cúng giao thừa thì cúng ai là một trong những câu hỏi được nhiều người quan tâm mỗi dịp Tết đến xuân về. Giao thừa, hay còn gọi là lễ Trừ tịch, là thời khắc thiêng liêng đánh dấu sự chuyển giao giữa năm cũ và năm mới. Đây là thời điểm gia đình sum vầy, cùng nhau dâng lên tổ tiên và các vị thần linh những lời cầu nguyện chân thành, mong một năm mới an lành, hạnh phúc và may mắn. Việc cúng giao thừa không chỉ là một phong tục lâu đời mà còn là nét đẹp văn hóa thể hiện lòng hiếu thảo, sự biết ơn và mong ước về một tương lai tốt đẹp hơn. Vậy cúng giao thừa thì cúng ai? Ý nghĩa của lễ cúng này là gì? Cần chuẩn bị những gì? Hãy cùng chuaphatanlongthanh.com tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Chi Tiết Cúng Giao Thừa Nơi Làm Việc: Ý Nghĩa, Thời Gian Và Cách Chuẩn Bị Mâm Lễ
Tóm tắt quy trình thực hiện
Tóm tắt quy trình thực hiện cúng giao thừa
- Chuẩn bị lễ vật: Chuẩn bị mâm cỗ cúng giao thừa đầy đủ, tươm tất, bao gồm các món ăn truyền thống, hoa quả, bánh kẹo, rượu, trà, vàng mã. Lễ vật có thể cúng trong nhà hoặc ngoài trời tùy theo phong tục từng vùng miền.
- Chuẩn bị bàn thờ: Lau dọn bàn thờ sạch sẽ, thay nước, thắp hương, thắp đèn.
- Chọn thời điểm cúng: Cúng vào đúng thời khắc giao thừa (12 giờ đêm 30 Tết). Có thể cúng trong nhà hoặc ngoài trời.
- Đọc văn khấn: Đọc bài văn khấn cúng giao thừa, khấn vái tổ tiên và các vị thần linh.
- Hóa vàng mã: Sau khi khấn xong, hóa vàng mã để tiễn năm cũ và đón năm mới.
- Hưởng tiệc: Gia đình cùng nhau thưởng thức bữa tiệc giao thừa, quây quần bên nhau.
Cúng giao thừa thì cúng ai? Những vị thần linh và tổ tiên được mời
cúng giao thừa thì cúng ai là câu hỏi được đặt ra rất nhiều mỗi dịp Tết đến xuân về. Theo quan niệm dân gian và tín ngưỡng truyền thống, lễ cúng giao thừa là để tiễn đưa vị thần cai quản năm cũ và đón rước vị thần cai quản năm mới. Đồng thời, đây cũng là dịp để con cháu thể hiện lòng hiếu thảo, biết ơn đối với tổ tiên, ông bà đã khuất.
1. Thần Thổ Công, Thổ Địa
Thần Thổ Công và Thổ Địa là những vị thần được thờ cúng phổ biến nhất trong các gia đình Việt Nam. Họ là những vị thần cai quản việc bếp núc, giữ gìn sự ấm no, hạnh phúc cho gia đình. Ngoài ra, họ còn có nhiệm vụ báo cáo các việc làm thiện hoặc ác của gia chủ trong năm qua lên Thiên đình. Vì vậy, vào dịp giao thừa, người ta thường cúng Thổ Công và Thổ Địa để cầu xin sự che chở, phù hộ cho gia đình trong năm mới.
2. Các vị thần cai quản năm cũ và năm mới
Theo tín ngưỡng dân gian, mỗi năm sẽ có một vị thần cai quản khác nhau. Vào dịp giao thừa, người ta sẽ tiễn đưa vị thần cai quản năm cũ (năm Canh Tý, năm Tân Sửu, năm Nhâm Dần…) và đón rước vị thần cai quản năm mới. Việc này thể hiện sự tôn trọng, biết ơn đối với vị thần đã cai quản năm cũ và mong muốn được vị thần mới phù hộ, che chở trong năm mới.
3. Tổ tiên, ông bà
Tổ tiên, ông bà là những người đã khuất nhưng vẫn luôn dõi theo, phù hộ cho con cháu. Vào dịp giao thừa, con cháu sẽ dâng lên tổ tiên những mâm cỗ cúng đầy đủ, tươm tất để thể hiện lòng hiếu thảo, biết ơn. Đồng thời, đây cũng là dịp để xin phép tổ tiên được đón năm mới và mong muốn được tổ tiên phù hộ, che chở.
