Cúng bao nhiêu chén cơm vào mùng 5 là một nghi lễ dân gian quen thuộc trong văn hóa tín ngưỡng Việt Nam, đặc biệt phổ biến tại các vùng nông thôn và vùng đồng bằng sông Cửu Long. Mùng 5 là ngày đầu tháng âm lịch, được xem là thời điểm quan trọng để cầu mong sự bình an, may mắn và thịnh vượng cho cả gia đình. Trong không khí linh thiêng đó, việc chuẩn bị mâm cúng cơm là một phần không thể thiếu. Vậy, cụ thể nên cúng bao nhiêu chén cơm? Bài viết này sẽ giải đáp chi tiết về ý nghĩa, cách chuẩn bị và những lưu ý quan trọng khi thực hiện nghi lễ cúng mùng 5.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Ba Chầu Độc Biệt Đình Lọ Nghẹ Là Gì? Hướng Dẫn Chi Tiết Từ A Đến Z
Tóm tắt quy trình cúng cơm mùng 5
- Chuẩn bị mâm cúng cơ bản: Bao gồm chén cơm, nước, hoa quả, đèn nến, và các lễ vật theo phong tục địa phương.
- Xác định số chén cơm: Thông thường, người ta cúng 5 chén cơm hoặc 7 chén cơm, tùy theo quan niệm và điều kiện gia đình.
- Thờ cúng đúng giờ: Nên dâng cúng vào buổi sáng hoặc chiều, tránh giờ Tý, Dần, Mão.
- Thắp nhang, khấn vái: Đọc văn khấn ngắn gọn, thành kính để cầu an lành.
- Kết thúc lễ: Sau khi khấn, đợi hương tàn rồi hóa vàng mã, dọn dẹp mâm cúng.
Ý nghĩa của việc cúng cơm mùng 5
Theo quan niệm dân gian, mùng 5 là ngày đầu tháng, tượng trưng cho sự khởi đầu mới, vạn vật bắt đầu sinh sôi nảy nở. Việc cúng cơm vào ngày này thể hiện lòng thành kính đối với tổ tiên, các vị thần linh và cũng là cách để cầu mong một tháng mới thuận lợi, hanh thông. Cơm trắng là biểu tượng của sự thanh khiết, no đủ, vì vậy việc dâng cúng chén cơm thể hiện mong muốn cuộc sống安康 (an lành) và đầy đủ cho cả gia đình.
Ngoài ra, số lượng chén cơm được chọn thường mang ý nghĩa phong thủy. Số 5 tượng trưng cho ngũ hành (kim, mộc, thủy, hỏa, thổ), biểu hiện sự cân bằng trong vũ trụ. Số 7 lại là con số may mắn, tượng trưng cho sự trọn vẹn và trường tồn. Do đó, tùy theo niềm tin và điều kiện thực tế, gia đình có thể chọn cúng 5 hoặc 7 chén cơm.
Cách chuẩn bị mâm cúng cơm mùng 5
1. Chuẩn bị các loại chén cơm
- Số lượng: 5 hoặc 7 chén cơm, tùy theo lựa chọn.
- Loại chén: Nên dùng chén sứ, men hoặc chén nhựa trong, sạch sẽ.
- Cơm: Nên nấu cơm trắng thơm ngon, không cháy, không dính. Tránh dùng cơm thừa hoặc cơm hỏng.
- Bát canh (nếu có): Một bát canh nóng, thường là canh rau hoặc canh mọc, thể hiện sự sum họp.
2. Các món ăn phụ
Mâm cúng cơm mùng 5 thường bao gồm:
- Gà luộc (hoặc vịt, ngan) – biểu tượng của sự no đủ.
- Trái cây: Cam, quýt, chuối, dưa hấu… tượng trưng cho sự ngọt ngào, may mắn.
- Trà hoặc nước sôi để nguội: Dâng lên thần linh và tổ tiên.
- Đèn nến: Thắp để tạo không khí trang nghiêm.
- Hoa tươi: Hoa ly, hoa cúc, hoa vạn thọ… tùy theo mùa.
3. Vật phẩm dâng cúng
Có thể bạn quan tâm: Cúng Bao Nhiêu Ly Nước: Ý Nghĩa, Số Lượng & Cách Chuẩn Bị Theo Phong Tục
- Bánh kẹo, mứt: Dành cho các vị thần và khách đến chơi.
- Gạo, muối, nước: Ba thứ này tượng trưng cho sự đầy đủ, thanh khiết.
- Vàng mã, tiền giấy: Dâng lên tổ tiên và các vị thần linh.
Số chén cơm nên cúng: 5 hay 7?
Cúng 5 chén cơm
Việc cúng 5 chén cơm là lựa chọn phổ biến và được nhiều gia đình áp dụng. Cơ sở của cách chọn này nằm ở ngũ hành – biểu tượng của sự cân bằng và hài hòa trong vũ trụ. Theo quan niệm, 5 chén cơm tượng trưng cho:
- Kim: Sự cứng cáp, kiên cường.
- Mộc: Sự phát triển, sinh sôi.
- Thủy: Sự linh hoạt, mềm mại.
- Hỏa: Sự nhiệt huyết, sáng tạo.
- Thổ: Sự ổn định, bền vững.
