Trong đời sống văn hóa và tín ngưỡng của người Việt, đặc biệt là ở những vùng nông thôn hoặc các gia đình có truyền thống thờ cúng, việc cúng rằm (cúng ngày rằm tháng Giêng hoặc các ngày rằm trong năm) là một nghi lễ quan trọng. Một trong những chi tiết tưởng chừng nhỏ nhặt nhưng lại được người lớn tuổi rất coi trọng, đó là việc cúng rằm giữ sân mấy chén chè máy chén xôi. Vậy phong tục này có ý nghĩa gì? Nên cúng bao nhiêu chén chè, bao nhiêu chén xôi? Bài viết này sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về tục lệ này, kèm theo những hướng dẫn chi tiết về cách cúng sao cho đúng.
Có thể bạn quan tâm: Hướng Dẫn Cúng Rằm Cho Cửa Hàng: Thờ Cúng Sao Cho Đúng, May Mắn Cho Cả Tháng
Tóm tắt quy trình thực hiện
- Xác định mục đích: Cúng rằm để dâng lễ vật lên tổ tiên và các vong linh lang thang, thể hiện lòng hiếu thảo và tấm lòng từ bi.
- Chuẩn bị lễ vật: Chuẩn bị chè và xôi, thường là chè đậu trắng (chè ma), xôi gấc hoặc xôi đậu xanh.
- Xác định số lượng: Cúng 5 chén chè và 5 chén xôi (hoặc 3 chén chè, 3 chén xôi nếu điều kiện có hạn).
- Chọn thời điểm: Cúng vào buổi chiều (từ 15h – 17h) ngày rằm.
- Chọn vị trí: Đặt mâm cúng ở sân trước nhà, nơi thoáng đãng, sạch sẽ.
- Thực hiện nghi lễ: Dâng hương, khấn vái, xin phép tổ tiên, sau đó mời các vong linh.
- Hóa vàng và dọn dẹp: Hóa vàng mã, đợi hương tàn rồi dọn mâm, không để thức ăn thừa quá lâu.
Những điều cần biết về tục cúng rằm
Cúng rằm là gì và vì sao cần cúng?
Cúng rằm (còn gọi là cúng ngày rằm, cúng trăng tròn) là một nghi lễ tâm linh được thực hiện vào ngày 15 âm lịch hàng tháng, đặc biệt là vào rằm tháng Giêng (ngày 15 tháng 1 âm lịch), được coi là ngày rằm quan trọng nhất trong năm.
Theo quan niệm dân gian, vào ngày rằm, mặt trăng tròn vành vạnh, ánh sáng đầy đủ, là thời điểm âm dương giao hòa, vong linh dễ dàng trở về dương thế. Vì vậy, người ta thường cúng rằm với mong muốn:
- Tưởng nhớ, báo hiếu tổ tiên: Dâng lên tổ tiên những món ăn ngon để thể hiện lòng hiếu thảo, mong tổ tiên phù hộ cho con cháu.
- Cúng các vong linh lang thang: Những linh hồn không nơi nương tựa, không có người thờ cúng, thường được gọi là “cô hồn”, “vong linh”, “bà Tấm”, “bà Tám”…
- Tạo phước, tích đức: Việc cúng rằm, đặc biệt là cúng các vong linh, được coi là một việc làm từ thiện, giúp người cúng tích lũy công đức, cầu mong may mắn, bình an.
- Tẩy trừ xui xẻo: Theo quan niệm dân gian, cúng rằm giúp xua đuổi những điều xấu, xui xẻo, mang lại sự thanh tịnh cho gia đình.
Phong tục cúng rằm giữ sân
Cúng rằm giữ sân (cúng rằm ở sân) là một hình thức cúng rằm phổ biến, đặc biệt ở các vùng quê hoặc những gia đình có sân rộng. Khác với việc cúng rằm trên bàn thờ gia tiên trong nhà, cúng rằm giữ sân mang ý nghĩa cúng chung cho tất cả các vong linh, không chỉ riêng tổ tiên.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Rằm Cúng Nước Gì? Hướng Dẫn Chi Tiết Lễ Vật Và Phong Tục
Ý nghĩa của việc cúng rằm giữ sân:
- Mở rộng vòng tay: Thể hiện tấm lòng bao dung, từ bi, không phân biệt, sẵn sàng chia sẻ với bất kỳ ai.
- Tạo không gian rộng rãi: Sân là nơi rộng rãi, thoáng đãng, phù hợp để các vong linh tụ tập.
- Phù hợp với phong tục: Nhiều gia đình có thói quen cúng rằm ở sân, coi đó là một phần quan trọng trong đời sống tâm linh.
Cúng rằm giữ sân mấy chén chè máy chén xôi?
