Cách soạn cúng rằm là một trong những nghi lễ tâm linh quan trọng, thể hiện lòng thành kính với tổ tiên và mong cầu bình an, may mắn cho gia đình. Mỗi dịp rằm, đặc biệt là rằm tháng 7 (Vu Lan), việc chuẩn bị mâm cúng một cách đầy đủ, trang trọng là điều mà nhiều gia đình Việt Nam luôn chú trọng. Bài viết này sẽ hướng dẫn bạn cách soạn cúng rằm chi tiết, từ mâm cúng gia tiên, cúng cô hồn đến những bài văn khấn chuẩn chỉnh, cùng những lưu ý quan trọng để tránh phạm phải những điều kiêng kỵ.
Tầm Quan Trọng Của Việc Cúng Rằm Trong Văn Hóa Việt
Cúng rằm không chỉ là một nghi lễ truyền thống mà còn là dịp để các thành viên trong gia đình sum họp, cùng nhau dọn dẹp, chuẩn bị mâm cúng và thể hiện lòng biết ơn với những người đã khuất. Đây là dịp để nhắc nhở con cháu về cội nguồn, về công lao dưỡng dục của cha mẹ, ông bà, tổ tiên.
Đặc biệt, cúng rằm tháng 7 (còn gọi là lễ Vu Lan) mang một ý nghĩa đặc biệt sâu sắc. Đây là ngày “xá tội vong nhân”, ngày mà những linh hồn lang thang, không nơi nương tựa được dịp về trần gian. Việc cúng bái không chỉ để tưởng nhớ tổ tiên mà còn để bố thí, giúp đỡ những linh hồn bất hạnh, thể hiện lòng từ bi, bác ái.
Chính vì vậy, cách soạn cúng rằm cần được thực hiện một cách cẩn trọng, thành kính, từ việc lựa chọn thời gian, chuẩn bị lễ vật cho đến việc đọc văn khấn.
Thời Gian Cúng Rằm Chuẩn Nhất
Cúng Rằm Hàng Tháng
Theo quan niệm dân gian, cúng rằm thường được thực hiện vào buổi chiều tối ngày 14 hoặc 15 âm lịch hàng tháng. Đây là thời điểm mặt trời lặn, âm khí bắt đầu thịnh vượng, là lúc phù hợp để giao tiếp với thế giới tâm linh.
Một số gia đình có thể chọn cúng vào buổi sáng ngày rằm, nhưng phổ biến và được khuyến khích hơn cả là cúng chiều tối.
Cúng Rằm Tháng 7 (Vu Lan)
Hướng Dẫn Cách Làm Mâm Cỗ Cúng Rằm Tháng Giêng Đầy Đủ Nhất
Riêng đối với cúng rằm tháng 7, thời gian cúng có phần đặc biệt hơn:
Cúng cô hồn: Nên thực hiện trước 12 giờ trưa ngày 14/7 hoặc 15/7 âm lịch. Đây là thời điểm mà các vong linh được xá tội, có thể về trần gian nhận lễ vật. Việc cúng vào buổi sáng giúp tránh việc các vong linh “đói” và quấy phá gia đình vào buổi tối.
Cúng gia tiên: Được thực hiện vào buổi chiều tối cùng ngày, sau khi đã cúng cô hồn.
Mâm Cúng Rằm Gồm Những Gì?
1. Mâm Cúng Gia Tiên
Mâm cúng gia tiên là mâm lễ chính, được đặt trên bàn thờ gia tiên trong nhà. Lễ vật cúng gia tiên thường bao gồm:
Cơm trắng (hoặc xôi): Biểu tượng cho sự no đủ, ấm no của gia đình.
Nước lọc/Trà: Dâng lên tổ tiên để thể hiện sự kính trọng.
Hoa tươi: Thường là hoa cúc, hoa hồng, hoa lay ơn… tượng trưng cho sự thanh khiết, tinh túy.
Hương (nhang): Là phương tiện để kết nối với thế giới tâm linh, giúp lời khấn thấu đến tổ tiên.
