Việc chuẩn bị lễ vật và nghi thức cúng vía Thần Tài vào ngày mùng 10 tháng 10 (tháng Chạp) luôn là chủ đề được nhiều người kinh doanh và làm ăn quan tâm. Đây không chỉ là một phong tục truyền thống mà còn là dịp để gia chủ bày tỏ lòng thành, cầu mong một năm mới tài lộc dồi dào, công việc thuận buồm xuôi gió. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu chi tiết về ý nghĩa, cách chuẩn bị mâm cúng cũng như những lưu ý quan trọng để buổi lễ diễn ra trọn vẹn nhất.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Mâm Cúng Ngày Tết Cho Người Bận Rộn: Từ Truyền Thống Đến Hiện Đại
Có thể bạn quan tâm: Ý Nghĩa Và Nghi Thức Cúng Hóa Vàng Đầu Năm Chuẩn Nhất
Những điều cần biết về ngày vía Thần Tài
Ngày vía Thần Tài không chỉ đơn thuần là một ngày cúng bái thông thường mà nó còn mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc, đặc biệt là với những người làm trong ngành kinh doanh, buôn bán. Nguồn gốc của tục thờ Thần Tài bắt nguồn từ tích xưa về một vị thần trên trời bị rơi xuống trần gian, giúp cho hàng quán buôn bán trở nên đắt khách.
Ý nghĩa của việc cúng vía Thần Tài
Theo quan niệm dân gian, Thần Tài là vị thần cai quản tiền bạc, của cải vật chất. Việc cúng vía Thần Tài vào ngày mùng 10 hàng tháng (đặc biệt là mùng 10 tháng Giêng và mùng 10 tháng Chạp) là cách để con người thể hiện sự biết ơn và cầu xin sự phù hộ. Lễ cúng này không chỉ đơn giản là hình thức mà còn là sự kết nối giữa tâm linh và đời sống vật chất, giúp gia chủ cảm thấy an tâm, tự tin hơn trong công việc làm ăn.
Bên cạnh đó, tục lệ này còn giúp nhắc nhở mọi người về việc giữ gìn vệ sinh bàn thờ, không gian thờ tự luôn sạch sẽ, trang nghiêm. Đây cũng là dịp để gia đình quây quần, cùng nhau chuẩn bị những lễ vật tốt nhất dâng lên thần linh, cầu mong một năm mới an khang thịnh vượng.
Thời gian cúng Thần Tài trong tháng
Ngoài ngày vía chính là mùng 10 tháng Giêng, người ta thường chọn ngày mùng 10 âm lịch hàng tháng để cúng Thần Tài. Đây là thời điểm được xem là thích hợp nhất để cầu xin may mắn về tài lộc trong tháng đó. Ngoài ra, vào ngày rằm (15) và mùng 1 hàng tháng, nhiều gia đình cũng kết hợp cúng Thần Tài cùng với cúng tổ tiên để không gian thờ tự được ấm cúng, linh thiêng hơn.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Khai Trương Thắp Mấy Cây Nhang? Quy Tắc Và Ý Nghĩa Phong Thủy Chuẩn Nhất
Cách chuẩn bị mâm cúng Thần Tài ngày mùng 10 tháng 10
Mâm cúng Thần Tài không cần quá cầu kỳ, nhưng phải đảm bảo đầy đủ các lễ vật đặc trưng và trình bày tươm tất. Dưới đây là danh sách những món đồ không thể thiếu trong ngày vía Thần Tài mà bạn có thể tham khảo.
Các lễ vật chính không thể thiếu
Để chuẩn bị một mâm cúng Thần Tài chuẩn nhất, bạn cần chuẩn bị những món sau:
- Hoa tươi: Một bình hoa đẹp (hoa cúc vàng, hoa đồng tiền, hoa lay ơn) để tạo không gian trang nghiêm.
- Quả tươi: Một đĩa ngũ quả (nên chọn các loại quả chín vàng như chuối, cam, bưởi, táo, nho…).
- Thực phẩm: Các món ăn đặc trưng bao gồm:
- Một con tôm luộc (ngụ ý “đầu xuôi đuôi lọt”).
- Một con cá lóc nướng (cá lóc là loài cá mắn,象征 sự hanh thông).
- Một con cua (cua biển nếu có điều kiện, tượng trưng cho sự vững chắc).
