Đất nước Lào, với biệt danh “Xứ triệu voi”, còn được biết đến là một vương quốc Phật giáo thâm sâu, nơi có tới 90% dân số theo đạo Phật. Trong hành trình khám phá văn hóa đặc sắc này, việc tìm hiểu về các công trình Phật giáo nổi bật tại thủ đô Viêng Chăn sẽ giúp du khách hiểu rõ hơn về vai trò trung tâm của Phật giáo trong đời sống tinh thần và xã hội của người dân Lào. Từ những ngôi chùa cổ kính đến các công trình kiến trúc độc đáo, mỗi địa điểm đều mang một câu chuyện lịch sử, một biểu tượng thiêng liêng và một phần không thể thiếu trong bản sắc văn hóa Lào.
Tóm tắt nhanh thông minh
Tổng quan về công trình Phật giáo Lào
Các công trình Phật giáo ở Lào không chỉ là nơi tu tập mà còn là biểu tượng văn hóa, lịch sử và tinh thần dân tộc. Với hơn 1.400 ngôi chùa trên cả nước, Lào là một trong những quốc gia có mật độ chùa cao nhất thế giới. Những công trình này phản ánh sự giao thoa giữa kiến trúc Khmer, Thái Lan và bản sắc bản địa, tạo nên một diện mạo độc đáo cho Phật giáo Lào.
Có thể bạn quan tâm: Công Giáo Nói Về Phật Giáo: Góc Nhìn, Đối Thoại Và Tôn Trọng
Các công trình Phật giáo Lào nổi bật tại Thủ đô Viêng Chăn
Chùa Sỉ Mương huyền bí với truyền thuyết về đôi chim hạc
Chùa Sỉ Mương là điểm đến đầu tiên lý tưởng cho hành trình tìm hiểu Phật giáo Lào. Nằm giữa lòng thủ đô Viêng Chăn, ngôi chùa cổ kính này mang một vẻ đẹp thanh tịnh và uy nghiêm, là nơi du khách có thể cảm nhận sâu sắc không khí tôn nghiêm của đạo Phật.
Về kiến trúc, chùa Sỉ Mương được xây dựng theo phong cách Khmer đặc trưng, với ba công trình chính: Phật điện, Phật đường và Tăng phòng. Kiến trúc này không chỉ thể hiện sự đồ sộ mà còn toát lên vẻ trang nghiêm, phù hợp với không gian tu tập và lễ bái. Du khách khi đến đây thường mang theo hoa sen hoặc cúc vàng để dâng cúng trong Phật điện, biểu hiện lòng thành kính. Ngoài ra, một nghi thức phổ biến tại chùa là lễ buộc chỉ cổ tay cầu bình an, may mắn, do các tăng ni thực hiện.
Tuy nhiên, điều làm nên sức hút đặc biệt của chùa Sỉ Mương chính là truyền thuyết gắn liền với tên gọi của nó. Theo tích xưa, mẹ Sỉ Mương đã hy sinh thân mình cùng đứa con đang mang trong bụng để trở thành “cột trụ thiêng” của Viêng Chăn. Chính vì vậy, chùa được xây dựng để tưởng nhớ công ơn to lớn này. Cạnh cổng chùa, một cây me cổ thụ tỏa bóng mát rượi, bao phủ lên phần mộ của mẹ Sỉ Mương và đứa con. Điều kỳ lạ là tại đó luôn có một đôi chim hạc đứng khoan thai, xòe cánh, đi lại nhẹ nhàng mà chưa bao giờ đáp xuống sân chùa. Đặc biệt, chỉ có sư trụ trì chùa mới được chim hạc ăn đồ do chính tay mình cho, điều này càng làm tăng thêm tính huyền bí và linh thiêng cho ngôi chùa.
Tháp Thạt Luổng – biểu tượng đất nước hoa Chămpa
Khi nhắc đến biểu tượng của Lào, không thể không nhắc đến Tháp Thạt Luổng. Nằm uy nghiêm và lộng lẫy giữa thủ đô Viêng Chăn, tháp Thạt Luổng không chỉ là một công trình kiến trúc tôn giáo mà còn là biểu tượng tinh thần của cả dân tộc Lào.
