Phong tục cúng 3 tháng 10 ngày là một nghi lễ truyền thống đẹp của người Việt, đánh dấu mốc quan trọng khi em bé yêu đã vượt qua giai đoạn “vàng” đầu đời. Đây không chỉ là dịp để cha mẹ tạ ơn các bà Mụ đã che chở cho con mà còn là lúc cả gia đình sum vầy, cầu chúc những điều tốt đẹp nhất cho tương lai của bé. Bài viết này sẽ cung cấp đầy đủ những thông tin cần thiết về ý nghĩa, cách chuẩn bị lễ vật và các nghi thức quan trọng để bạn có thể tổ chức một lễ cúng trọn vẹn.
Có thể bạn quan tâm: Đọc Kinh Cúng Thất: Ý Nghĩa, Quy Trình Và Những Điều Cần Biết
Ý nghĩa sâu xa của lễ cúng Mụ 3 tháng 10 ngày
Trước khi bước vào chuẩn bị, việc hiểu rõ tại sao lại có lễ cúng này sẽ giúp bạn thực hiện nghi lễ một cách thành kính và trọn vẹn nhất.
Nguồn gốc và sự tích 12 Bà Mụ
Theo truyền thuyết dân gian, từ khi còn là một bào thai nhỏ bé trong bụng mẹ cho đến khi trở thành một đứa trẻ cứng cáp, em bé luôn được sự che chở và bảo ban của 12 Bà Mụ (hay còn gọi là 13 Bà Mụ theo một số dị bản). Mỗi Bà Mụ đảm nhận một vai trò riêng, từ việc ban cho bé đôi mắt sáng, cái mũi xinh, đến đôi bàn tay khéo léo và trí tuệ thông minh. Do đó, khi em bé tròn 3 tháng 10 ngày, cha mẹ làm lễ tạ ơn các Mụ cũng là cách để bày tỏ lòng biết ơn đối với công lao “mười hai tháng mang thai, ba năm bú sữa”.
Mốc thời gian “vàng” của trẻ sơ sinh
Trong quan niệm của người xưa, 3 tháng đầu đời là giai đoạn quan trọng nhất để mẹ và bé thích nghi với nhau. Đây cũng là khoảng thời gian hệ miễn dịch của bé còn non yếu. Việc tổ chức cúng 3 tháng 10 ngày không chỉ mang ý nghĩa tâm linh mà còn là một cột mốc đánh dấu việc em bé đã cứng cáp hơn, cha mẹ có thể an tâm phần nào. Lễ cúng này như một lời cảm ơn gửi đến tổ tiên, thần linh và các Mụ Bà đã phù hộ cho mẹ tròn con vuông trong thời gian qua.
Có thể bạn quan tâm: Top 14 Cửa Hàng Bán Đồ Thờ Cúng Uy Tín, Chất Lượng Nhất Tp.hcm
Chuẩn bị lễ vật cúng 3 tháng 10 ngày
Lễ vật cúng Mụ không cần quá xa hoa, nhưng phải thể hiện được sự thành tâm. Tùy vào điều kiện kinh tế và phong tục từng vùng miền, mâm lễ có thể khác nhau nhưng về cơ bản sẽ bao gồm những items sau:
Mâm lễ cúng Mụ (mâm nhỏ)
Đây là mâm lễ chính dùng để cúng các Bà Mụ, thường được bày biện trang trọng ở bàn thờ hoặc bàn cao:
- Trầu cau: 100 lá trầu và 100 quả cau (hoặc ít hơn tùy gia đình), tượng trưng cho sự sum vầy, đoàn kết.
- Hương hoa: 5 ngọn nến, 5 nhang hương, 1 lọ hoa tươi (nên chọn hoa cúc, hoa sen).
- Đèn dầu: 1 bộ (2 đèn), thay cho lời cầu mong ánh sáng soi đường cho bé.
- Xôi chè: 12 chén chè nhỏ (chè trôi nước) và 12 đĩa xôi nhỏ (xôi gấc hoặc xôi đỗ xanh), tượng trưng cho 12 Bà Mụ.
- Nước: 3 chén nước lọc.
- Bánh kẹo: Các loại bánh kẹo小孩子 yêu thích.
- Đồ vàng mã: 12 bộ yếm, 12 bộ quần áo, 12 đôi hài, 12 cái nón (hoặc 13 bộ tùy theo quan niệm), 12 thúng vàng mã.
- Tỏi và ớt: 100 tép tỏi và 100 quả ớt (hoặc ít hơn), dùng để “trấn áp” ma quỷ, giúp bé không bị giật mình.
Mâm cơm cúng gia tiên (mâm lớn)
Sau khi cúng Mụ xong, gia đình sẽ làm mâm cơm để cúng tổ tiên, tạ ơn công lao của ông bà cha mẹ:
- Món mặn: Gà luộc nguyên con (gà trống thiêng), heo quay, hoặc thịt kho tàu.
- Rượu trắng: 1 chai.
- Nước chấm: Bánh chưng/bánh tét (nếu có), hoặc xôi, chè.