Số lượng chén chè và chén xôi
Câu hỏi “cúng rằm giữ sân mấy chén chè máy chén xôi” là một câu hỏi rất thực tế, được nhiều người quan tâm, đặc biệt là những người lần đầu tiên thực hiện nghi lễ này.
Số lượng thông thường:
- 5 chén chè và 5 chén xôi là số lượng phổ biến nhất. Số 5 tượng trưng cho ngũ hành (Kim, Mộc, Thủy, Hỏa, Thổ), thể hiện sự đầy đủ, cân bằng.
- 3 chén chè và 3 chén xôi cũng được chấp nhận, đặc biệt là trong những gia đình có điều kiện kinh tế hạn chế hoặc không muốn lãng phí. Số 3 tượng trưng cho Tam tài (Thiên, Địa, Nhân).
Lưu ý:
- Số lượng chén phải lẻ (3, 5, 7…), không dùng số chẵn (2, 4, 6…).
- “Mấy chén” trong câu hỏi là cách nói ước lệ, mang tính chất tham khảo. Tùy vào điều kiện gia đình, bạn có thể cúng 3 hoặc 5 chén, miễn sao thành tâm là được.
Loại chè và xôi dùng để cúng
Chè dùng để cúng:
- Chè đậu trắng (chè ma): Đây là loại chè truyền thống, phổ biến nhất trong các dịp cúng rằm. Chè đậu trắng có màu trắng tinh khiết, tượng trưng cho sự thanh tịnh, tinh khiết.
- Chè trôi nước (chè trằng): Cũng được dùng trong một số gia đình, đặc biệt là ở miền Bắc.
- Chè sen, chè thập cẩm: Cũng có thể dùng, tùy theo sở thích và điều kiện.
Xôi dùng để cúng:
- Xôi gấc: Màu đỏ tượng trưng cho sự may mắn, sung túc.
- Xôi đậu xanh: Màu vàng tượng trưng cho sự giàu có, thịnh vượng.
- Xôi nếp: Cũng có thể dùng, nhưng thường được nấu chung với đậu xanh hoặc gấc để tăng thêm màu sắc và ý nghĩa.
Hướng dẫn chi tiết cách cúng rằm giữ sân
Chuẩn bị
1. Lễ vật:
- Mâm cúng: Một mâm nhỏ, sạch sẽ.
- Chè: 5 chén chè đậu trắng (hoặc 3 chén).
- Xôi: 5 chén xôi gấc hoặc xôi đậu xanh (hoặc 3 chén).
- Hoa quả: Một đĩa hoa quả (táo, cam, chuối…).
- Hương, nến: Một bó hương, một cây nến (nếu cần).
- Vàng mã: Vài tờ vàng mã (nếu có).
- Nước: Một ly nước sạch.
2. Thời gian:
- Buổi chiều: Từ 15h đến 17h là thời gian thích hợp nhất để cúng rằm giữ sân.
- Ngày rằm: Ngày 15 âm lịch hàng tháng.
3. Vị trí:
- Sân trước nhà: Chọn một vị trí sạch sẽ, thoáng đãng, không có vật cản.
- Đặt mâm: Đặt mâm cúng trên một cái bàn nhỏ hoặc trực tiếp trên mặt đất (nếu sạch sẽ).
Thực hiện nghi lễ
Có thể bạn quan tâm: Cúng Rằm Có Phải Cúng Thổ Công?
1. Dâng hương:
- Thắp hương, đặt hương vào bát hương (nếu có), hoặc cắm hương vào một cái chén nhỏ.
- Chắp tay, khấn vái.
2. Khấn vái:
- Khấn tổ tiên: “Con kính lạy ông bà tổ tiên, các cụ tiên tổ, các vong linh trong gia đình. Hôm nay là ngày rằm tháng… âm lịch, con xin dâng lên các cụ mâm cơm cúng rằm, kính mong các cụ phù hộ độ trì cho con cháu được mạnh khỏe, bình an, làm ăn phát đạt.”
- Khấn các vong linh: “Con kính lạy các vong linh lang thang, các cô hồn, các bà Tấm, bà Tám… Hôm nay là ngày rằm, con xin dâng lên các vị mâm cơm cúng rằm, kính mong các vị nhận cho, phù hộ độ trì cho gia đình con được bình an, may mắn.”
3. Mời các vong linh:
- Sau khi khấn xong, có thể đọc một đoạn văn ngắn để mời các vong linh về thụ hưởng.
- Ví dụ: “Các vong linh lang thang, các cô hồn, các bà Tấm, bà Tám… Hôm nay là ngày rằm, nhà con có mâm cơm cúng rằm, kính mời các vị về thụ hưởng. Con xin chân thành cảm ơn.”