Mâm cơm mặn: Gồm các món ăn truyền thống như:
Thịt luộc (thịt heo luộc, gà luộc…)
Canh (canh măng, canh bí đao, canh mồng tơi…)
Rau xào hoặc các món ăn tùy theo phong tục từng vùng miền.
Mâm ngũ quả: Nên chọn 5 loại quả có màu sắc khác nhau, tượng trưng cho ngũ hành (Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ). Một số loại quả thường dùng: chuối, bưởi, cam, quýt, táo, lê, nho…
Lưu ý: Một số gia đình có truyền thống ăn chay vào ngày rằm, đặc biệt là rằm tháng 7, thì mâm cúng gia tiên sẽ là mâm cúng chay, bao gồm các món chay thanh tịnh như chả giò chay, canh nấm, xôi đậu xanh…
2. Mâm Cúng Cô Hồn (Cúng Chúng Sinh)
Mâm cúng cô hồn được đặt trước cửa nhà (hoặc nơi buôn bán) để bố thí cho các vong linh lang thang. Lễ vật cúng cô hồn cần đơn giản, thanh tịnh, không quá cầu kỳ nhưng phải đầy đủ:
Cháo trắng: Là món ăn chính, tượng trưng cho sự nuôi dưỡng, giúp các vong linh no đủ.
Muối, gạo: Rắc ra xung quanh để trừ tà, xua đuổi điều xấu.
Nước: Đựng trong ly, để cho các vong linh uống.
Bánh kẹo, trái cây: Các loại bánh ngọt, kẹo, trái cây chín.
Tiền vàng mã: Gồm tiền âm phủ, vàng mã, quần áo giấy… để các vong linh sử dụng ở cõi âm.
Hoa quả: Tươi, sạch, không cần quá đắt tiền.
Nhang: Để thắp, cầu nguyện.
Lưu ý: Không nên đặt mâm cúng cô hồn trong nhà, vì điều này có thể khiến các vong linh “quen” với không gian sống của gia đình, dẫn đến những điều không may mắn.
Văn Khấn Cúng Rằm Đầy Đủ & Chuẩn Chỉnh
1. Văn Khấn Cúng Thần Linh (Cúng Gia Tiên)
Cách Cúng Rằm Hàng Tháng: Mâm Cúng Và Bài Khấn Chi Tiết – Siêu …
Dưới đây là bài văn khấn cúng thần linh và gia tiên vào ngày rằm tháng 7, được sử dụng phổ biến và được coi là chuẩn chỉnh:
Nam mô A Di Đà Phật (3 lần)
Kính lạy: Ngài Kim niên Đương cai Thái tuế Chí đức Tôn thần, ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị đại vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân và Chư vị thần linh cai quản xứ này.
Hôm nay là ngày rằm tháng 7 năm [Năm âm lịch] (Ví dụ: năm Đinh Dậu – 2017)
Tín chủ chúng con tên là: [Họ tên người chủ lễ], ngụ tại nhà số [số nhà], đường [tên đường], phường (xã) [tên phường/xã], quận (huyện) [tên quận/huyện], tỉnh (thành phố) [tên tỉnh/thành phố].
Thành tâm sắm sửa hương hoa, lễ vật và các thứ cúng dâng, bày lên trước án.
Chúng con thành tâm kính mời: Ngài Kim niên Đương cai Thái tuế Chí đức Tôn thần, ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị đại vương, ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa, ngài Bản gia Táo quân và tất cả các vị thần linh cai quản trong khu vực này. Cúi xin các ngài giáng lâm án tọa, soi xét chứng giám.
Nay gặp tiết Vu Lan, ngày vong nhân được xá tội, chúng con đội ơn Tam bảo, Phật trời phù hộ, thần linh các đấng chở che, công đức lớn lao nay không biết lấy gì đền đáp.
Do vậy, chúng con kính dâng lễ bạc, bày tỏ lòng thành, nguyện xin nạp thọ, phù hộ độ trì cho chúng con và cả gia đình chúng con, người người khỏe mạnh, già trẻ bình an hương về chính đạo, lộc tài vương tiến, gia đạo hưng long.
