Cúng gia tiên là nét đẹp trong văn hóa nguyên thủy của người Việt. Việc cúng gia tiên nên cúng mặn hay chay, dâng hương, hoa như thế nào để mang lại may mắn, bình an là băn khoăn của nhiều người. Thế giới Trầm hương sẽ cùng bạn phân tích, lựa chọn cách thức cúng gia tiên dễ dàng thực hiện và phù hợp với đạo lý, truyền thống của dân tộc.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Dường Tsok Là Gì? Ý Nghĩa Và Cách Tổ Chức Trong Phật Giáo Mật Tông
Ý nghĩa của mâm cỗ cúng gia tiên
Trong các dịp đặc biệt của năm như ngày giỗ, cỗ tất niên, cỗ giao thừa, rằm tháng giêng…, bên cạnh hương nhang, hoa thơm, trái cây thì mâm cỗ cúng rất được coi trọng để dâng lên bàn thờ tổ tiên. Mâm cỗ dâng hương thể hiện lòng thành kính, tấm lòng hiếu thảo của con cháu tưởng nhớ đến ông bà, cha mẹ đã khuất, đồng thời thể hiện ước về một cuộc sống sung túc, no ấm, thuận hòa.
Người Việt Nam từ nghìn đời xưa quan niệm người mất đi chỉ thưởng hương của hoa trái, hương nhang, thức ăn. “Trần sao, âm vậy” – Người trần sống ăn uống, hưởng thụ đồ ăn thức uống ngọt lịm thì mâm cỗ cúng cho người mất cũng phải tươm tất, đầy đủ như vậy. Như thế mới không gây nên sự oán hận, ghen dữ của vong linh đã mất.
Tuy nhiên khi Phật giáo đã hòa cùng tín ngưỡng dân tộc thì cúng gia tiên nên cúng mặn hay chay lại trở thành vấn đề được bàn bạc sôi nổi. Cúng chay theo quan điểm của nhà Phật là để người mất được hưởng tới cõi lành, hạn chế sát sinh, tích phúc đức cho cả người mất và người còn sống. Cúng chay cũng hướng vong linh siêu thoát về cõi lành, thanh tịnh.
Hiện nay, nhiều gia đình lập bàn thờ Phật tại phòng thờ gia đình cho nên việc cúng chay và cúng mặn đều được tiến hành đồng thời. Khi đó, mâm cỗ chay sẽ đặt lên bàn thờ Phật, thể hiện sự chay tịnh, thuần khiết; mâm cỗ mặn sẽ đặt lên bàn thờ tổ tiên, thể hiện đúng ý nghĩa duy tâm là “trần sao âm vậy”.
Nếu bạn đang tìm câu trả lời cúng gia tiên nên cúng mặn hay chay thì cần hiểu rõ ý nghĩa dâng cỗ, thắp hương. Người mất cảm ứng được hương thơm từ khói nhang, cỗ cúng hay không là do sự thành tâm của người chuẩn bị cỗ và dâng hương. Việc cúng gia tiên cũng là cái gối của đạo lý truyền thống trong lòng dân tộc – “uống nước nhớ nguồn”, “ăn quả nhớ kẻ trồng cây”.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Các Chư Phật Tại Gia Văn Khấn Như Nào?
Cách chuẩn bị cỗ cúng gia tiên
Mâm cỗ cúng mặn truyền thống
Mâm cỗ cúng gia tiên truyền thống, đặc biệt trong ngày Tết và rằm tháng Giêng không thể thiếu đĩa xôi, con gà, giò lụa, bánh chưng và canh măng miến. Ngoài ra tùy theo khẩu vị và điều kiện từng gia đình và vùng miền, mâm cỗ cúng gia tiên sẽ có những món ăn mang đặc trưng riêng.