- Một miếng thịt lợn quay (hoặc heo quay) – món ăn được cho là Thần Tài rất thích.
- Đồ vàng mã: Một bộ giấy tiền vàng mã (có thể mua bộ lớn hoặc bộ nhỏ tùy điều kiện).
- Đồ uống: Chum rượu hoặc một ly rượu nhỏ, nước lọc.
- Khác: Gạo, muối, thuốc lá (nếu có), bánh kẹo.
Theo kinh nghiệm dân gian, Thần Tài rất thích món cua biển, thịt lợn quay và chuối chín vàng. Vì vậy, bạn nên ưu tiên chọn những loại nguyên liệu này để lễ cúng được trọn vẹn.
Cách sắp xếp bàn thờ Thần Tài
Bàn thờ Thần Tài thường được đặt ở dưới đất, ở vị trí thấp, nhìn ra cửa chính để đón tài lộc. Khi sắp xếp, bạn cần lưu ý:
- Vị trí tượng: Đặt tượng Thần Tài ở bên trái và tượng Ông Địa ở bên phải (nhìn từ ngoài vào).
- Bát hương: Bát hương nên đặt ở vị trí trung tâm, tránh để lung tung.
- Nước và hoa: Nước uống nên thay thường xuyên, hoa tươi nên thay khi héo úa.
- Lọ hoa: Đặt hai bên tượng, không để hoa héo úa trên bàn thờ.
Có thể bạn quan tâm: Lễ Cúng Khai Trương Nhà Mới: Cẩm Nang Chuẩn Bị Và Nghi Thức Nhập Trạch Trọn Vẹn
Các bước tiến hành lễ cúng
Việc cúng Thần Tài không quá phức tạp, nhưng cần tuân theo một trình tự nhất định để đảm bảo tính trang nghiêm và thành tâm.
Chuẩn bị không gian và vệ sinh
Trước khi cúng, bạn cần lau dọn bàn thờ thật sạch sẽ. Hàng tháng, vào ngày cuối tháng và ngày 14 âm lịch, nên dùng nước lá bưởi hoặc rượu pha nước để lau bàn thờ và tắm cho tượng Thần Tài. Khăn lau và tắm cho Thần Tài phải là khăn riêng, không dùng vào việc khác.
Nếu bạn mới thỉnh tượng Thần Tài về, cần gói bọc tượng trong giấy đỏ hoặc hộp sạch sẽ, mang đến chùa nhờ các sư thầy chú nguyện nhập thần và chọn ngày tốt để rước về nhà an vị.
Nghi thức cúng và văn khấn
Vào ngày mùng 10 tháng 10, bạn nên chuẩn bị mâm cúng từ sáng sớm. Khi thắp hương, gia chủ nên ăn mặc chỉnh tề, thành tâm khấn vái. Theo quan niệm, nên đốt hương vào khoảng 6 – 7h sáng và 18 – 19h tối.
Văn khấn Thần Tài (tham khảo):
Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư phật mười phương.
Kính lạy ngài Hoàng Thiên Hậu Thổ chư vị Tôn thần.
Con kính lạy ngài Đông Trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân.
Con kính lạy Thần Tài vị tiền.
Con kính lạy các ngài Thần linh, Thổ địa cai quản trong xứ này.
Tín chủ con là: [Họ và tên] – Tuổi: [Tuổi]
Ngụ tại: [Địa chỉ]
Hôm nay là ngày [ngày] tháng [tháng] năm [năm], nhân ngày vía Thần Tài, tín chủ con thành tâm sửa biện, hương hoa, lễ vật, kim ngân, trà quả và các thứ cúng dâng, bầy ra trước án kính mời ngài Thần Tài tiền vị và chư vị tôn Thần.
Cúi xin Thần Tài thương xót tín chủ, giáng lâm trước án, chứng giám lòng thành, thụ hưởng lễ vật phù trì tín chủ chúng con an ninh khang thái, vạn sự tốt lành, gia đạo hưng long thịnh vượng, lộc tài tăng tiến, tâm đạo mở mang, sở cầu tất ứng, sở nguyện tòng tâm.
Chúng con lễ bạc tâm thành, trước án kính lễ cúi xin được phù hộ độ trì.
Phục duy cẩn cáo!
Sau khi khấn xong, bạn nên đợi hương cháy được một nửa thì hóa vàng mã. Gạo, muối thì giữ lại trong nhà để giữ lộc, không vãi ra ngoài. Vàng, bạc đốt ở ngoài sân hoặc nơi an toàn.