Giải tấm lòng thành cúi xin chứng giám.
2. Văn Khấn Cúng Gia Tiên
Nam mô A Di Đà Phật (3 lần)
Kính lạy tổ tiên nội ngoại họ [Họ] và chư vị hương linh.
Hôm nay là rằm tháng Bảy năm [Năm âm lịch].
Gặp tiết Vu Lan vào dịp Trung nguyên, nhớ đến tổ tiên, ông bà, cha mẹ đã sinh thành ra chúng con, gây dựng cơ nghiệp, xây đắp nền nhân, khiến nay chúng con được hưởng âm đức. Vi vậy cho nên nghĩ, đức cù lao không báo, cảm công trời biển khó đền. Chúng con sửa sang lễ vật, hương hoa kim ngân và các thứ lễ bày dâng trước án linh tọa.
Chúng con thành tâm kính mời: Các cụ Cao tằng Tổ khảo, Cao tằng Tổ tỷ, Bá thúc đệ huynh, cô dì tỷ muội và tất cả hương hồn trong nội tộc, ngoại tộc của họ [Họ].
Hướng Dẫn Chuẩn Bị Mâm Cúng Rằm Tháng Giêng Đầy Đủ, Chỉn Chu …
Cúi xin thương xót con cháu, linh thiêng giáng lâm linh sàng chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù hộ cho con cháu khỏe mạnh, bình an, lộc tài vượng tiến, gia đạo hưng long, hướng về chính đạo.
Tín chủ lại mời: Các vị vong linh y thảo phụ mộc, phảng phất ở đất này, nhân lễ Vu Lan giáng lâm linh tọa, chiêm ngưỡng tôn thần, hâm hưởng lễ vật, độ cho tín chủ muôn sự bình an, sở cầu như ý.
Giải tấm lòng thành cúi xin chứng giám.
3. Văn Khấn Cúng Cô Hồn
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con lạy chín phương trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương,
Con lạy Đức Phật Di Đà.
Con lạy Bồ Tát Quan Âm.
Con lạy Táo Phủ Thần quân Phúc đức chính thần.
Tiết tháng 7 sắp thu phân.
Ngày rằm xá tội vong nhân hải hà
Âm cung mở cửa ngục ra.
Vong linh không cửa không nhà
Đại Thánh Khảo giáo A Nan Đà Tôn giả
Tiếp chúng sinh không mả, không mồ bốn phương
Gốc cây xó chợ đầu đường.
Không nơi nương tựa đêm ngày lang thang
Quanh năm đói rét cơ hàn.
Không manh áo mỏng, che làn heo may
Cô hồn nam bắc đông tây.
Trẻ già trai gái về đây họp đoàn
Dù rằng: chết uổng, chết oan.
Chết vì nghiện hút chết tham làm giàu
Chết tai nạn, chết ốm đâu.
Chết đâm chết chém chết đánh nhau tiền tình
Chết bom đạn, chết đao binh.
Chết vì chó dại, chết đuối, chết vì sinh sản giống nòi
Chết vì sét đánh giữa trời.
Nay nghe tín chủ thỉnh mời
Lai lâm nhận hưởng mọi lời trước sau.
Cơm canh cháo nẻ trầu cau
Tiền vàng quần áo đủ màu đỏ xanh.
Gạo muối quả thực hoa đăng
Mang theo một chút để dành ngày mai.
Phù hộ tín chủ lộc tài
An khang thịnh vượng hoà hài gia trung
Nhớ ngày xá tội vong nhân.
Lại về tín chủ thành tâm thỉnh mời
Bây giờ nhận hưởng xong rồi.
Dắt nhau già trẻ về nơi âm phần
Tín chủ thiêu hoá kim ngân.
Cùng với quần áo đã được phân chia
Kính cáo Tôn thần.
Chứng minh công đức.
Cho tín chủ con
Tên là:………………………………
Vợ/Chồng:………………………….
Con trai:………………………….
Con gái:………………………….
