Chùa Phật Nằm Châu Đốc là một trong những điểm đến tâm linh nổi tiếng ở An Giang, thu hút du khách bởi kiến trúc độc đáo và không gian thanh tịnh. Nơi đây không chỉ là nơi tu hành của các phật tử mà còn là điểm tham quan hấp dẫn cho những ai yêu thích văn hóa và kiến trúc chùa chiền Nam Bộ.
Có thể bạn quan tâm: Top Những Ngôi Chùa Phật Lớn Nhất Ở An Giang – Kiến Trúc Uy Nghiêm, Cảnh Sắc Thanh Tịnh
Khái quát về chùa Phật Nằm Châu Đốc
Vị trí và lịch sử hình thành
Chùa tọa lạc tại số 285, đường Thủ Khoa Huân, phường Châu Phú B, thành phố Châu Đốc, tỉnh An Giang. Được xây dựng từ năm 1884, chùa có lịch sử hơn 140 năm tồn tại và phát triển. Trải qua nhiều lần trùng tu, ngôi chùa vẫn giữ được những nét kiến trúc đặc trưng của vùng sông nước Nam Bộ.
Theo sử sách ghi lại, chùa do một vị hòa thượng có tên là Thích Như Sơn khai sơn. Ban đầu chỉ là một am thất nhỏ bằng tre lá, sau đó được xây dựng kiên cố hơn. Trong chiến tranh, chùa từng bị bom đạn tàn phá nhưng vẫn được các phật tử trong vùng gìn giữ và phục dựng.
Ý nghĩa tên gọi
Tên gọi “Phật Nằm” xuất phát từ pho tượng Phật Thích Ca nhập Niết Bàn lớn nhất khu vực Đồng bằng sông Cửu Long được thờ tại chính điện. Tượng Phật nằm hướng về hướng Tây, thể hiện cảnh tượng Đức Phật từ giã cõi đời để vào Niết Bàn. Đây là một trong những hình tượng Phật giáo đặc biệt, mang nhiều ý nghĩa sâu sắc về sự vô thường và giải thoát.
Kiến trúc độc đáo của chùa
Phong cách kiến trúc đặc trưng
Chùa Phật Nằm Châu Đốc là sự kết hợp hài hòa giữa kiến trúc truyền thống Việt Nam và phong cách chùa Nam Bộ. Ngôi chính điện được xây dựng theo kiểu chữ “Nhất” (一), mái ngói âm dương, hai tầng với những đường nét uốn lượn mềm mại. Cổng tam quan cao lớn, được trang trí công phu với các họa tiết hoa văn truyền thống.
Toàn bộ ngôi chùa được xây dựng bằng gạch, ngói, gỗ quý, kết hợp với các chất liệu hiện đại. Các vì kèo, cột nhà đều được làm từ gỗ lim, gỗ căm xe, chống mối mọt và có độ bền cao. Mái chùa lợp ngói âm dương, tạo nên vẻ đẹp cổ kính nhưng vẫn thanh thoát.
Không gian nội thất ấn tượng
Bên trong chính điện, không gian được chia làm ba khu vực chính: khu vực thờ Phật Thích Ca nhập Niết Bàn, khu vực thờ Phật A Di Đà và khu vực thờ Bồ Tát Quan Thế Âm. Điểm nhấn đặc biệt là pho tượng Phật nằm dài 12 mét, cao 3,5 mét, được đúc bằng xi măng cốt thép, phủ sơn son thiếp vàng.
Tượng Phật nằm trên bệ cao, hai tay duỗi thẳng đặt dọc theo thân, ánh mắt khép hờ toát lên vẻ từ bi, an nhiên. Xung quanh tượng có thờ 12 vị Bồ Tát đứng chầu, mỗi vị tượng trưng cho một hạnh nguyện cao cả của đạo Phật.
Nghệ thuật trang trí tinh xảo
Chùa được trang trí bằng nhiều hoạ tiết, tranh vẽ mang tính biểu tượng cao. Trên mái chùa có các linh vật như rồng, phượng, hoa sen. Các vì kèo được chạm khắc hình rồng uốn lượn, hoa lá cách điệu. Hai bên hông chùa treo hai bức hoành phi lớn với nội dung dạy làm người, làm việc thiện.
Các câu liễn, hoành phi trong chùa đều do các nhà Nho thời xưa viết bằng chữ Hán, Nôm, sau được dịch ra chữ Quốc ngữ. Nội dung chủ yếu nói về công hạnh của Đức Phật, về lẽ sống ở đời, về tu nhân tích đức.