Mâm cỗ cúng chay
Với mâm cỗ cúng chay thì các món ăn chủ yếu được chế biến từ thực vật tự nhiên như rau, củ, quả, đậu tương… Những món ăn này không chứa nhiều chất béo, protein…nên hạn chế các chứng bệnh như tiểu đường, tăng huyết áp, tim mạch…
Các yếu tố không thể thiếu
Cúng gia tiên nên cúng mặn hay chay thì mâm ngũ quả, đèn dầu và nhang đốt đều không thể thiếu nếu có thể có thể đốt thêm các loại bột trầm trong các lư trầm hương. Các loại trái cây thơm dịu, được lựa chọn đủ sắc màu trắng, xanh, đỏ, tím, vàng tương ứng với ngũ hành trong phong thủy là Kim – Mộc – Hỏa – Thủy – Thổ. Điều này tượng trưng cho sự cân bằng âm dương cho mọi sự tốt đẹp sinh sôi, phát triển, mang lại may mắn, tài lộc cho gia đình.
Do đó, các loại hoa quả hình thù sặc sỡ như mít, sầu riêng…, mọc sát đất như cà chua, me đất… hay có mùi đặc trưng nồng sắc ít được lựa chọn dâng hương để giữ cho không gian phòng thờ luôn thanh sạch.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Dường Trai Tăng Chùa Ba Vàng: Ý Nghĩa Và Cách Thực Hiện Đúng Pháp
Lựa chọn nhang hương cúng gia tiên
Ý nghĩa của việc thắp nhang
Cúng gia tiên nên cúng mặn hay chay thì lựa chọn nhang trầm thắp hương luôn phải được chú trọng. Vì sao vậy, khói nhang là sợi dây liên kết thế giới người sống với những người đã khuất, gửi gắm những mong cầu, nguyện vọng về hạnh phúc, bình an, tài lộc để được thần linh, gia tiên chứng linh, độ trì.
Việc thắp hương cũng diễn ra thường xuyên nên lựa chọn nhang sạch để dâng hương là cần thiết để không gây hại cho sức khỏe. Được sản xuất từ bột gỗ trầm hương quý hiếm tự nhiên nguyên chất 100% kết hợp linh mộc như Hoàng Đàn, Sưa Đỏ, Huyết Rồng, Ngọc Am…nhang sạch trầm hương vô cùng tốt cho sức khỏe và tâm linh.
Cách thắp nhang
Cúng gia tiên nên cúng mặn hay chay và thắp hương như nào? Với nhang trầm hương, bạn có thể dâng một nén hoặc ba nén theo quan niệm phong thủy, tôn giáo. Ba nén hương trầm tượng trưng cho ba cõi Trời – Đất – Người; Tam giới là Phật – Pháp – Tăng; Tam thời là Quá khứ – Hiện tại – Tương lai.
Hương thơm dịu ngọt tinh tế của trầm sẽ xua tan những mệt mỏi, lo âu của thường ngày, giúp trí tuệ trở nên sáng suốt, thân tâm an lạc, vui vẻ. Hương trầm cũng giúp phục hồi sức khỏe rất tốt cho những người bị suy nhược cơ thể, mất ngủ lâu ngày, mắc các chứng bệnh do nhiễm lạnh như phong hàn, đau bụng, cảm mạo…
Trong phong thủy, hương trầm có tính linh mạnh mẽ, có thể cân bằng âm dương ngũ hành, mở đường cho sự sinh sôi, nảy nở của phúc lộc, tài vận. Hương thơm thuần khiết của trầm có sức thanh tẩy u khí, âm khí, mang đến khí thiêng, năng lượng sống tích cực.
Như vậy, cúng gia tiên nên cúng mặn hay chay thì người dâng hương thề cúng cũng phải nhất tâm thành kính tưởng nhớ, tri ân công đức gia tiên. Để việc dâng hương cỗ cúng thêm linh thiêng, thanh tịnh, bạn hãy thắp hương trầm chất lượng cao của Thế giới Trầm hương.
Tổng kết
Việc cúng gia tiên nên cúng mặn hay chay phụ thuộc vào quan niệm và điều kiện mỗi gia đình. Tuy nhiên, dù chọn hình thức nào, điều quan trọng nhất là lòng thành kính, biết ơn đối với tổ tiên. Việc chuẩn bị mâm cỗ cúng, lựa chọn hương thơm phù hợp không chỉ thể hiện sự tôn trọng mà còn mang lại may mắn, bình an cho gia đình. Thế giới Trầm hương hy vọng những thông tin trên sẽ giúp bạn có cái nhìn toàn diện và lựa chọn cách cúng gia tiên phù hợp nhất.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 7, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