Có thể bạn quan tâm: Công Dụng Của Lá Trà Phật: Những Điều Cần Biết
Tháp Thạt Luổng có bệ hình vuông vững chãi, và điểm nhấn đặc biệt là tháp chính cao vút được bao quanh bởi 30 tháp nhỏ. Con số 30 này không ngẫu nhiên mà được chọn; nó tượng trưng cho 30 năm tu hành gian khổ của Đức Phật Thích Ca trước khi Người đạt được giác ngộ. Trên các tháp nhỏ, người ta đắp những hàng chữ Bali nổi, ghi lại những lời răn dạy quý báu của Đức Phật, giúp du khách vừa chiêm ngưỡng kiến trúc vừa tiếp cận giáo lý sâu sắc.
Một điểm đặc biệt khác là Thạt Luổng được coi là tháp thờ xá lợi Phật có quy mô hoành tráng và bề thế nhất thế giới hiện nay. Theo truyền thuyết, trong lòng tháp còn chứa đựng xá lợi tóc của Đức Phật, điều này càng làm tăng thêm giá trị thiêng liêng của công trình. Khi Phật giáo trở thành quốc giáo và Viêng Chăn trở thành kinh đô, vua Xetthathilạt đã cho tu bổ lại Thạt Luổng bằng cách xây bọc một lớp tháp mới to và đẹp hơn bên ngoài tháp cũ. Lớp vữa xây được làm từ thịt gia súc nấu lên, và toàn bộ bề mặt tháp được bọc bằng da trâu, da bò dát vàng, tạo nên một công trình kiên cố, lộng lẫy và trường tồn với thời gian.
Wat Ong Theu – nơi có bức tượng Phật bằng đồng lớn nhất Viêng Chăn
Có thể bạn quan tâm: Có Nên Để Tượng Phật Trong Nhà? Hướng Dẫn Trọn Bộ Về Cách Bài Trí & Ý Nghĩa
Wat Ong Theu, có nghĩa là “ngôi chùa Tượng lớn”, là một di tích lịch sử độc đáo nằm trên đường Sethathirath, trung tâm thủ đô Viêng Chăn. Tên gọi của chùa đã phần nào nói lên đặc điểm nổi bật nhất của nó: nơi đây lưu giữ bức tượng Phật bằng đồng lớn nhất tại Viêng Chăn.
Tượng Phật tại Wat Ong Theu không chỉ lớn về kích thước mà còn toát lên vẻ uy nghi, từ bi, là điểm tựa tinh thần cho các phật tử và du khách thập phương. Việc chiêm ngưỡng tượng Phật lớn này không chỉ là một trải nghiệm tâm linh mà còn là cơ hội để tìm hiểu về nghệ thuật điêu khắc Phật giáo tinh xảo của người Lào.
Ngoài giá trị về tượng Phật, khuôn viên chùa Wat Ong Theu còn là nơi đặt trường Phật giáo Sangha. Đây là một trong những trung tâm đào tạo tăng ni quan trọng, nơi các nhà sư từ khắp nơi trên đất nước Lào thường xuyên hội tụ để tu học và trao đổi giáo lý. Vì vậy, khi đến với Wat Ong Theu, du khách không chỉ được chiêm bái mà còn có thể cảm nhận được không khí học đạo sôi nổi, trang nghiêm của chốn thiền môn.
Công viên Tượng Phật Xieng Khuan
Cách thủ đô Viêng Chăn khoảng 25 km về phía Đông Nam, Công viên Tượng Phật (Xieng Khuan) là một quần thể độc đáo, được xây dựng từ năm 1958. Khác biệt với những ngôi chùa truyền thống, công viên này là một không gian nghệ thuật khổng lồ, nơi mà Phật giáo và thần thoại Hindu đan xen, tạo nên một bức tranh văn hóa đặc sắc.
Có thể bạn quan tâm: Có Nên Đeo Nhẫn Khắc Kinh Phật? Kiến Thức Tổng Hợp Từ A-z
Công viên hiện đang lưu giữ hơn 200 bức tượng lớn nhỏ, được đúc bằng xi măng theo các tích truyện Phật thoại và hình tượng các vị thần Hindu giáo. Trong số đó, điểm nhấn ấn tượng nhất là tượng Phật nằm khổng lồ dài khoảng 40 mét, với dáng vẻ thảnh thơi, thanh thản như tư thế Phật tổ nhập Niết bàn. Hình ảnh này không chỉ thể hiện sự từ bi mà còn gợi lên thông điệp về sự giải thoát khỏi khổ đau, đạt đến cảnh giới an lạc.