Giá trị tâm linh và văn hóa
Ý nghĩa của tượng Phật nhập Niết Bàn
Hình tượng Đức Phật nằm nhập Niết Bàn không chỉ là biểu tượng của sự giải thoát mà còn là lời nhắc nhở về tính vô thường của cuộc đời. Theo giáo lý nhà Phật, Niết Bàn là trạng thái an vui tuyệt đối, chấm dứt mọi khổ đau, luân hồi sinh tử.
Việc chiêm ngưỡng tượng Phật nằm giúp người con Phật hiểu rõ hơn về bản chất cuộc sống, từ đó sống an hòa, buông xả những chấp trước, tập trung tu tập để đạt được giải thoát. Đây cũng là nơi để các Phật tử đến cầu an, cầu siêu, sám hối tội lỗi và phát nguyện tu học.
Các hoạt động Phật sự thường xuyên
Hằng năm, chùa tổ chức nhiều khóa tu, pháp thoại, lễ cầu an, cầu siêu cho bà con phật tử. Vào các ngày rằm, mùng một, chùa có tổ chức lễ tụng kinh, sám hối. Đặc biệt, vào ngày Vía Đức Phật Thích Ca nhập Niết Bàn (15 tháng 2 âm lịch), chùa tổ chức lễ lớn với đông đảo phật tử gần xa về tham dự.
Chùa cũng thường xuyên tổ chức các khóa tu Thiền cho thanh thiếu niên, sinh viên vào các dịp hè. Các khóa tu giúp giới trẻ hiểu về đạo Phật, học cách sống an vui, biết yêu thương và chia sẻ với mọi người.
Góp phần bảo tồn di sản văn hóa
Có thể bạn quan tâm: Chùa Phật Ngọc Việt Nam: Hành Trình Của Ngọc Xá Lợi & Biểu Tượng Tâm Linh Quốc Gia
Là một trong những ngôi chùa cổ ở Châu Đốc, chùa Phật Nằm không chỉ là nơi tu tập mà còn là điểm đến quen thuộc của du khách thập phương. Hàng năm, chùa đón hàng chục ngàn lượt khách đến tham quan, chiêm bái.
Chùa còn là nơi lưu giữ nhiều hiện vật, cổ vật có giá trị như: chuông đồng, trống trận, hoành phi, câu liễn, bộ tam sự (lư hương, hai cây nến), bao xén, mõ, mâm bồng… Những hiện vật này phần nào phản ánh đời sống tâm linh, tín ngưỡng của người dân vùng Bảy Núi.
Cảnh quan xung quanh chùa
Khu vườn chùa thanh tịnh
Chùa được bao quanh bởi khu vườn rộng rãi, trồng nhiều loại cây cảnh như cau, chuối, hoa mai, hoa sứ… Tạo nên không gian xanh mát, yên bình. Giữa vườn chùa có đặt một am thất nhỏ để các cụ già đến tụng kinh, tu tập.
Các lối đi trong khuôn viên chùa được lát gạch, sạch sẽ. Hai bên lối đi đặt nhiều chậu kiểng, cây hoa tạo bóng mát. Buổi sáng và chiều, không khí trong lành, tiếng chim hót líu lo, rất thích hợp để tản bộ, thiền hành.
Hồ sen thanh tao
Trước sân chùa có một hồ sen nhỏ, mỗi dịp hè sen nở trắng mặt nước, hương thơm thoang thoảng. Hoa sen là biểu tượng của sự thanh khiết, tượng trưng cho tâm hồn con người dù ở trong bùn nhơ nhưng vẫn giữ được sự trong sạch, thuần khiết.
Hồ sen không chỉ làm đẹp cảnh quan mà còn là nơi để các em thiếu nhi đến chùa vui chơi, ngắm cá, cho cá ăn. Nhiều phật tử còn hái sen về dâng lên cúng Phật, thể hiện lòng thành kính.
Lễ hội và sinh hoạt cộng đồng
Lễ Vía Đức Phật Thích Ca nhập Niết Bàn
Vào ngày 15 tháng 2 âm lịch hằng năm, chùa tổ chức lễ Vía Đức Phật Thích Ca nhập Niết Bàn. Đây là ngày lễ lớn nhất trong năm của chùa, thu hút hàng ngàn phật tử và du khách thập phương về tham dự.
Lễ hội diễn ra trong 3 ngày với nhiều hoạt động như: lễ rước kiệu, lễ cúng dường trai tăng, thuyết pháp, văn nghệ chào mừng… Toàn thể tăng ni, phật tử cùng nhau tụng kinh, sám hối, tưởng niệm công đức của Đức Phật. Không khí trang nghiêm nhưng vẫn đầm ấm, chan chứa tình đạo vị.
