Chùa Ba Vàng là một trong những ngôi chùa nổi tiếng tại Việt Nam, đặc biệt gắn liền với các hoạt động tâm linh gây tranh cãi trong dư luận. Trong những ngày lễ Vu Lan báo hiếu, hình ảnh về buổi lễ “sớt bát cúng dường” tại chùa Ba Vàng đã thu hút sự chú ý lớn từ cộng đồng mạng. Những video ghi lại cảnh các vị sư và đệ tử liên tục gom tiền cúng dường từ phật tử đã khiến nhiều người đặt câu hỏi: cúng ở chùa Ba Vàng có thực sự phù hợp với tinh thần Phật giáo hay không?
Có thể bạn quan tâm: Cúng Đốt Cho Bé Cần Những Gì Để An Toàn Và Đầy Đủ?
Tổng quan về chùa Ba Vàng và các hoạt động gây tranh cãi
Chùa Ba Vàng, tọa lạc tại tỉnh Quảng Ninh, là một cơ sở tôn giáo đã nhiều lần trở thành tâm điểm của dư luận. Cái tên này không chỉ gắn liền với các hoạt động tu tập mà còn với những nghi lễ đặc biệt, trong đó có lễ “sớt bát cúng dường” diễn ra trong dịp lễ Vu Lan.
Lịch sử các sự kiện gây tranh cãi
Chùa Ba Vàng đã từng dính vào nhiều vụ việc ồn ào, tiêu biểu nhất là vụ việc “Oan gia trái chủ” xảy ra vào năm 2019. Khi đó, chùa bị báo chí phanh phui về việc tổ chức các lễ oan gia trái chủ, trong đó có việc gọi vong, nhập hồn, phán số kiếp, và buộc phật tử phải trả nợ cho vong bằng tiền thông qua hình thức quyên tiền công đức.
Sự việc này đã khiến Đại đức Thích Trúc Thái Minh, trụ trì chùa Ba Vàng, bị tạm đình chỉ tất cả các chức vụ trong Giáo hội Phật giáo Việt Nam và phải sám hối đại tăng. Tuy nhiên, hoạt động của chùa vẫn tiếp tục diễn ra, và mới đây nhất là lễ “sớt bát cúng dường” gây tranh cãi.
Sự khác biệt giữa chùa Ba Vàng và các chùa khác
Một điểm cần lưu ý là chùa Ba Vàng không thuộc quản lý trực tiếp của Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Theo hòa thượng Thích Gia Quang, Phó Chủ tịch Hội đồng trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, chùa này do chính quyền địa phương trực tiếp quản lý. Điều này lý giải vì sao các hoạt động tại chùa Ba Vàng có phần “độc lập” so với các quy định chung của Giáo hội Phật giáo.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Đọc Địa Chỉ Ngược Là Gì? Hướng Dẫn Chi Tiết Cách Thực Hiện Và Những Điều Cần Lưu Ý
Phân tích lễ “sớt bát cúng dường” trong lễ Vu Lan
Khái niệm “khất thực” trong Phật giáo
Trước khi đi sâu vào phân tích lễ “sớt bát cúng dường”, chúng ta cần hiểu rõ khái niệm “khất thực” trong Phật giáo. Theo quan điểm của một phật tử có pháp danh là Quãng Thiện, “khất” nghĩa là xin, còn “thực” có nghĩa là ăn. Như vậy, “khất thực” chính là hành khất để xin ăn.
Theo truyền thống Phật giáo, khất thực là một hình thức tu tập giúp các tăng ni rèn luyện tâm tính, sống giản dị và gần gũi với đời sống của quần chúng. Tuy nhiên, việc khất thực không đồng nghĩa với việc nhận tiền. Một phật tử khẳng định:
“Khất thực thì chỉ được phép nhận thức ăn từ người khác, đem về nếu gặp những người nghèo đói thì có thể cho lại họ. Nếu người ta cho tiền thì cũng không được phép nhận vì tiền không ăn được.”
Lễ “sớt bát cúng dường” tại chùa Ba Vàng diễn ra như thế nào?
Trái ngược với quan điểm truyền thống, lễ “sớt bát cúng dường” tại chùa Ba Vàng lại cho phép các vị sư và đệ tử nhận tiền cúng dường một cách công khai. Hình ảnh trong các clip cho thấy Đại đức Thích Trúc Thái Minh cùng nhiều đệ tử liên tục gom tiền cúng dường của các phật tử tham gia.
Một Đại đức có pháp danh là P.T, hiện đang tu tập tại một ngôi chùa trực thuộc Giáo hội Phật giáo Việt Nam, cho rằng nghi lễ cúng dường ở chùa Ba Vàng là sự lai giữa nghi thức truyền thống và nghi thức cúng dường tân thời. Ông cho rằng:
“Thực ra tôi thấy nó cũng không có gì đâu là phản cảm. Tôi nghĩ là một số người có sẵn thành kiến với thầy Thái Minh sau vụ “oan gia trái chủ” đó.”