Việc dâng 5 chén cơm thể hiện mong muốn cuộc sống cân bằng, không thiên lệch về mặt nào. Đây là lựa chọn phù hợp với những gia đình theo quan niệm truyền thống, muốn tuân thủ đầy đủ các yếu tố phong thủy.
Cúng 7 chén cơm
Một số gia đình lại chọn cúng 7 chén cơm, bởi số 7 được xem là con số may mắn, tượng trưng cho sự trọn vẹn và trường tồn. Trong văn hóa Việt Nam, số 7 thường gắn liền với các khái niệm như “bảy ngày trong tuần”, “bảy chòm sao”, “bảy điều lành”. Do đó, cúng 7 chén cơm thể hiện mong muốn một tháng mới đầy đủ, trọn vẹn và thuận lợi.
Lựa chọn cúng 7 chén cơm thường phù hợp với những gia đình muốn cầu nhiều điều tốt lành, hoặc khi có nhiều thành viên trong gia đình muốn cùng dâng cúng.
Lưu ý khi chọn số chén cơm
Có thể bạn quan tâm: Văn Khấn Ban Tam Bảo: Hướng Dẫn Cúng Lễ Chuẩn Truyền Thống
- Không cúng số chén lẻ quá nhiều (như 9, 11) vì có thể gây cảm giác bất ổn.
- Tránh cúng số chén chẵn (4, 6, 8) trừ khi có lý do đặc biệt, vì số chẵn thường gắn với tang lễ.
- Cân nhắc điều kiện thực tế: Nếu gia đình không có đủ điều kiện, cúng 3 chén cơm cũng được coi là đủ, miễn là lòng thành kính.
Thời điểm và cách thực hiện nghi lễ cúng mùng 5
1. Chọn giờ cúng
Theo lịch cổ truyền, nên dâng cúng vào các giờ tốt như:
- Giờ Dần (03h – 05h): Thời điểm bình minh, tượng trưng cho sự khởi đầu.
- Giờ Thìn (07h – 09h): Giờ rạng sáng, phù hợp để dâng lễ.
- Giờ Tuất (19h – 21h): Buổi tối, khi không khí yên tĩnh, phù hợp để cầu nguyện.
Tránh cúng vào giờ Tý (23h – 01h), Dần (03h – 05h), Mão (05h – 07h) vì đây là những giờ xung khắc, có thể ảnh hưởng đến kết quả của lễ.
2. Cách dâng cúng
- Rửa tay sạch sẽ, mặc trang phục trang trọng.
- Đặt mâm cúng lên bàn thờ, sắp xếp gọn gàng, trang nghiêm.
- Thắp nhang 3 lần, sau đó thắp nến.
- Đọc văn khấn thành kính, nêu rõ mục đích cúng tế.
- Dâng cơm từng chén một, miệng nhẩm thầm lời cầu mong.
- Khi hương tàn, hóa vàng mã, dọn dẹp mâm cúng.
Những điều kiêng kỵ khi cúng mùng 5
- Không cúng khi đang mang thai hoặc trong tháng tang.
- Tránh cãi vã, to tiếng trong lúc cúng.
- Không ăn uống, cười đùa khi đang thực hiện nghi lễ.
- Không để trẻ con chạy nhảy xung quanh bàn thờ.
- Tránh để mâm cúng bị đổ vỡ, nếu có sự cố, cần thắp nhang xin lỗi và hóa giải.
Gợi ý thực hiện nghi lễ tại các vùng miền
Tại miền Bắc
Gia đình thường cúng 5 chén cơm, kèm theo gà luộc, nem chua, và hoa cúc. Văn khấn thường ngắn gọn, trọng tâm là cầu mong an khang, thịnh vượng.
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Cúng Ba Năm Cho Người Đã Mất: Lễ Nghi, Văn Khấn Và Những Điều Cần Biết
Tại miền Trung
Ngoài 5 chén cơm, người dân còn dâng bánh chưng, trái cây theo mùa, và nước cam, thể hiện sự mộc mạc, gần gũi với thiên nhiên.
Tại miền Nam
Ở các tỉnh đồng bằng sông Cửu Long, người ta thường cúng 7 chén cơm, kèm theo cá kho, canh chua, và hoa vạn thọ. Nghi lễ thường kéo dài hơn, có thể kết hợp với việc mời họ hàng đến dự.
Lời kết
Việc cúng bao nhiêu chén cơm vào mùng 5 không chỉ là một nghi lễ truyền thống, mà còn thể hiện lòng thành kính của con cháu đối với tổ tiên và các vị thần linh. Dù chọn cúng 5 chén hay 7 chén, điều quan trọng nhất vẫn là tâm thành, sự chuẩn bị chu đáo và tinh thần cầu mong một tháng mới an lành, hạnh phúc.
Theo thông tin tổng hợp từ chuaphatanlongthanh.com, việc thực hiện nghi lễ cúng mùng 5 đúng cách không chỉ mang lại niềm tin tâm linh mà còn giúp gia đình sum họp, đoàn viên trong không khí trang nghiêm và ấm áp. Hãy dành thời gian chuẩn bị chu đáo, thực hiện nghi lễ một cách thành kính để đón nhận những điều tốt lành trong tháng mới.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 5, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