Các hoạt động từ thiện xã hội
Chùa Phật Nằm Châu Đốc còn là nơi thường xuyên tổ chức các hoạt động từ thiện, cứu trợ cho người nghèo, người có hoàn cảnh khó khăn. Hằng năm, chùa tổ chức phát quà, gạo, tiền cho các hộ nghèo vào các dịp lễ, tết.
Chùa cũng vận động quyên góp xây cầu, sửa đường, giúp đỡ học sinh nghèo vượt khó. Những việc làm này thể hiện tinh thần từ bi cứu khổ của đạo Phật, góp phần làm cho xã hội ngày càng tốt đẹp hơn.
Hướng dẫn tham quan chùa
Thời gian tham quan thích hợp
Chùa mở cửa từ 5 giờ sáng đến 18 giờ chiều hàng ngày. Thời gian tốt nhất để tham quan là vào buổi sáng sớm hoặc chiều tà, khi thời tiết mát mẻ, không khí trong lành. Vào những ngày lễ lớn, lượng khách đến chùa rất đông nên du khách cần lưu ý sắp xếp thời gian cho phù hợp.
Vào mùa lễ hội (đặc biệt là dịp Lễ Vía Phật), du khách nên đến sớm để tìm chỗ đậu xe và tham gia đầy đủ các nghi lễ. Tránh đến vào giờ cao điểm trưa nắng để không bị mệt mỏi.
Hướng dẫn di chuyển
Từ trung tâm thành phố Châu Đốc, du khách đi theo đường Hùng Vương về hướng bến tàu Châu Đốc, sau đó rẽ trái vào đường Thủ Khoa Huân. Đi thẳng khoảng 1km sẽ thấy chùa nằm bên tay phải. Đường đi thuận tiện, có thể đi bằng xe máy, ô tô hoặc đi bộ nếu ở gần.
Chùa có bãi đậu xe rộng rãi, miễn phí cho xe máy và ô tô. Du khách để xe theo sự hướng dẫn của ban quản lý chùa. Nên khóa xe cẩn thận và không để tư trang, đồ đạc có giá trị trong cốp xe.
Lưu ý khi tham quan
Có thể bạn quan tâm: Chùa Phật Minh Ở Bến Tre: Hành Trình Khám Phá Kiến Trúc Thiêng Liêng Giữa Lòng Miền Tây
Khi vào chùa, du khách cần ăn mặc kín đáo, lịch sự, không穿短 quần, áo hai dây. Không nói to, cười đùa, chạy nhảy trong khuôn viên chùa. Khi vào chánh điện phải tháo giày dép, đi nhẹ, nói khẽ.
Tuyệt đối không sờ chạm, bôi bẩn vào tượng Phật hay các hiện vật trong chùa. Nếu muốn chụp hình, nên hỏi ý kiến của ban quản lý chùa. Không mang theo thức ăn, nước uống vào trong chánh điện.
Những điều đặc biệt chỉ có ở chùa Phật Nằm
Cây sao toả bóng mát
Trong khuôn viên chùa có một cây sao cổ thụ, tuổi đời hơn trăm năm. Cây cao lớn, tán lá xum xuê, toả bóng mát cả một khoảng sân chùa. Vào những ngày hè oi bức, dưới gốc cây sao là nơi lý tưởng để du khách nghỉ chân, tránh nắng.
Theo các cụ cao niên trong vùng, cây sao này do vị Hòa thượng khai sơn chùa trồng từ khi mới xây dựng am thất. Qua bao năm tháng, cây vẫn vươn mình xanh tốt, như tượng trưng cho sức sống bền bỉ của đạo Phật nơi vùng đất Bảy Núi.
Giếng nước thiêng
Gần am thất có một giếng nước cổ, nước trong veo, ngọt lành. Tương truyền, giếng nước này do các vị sư xưa kia đào để phục vụ nhu cầu sinh hoạt của chùa. Nước giếng quanh năm không cạn, dù mùa nắng hay mùa mưa.
Nhiều phật tử tin rằng nước giếng chùa có thể chữa được bệnh tật, nên thường múc nước về uống hoặc xin về tắm cho trẻ nhỏ. Tuy nhiên, đây chỉ là tín ngưỡng dân gian, du khách nên tham khảo ý kiến bác sĩ khi có vấn đề về sức khỏe.
