Mỗi dịp Tết đến xuân về, người Việt lại nô nức chuẩn bị cho một năm mới tràn đầy hy vọng và may mắn. Trong khoảnh khắc giao thừa thiêng liêng, các gia đình không chỉ tụ họp sum vầy, thưởng thức những món ăn truyền thống mà còn thực hiện nhiều nghi lễ tâm linh sâu sắc, thể hiện lòng biết ơn với tổ tiên và mong ước một năm mới an lành, thịnh vượng. Một trong những phong tục đặc biệt, gắn liền với cái tên “cúng khai trường mùng 6 tết đinh dậu”, là một nét đẹp văn hóa được lưu truyền từ bao đời nay.
Tuy nhiên, nhiều người vẫn còn băn khoăn về ý nghĩa thực sự của lễ cúng này, cách thức thực hiện như thế nào cho đúng, và đặc biệt là văn khấn cần đọc ra sao. Bài viết dưới đây sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về phong tục cúng khai trường, từ đó có thể chuẩn bị một buổi lễ trang trọng, thành tâm, mang lại nhiều may mắn cho gia đình trong năm mới.
Chuẩn bị: Sắm lễ vật đầy đủ, trang trí bàn thờ, sắp xếp mâm cỗ gọn gàng, sạch sẽ.
Thời gian: Vào ngày mùng 6 tháng Giêng, chọn giờ đẹp (thường là buổi sáng).
Nghi thức: Dâng hương, khấn vái, đọc văn khấn, cầu xin bình an, may mắn cho cả năm.
Hóa vàng: Đốt vàng mã, hóa sớ, kết thúc buổi lễ.
Ý nghĩa và nguồn gốc của lễ cúng khai trường
Phong tục cúng khai trường là gì?
Lễ cúng khai trường là một nghi lễ truyền thống của người Việt, được tổ chức vào mùng 6 tháng Giêng âm lịch hàng năm. “Khai” có nghĩa là mở đầu, bắt đầu; “trường” ở đây có thể hiểu là “trường đời” – tức là cuộc sống, công việc, học hành, buôn bán… Nói một cách đơn giản, cúng khai trường là nghi thức mở đầu một năm mới, cầu mong mọi việc trong năm đều được thuận lợi, suôn sẻ.
Nghi lễ này mang đậm tính tâm linh, thể hiện lòng thành kính với tổ tiên, ông bà, cha mẹ đã khuất, đồng thời cũng là dịp để cả gia đình sum họp, cùng nhau cầu nguyện cho một năm mới an khang, thịnh vượng.
Tại sao lại chọn ngày mùng 6 tết?
Việc chọn ngày mùng 6 tết để tổ chức lễ cúng khai trường không phải là ngẫu nhiên mà có những lý do sâu xa về mặt văn hóa và tâm linh:
Sau kỳ nghỉ tết: Mùng 1, mùng 2, mùng 3 là những ngày quan trọng nhất trong dịp Tết, dành cho việc chúc Tết, thăm hỏi họ hàng, bạn bè. Đến mùng 6, mọi người đã bắt đầu trở lại nhịp sống thường nhật, do đó việc tổ chức lễ cúng khai trường vào thời điểm này là phù hợp để “mở hàng” cho một năm làm ăn, học hành mới.
Tín ngưỡng dân gian: Theo quan niệm dân gian, ngày mùng 6 được coi là ngày “đầu năm” chính thức để bắt đầu các công việc lớn. Đây là thời điểm để cầu xin thần linh, tổ tiên phù hộ cho một năm mới trọn vẹn.
Lịch sử và truyền thống: Một số tài liệu lịch sử cho rằng, ngày mùng 6 tết có liên quan đến ngày “đầu năm” theo lịch cổ của người Việt, và việc tổ chức lễ cúng vào ngày này đã trở thành một phong tục được lưu truyền từ đời này sang đời khác.