Một công trình khác cũng thu hút sự chú ý của du khách là “động âm phủ”, được thiết kế giống như một quả bí ngô khổng lồ. Cửa động cao hơn 2 mét, tượng trưng cho miệng của con ác quỷ. Bên trong động có ba tầng, lần lượt tái hiện ba cõi: Địa ngục, Trần gian và Thiên đường. Đây là một cách minh họa sinh động cho giáo lý nhà Phật về luật nhân quả, luân hồi, giúp người xem dễ dàng hình dung về hệ quả của hành động thiện ác trong đời sống.
Ngôi chùa Phật ngọc nổi tiếng Phra Keo
Phra Keo (hay còn gọi là Haw Phra Kaew) là ngôi chùa Phật ngọc nổi tiếng bậc nhất tại thủ đô Viêng Chăn. Chùa được xây dựng lần đầu tiên vào năm 1565 dưới triều đại vua Sai Setthathirat. Sau nhiều biến cố lịch sử, đến những năm 1936-1942, chùa được trùng tu và xây dựng lại bằng công sức của người dân Lào, thể hiện tinh thần bảo vệ và gìn giữ di sản văn hóa.
Chùa Phra Keo được xây trên một nền đá cao, tạo cảm giác uy nghiêm và trang trọng. Dọc theo hai bên cầu thang dẫn lên chùa là hai con rồng đá được chạm khắc tinh xảo, biểu tượng cho sức mạnh và sự bảo vệ. Bên trong chùa, du khách sẽ được chiêm ngưỡng hàng loạt tượng Phật bằng nhiều chất liệu khác nhau như đất nung, đá, đồng… Nhiều bức tượng được dát vàng ở các vị trí như đầu, bụng, tay, ngực… với ý nghĩa che chở và bảo vệ người dân, mong cầu một cuộc sống hạnh phúc, đủ đầy.
Ngày nay, khi bước chân vào Phra Keo, du khách có cảm giác như đang tham quan một bảo tàng nghệ thuật Phật giáo. Kiến trúc nơi đây độc đáo, mang đậm nét văn hóa truyền thống của người Lào, kết hợp hài hòa giữa yếu tố tâm linh và nghệ thuật. Mỗi pho tượng, mỗi chi tiết trang trí đều là một tác phẩm nghệ thuật, phản ánh tâm huyết và tài hoa của các nghệ nhân xưa.
Chùa Wat Sisaket – ngôi chùa cổ nhất Viêng Chăn
Wat Sisaket là ngôi chùa cổ nhất còn tồn tại tại Viêng Chăn, tọa lạc trên đường Sethathirath, gần đại lộ Lane Xang. Chùa được xây dựng lần đầu vào năm 1551, sau đó được trùng tu vào năm 1818. Wat Sisaket cùng với Thạt Luổng và chùa Phrakeo tạo thành bộ ba ngôi chùa cổ nổi tiếng nhất, đại diện cho Phật giáo Lào tại thủ đô.
Điều làm nên sự đặc biệt của Wat Sisaket chính là số lượng tượng Phật khổng lồ được lưu giữ bên trong. Với hơn 6.800 tượng Phật lớn nhỏ, đây là ngôi chùa có nhiều tượng Phật nhất nước Lào. Các tượng được đặt san sát nhau trong các hộc nhỏ dọc theo các bức tường, tạo nên một không gian trang nghiêm, huyền bí. Mỗi pho tượng lại mang một dáng vẻ, tư thế và phong cách điêu khắc khác nhau, phản ánh sự đa dạng trong nghệ thuật Phật giáo qua các thời kỳ.
Ngoài giá trị về tượng Phật, Wat Sisaket còn là một thư viện lớn, lưu giữ hàng nghìn cuốn sách cổ, nhiều bản kinh Phật được viết tay trên lá cây. Điều này càng khẳng định vị trí quan trọng của chùa như một trung tâm văn hóa và giáo dục tôn giáo.