Ngụ tại:……………………………..
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Những Điều Kiêng Kỵ Khi Cúng Rằm Cần Lưu Ý
Để việc cúng rằm được thuận lợi, mang lại nhiều may mắn và tránh những điều xui xẻo, bạn cần lưu ý một số điều kiêng kỵ sau:
Kiêng cúng muộn: Đặc biệt là cúng cô hồn, không nên cúng sau 12 giờ trưa. Việc cúng muộn có thể khiến các vong linh “đói” và quấy phá gia đình.
Kiêng cúng cô hồn trong nhà: Mâm cúng cô hồn phải đặt ở ngoài trời, trước cửa nhà hoặc nơi buôn bán. Đặt trong nhà có thể khiến các vong linh “quen” với không gian sống.
Kiêng mặc đồ tối màu, rách rưới: Khi cúng, nên mặc quần áo sạch sẽ, gọn gàng, màu sắc tươi sáng. Tránh mặc đồ đen, đồ rách vì điều này có thể thu hút những điều không may mắn.
Kiêng nói chuyện lớn tiếng, cười đùa: Khi cúng, cần giữ thái độ thành kính, nghiêm trang. Tránh nói chuyện lớn tiếng, cười đùa vì điều này được coi là bất kính với tổ tiên và các vị thần linh.
Kiêng để mâm cúng bị gián, chuột, mèo… chạm vào: Nếu mâm cúng bị các con vật chạm vào, nên thay mâm cúng mới. Điều này được coi là không sạch sẽ và có thể mang lại điều xui.
Kiêng vứt tiền vàng mã bừa bãi: Sau khi cúng, tiền vàng mã cần được hóa (đốt) một cách cẩn thận, không nên vứt bừa bãi ra đường hoặc sông nước.
Kiêng ăn mặn vào ngày rằm (nếu có truyền thống ăn chay): Một số gia đình có truyền thống ăn chay vào ngày rằm để thể hiện lòng thanh tịnh. Nếu có truyền thống này, nên tuân thủ để thể hiện sự thành kính.
Một Số Lưu Ý Khi Soạn Mâm Cúng Rằm
Chọn ngày lành, giờ tốt: Nếu có thể, hãy chọn ngày lành, giờ tốt để cúng rằm. Tuy nhiên, nếu không có điều kiện, cúng vào ngày rằm (14 hoặc 15 âm lịch) là điều quan trọng nhất.
Chuẩn bị lễ vật sạch sẽ, tươi mới: Lễ vật cúng rằm cần được chuẩn bị kỹ lưỡng, sạch sẽ, tươi mới. Đây là biểu hiện của lòng thành kính.
Thắp hương đúng cách: Khi thắp hương, nên thắp 3 nén hương (hoặc 5 nén tùy theo phong tục). Không nên thắp quá nhiều hương vì điều này có thể gây lãng phí và ô nhiễm không khí.
Đọc văn khấn thành tâm: Khi đọc văn khấn, nên đọc to, rõ ràng, thành tâm. Không nên đọc vội vàng, qua loa.
Giữ gìn vệ sinh: Sau khi cúng xong, nên dọn dẹp mâm cúng sạch sẽ, không để đồ cúng bị thiu, hỏng.
Kết Luận
Cách soạn cúng rằm không quá phức tạp, nhưng cần được thực hiện một cách cẩn trọng, thành kính. Việc chuẩn bị mâm cúng đầy đủ, đọc văn khấn chuẩn chỉnh và tuân thủ những điều kiêng kỵ sẽ giúp bạn thể hiện được lòng thành kính với tổ tiên, cầu mong bình an, may mắn cho gia đình.
Hy vọng rằng với những chia sẻ trên đây, bạn đã có thể tự tin chuẩn bị một mâm cúng rằm trang trọng, đầy đủ và ý nghĩa. Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về các nghi lễ tâm linh, phong tục truyền thống hay các chủ đề khác trong đời sống, hãy truy cập chuaphatanlongthanh.com để khám phá thêm nhiều kiến thức hữu ích khác.