Am thất nơi tu luyện
Phía sau khu vườn chùa có một am thất nhỏ, được xây dựng đơn sơ bằng gạch, ngói. Đây là nơi tu luyện của các vị sư già và các cụ cao niên trong vùng. Am thất nằm tách biệt với khu chính điện, tạo không gian yên tĩnh để tụng kinh, thiền định.
Vào các buổi sáng sớm và chiều tà, tại am thất thường có các cụ già tụng kinh, niệm Phật. Tiếng kinh vang lên trầm ấm, lan tỏa trong không gian thanh tịnh, mang lại cảm giác an nhiên, thư thái cho người nghe.
Chùa Phật Nằm trong lòng người dân địa phương
Niềm tự hào của người Châu Đốc
Với người dân Châu Đốc, chùa Phật Nằm không chỉ là nơi tu hành, lễ bái mà còn là một phần ký ức tuổi thơ, là nơi lưu giữ bao kỷ niệm đẹp. Nhiều gia đình ở khu vực lân cận có truyền thống cả ba đời cùng nhau đi chùa vào các ngày rằm, mùng một.
Các cụ già trong vùng thường kể lại những câu chuyện xưa về chùa, về các vị sư tu hành, về những lần trùng tu, sửa chữa chùa qua các thời kỳ. Những câu chuyện ấy như nối dài lịch sử, gìn giữ nét đẹp văn hóa tâm linh của vùng đất này.
Gắn bó với đời sống cộng đồng
Hàng năm, vào các dịp lễ, tết, chùa đều tổ chức cúng rước, lễ hội mang đậm bản sắc văn hóa Nam Bộ. Người dân quanh vùng cùng nhau tham gia chuẩn bị, trang trí, dọn dẹp chùa. Không khí những ngày lễ hội ở chùa vô cùng nhộn nhịp, vui tươi nhưng vẫn giữ được sự trang nghiêm cần có.
Chùa còn là nơi tổ chức các buổi họp mặt cộng đồng, các buổi sinh hoạt văn hóa, văn nghệ cho bà con lối xóm. Những lúc ấy, khuôn viên chùa trở thành sân chơi chung, nơi mọi người cùng nhau ca hát, trò chuyện, gắn kết tình làng nghĩa xóm.
Giá trị du lịch và tiềm năng phát triển
Điểm đến hấp dẫn du khách
Chùa Phật Nằm Châu Đốc là một trong những điểm đến tâm linh được đưa vào chương trình du lịch của TP. Châu Đốc. Du khách đến đây không chỉ để chiêm bái, cầu nguyện mà còn để tìm hiểu về kiến trúc, văn hóa, lịch sử của vùng đất Bảy Núi.
Nhiều du khách nước ngoài khi đến Châu Đốc cũng không quên ghé thăm chùa Phật Nằm để trải nghiệm không gian thiền môn, tìm hiểu về đời sống tâm linh của người Việt Nam. Các đoàn khách hành hương từ các tỉnh thành trong cả nước cũng thường xuyên về đây tham quan, lễ Phật.
Tiềm năng phát triển du lịch tâm linh
Có thể bạn quan tâm: Chùa Phật Minh Châu Thành Bến Tre: Kiến Trúc Độc Đáo Và Giá Trị Tâm Linh
Với vị trí thuận lợi, nằm gần trung tâm thành phố, giao thông đi lại dễ dàng, chùa Phật Nằm có nhiều tiềm năng để phát triển thành điểm du lịch tâm linh trọng điểm. Thời gian tới, Ban quản lý chùa cần quan tâm hơn đến việc bảo tồn, tu sửa các công trình kiến trúc cổ.
Cần có kế hoạch quy hoạch lại khu vực xung quanh chùa, xây dựng bãi đậu xe, khu vực vệ sinh, điểm bán hàng lưu niệm… để phục vụ tốt hơn cho du khách. Đồng thời, cần kết nối với các điểm du lịch khác trong khu vực như: Núi Sam, Miếu Bà Chúa Xứ, Chợ Châu Đốc… để tạo thành tour du lịch hoàn chỉnh.
Kinh nghiệm du lịch chùa Phật Nằm
Chuẩn bị trước chuyến đi
Trước khi đến chùa, du khách nên tìm hiểu trước về lịch sử, kiến trúc và các quy định khi tham quan chùa. Nên chuẩn bị quần áo dài tay, dài chân, màu sắc nhã nhặn để mặc khi vào chùa. Mang theo giày dép dễ tháo, mang để thuận tiện khi vào chánh điện.
Nếu đi vào ngày lễ hội, nên chuẩn bị tâm lý về việc đông người, tắc đường. Có thể mang theo bình nước, ít thức ăn nhẹ để đảm bảo sức khỏe khi phải di chuyển, tham quan trong thời gian dài.