Những lưu ý quan trọng khi cúng Thần Tài
Để buổi cúng được suôn sẻ và mang lại hiệu quả tâm linh cao, bạn cần chú ý những điều sau:
- Lễ vật đơn giản: Không nên dọn quá nhiều lễ vật gây rối mắt. Thần Tài thích sự tinh tế và đơn giản.
- Rượu và nước: Khi rót rượu hoặc nước, bạn nên đứng ở ngoài cửa chính và tưới vào nhà (hướng vào trong) để ngụ ý “đem lộc vào nhà”.
- Bộ tam sên và bánh trái: Sau khi cúng xong, gia chủ có thể chia nhau dùng trong nhà, không cho người ngoài.
- Tránh động vật: Để bàn thờ ở nơi yên tĩnh, tránh để chó mèo quậy phá làm ô uế bàn thờ.
- Không đặt mâm cúng ngoài cửa: Nếu cúng ở nhà riêng, không nên đặt mâm cúng ở ngoài cửa hay ở sân, phải đặt trên bàn thờ.
- Lòng thành là quan trọng nhất: Việc cầu xin tài lộc nhiều hay ít còn phụ thuộc vào lòng thành của gia chủ, phước đức và số vận. Thần Tài không thể cho hay biếu người khác, phải tự gia chủ thỉnh về.
Ngoài ra, vào ngày mùng 10 tháng Chạp, bạn cũng nên kiêng kỵ những việc như cãi vã, làm rơi vãi tiền bạc, hay chửi bới để không làm mất vía Thần Tài.
Sự tích về Thần Tài mà bạn nên biết
Thần Tài là vị thần cai quản tiền bạc, tài lộc trên Trời. Trong một lần đi chơi uống rượu, Thần Tài say quá nên rơi xuống trần gian, đầu va vào đá nên không nhớ mình là ai và bị người ta lột sạch quần áo. Thần Tài không biết làm việc dưới trần gian nên thường đi lang thang xin ăn khắp nơi.
Có cửa hàng nhà kia kinh doanh gà, vịt, lợn quay ế ẩm, thấy Thần Tài đến ăn xin thì mời vào ăn. Kì lạ thay, từ khi Thần Tài vào ăn thì khách kéo đến nườm nượp, còn cửa hàng đối diện thì vắng vẻ. Được một thời gian, người bán hàng thấy Thần Tài chẳng làm gì mà người thì nhếch nhác nên đã đuổi đi.
Quán đối diện thấy vậy liền mời Thần Tài vào ăn, kỳ lạ thay khách lại kéo đến ăn rất đông. Mọi người thấy vậy nên ai cũng giành mời cho bằng được Thần Tài đến hàng quán của mình ăn để khách đến đông, vậy nên mới có câu “Thần Tài gõ cửa”. Người dân khu vực đó thấy Thần Tài không có quần áo mặc nên dẫn đi mua quần áo. Mọi người dẫn Thần Tài đến cửa hàng nơi quần áo ông bị bán, sau khi mặc quần áo mũ nón vào thì Thần Tài nhớ lại mọi chuyện và bay về trời.
Mọi người coi Thần Tài như là báu vật và lập bàn thờ, tôn thờ từ đó. Để tưởng nhớ Thần Tài, mọi người chọn ngày vía Thần Tài là ngày Thần Tài bay về trời: Ngày mùng 10 tháng Giêng âm lịch. Tuy nhiên, tục lệ này đã mở rộng ra nhiều ngày khác trong năm, trong đó có mùng 10 tháng Chạp để chuẩn bị cho năm mới.
Việc cúng vía Thần Tài ngày mùng 10 tháng 10 không chỉ là một nét đẹp văn hóa mà còn là cách để con người thể hiện sự biết ơn và cầu mong những điều tốt đẹp cho công việc kinh doanh. Hy vọng những thông tin trong bài viết sẽ giúp bạn chuẩn bị một mâm cúng trọn vẹn, đúng nghi thức và nhận được nhiều may mắn, tài lộc trong năm mới. Bạn có thể tham khảo thêm nhiều bài viết hay về phong tục tập quán tại chuaphatanlongthanh.com để hiểu rõ hơn về văn hóa truyền thống của người Việt.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 16, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