Ý nghĩa thực sự của lễ Vu Lan
Lễ Vu Lan, hay còn gọi là lễ Báo hiếu, là một ngày lễ quan trọng trong Phật giáo, nhằm tưởng nhớ công ơn cha mẹ và cầu nguyện cho cha mẹ hiện tại cũng như cha mẹ quá vãng. Theo phật tử Quãng Thiện, ngày Vu Lan là ngày của mẹ, và bất kỳ hoạt động nào diễn ra trong ngày này cũng phải nhằm phục vụ hiếu sự.
“Vu lan là ngày của mẹ thì kể cả các quý thầy ở trong chùa có tổ chức một lễ hội gì cũng phải nhằm phục vụ hiếu sự, mà ở đây lại tổ chức một buổi lễ khất thực ngay trong ngày báo hiếu.”
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Cúng Để Trúng Hợp Đồng: Bí Quyết Tâm Linh Cho Người Làm Kinh Doanh
Tranh cãi giữa các vị tu sĩ Phật giáo
Phát biểu của Thượng tọa Thích Nhật Từ
Thượng tọa Thích Nhật Từ, Phó Trưởng Ban Trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam TP.HCM, là một trong những vị tu sĩ có tiếng nói lớn trong Giáo hội. Khi trả lời báo chí về những video của chùa Ba Vàng, ông khẳng định việc cúng dường như ở chùa Ba Vàng là “không phù hợp” và “cần tránh hiện tượng tương tự.”
Phản ứng của Đại đức Thích Trúc Thái Minh
Không chịu thua kém, Đại đức Thích Trúc Thái Minh đã đăng một bài viết trên trang Facebook cá nhân có tiêu đề “Thượng tọa Thích Nhật Từ nên nhìn lại chính mình trước khi phê phán chùa Ba Vàng.” Trong bài viết, ông dẫn lại những lần Thượng tọa Thích Nhật Từ từng đi khất thực và phát biểu khuyến khích phật tử nên cúng dường bằng tiền thay vì thực phẩm theo truyền thống.
“Tại sao Thượng toạ Thích Nhật Từ lại thất thường như vậy, phản bộ chính mình và truyền thống khất thực tày thí đắc thọ của Phật giáo?”
Đại đức P.T phân tích cuộc đôi co
Theo Đại đức P.T, việc hai vị tu sĩ của Giáo hội Phật giáo Việt Nam đôi co, lời qua tiếng lại công khai trên mạng xã hội là chuyện hiếm có ở Việt Nam. Ông cho rằng Thượng toạ Thích Nhật Từ có vai trò giống như là “người phát ngôn” của Giáo hội Phật giáo Việt Nam miền Nam.
“Cụ Nhật Từ có cái khó của cụ. Nếu là người ngoài thì mình sẽ không hiểu được thế khó của cụ đâu. Cụ giống như là người phát ngôn của Giáo hội Phật giáo ở khu vực miền Nam.”
Ông cũng cho rằng Thượng toạ Thích Nhật Từ đang nằm trong một thế kẹt là buộc phải giải thích các sự việc liên quan đến tôn giáo khi bị phật tử quan tâm, nếu không sẽ bị đánh giá là không làm tròn trách nhiệm.
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Chi Tiết Về Lễ Cúng Đầy Tháng Cho Bé Theo Phong Tục Truyền Thống
Phản ứng của chính quyền và dư luận
Đoàn kiểm tra của thành phố Uông Bí
Sau khi những video được đăng tải trên trang Facebook page của chùa Ba Vàng, ngày 16/8, thành phố Uông Bí, tỉnh Quảng Ninh đã thành lập đoàn kiểm tra các hoạt động tôn giáo ở ngôi chùa này.
Đoàn kiểm tra kết luận hoạt động “sớt bát cúng dường” được tổ chức đúng pháp luật. Tuy nhiên, những hình ảnh, video đăng trên mạng xã hội gây nhiều tranh cãi. Do đó, UBND thành phố Uông Bí yêu cầu phải gỡ bỏ các video này trên mạng bởi trong đó có “hình ảnh sư nhận tiền phản cảm ở lễ Vu Lan.”
Ý kiến của Giáo hội Phật giáo Việt Nam
Hòa thượng Thích Gia Quang, Phó Chủ tịch Hội đồng trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, cho biết chùa Ba Vàng không thuộc quản lý của Giáo hội Phật giáo Việt Nam, không tham gia vào Ban trị sự Giáo hội Phật giáo địa phương mà do chính quyền địa phương trực tiếp quản lý.