Các điểm tham quan lân cận
Sau khi tham quan chùa Phật Nằm, du khách có thể ghé thăm các điểm du lịch gần đó như: Núi Sam với Miếu Bà Chúa Xứ, Lăng Thoại Ngọc Hầu, Chùa Tây An. Hoặc đi thuyền tham quan các cồn nổi trên sông Hậu, trải nghiệm chợ nổi Cái Răng (nếu đi từ Cần Thơ).
Nếu có thời gian, du khách nên dành 1-2 ngày để khám phá hết vẻ đẹp của Châu Đốc: đi chợ, thưởng thức đặc sản bún cá, mắm, nem nướng, dạo quanh phố xá, tìm hiểu đời sống người dân.
Ăn uống và nghỉ ngơi
Quanh khu vực chùa có nhiều quán ăn, hàng nước phục vụ du khách. Du khách có thể thưởng thức các món ăn đặc sản của Châu Đốc như: bún cá, bún gà, cơm tấm, cháo gà… Giá cả phải chăng, phù hợp với mọi đối tượng.
Nếu muốn lưu trú qua đêm, Châu Đốc có nhiều khách sạn, nhà nghỉ từ bình dân đến cao cấp. Du khách có thể lựa chọn những khách sạn gần trung tâm, thuận tiện đi lại. Nên đặt phòng trước khi đến, đặc biệt vào các dịp lễ, tết để tránh hết phòng.
Bảo tồn và phát huy giá trị di sản
Công tác tu sửa, trùng tu
Trải qua hơn 140 năm, chùa Phật Nằm đã trải qua nhiều lần tu sửa, trùng tu lớn nhỏ. Lần tu sửa gần đây nhất là vào năm 2018, với kinh phí hàng tỷ đồng do các mạnh thường quân, phật tử gần xa đóng góp. Trong đợt tu sửa này, toàn bộ mái ngói được lợp lại, sơn mới các vì kèo, trụ cột, tôn tạo lại tượng Phật và các hiện vật trong chùa.
Ban quản lý chùa luôn quan tâm đến việc bảo trì, tu bổ thường xuyên để giữ gìn kiến trúc cổ, đảm bảo an toàn cho du khách tham quan. Các công trình mới xây dựng đều tuân thủ theo nguyên tắc “giữ nguyên hiện trạng”, không làm thay đổi kiến trúc tổng thể của chùa.
Vai trò của cộng đồng trong bảo vệ di sản
Việc bảo vệ và phát huy giá trị di sản của chùa Phật Nằm không chỉ là trách nhiệm của Ban quản lý chùa mà còn là của toàn thể cộng đồng dân cư quanh vùng. Người dân nơi đây luôn ý thức được giá trị văn hóa, tâm linh của ngôi chùa nên luôn chung tay gìn giữ.
Nhiều gia đình có con em đang sinh sống, làm việc ở các nơi khác nhưng mỗi khi về quê đều không quên ghé chùa thắp nén nhang, góp phần nhỏ bé vào việc tu sửa, hương khói cho chùa. Các em học sinh, sinh viên cũng được cha mẹ, thầy cô giáo dục về ý thức bảo vệ di sản văn hóa, tôn trọng các giá trị tâm linh.
Đề xuất cho tương lai
Để chùa Phật Nằm mãi là điểm đến tâm linh, du lịch hấp dẫn, cần có sự quan tâm, hỗ trợ nhiều hơn từ các cấp chính quyền địa phương. Cần có chính sách bảo vệ, trùng tu các di tích lịch sử, văn hóa trên địa bàn thành phố.
Cần đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng, dịch vụ du lịch xung quanh chùa để thu hút du khách. Đồng thời, cần có kế hoạch quảng bá, giới thiệu về chùa Phật Nằm đến với du khách trong và ngoài nước thông qua các phương tiện truyền thông, các sự kiện văn hóa, du lịch.
Chùa Phật Nằm Châu Đốc không chỉ là nơi tu tập, lễ bái của bà con phật tử mà còn là điểm đến tâm linh, du lịch hấp dẫn ở An Giang. Với kiến trúc độc đáo, không gian thanh tịnh và giá trị văn hóa, lịch sử lâu đời, chùa xứng đáng được bảo vệ, gìn giữ và phát huy giá trị cho các thế hệ mai sau. chuaphatanlongthanh.com tin rằng, khi đến với chùa Phật Nằm, du khách không chỉ được chiêm ngưỡng kiến trúc đẹp mà còn tìm thấy được sự an yên trong tâm hồn.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 15, 2025 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
