa mưa. Người dân tin rằng nước mưa vào ngày này có thể mang lại sức khỏe tốt. Ngoài ra, họ còn ăn bánh nướng, bánh mì và các món làm từ lúa mì, vì tin rằng sau lễ Chilseok, gió lạnh sẽ làm hỏng hương vị lúa mì.
Tại Việt Nam:
Thất tịch được gọi là ngày “ông Ngâu – bà Ngâu”. Dân gian tin rằng trời mưa vào ngày này là nước mắt của Ngưu Lang và Chức Nữ khi được gặp nhau. Vua Lý Thánh Tông từng cầu tự vào ngày 7/7 âm lịch và sinh được Thái tử Càn Đức, từ đó ngày này trở thành dịp cầu tình duyên, con đàn cháu đống. Hiện nay, giới trẻ còn truyền tai nhau rằng ăn chè đậu đỏ vào ngày Thất tịch sẽ giúp cầu duyên.
Cách chuẩn bị mâm cúng thất tịch
Thời gian cúng thất tịch
Cúng thất tịch thường được thực hiện vào buổi chiều hoặc tối ngày 7/7 âm lịch. Nhiều gia đình cũng chọn cúng vào ngày trước hoặc sau đó nếu không tiện. Tuy nhiên, theo quan niệm dân gian, buổi chiều là thời điểm thích hợp nhất vì đây là lúc “cô hồn” có thể nhận được đồ cúng.
Lễ vật cần chuẩn bị
Mâm cúng thất tịch không quá cầu kỳ nhưng cần thể hiện sự thành kính. Dưới đây là những vật phẩm cơ bản:
Lễ vật chính:
Có thể bạn quan tâm: Cách Cúng Tam Tai Tuổi Đinh Tỵ: Hướng Dẫn Chi Tiết Từ A Đến Z
- Hương, hoa tươi
- Nến hoặc đèn dầu
- Trái cây (5 loại 5 màu)
- Bánh kẹo
- Chè đậu đỏ (đặc biệt quan trọng trong ngày này)
- Xôi chè, bánh ngọt
- Nước uống, trà
Lễ vật phụ (nếu có điều kiện):
- Gà luộc, heo quay (chỉ dùng trong các gia đình có truyền thống cúng mặn)
- Giấy tiền vàng mã
- Quần áo giấy (dành cho người cõi âm)
Bố trí mâm cúng
- Mâm cúng nên đặt ở nơi sạch sẽ, thoáng đãng, tránh gió.
- Nếu cúng ngoài trời, nên chọn vị trí tránh ánh sáng mạnh.
- Nếu cúng trong nhà, đặt mâm ở bàn thờ gia tiên hoặc một góc trang trọng.
Văn khấn cúng thất tịch
Sau khi chuẩn bị đầy đủ lễ vật, gia chủ nên đọc bài văn khấn dưới đây:
Văn khấn cúng thất tịch
Nam mô A Di Đà Phật
Nam mô A Di Đà Phật
Nam mô A Di Đà Phật
Con lạy chín phương trời, mười phương chư Phật, chư Phật mười phương
Con lạy Đức Phật Di Đà
Con lạy Bồ Tát Quan Âm
Hôm nay là ngày 7 tháng 7 năm… (âm lịch)
Nhân dịp lễ Thất tịch, con xin dâng lên mâm lễ cúng dường
Cầu mong Ngưu Lang – Chức Nữ phù hộ cho gia đình con được bình an
Cầu mong tình duyên thuận lợi, hạnh phúc viên mãn
Cầu mong con cháu hiếu thuận, gia đạo an khang
Con kính mời chư vị vong linh, cô hồn bốn phương
Về đây chứng giám và thụ hưởng lễ vật
Phù hộ độ trì cho gia đình con được mạnh khỏe, may mắn
Làm ăn phát đạt, cuộc sống an lành
Con xin kính cáo
Nam mô A Di Đà Phật
Nam mô A Di Đà Phật
Nam mô A Di Đà Phật
Các nghi thức cúng thất tịch
Bước 1: Chuẩn bị
- Dọn dẹp sạch sẽ nơi cúng
- Sắp xếp lễ vật gọn gàng, đẹp mắt
- Chuẩn bị nhang, nến
Bước 2: Thắp hương
Có thể bạn quan tâm: Cách Cúng Tam Tai Tháng 7: Hướng Dẫn Chi Tiết, Đầy Đủ & Chính Xác
- Thắp 3 nén hương