“Hoạt động cúng dường ở chùa Ba Vàng là chưa chuẩn.”
Quan điểm của các phật tử
Phật tử Quãng Thiện cho rằng việc cúng dường ở chùa Ba Vàng không phù hợp với tinh thần Phật giáo. Bà đặt câu hỏi:
“Ông ta còn bảo cho rằng việc cúng dường cho chùa phục vụ an sinh xã hội. Câu hỏi tôi muốn hỏi là từ bao giờ mà những người tu hành có trách nhiệm phải đóng góp tài chính để lo an sinh xã hội!”
Theo bà, cái mà các bậc chân tu cần phải đóng góp, quý báu hơn vàng bạc nữa là trau dồi trí tuệ và tôn trọng sự thật, giáo dục cho phật tử mở rộng lòng thương, tôn trọng sự sống.
Phân tích sâu về các vấn đề đạo đức và pháp lý
Tính minh bạch trong việc quản lý tiền cúng dường
Một trong những vấn đề lớn nhất mà nhiều người đặt ra là tính minh bạch trong việc quản lý tiền cúng dường. Khi các vị sư nhận tiền công khai như vậy, người ta có quyền nghi ngờ số tiền đó sẽ được sử dụng vào mục đích gì.
Theo Đại đức P.T, các cơ sở tôn giáo ở Việt Nam luôn bị kiểm soát và giám sát từ chính quyền. Tuy nhiên, việc kiểm soát này chưa chắc đã đảm bảo tính minh bạch trong việc sử dụng tiền cúng dường.
“Chắc chắn là mọi hoạt động của mình đều bị kiểm soát và giám sát từ chính quyền, không thể thoát được. Chính quyền luôn theo dõi hoạt động của tất cả các tôn giáo để điều chỉnh các hoạt động của mình.”
Mối quan hệ giữa tôn giáo và chính quyền
Vấn đề mối quan hệ giữa tôn giáo và chính quyền cũng được đặt ra. Đại đức P.T cho rằng Giáo hội Phật giáo Việt Nam là một “cánh tay đắc lực” của ban Tuyên giáo.
“Vừa qua, thầy mới dự Đại hội Chức sắc Tôn giáo. Người ta nói rằng phải thực hiện “đại đoàn kết dân tộc, đoàn kết các tôn giáo” và tất cả tôn giáo là một thành phần không thể tách rời của bộ máy chính trị.”
Điều này cho thấy rằng các hoạt động tôn giáo không chỉ đơn thuần là vấn đề tâm linh mà còn mang tính chất chính trị, và chính quyền luôn muốn kiểm soát các hoạt động này để đảm bảo an ninh trật tự.
Tác động đến hình ảnh Phật giáo trong xã hội
Những tranh cãi xung quanh cúng ở chùa Ba Vàng có thể ảnh hưởng đến hình ảnh của Phật giáo trong xã hội. Khi các vị tu sĩ công khai nhận tiền, người ta có thể nghi ngờ về động cơ của họ, và điều này có thể làm giảm niềm tin của quần chúng đối với Phật giáo.
Theo phật tử Quãng Thiện, các bậc chân tu cần phải đóng góp vào việc xây dựng đạo đức xã hội, chứ không phải là thu tiền cúng dường.
“Cái mà các bậc chân tu cần phải đóng góp, quý báu hơn vàng bạc nữa là trau dồi trí tuệ và tôn trọng sự thật, giáo dục cho phật tử mở rộng lòng thương, tôn trọng sự sống, làm sao để cho phật tử hiểu rằng ông Phật gần nhất là “Phật tại tâm”, thờ trang kính mẹ, yêu thương đồng loại và làm sao cho đạo đức xã hội tốt lên.”
So sánh với các hoạt động cúng dường ở các chùa khác
Cúng dường truyền thống
Ở nhiều chùa khác, việc cúng dường thường diễn ra một cách kín đáo và trang nghiêm. Các phật tử thường dâng lễ vật như hoa quả, bánh kẹo, hoặc tiền bạc vào hòm công đức mà không có sự hiện diện trực tiếp của các vị sư.
Cúng dường hiện đại
Tuy nhiên, trong thời đại hiện nay, nhiều chùa cũng đã thích nghi với những thay đổi của xã hội. Một số chùa tổ chức các buổi lễ lớn và cho phép các vị sư nhận tiền cúng dường một cách công khai. Tuy nhiên, cách thức thực hiện thường được kiểm soát chặt chẽ hơn so với chùa Ba Vàng.
Sự khác biệt giữa chùa Ba Vàng và các chùa khác
Chùa Ba Vàng có vẻ như đang đi theo một hướng đi riêng biệt, không tuân theo các quy tắc chung của Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Điều này có thể giải thích tại sao các hoạt động tại chùa này thường gây tranh cãi.