4. Hóa vàng mã:
- Nếu có vàng mã, hãy hóa vàng mã sau khi hương cháy hết một nửa.
5. Dọn dẹp:
- Đợi hương tàn, sau đó dọn mâm cúng.
- Lưu ý: Không nên để thức ăn thừa quá lâu, đặc biệt là chè và xôi, vì có thể thu hút ruồi, muỗi, gây mất vệ sinh.
Những điều kiêng kỵ khi cúng rằm giữ sân
- Không cúng vào buổi tối: Buổi tối là thời gian các vong linh hoạt động mạnh, dễ gây ra những điều không may.
- Không cúng ở nơi ẩm thấp, tối tăm: Nên chọn nơi sạch sẽ, thoáng đãng.
- Không để thức ăn thừa quá lâu: Dọn dẹp ngay sau khi cúng xong.
- Không nói chuyện lớn tiếng, la hét: Giữ không khí trang nghiêm, thành kính.
- Không cúng bằng đồ ăn sống, ôi thiu: Lễ vật phải sạch sẽ, tươi mới.
Những câu hỏi thường gặp về cúng rằm giữ sân
Cúng rằm giữ sân có cần phải cúng 5 chén chè, 5 chén xôi không?
Không bắt buộc. Như đã nói ở trên, bạn có thể cúng 3 chén chè, 3 chén xôi nếu điều kiện có hạn. Điều quan trọng là thành tâm, không phải số lượng.
Có thể cúng rằm giữ sân bằng những món ăn khác không?
Có thể. Ngoài chè và xôi, bạn cũng có thể cúng bằng:
- Cơm trắng: Một bát cơm trắng.
- Canh: Một bát canh rau.
- Trái cây: Một đĩa trái cây.
- Nước: Một ly nước sạch.
Tuy nhiên, chè và xôi vẫn là hai món truyền thống, phổ biến nhất.
Cúng rằm giữ sân có thể cúng vào ngày khác ngoài ngày rằm không?
Có thể, nhưng ngày rằm vẫn là thời điểm thích hợp nhất. Nếu vì lý do nào đó không thể cúng vào ngày rằm, bạn có thể cúng vào ngày gần nhất.
Có thể bạn quan tâm: Cúng Rằm Có Chén Máu Là Gì? Ý Nghĩa, Cách Thực Hiện Và Lưu Ý Quan Trọng
Cúng rằm giữ sân có cần phải mời thầy cúng không?
Không bắt buộc. Cúng rằm giữ sân là một nghi lễ đơn giản, có thể do chính chủ nhà thực hiện. Tuy nhiên, nếu gia đình có điều kiện và muốn làm lớn, có thể mời thầy cúng đến để làm lễ.
Những lợi ích của việc cúng rằm giữ sân
- Tạo phước, tích đức: Việc cúng rằm, đặc biệt là cúng các vong linh, được coi là một việc làm từ thiện, giúp người cúng tích lũy công đức.
- Gắn kết gia đình: Cúng rằm là dịp để các thành viên trong gia đình cùng nhau chuẩn bị, thực hiện nghi lễ, tạo nên sự gắn kết.
- Giữ gìn truyền thống: Cúng rằm là một phần quan trọng trong văn hóa, tín ngưỡng của người Việt, giúp giữ gìn và phát huy những giá trị truyền thống.
- Tâm lý an yên: Việc thực hiện nghi lễ cúng rằm giúp con người cảm thấy an tâm, thanh thản, không còn lo lắng về những điều xui xẻo.
Kết luận
Cúng rằm giữ sân mấy chén chè máy chén xôi là một câu hỏi rất thực tế, phản ánh sự quan tâm của nhiều người đến phong tục cúng rằm. Như đã trình bày, số lượng chén chè và chén xôi thường là 5 chén (hoặc 3 chén nếu điều kiện có hạn), tượng trưng cho sự đầy đủ, cân bằng.
Việc cúng rằm giữ sân không chỉ là một nghi lễ tâm linh, mà còn là một biểu hiện của lòng hiếu thảo, tấm lòng từ bi, và sự gắn kết gia đình. Dù bạn cúng 3 chén hay 5 chén, điều quan trọng nhất vẫn là thành tâm. Chỉ cần bạn thực hiện nghi lễ với tấm lòng chân thành, kính trọng, thì chắc chắn sẽ nhận được sự phù hộ, độ trì từ tổ tiên và các vong linh.
Hy vọng bài viết này đã giúp bạn hiểu rõ hơn về phong tục cúng rằm giữ sân mấy chén chè máy chén xôi, từ đó có thể thực hiện nghi lễ này một cách trọn vẹn và ý nghĩa.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 6, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