Lễ vật cúng chúng sinh (nếu làm)
Một số gia đình làm thêm mâm cúng chúng sinh để bố thí cho vong linh lang thang, mong chúng không quấy rầy bé. Mâm này thường đặt ở ngã ba hoặc trước sân nhà, bao gồm: cháo, cơm, muối, gạo, tiền vàng.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Mâm Cúng Xả Xui Và Bài Văn Khấn Chi Tiết Nhất
Quy trình cúng 3 tháng 10 ngày chuẩn nhất
Thời gian cúng thường được chọn vào sáng sớm hoặc chiều tối, là giờ tốt, hợp với tuổi của bé. Quy trình diễn ra như sau:
Bước 1: Sắp xếp mâm lễ
Bạn nên sắp mâm cúng Mụ ở vị trí cao ráo, sạch sẽ, quay ra hướng cửa chính. Mâm cúng gia tiên đặt trên bàn thờ. Mâm cúng chúng sinh để ở ngoài sân hoặc ngã ba.
Bước 2: Thắp hương và khấn vái
Người khấn thường là cha mẹ của bé hoặc ông bà, người có uy tín trong gia đình. Khi thắp hương xong, đọc bài văn khấn thật to, rõ ràng, thành tâm.
Bài văn khấn cúng Mụ 3 tháng 10 ngày:
Nam mô A di đà Phật!
Nam mô A di đà Phật!
Nam mô A di đà Phật!Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư phật Bổn sơn.
Con lạy các ngài Thiên Địa, Táo Phủ, Long Mẫu, Thổ Địa, Thần Linh, Thổ Phủ.
Con lạy các ngài 12 Bà Mụ, chín Huyền Cung, chín Phủ, chín Trời, các Tiên Cô, Tiên Sư.Hôm nay là ngày… tháng… năm…
Tên con là… (tên cha), tên mẹ là… (tên mẹ), ở tại địa chỉ…
Hôm nay gia đình chúng con làm lễ tạ ơn các Mụ Bà và các thần linh, tạ ơn tổ tiên đã phù hộ cho con (tên bé) tròn 3 tháng 10 ngày.
Kính mong các Mụ, các thần linh, tổ tiên phù hộ cho con (tên bé) ăn mau chóng lớn, hay ăn chóng lớn, không ốm đau bệnh tật, không quấy khóc ban đêm, chóng biết đi, chóng biết nói, hợp với anh em, hợp với cha mẹ.
Kính mong các Mụ ban cho con sức khỏe dồi dào, trí tuệ thông minh, đường con cái sau này được tốt đẹp.
Gia đình chúng con dâng lễ vật cùng tiền vàng, kính mong các Mụ, các thần linh, tổ tiên chứng giám và phù hộ độ trì.Con lạy tạ ơn!
Bước 3: Hút và hóa vàng
Sau khi hương cháy gần hết (khoảng 1 nén nhang), gia chủ vái tạ rồi tiến hành hóa vàng mã. Lưu ý, khi hóa vàng cần đọc “Cung tiễn thần”, sau đó mang tro đi vứt ở ngã ba hoặc nơi sạch sẽ.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Mâm Cúng Và Bài Văn Khấn Vía Mẹ Quan Âm
Những mẹo dân gian cho bé khi tròn 3 tháng 10 ngày
Ngoài việc chuẩn bị mâm cúng, cha mẹ có thể tham khảo một số mẹo dân gian để cầu mong bé khỏe mạnh, lanh lợi sau cữ:
- Cắt tóc: Đây là thời điểm thích hợp để cắt tóc cho bé. Theo quan niệm, nếu cắt tóc quá sớm bé có thể bị ốm. Tuy nhiên, khi cắt cần cẩn thận vì da đầu bé còn non nớt.
- Bôi lá hẹ: Dùng nước lá hẹ hoặc nước giá đỗ bôi vào nướu lợi cho bé để khi mọc răng bé không bị sốt.
- Cho ăn bột: Bạn có thể cho bé ăn bột pha loãng (chỉ một lượng nhỏ) để tập làm quen với vị giác. Tuy nhiên, hệ tiêu hóa của bé 3 tháng vẫn còn non yếu, cha mẹ chỉ nên tập cho bé làm quen, không nên cho ăn nhiều.
- Cho bé ăn mắt cá diếc: Một số地方 quan niệm rằng khi bé hết cữ 3 tháng 10 ngày, cha mẹ cho bé ăn mắt cá diếc thì sau này bé sẽ dễ ăn, không kén chọn.
Việc cúng 3 tháng 10 ngày cho bé không chỉ là giữ gìn truyền thống mà còn là cách để cha mẹ thể hiện sự yêu thương, mong muốn những điều tốt đẹp nhất cho con. Hy vọng những thông tin trên từ chuaphatanlongthanh.com sẽ giúp bạn chuẩn bị một mâm lễ tươm tất, ý nghĩa, giúp bé yêu bước vào giai đoạn phát triển mới với nhiều may mắn và sức khỏe.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 14, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