Gợi ý cho phật tử khi tham gia các hoạt động cúng dường
Làm thế nào để cúng dường đúng cách?
Đối với các phật tử, việc cúng dường là một hành động thể hiện lòng thành kính và biết ơn. Tuy nhiên, cần lưu ý một số điểm sau:
- Chọn nơi cúng dường phù hợp: Nên chọn những chùa có uy tín, được quản lý bởi Giáo hội Phật giáo Việt Nam.
- Cúng dường bằng tâm, không bằng tiền: Việc cúng dường không nhất thiết phải là tiền bạc. Một đĩa hoa quả, một nén nhang cũng thể hiện được lòng thành.
- Không để bị ép buộc: Không nên để bị ép buộc phải cúng dường một số tiền lớn. Việc cúng dường phải xuất phát từ lòng thành, không phải vì áp lực.
Những điều cần tránh khi cúng dường
- Tránh cúng dường công khai: Việc cúng dường công khai có thể khiến người khác cảm thấy bị áp lực.
- Tránh so sánh: Không nên so sánh số tiền mình cúng dường với người khác.
- Tránh tin vào các lời hứa hẹn: Không nên tin vào các lời hứa hẹn về việc cúng dường sẽ mang lại lợi ích vật chất.
Câu hỏi thường gặp (FAQ) về cúng ở chùa Ba Vàng
1. Cúng dường ở chùa Ba Vàng có hợp pháp không?
Theo đoàn kiểm tra của thành phố Uông Bí, hoạt động “sớt bát cúng dường” được tổ chức đúng pháp luật. Tuy nhiên, những hình ảnh, video đăng trên mạng xã hội gây nhiều tranh cãi.
2. Đại đức Thích Trúc Thái Minh có còn bị đình chỉ chức vụ không?
Sau vụ việc “Oan gia trái chủ” năm 2019, Đại đức Thích Trúc Thái Minh đã bị tạm đình chỉ tất cả các chức vụ trong Giáo hội Phật giáo Việt Nam. Tuy nhiên, thông tin về việc ông có còn bị đình chỉ hay không cần được kiểm tra từ các nguồn chính thức.
3. Chùa Ba Vàng có thuộc quản lý của Giáo hội Phật giáo Việt Nam không?
Theo hòa thượng Thích Gia Quang, Phó Chủ tịch Hội đồng trị sự Giáo hội Phật giáo Việt Nam, chùa Ba Vàng không thuộc quản lý của Giáo hội Phật giáo Việt Nam, mà do chính quyền địa phương trực tiếp quản lý.
4. Việc nhận tiền cúng dường có phù hợp với tinh thần Phật giáo không?
Theo nhiều phật tử và các vị tu sĩ, việc nhận tiền cúng dường một cách công khai như ở chùa Ba Vàng không phù hợp với tinh thần Phật giáo. Việc cúng dường nên được thực hiện một cách kín đáo và trang nghiêm.
5. Người dân nên làm gì khi thấy các hoạt động cúng dường phản cảm?
Khi thấy các hoạt động cúng dường phản cảm, người dân có thể phản ánh với các cơ quan chức năng hoặc các tổ chức tôn giáo có thẩm quyền. Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc phản ánh phải dựa trên cơ sở khách quan, tránh vu khống hoặc bôi nhọ.
Kết luận
Cúng ở chùa Ba Vàng là một chủ đề gây tranh cãi lớn trong dư luận thời gian qua. Những hình ảnh về buổi lễ “sớt bát cúng dường” đã khiến nhiều người đặt câu hỏi về tính phù hợp của các hoạt động này với tinh thần Phật giáo.
Chùa Ba Vàng, với tư cách là một cơ sở tôn giáo không thuộc quản lý trực tiếp của Giáo hội Phật giáo Việt Nam, đã có những hoạt động “độc lập” so với các quy định chung. Điều này đã dẫn đến những tranh cãi giữa các vị tu sĩ, cũng như phản ứng từ phía chính quyền và dư luận.
Vấn đề cúng ở chùa Ba Vàng không chỉ là một vấn đề tâm linh mà còn là một vấn đề xã hội, liên quan đến tính minh bạch trong việc quản lý tiền cúng dường, mối quan hệ giữa tôn giáo và chính quyền, cũng như hình ảnh của Phật giáo trong xã hội.
Đối với các phật tử, việc cúng dường là một hành động thể hiện lòng thành kính và biết ơn. Tuy nhiên, cần thực hiện việc cúng dường một cách đúng đắn, tránh bị ép buộc hoặc tin vào các lời hứa hẹn không có cơ sở.
Chúng tôi khuyến khích độc giả tìm hiểu thêm các thông tin hữu ích khác tại chuaphatanlongthanh.com để có cái nhìn toàn diện hơn về các vấn đề tôn giáo và xã hội.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 7, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