4. Các vị thần linh khác
Tùy theo từng vùng miền, từng gia đình mà có thể cúng thêm các vị thần linh khác như Thần Tài, Thần Lộc, Thần Đất, Thần Nông…. Những vị thần này đều có nhiệm vụ giữ gìn, bảo vệ và mang lại may mắn, tài lộc cho gia đình.
Ý nghĩa của lễ cúng giao thừa
Lễ cúng giao thừa không chỉ là một phong tục lâu đời mà còn mang nhiều ý nghĩa sâu sắc về mặt tâm linh và văn hóa.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Giao Thừa Thiếu Gạo Muối Có Hợp Lệ Không?
1. Thể hiện lòng biết ơn và hiếu thảo
Lễ cúng giao thừa là dịp để con cháu thể hiện lòng biết ơn, hiếu thảo đối với tổ tiên, ông bà đã khuất. Những mâm cỗ cúng đầy đủ, tươm tất là lời tri ân sâu sắc mà con cháu muốn gửi đến những người đã khuất.
2. Mong ước một năm mới an lành, hạnh phúc
Lễ cúng giao thừa là dịp để gia đình cầu xin các vị thần linh, tổ tiên phù hộ, che chở cho gia đình trong năm mới. Những lời cầu nguyện chân thành là mong ước về một năm mới an lành, hạnh phúc, may mắn và thịnh vượng.
3. Tạo không khí sum vầy, đoàn viên
Lễ cúng giao thừa là dịp để gia đình sum vầy bên nhau, cùng nhau chuẩn bị mâm cỗ, cùng nhau dâng hương, cùng nhau thưởng thức bữa tiệc giao thừa. Không khí sum vầy, đoàn viên là niềm hạnh phúc lớn lao mà mỗi người đều mong muốn có được vào dịp Tết.
4. Gìn giữ nét đẹp văn hóa truyền thống
Lễ cúng giao thừa là một nét đẹp văn hóa truyền thống của dân tộc Việt Nam. Việc duy trì và phát huy phong tục này là cách để gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời là cách để giáo dục con cháu về lòng hiếu thảo, biết ơn.
Những điều cần lưu ý khi cúng giao thừa
Để lễ cúng giao thừa được diễn ra thuận lợi, trang nghiêm và mang lại nhiều may mắn, bạn cần lưu ý một số điều sau:
1. Chuẩn bị lễ vật đầy đủ, tươm tất
Lễ vật cúng giao thừa cần được chuẩn bị đầy đủ, tươm tất. Tùy theo điều kiện kinh tế và phong tục từng vùng miền mà có thể chuẩn bị mâm cỗ lớn hay nhỏ, nhưng cần đảm bảo sự thành kính, trang nghiêm.
2. Chọn thời điểm cúng phù hợp
Thời điểm cúng giao thừa tốt nhất là vào đúng thời khắc giao thừa (12 giờ đêm 30 Tết). Tuy nhiên, tùy theo điều kiện gia đình mà có thể cúng sớm hơn hoặc muộn hơn một chút, nhưng không nên cúng quá sớm hoặc quá muộn.
Có thể bạn quan tâm: Phong Tục Cúng Giao Thừa Miền Trung: Nét Đẹp Văn Hóa Đặc Trưng
3. Đọc văn khấn thành kính
Văn khấn cúng giao thừa cần được đọc thành kính, rõ ràng. Nếu không nhớ hết văn khấn, bạn có thể viết ra giấy và đọc. Tuyệt đối không được đọc vội vàng, qua loa, vì điều này thể hiện sự thiếu thành kính.
4. Hóa vàng mã đúng cách
Sau khi khấn xong, cần hóa vàng mã đúng cách. Vàng mã cần được hóa hết, không để sót. Tuyệt đối không được vứt vàng mã bừa bãi, vì điều này thể hiện sự thiếu tôn trọng đối với các vị thần linh.
5. Trang phục chỉnh tề
Khi cúng giao thừa, cần mặc trang phục chỉnh tề, sạch sẽ. Tuyệt đối không được mặc đồ rách rưới, luộm thuộm, vì điều này thể hiện sự thiếu tôn trọng đối với các vị thần linh.
