Việc chuẩn bị đặt mâm cúng lễ tạ đúng phong tục là một trong những nghi thức quan trọng thể hiện lòng thành kính của con cháu đối với tổ tiên, thần linh hay các bậc tiền bối đã phù hộ. Một mâm cúng đầy đủ, bài bản không chỉ đơn thuần là mâm cao cỗ đầy mà còn nằm ở sự thành tâm và cách bài trí theo văn hóa truyền thống. Trong bài viết này, chúng ta sẽ cùng nhau điểm qua top 10 mẫu mâm cúng lễ tạ được đánh giá cao về tính thẩm mỹ, ý nghĩa tâm linh và sự chuẩn bị kỹ lưỡng nhất hiện nay.
Có thể bạn quan tâm: Top 5 Dịch Vụ Đặt Mâm Cúng 16.7 Quận 10 Uy Tín, Giá Rẻ
Bảng tổng hợp Top lựa chọn mâm cúng lễ tạ
| Tên Mâm Cúng | Phù Hợp Cho | Đặc Điểm Nổi Bật | Đánh Giá Nhanh |
|---|---|---|---|
| Mâm Cúng Ông Táo (3 Mâm) | Lễ Tạ Ông Công, Ông Táo | Gồm mũ, áo, giày, cá chép; mâm cơm mặn/chay | ⭐⭐⭐⭐⭐ |
| Mâm Cúng Đất Đai (Vía Thần Đất) | Lễ Tạ Đất, Khai trương | Gà luộc, xôi, rượu, trầu cau, tiền vàng | ⭐⭐⭐⭐ |
| Mâm Cúng Cô Hồn (Xá Tội Vong Nhân) | Lễ tạ ơn vong linh | Cháo loãng, muối gạo, bánh kẹo, tiền vàng mã | ⭐⭐⭐⭐ |
| Mâm Cúng Thổ Địa (Gia Tiên) | Lễ tạ ơn Thổ Công | Hương hoa, trà quả, xôi gà, bánh kẹo | ⭐⭐⭐⭐⭐ |
| Mâm Cúng Động Thổ (Lễ Tạ) | Lễ tạ sau khi xây nhà | Gà luộc, heo quay, xôi, rượu, trầu cau | ⭐⭐⭐⭐ |
| Mâm Cúng Thần Tài (Lễ Tạ) | Lễ tạ Thần Tài, Thổ Địa | Tôm, cua, heo quay, chuối, tiền vàng | ⭐⭐⭐⭐⭐ |
| Mâm Cúng Quan Thần Linh (Lễ Tạ) | Lễ tạ Quan Lớn, Tứ Phủ | Gà luộc, xôi, rượu, trầu cau, hoa quả | ⭐⭐⭐⭐ |
| Mâm Cúng Khai trương (Lễ Tạ) | Lễ tạ sau kinh doanh | Heo quay, gà, xôi, hoa quả, rượu | ⭐⭐⭐⭐ |
| Mâm Cúng Mùng (Lễ Tạ) | Lễ tạ sau mùng (giỗ chạp) | Cỗ mặn (gà, thịt, xôi), hoa quả, tiền vàng | ⭐⭐⭐⭐ |
| Mâm Cúng Thăng Trầm (Lễ Tạ) | Lễ tạ sau khi qua cơn bĩ cực | Gà luộc, xôi, chè, rượu, trầu cau | ⭐⭐⭐⭐ |
Đánh giá chi tiết các mẫu mâm cúng lễ tạ
Mâm Cúng Ông Táo (3 Mâm)
Mâm cúng Ông Táo hay còn gọi là Lễ Tạ Ông Công, Ông Táo về trời thường được tổ chức vào ngày 23 tháng Chạp âm lịch. Đây là nghi thức tạ ơn thần bếp đã che chở cho gia đình suốt một năm qua.
- Cấu trúc mâm cúng:
- Mâm cúng trong nhà: Bao gồm hoa quả, trà, rượu, vàng mã, bộ đồ áo mũ cho Táo Quân.
- Mâm cúng ngoài trời (đón Táo): Tượng trưng cho việc tiễn Táo về trời. Mâm này thường có 3 chén nước, 3 chén rượu, trầu cau, và cá chép sống (hoặc vàng mã cá chép).