Kiến trúc của Wat Sisaket mang đậm ảnh hưởng của Thái Lan, với mái chùa 5 tầng, hành lang bao quanh chính điện. Khuôn viên chùa rộng lớn, mái được lợp bằng những viên ngói nâu đỏ, phủ đầy rêu phong, toát lên vẻ cổ kính, trầm mặc. Tất cả tạo nên một tổng thể hài hòa, vừa uy nghiêm vừa gần gũi, là điểm đến lý tưởng cho những ai muốn tìm hiểu về lịch sử và văn hóa Phật giáo Lào.
Và nền văn hóa Phật Giáo Lào qua các hoạt động tôn giáo
Cảnh tượng khất thực mỗi sáng – nét đẹp văn hóa
Một trong những nét đẹp văn hóa đặc trưng nhất của Phật giáo Lào chính là cảnh tượng các nhà sư đi khất thực mỗi sáng. Khác với Việt Nam, nơi mà việc khất thực đã bị cấm, tại Lào, hình ảnh các đoàn tăng ni từ 4 đến 10 người đi thiền hành chậm rãi, miệng lẩm nhẩm câu kinh, là một khung cảnh quá đỗi quen thuộc vào mỗi buổi sáng.
Khi có nhà sư đến khất thực, người dân thường mang món ăn ngon nhất trong gia đình để cúng dường. Hành động này không chỉ là sự bố thí mà còn là cách để tích lũy phước đức, thể hiện lòng thành kính đối với Tam Bảo. Việc cúng dường được coi là một niềm vinh dự, là cơ hội để cầu mong bình an, may mắn cho bản thân và gia đình.
Truyền thống xuất gia của nam giới
Một đặc điểm văn hóa sâu sắc khác của Phật giáo Lào là truyền thống xuất gia của nam giới. Trong độ tuổi thanh thiếu niên, tất cả nam giới người Lào đều có nghĩa vụ đến chùa làm sa di hoặc tỳ kheo để nghiên cứu Phật học. Thời gian xuất gia có thể ngắn hạn, dài hạn hoặc suốt đời, tùy thuộc vào nguyện vọng cá nhân.
Việc xuất gia không chỉ là con đường tu tập cá nhân mà còn là hành động vì gia đình, cộng đồng. Người con khi xuất gia được coi là đang “hồi hướng” và “tích đức” cho cha mẹ, gia đình. Đối với người thân, việc có con cháu xuất gia là một niềm vinh dự lớn của cả dòng họ, và vị tăng ni đó sẽ được người thân trong gia đình hết mực ủng hộ, kính trọng.
Ảnh hưởng của Phật giáo đến đời sống tinh thần
Trong quá trình phát triển, Phật giáo đã để lại nhiều dấu ấn sâu đậm trong đời sống văn hóa và tinh thần của người dân Lào. Từ cách ứng xử hàng ngày đến các phong tục tập quán, giáo lý Phật đà luôn là kim chỉ nam, giúp nuôi dưỡng và bồi đắp tính cách nhuần nhị, hiếu khách của con người Lào.
Chính vì lẽ đó, Phật giáo đã trở thành quốc giáo của nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào. Không chỉ là một tôn giáo, Phật giáo còn là một phần linh hồn của dân tộc, trường tồn cùng những biến động lịch sử của đất nước. Các công trình Phật giáo, từ những ngôi chùa cổ kính đến các tháp lớn, chính là minh chứng sống động cho vai trò trung tâm này.
Kết luận
Các công trình Phật giáo ở Lào, đặc biệt là tại thủ đô Viêng Chăn, không chỉ là những di sản kiến trúc quý giá mà còn là biểu tượng của một nền văn hóa tâm linh sâu sắc. Mỗi ngôi chùa, mỗi tháp Phật đều ẩn chứa một câu chuyện lịch sử, một giá trị văn hóa và một phần bản sắc dân tộc. Khi tìm hiểu về công trình Phật giáo Lào, chúng ta không chỉ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp kiến trúc mà còn cảm nhận được sự giao thoa hài hòa giữa tôn giáo, nghệ thuật và đời sống con người. Đây chính là điểm làm nên sức hút đặc biệt, khiến Phật giáo Lào trở thành một phần không thể thiếu trong bản đồ văn hóa Đông Nam Á.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 11, 2025 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