Ý nghĩa tâm linh của lễ cúng khai trường
Lễ cúng khai trường không chỉ đơn thuần là một nghi thức mà còn mang nhiều ý nghĩa sâu sắc:
Tưởng nhớ tổ tiên: Đây là dịp để con cháu bày tỏ lòng biết ơn, tưởng nhớ đến công lao của ông bà, cha mẹ đã khuất, cầu mong các bậc tiền nhân phù hộ độ trì cho con cháu.
Cầu mong may mắn: Người ta tin rằng, nếu tổ chức lễ cúng khai trường thành tâm, thì cả năm sẽ được may mắn, thuận lợi trong công việc, học hành, buôn bán.
Gắn kết gia đình: Lễ cúng khai trường là dịp để các thành viên trong gia đình sum họp, cùng nhau chuẩn bị, cùng nhau cầu nguyện, từ đó tăng thêm tình cảm, sự gắn bó.
Khởi đầu một năm mới: Đây là “nghi thức mở hàng” cho một năm mới, mang lại cảm giác khởi đầu tốt đẹp, tràn đầy hy vọng.
Cách chuẩn bị lễ vật cho lễ cúng khai trường
Ngày Giờ Đẹp Xuất Hành, Khai Trương, Mở Hàng Đầu Năm Ất Tỵ 2025 …
Để buổi lễ cúng khai trường được trang trọng, thành tâm, việc chuẩn bị lễ vật là vô cùng quan trọng. Dưới đây là những lễ vật cơ bản mà các gia đình thường chuẩn bị:
Hương, hoa: Nhang thơm, hoa tươi (thường là hoa cúc, hoa lay ơn, hoa hồng) để dâng lên bàn thờ.
Trái cây: Một mâm ngũ quả tươi ngon, tượng trưng cho sự sum vầy, đủ đầy.
Đồ ăn mặn: Gà luộc, heo quay, xôi gấc, bánh chưng, bánh tét… tùy theo phong tục từng vùng miền.
Đồ ăn chay: Bánh kẹo, mứt, trà, rượu…
Vàng mã: Giấy tiền, vàng hương, quần áo… để hóa sau khi cúng.
Nước: Nước lọc, rượu, trà để dâng cúng.
Cách sắp xếp mâm cỗ
Việc sắp xếp mâm cỗ cũng cần tuân theo một số nguyên tắc:
Sắp xếp gọn gàng, sạch sẽ: Các món ăn cần được bày biện cẩn thận, sạch sẽ, thể hiện sự tôn trọng với tổ tiên.
Cân đối, hài hòa: Mâm cỗ cần có sự cân đối giữa các món mặn, chay, hoa quả, nước uống.
Theo thứ tự: Thường thì hoa, quả sẽ được đặt ở phía trước, tiếp đến là các món ăn, nước uống.
Văn khấn cúng khai trường mùng 6 tết
Văn khấn cúng khai trường chung
Dưới đây là bài văn khấn cúng khai trường mùng 6 tết phổ biến, được nhiều gia đình sử dụng:
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con kính lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại Vương.
Con kính lạy ngài Bản xứ Thổ địa Long Mạch Đại Vương.
Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Phong thuỷ Long Thần.
Con kính lạy các ngài Tiền chủ, Hậu chủ gia trung lai yết lễ khứ lai hưởng.
Tín chủ (chúng) con là: …………………….
Ngụ tại: ………………………………..
Hôm nay là ngày mùng 6 tháng Giêng năm ……….
Tín chủ con thành tâm sửa biện, hương hoa, lễ vật, trà quả, kim ngân, hương đăng, dâng lên trước án.