- Mâm cúng chay: Dành cho các gia đình theo đạo hoặc muốn cúng chay, bao gồm xôi chè, bánh kẹo, hoa quả.
- Ưu điểm: Phù hợp với không khí gia đình, dễ chuẩn bị.
- Nhược điểm: Cần chuẩn bị nhiều mâm nếu muốn đầy đủ nghi lễ.
- Giá tham khảo: Khoảng 300.000 – 800.000 VNĐ tùy vào quy mô.
Mâm Cúng Đất Đai (Vía Thần Đất)
Lễ tạ ơn đất đai thường được thực hiện vào các ngày Rằm, mùng Một hoặc sau khi gia chủ có công việc làm ăn tấn tới, muốn tạ ơn Thổ Địa.
- Đặc điểm nổi bật: Mâm cúng thường tập trung vào các sản vật của địa phương. Một mâm cúng chuẩn thường bao gồm:
- Heo quay hoặc gà luộc: Tượng trưng cho sự no ấm.
- Xôi: Màu đỏ hoặc màu vàng (xôi gấc, xôi đỗ).
- Rượu, trầu cau: Không thể thiếu trong các lễ tạ truyền thống.
- Tiền vàng mã: Dâng lên thần linh.
- Lưu ý: Khi cúng đất, gia chủ nên ăn mặc chỉnh tề, đọc văn khấn lễ tạ rõ ràng.
Mâm Cúng Cô Hồn (Xá Tội Vong Nhân)
Có thể bạn quan tâm: Top 7 Dịch Vụ Đặt Mâm Cúng Khai Trương Uy Tín Chất Lượng Tại Tp Vinh
Mặc dù là cúng cô hồn nhưng nhiều người cũng coi đây là một dạng đặt mâm cúng lễ tạ để tạ ơn các vong linh lang thang, không nơi nương tựa đã không quấy phá gia đình.
- Cách bài trí: Mâm cúng thường được đặt ở ngã ba đường hoặc trước cửa nhà.
- Thực đơn: Gồm muối gạo, cháo loãng, bánh kẹo (bánh ngọt, kẹo mút), bỏng ngô, tiền vàng mã, tiền thật (tiền lẻ).
- Điểm khác biệt: Sau khi khấn vái xong, gia chủ và người cúng không nên nhìn lại mà phải quay lưng bước đi ngay. Đây là lễ tạ mang ý nghĩa “cho đi” để cầu bình an.
Mâm Cúng Thổ Địa (Gia Tiên)
Đây là mâm cúng thường thấy nhất trong các gia đình người Việt, dùng để tạ ơn tổ tiên và thần linh cai quản mảnh đất.
- Thành phần chính:
- Hương hoa: 1 lọ hoa tươi (hoa cúc, hoa lay ơn), 1 bộ tam sên (thịt luộc, tôm luộc, trứng vịt luộc).
- Trà quả: Trà nóng, các loại quả tươi (táo, nho, cam, chuối).
- Xôi gà: Gà luộc nguyên con (hoặc gà cúng), xôi đỗ xanh.
- Ý nghĩa: Mâm cúng này thể hiện lòng hiếu thảo, mong muốn thần linh và tổ tiên phù hộ cho con cháu làm ăn phát đạt, gia đạo bình an.
Mâm Cúng Động Thổ (Lễ Tạ)
Khi gia chủ tiến hành xây dựng nhà cửa, sửa sang nhà cửa xong xuôi, thường làm lễ tạ động thổ để cảm tạ Thổ Thần đã cho phép thi công và che chở cho công trình.
- Quy trình: Gia chủ sẽ chuẩn bị mâm cúng đặt ngay tại khu vực móng nhà hoặc trước cửa nhà mới.
- Sản vật: Gà luộc, heo quay (hoặc thủ lợn), xôi, rượu, trầu cau, vàng mã.
- Lưu ý quan trọng: Lễ tạ động thổ cần được thực hiện bởi chính gia chủ hoặc người đại diện gia đình, đọc văn khấn rõ ràng và thành tâm.