- Chắp tay vái ba cái
- Đọc văn khấn
Bước 3: Cúng lễ
- Để lễ vật trên mâm trong khoảng 15-30 phút
- Trong thời gian này có thể khấn thêm những điều mong ước
Bước 4: Hóa vàng
- Sau khi cúng xong, hóa vàng mã (nếu có)
- Rắc gạo, muối ra bốn phương tám hướng
- Đổ cháo trắng ra sân (nếu có chuẩn bị)
Lưu ý quan trọng khi cúng thất tịch
Những điều nên làm
- Cúng vào buổi chiều hoặc tối
- Chuẩn bị lễ vật sạch sẽ, tươm tất
- Đọc văn khấn thành kính, rõ ràng
- Giữ tâm trạng bình tĩnh, thành tâm
- Cúng chay là tốt nhất, tránh cúng mặn
Những điều kiêng kỵ
- Không cúng quá muộn (sau 23h)
- Không để trẻ em chạy nhảy, la hét trong lúc cúng
- Không nói chuyện phiếm, cười đùa khi đang cúng
- Không để mâm cúng bị gió thổi tắt nến hoặc hương
- Không cúng lễ vật đã hư hỏng, cũ kỹ
Cách xử lý lễ vật sau khi cúng
- Trái cây, bánh kẹo có thể mang vào nhà dùng
- Cơm cháo nên đổ ra sân hoặc đất trống
- Giấy tiền vàng mã phải hóa hết, không để sót
- Không để người ngoài (không cùng huyết thống) ăn đồ cúng
Thất tịch và các phong tục liên quan
Cúng cô hồn trong tháng 7
Nhiều người nhầm lẫn giữa cúng thất tịch và cúng cô hồn rằm tháng 7. Tuy nhiên, hai nghi lễ này có ý nghĩa và cách thực hiện khác nhau:
- Cúng thất tịch: Diễn ra vào ngày 7/7 âm lịch, nhằm cầu duyên, tình cảm
- Cúng cô hồn: Diễn ra vào ngày rằm tháng 7 (15/7 âm lịch), nhằm bố thí cho vong hồn
Các hoạt động ngày thất tịch
Tại chùa Hà (Hà Nội):
Đây là địa điểm nổi tiếng nhất tổ chức lễ hội Thất tịch. Hàng năm, vào dịp này, chùa Hà thu hút hàng ngàn người đến cầu duyên, cầu tình duyên.
Tại các gia đình:
Nhiều gia đình có truyền thống ăn chè đậu đỏ, treo tranh Ngưu Lang – Chức Nữ, hoặc tổ chức buổi sum họp gia đình.
Tại các cặp đôi:
Nhiều bạn trẻ chọn ngày này để cầu nguyện cho tình yêu bền lâu, tổ chức các buổi hẹn hò đặc biệt.
Kết luận
Cách cúng thất tịch không quá phức tạp, quan trọng nhất là lòng thành kính và sự chuẩn bị chu đáo. Dù bạn tin hay không tin vào những điều tâm linh, thì việc duy trì các phong tục truyền thống cũng là cách để giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc.
Ngày Thất tịch là dịp để chúng ta hướng về những giá trị tốt đẹp trong cuộc sống: tình yêu, tình cảm gia đình, sự chia sẻ và lòng nhân ái. Bất kể bạn có thực hiện nghi lễ cúng bái hay không, thì việc dành thời gian quan tâm đến người thân, bày tỏ tình cảm với những người mình yêu thương chính là cách tốt nhất để kỷ niệm ngày lễ đặc biệt này.
chuaphatanlongthanh.com hy vọng những thông tin trên sẽ giúp bạn chuẩn bị một buổi cúng thất tịch trọn vẹn và ý nghĩa. Chúc bạn và gia đình luôn hạnh phúc, bình an và may mắn!
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Cúng Tam Tai Năm Kỷ Hợi Chi Tiết, Chuẩn Phong Thủy
Cập Nhật Lúc Tháng 1 5, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