Chúng con xin thành tâm kính mời:
Ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại Vương
Ngài Bản xứ Thổ địa Long Mạch Đại Vương
Ngài Bản gia Táo phủ Long Thần
Các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Phong thuỷ Long Thần
Các vị Tôn thần cai quản trong khu vực này
Cúi xin các ngài thương xót tín chủ, giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù trì tín chủ chúng con:
Toàn thể gia quyến chúng con được an ninh khang thái, vạn sự tốt lành
Công việc hanh thông, buôn bán thuận lợi
Học hành tấn tới, thi cử đỗ đạt
Gia đạo hưng long, con cháu hiếu thảo
Tín chủ con lại kính mời các vị Tiền chủ, Hậu chủ, cùng chư Hương linh, y thảo phụ mộc ngụ trong đất này, xin thương xót che chở, giúp đỡ cho gia đình chúng con được an lành, hạnh phúc.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Văn khấn cúng khai trường cho người làm kinh doanh
Nếu gia đình có người làm kinh doanh, buôn bán, có thể sử dụng bài văn khấn sau:
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con kính lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại Vương.
Con kính lạy ngài Bản xứ Thổ địa Long Mạch Đại Vương.
Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Phong thuỷ Long Thần.
Con kính lạy các ngài Tiền chủ, Hậu chủ gia trung lai yết lễ khứ lai hưởng.
Tín chủ (chúng) con là: …………………….
Ngụ tại: ………………………………..
Hôm nay là ngày mùng 6 tháng Giêng năm ……….
Tín chủ con thành tâm sửa biện, hương hoa, lễ vật, trà quả, kim ngân, hương đăng, dâng lên trước án.
Chúng con xin thành tâm kính mời:
Ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại Vương
Ngài Bản xứ Thổ địa Long Mạch Đại Vương
Ngài Bản gia Táo phủ Long Thần
Các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Phong thuỷ Long Thần
Các vị Tôn thần cai quản trong khu vực này
Cúi xin các ngài thương xót tín chủ, giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù trì tín chủ chúng con:
Công việc kinh doanh được thuận buồm xuôi gió, buôn may bán đắt
Tiền vào như nước, tài lộc dồi dào
Giao dịch thuận lợi, đối tác tin cậy
Gia đình an lành, sức khỏe dồi dào
Tín chủ con lại kính mời các vị Tiền chủ, Hậu chủ, cùng chư Hương linh, y thảo phụ mộc ngụ trong đất này, xin thương xót che chở, giúp đỡ cho gia đình chúng con được an lành, hạnh phúc.
Chuyên Gia Gợi Ý Ngày Tốt Mở Hàng Khai Trương Theo Tuổi Năm …
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Văn khấn cúng khai trường cho học sinh, sinh viên
Đối với các gia đình có con em đang đi học, có thể sử dụng bài văn khấn sau:
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Con kính lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại Vương.
Con kính lạy ngài Bản xứ Thổ địa Long Mạch Đại Vương.
Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Phong thuỷ Long Thần.
Con kính lạy các ngài Tiền chủ, Hậu chủ gia trung lai yết lễ khứ lai hưởng.
Tín chủ (chúng) con là: …………………….
Ngụ tại: ………………………………..
Hôm nay là ngày mùng 6 tháng Giêng năm ……….
Tín chủ con thành tâm sửa biện, hương hoa, lễ vật, trà quả, kim ngân, hương đăng, dâng lên trước án.
Chúng con xin thành tâm kính mời:
Ngài Bản cảnh Thành hoàng chư vị Đại Vương
Ngài Bản xứ Thổ địa Long Mạch Đại Vương
Ngài Bản gia Táo phủ Long Thần
Các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ, Phong thuỷ Long Thần
Các vị Tôn thần cai quản trong khu vực này
Cúi xin các ngài thương xót tín chủ, giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật, phù trì tín chủ chúng con:
Con cháu học hành tấn tới, thi cử đỗ đạt
Trí tuệ minh mẫn, tiếp thu nhanh nhạy
Được thầy cô yêu quý, bạn bè giúp đỡ
Sức khỏe dồi dào, tinh thần thoải mái
Tín chủ con lại kính mời các vị Tiền chủ, Hậu chủ, cùng chư Hương linh, y thảo phụ mộc ngụ trong đất này, xin thương xót che chở, giúp đỡ cho gia đình chúng con được an lành, hạnh phúc.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ, cúi xin được phù hộ độ trì.