Văn khấn cúng giao thừa
Dưới đây là bài văn khấn cúng giao thừa phổ biến nhất:
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần) Con kính lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương. Con kính lạy Đức Đương lai hạ sinh Di Lặc Tôn Phật. Con kính lạy Đức Bồ Tát, Ma Ha Tát. Con kính lạy Đức Hộ Pháp, chư vị Tôn Thiên, chư vị Thiên, Địa, Thủy, Tinh, Khôn, Thổ, Phong, Vân, Long, Mạch, Táo Quân, chư vị Thần linh. Con kính lạy Hoàng Thiên, Hậu Thổ, Long Mạch, Táo Quân, chư vị Thần linh. Nay theo tuế luật, âm dương vận hành, tới tuần Nguyên Đán, minh niên canh tý, mồng một đầu xuân, mưa móc thấm nhuần, đông dần qua khỏi, lượng đầy chuyển vận, nhật kỷ tuần hoàn, thiên khai địa bích, thời chuyển dương hồi, xuân tân dậu mong ước. Ngày lành tháng tốt, thời điểm giao thừa, tín chủ con là:………………….…. Ngụ tại:…………………. Nhân phút thiêng liêng giao thừa vừa tới, năm cũ qua đi, đón mừng năm mới, tam dương khai thái, vạn tượng canh tân. Ngẩng trông Thiên tinh, cúi nhìn Địa tinh, con có lòng thành, cúi xin chứng giám. Sắm sanh lễ vật, hương hoa kim ngân, trà quả, chúng sinh, dâng ra trước án. Cầu mong Thiên Địa chứng minh, chư vị tôn thần, chư vị Thánh linh, kính răn rằng: Nay theo tuế luật, âm dương vận hành, tới tuần Nguyên Đán, minh niên canh tý, mồng một đầu xuân, mưa móc thấm nhuần, đông dần qua khỏi, lượng đầy chuyển vận, nhật kỷ tuần hoàn, thiên khai địa bích, thời chuyển dương hồi, xuân tân dậu mong ước. Ngày lành tháng tốt, thời điểm giao thừa, tín chủ con là:………………….…. Ngụ tại:…………………. Nhân phút thiêng liêng giao thừa vừa tới, năm cũ qua đi, đón mừng năm mới, tam dương khai thái, vạn tượng canh tân. Ngẩng trông Thiên tinh, cúi nhìn Địa tinh, con có lòng thành, cúi xin chứng giám. Sắm sanh lễ vật, hương hoa kim ngân, trà quả, chúng sinh, dâng ra trước án. Cầu mong Thiên Địa chứng minh, chư vị tôn thần, chư vị Thánh linh, kính răn rằng: - Thiết nghĩ: Hiếu lễ, lễ nghi, lễ tiết, lễ nghĩa, lễ độ, lễ nhã, lễ trang, lễ trang, lễ trang, lễ trang. - Con cháu chúng con, kể từ năm trước, năm nay xuân tới, nhiều bề lợi lạc, phúc dày càng thêm, điều lành vâng làm, điều dữ vâng tránh, tâm ý hòa đồng, hành việc chánh trực, việc thiện nguyện làm, việc ác chẳng dám làm, chớp tai tai không tật, chớp mắt mắt không đau, đi xa gặp lành, ở gần thuận lợi, cầu tài được tài, cầu lộc được lộc, cầu bình an được bình an, cầu sức khỏe được sức khỏe, cầu may mắn được may mắn, cầu hạnh phúc được hạnh phúc. - Cầu xin chư vị tôn thần, chư vị Thánh linh, bản cảnh thành hoàng, bản xứ thổ địa, bản gia Táo quân, Phong niên Thái tuế, Phúc đức chính thần, chư vị tôn thần, chư vị Thánh linh, chứng minh, giám sát, phù hộ cho toàn thể gia đình chúng con: - Được an khang, thịnh vượng, hạnh phúc, may mắn, bình an, sức khỏe, tài lộc, thuận lợi, hanh thông, như ý, viên mãn trong năm mới. - Cầu mong: Phúc, Lộc, Thọ, Khang, Ninh. Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Những món ăn truyền thống trong mâm cỗ cúng giao thừa
Mâm cỗ cúng giao thừa là một phần không thể thiếu trong dịp Tết Nguyên Đán. Dưới đây là những món ăn truyền thống thường xuất hiện trong mâm cỗ cúng giao thừa:
1. Bánh chưng, bánh tét
Bánh chưng, bánh tét là biểu tượng của ngày Tết Nguyên Đán. Bánh chưng hình vuông tượng trưng cho đất, bánh tét hình tròn tượng trưng cho trời. Bánh chưng, bánh tét được làm từ gạo nếp, đậu xanh, thịt lợn, lá dong, lá chuối… và được gói, luộc trong nhiều giờ. Bánh chưng, bánh tét không chỉ là món ăn ngon mà còn là biểu tượng của lòng biết ơn, hiếu thảo đối với tổ tiên.