Nam mô A Di Đà Phật! (3 lần)
Những lưu ý khi thực hiện lễ cúng khai trường
Thời gian cúng
Theo phong tục, lễ cúng khai trường được tổ chức vào ngày mùng 6 tháng Giêng âm lịch. Thời gian cúng thường là buổi sáng, tuy nhiên cũng có gia đình chọn cúng vào buổi chiều. Điều quan trọng là phải chọn một thời gian thuận tiện, cả gia đình có thể sum họp đầy đủ.
Địa điểm cúng
Lễ cúng khai trường thường được tổ chức tại nhà, trên bàn thờ gia tiên. Nếu gia đình có bàn thờ Thần Tài – Thổ Địa, thì có thể cúng tại đây, nhưng vẫn phải có mâm cỗ cúng gia tiên.
Thái độ khi cúng
Thành tâm, kính cẩn: Đây là yếu tố quan trọng nhất. Người cúng phải có lòng thành, kính cẩn, không được cẩu thả, qua loa.
Tĩnh tâm, tập trung: Trước khi cúng, nên tĩnh tâm, tập trung vào những điều mình muốn cầu nguyện.
Ăn mặc chỉnh tề: Nên ăn mặc chỉnh tề, sạch sẽ, thể hiện sự tôn trọng với tổ tiên.
Sau khi cúng xong
Sau khi đọc văn khấn xong, đợi hương cháy hết thì mới tiến hành hóa vàng mã. Việc hóa vàng cần thực hiện cẩn thận, đảm bảo an toàn, tránh gây cháy nổ.
Hướng Dẫn Chọn Ngày Đẹp Mở Hàng Hút Tài Lộc Đầu Năm Ất Tỵ 2025
Việc cúng khai trường không phụ thuộc vào năm con gì. Đây là một phong tục truyền thống, được thực hiện vào ngày mùng 6 tháng Giêng hàng năm, bất kể là năm Dậu, năm Tý, hay bất kỳ năm nào khác. Do đó, có thể cúng khai trường vào năm Dậu một cách bình thường.
Cúng khai trường có cần phải cúng mâm to không?
Không nhất thiết phải cúng mâm to. Điều quan trọng là lòng thành, sự thành tâm của người cúng. Một mâm cỗ đơn giản, nhưng được chuẩn bị một cách cẩn thận, sạch sẽ, cũng đủ để thể hiện lòng thành kính với tổ tiên.
Ai là người nên đọc văn khấn?
Thông thường, người đứng đầu gia đình (cha, ông, hoặc người lớn tuổi nhất) sẽ là người đọc văn khấn. Tuy nhiên, nếu người đó không có điều kiện, thì có thể nhờ một người trong gia đình có uy tín, hiểu biết về phong tục đọc thay.
Có thể cúng khai trường tại chùa không?
Lễ cúng khai trường là một nghi lễ gia đình, nên thường được tổ chức tại nhà. Tuy nhiên, nếu gia đình có điều kiện, muốn làm một buổi lễ lớn, có thể tổ chức cúng dường tại chùa, nhưng vẫn phải có mâm cỗ cúng gia tiên tại nhà.
Kết luận
Lễ cúng khai trường mùng 6 tết là một phong tục đẹp, mang đậm bản sắc văn hóa của người Việt. Đây không chỉ là dịp để tưởng nhớ tổ tiên, mà còn là dịp để cả gia đình sum họp, cùng nhau cầu nguyện cho một năm mới an lành, thịnh vượng. Việc chuẩn bị lễ vật, đọc văn khấn, và thực hiện nghi thức cần được thực hiện một cách thành tâm, cẩn thận, để buổi lễ được trang trọng, ý nghĩa.
Hy vọng rằng, với những thông tin được chia sẻ trong bài viết này, bạn đã có thể hiểu rõ hơn về cúng khai trường mùng 6 tết đinh dậu, từ đó có thể chuẩn bị một buổi lễ thật trang trọng, thành tâm, mang lại nhiều may mắn cho gia đình trong năm mới.