2. Giò, chả
Giò, chả là những món ăn quen thuộc trong mâm cỗ cúng giao thừa. Giò được làm từ thịt lợn xay nhuyễn, gói trong lá chuối, luộc chín. Chả được làm từ thịt lợn xay nhuyễn, nặn thành từng viên, chiên chín. Giò, chả không chỉ là món ăn ngon mà còn là biểu tượng của sự no đủ, sung túc.
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Chi Tiết Cách Cúng Giao Thừa Rồi Về Quê Trọn Vẹn Và Ý Nghĩa
3. Thịt gà luộc
Thịt gà luộc là món ăn không thể thiếu trong mâm cỗ cúng giao thừa. Gà luộc được làm sạch, luộc chín, chặt thành từng miếng. Thịt gà luộc không chỉ là món ăn ngon mà còn là biểu tượng của sự may mắn, hạnh phúc.
4. Nem rán
Nem rán là món ăn quen thuộc trong mâm cỗ cúng giao thừa. Nem được làm từ thịt lợn xay nhuyễn, nấm mèo, miến, hành, tỏi, gói trong bánh tráng, chiên chín. Nem rán không chỉ là món ăn ngon mà còn là biểu tượng của sự sum vầy, đoàn viên.
5. Canh măng
Canh măng là món ăn thanh mát, giải ngấy trong mâm cỗ cúng giao thừa. Canh măng được nấu từ măng khô, thịt gà, thịt lợn, nấm hương, hành, tỏi… Canh măng không chỉ là món ăn ngon mà còn là biểu tượng của sự may mắn, tài lộc.
6. Xôi gấc
Xôi gấc là món ăn mang màu đỏ may mắn trong mâm cỗ cúng giao thừa. Xôi gấc được nấu từ gạo nếp, gấc, đường, dừa. Xôi gấc không chỉ là món ăn ngon mà còn là biểu tượng của sự may mắn, hạnh phúc.
7. Trái cây
Trái cây là món ăn không thể thiếu trong mâm cỗ cúng giao thừa. Trái cây được chọn theo mùa, theo phong tục từng vùng miền. Trái cây không chỉ là món ăn ngon mà còn là biểu tượng của sự tươi mới, sinh sôi.
Những lời chúc hay trong dịp giao thừa
Dưới đây là một số lời chúc hay trong dịp giao thừa:
- Chúc mừng năm mới!
- Chúc một năm mới an lành, hạnh phúc!
- Chúc một năm mới may mắn, tài lộc!
- Chúc một năm mới sức khỏe, bình an!
- Chúc một năm mới vạn sự như ý!
- Chúc một năm mới hanh thông, thuận lợi!
- Chúc một năm mới niềm vui trọn vẹn!
- Chúc một năm mới hạnh phúc viên mãn!
- Chúc một năm mới tài lộc dồi dào!
- Chúc một năm mới sức khỏe dồi dào!
Lời kết
cúng giao thừa thì cúng ai là câu hỏi được nhiều người quan tâm mỗi dịp Tết đến xuân về. Lễ cúng giao thừa không chỉ là một phong tục lâu đời mà còn mang nhiều ý nghĩa sâu sắc về mặt tâm linh và văn hóa. Việc cúng giao thừa là để tiễn đưa vị thần cai quản năm cũ và đón rước vị thần cai quản năm mới, đồng thời là dịp để con cháu thể hiện lòng hiếu thảo, biết ơn đối với tổ tiên, ông bà đã khuất. Hy vọng bài viết trên đây đã giúp bạn hiểu rõ hơn về lễ cúng giao thừa và có một cái Tết trọn vẹn, ý nghĩa.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 6, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