Mâm Cúng Thần Tài (Lễ Tạ)
Với các gia đình kinh doanh, mua bán, việc đặt mâm cúng lễ tạ Thần Tài vào cuối năm hoặc khi làm ăn thuận lợi là vô cùng quan trọng.
- Thực đơn cúng: Các món ăn mang ý nghĩa “tiền vào như nước”:
- Tôm, cua, cá: Biểu tượng của sự thăng tiến.
- Heo quay: Mang lại sự giàu sang, no ấm.
- Chuối: Trái chuối ngả vàng thể hiện sự hưng thịnh.
- Bánh kẹo, tiền vàng: Dâng lên thần linh.
- Cách bài trí: Mâm cúng đặt ở bàn thờ Thần Tài, phía trước là bát nhang, hai bên là Tỳ Hưu hoặc Cóc Thiềm Thừ.
Mâm Cúng Quan Thần Linh (Lễ Tạ)
Có thể bạn quan tâm: Top 7 Dịch Vụ Đặt Mâm Cúng Cô Hồn 16.7 Quận 10 Uy Tín, Giá Tốt
Trong tín ngưỡng thờ Mẫu, thờ Quan Lớn, việc tạ lễ rất được coi trọng. Mâm cúng này thường linh đình và đầy đủ các sản vật.
- Đặc điểm: Gà luộc (gà trống thiến), xôi (xôi ngũ sắc), rượu, trầu cau, hoa quả, vàng mã (tiền, quần áo).
- Phong cách: Mâm cúng thường được trang trí rực rỡ, bài trí theo quy tắc nhất định (bát hương ở giữa, mâm cơm ở trước, chén nước ở hai bên).
Mâm Cúng Khai Trương (Lễ Tạ)
Sau khi cửa hàng mở ra một thời gian làm ăn thuận lợi, hoặc sau một năm kinh doanh, chủ cửa hàng thường làm lễ tạ khai trương.
- Cấu trúc: Tương tự như mâm cúng khai trương ban đầu nhưng có thêm các món như heo quay, gà, xôi, hoa quả.
- Mục đích: Tạ ơn các vị thần đã phù hộ cho việc làm ăn tấn tới, buôn may bán đắt.
Mâm Cúng Mùng (Lễ Tạ)
Lễ tạ mùng (hay còn gọi là cúng mùng) thường được thực hiện sau khi làm giỗ chạp, hoặc sau khi gia chủ có việc đại sự.
- Thành phần: Cỗ mặn (thịt gà, thịt lợn, xôi), hoa quả, tiền vàng.
- Điểm lưu ý: Mâm cúng mùng thường được làm cẩn thận, tươm tất, thể hiện sự thành kính của con cháu đối với tổ tiên.
Mâm Cúng Thăng Trầm (Lễ Tạ)
Đây là mâm cúng đặc biệt dành cho những người đã trải qua giai đoạn khó khăn, bệnh tật hoặc gặp nhiều trắc trở trong cuộc sống, nay đã vượt qua.
- Thành phần: Gà luộc, xôi, chè (chè đậu đen, chè kho), rượu, trầu cau.
- Ý nghĩa: Đây là lời cảm tạ trời đất, thần linh đã cho gia chủ vượt qua cơn bĩ cực, mong muốn cuộc sống sau này sẽ hanh thông, thuận lợi hơn.
Kinh nghiệm khi đặt mâm cúng lễ tạ
Có thể bạn quan tâm: Top 3 Mâm Cúng Chay Đà Nẵng: Đâu Là Lựa Chọn Tốt Nhất Cho Nhu Cầu Của Bạn?
Để một mâm cúng lễ tạ được trọn vẹn ý nghĩa, bạn cần lưu ý một số điểm sau:
- Chọn ngày giờ: Nên chọn ngày đẹp, giờ hoàng đạo để tiến hành cúng tế. Việc này thể hiện sự coi trọng của gia chủ đối với thần linh và tổ tiên.
- Chuẩn bị lễ vật: Lễ vật phải tươi ngon, sạch sẽ. Không nên dùng đồ ôi thiu, ươn để cúng.
- Bài trí mâm cúng: Mâm cúng phải được sắp xếp ngay ngắn, đẹp mắt. Mâm cúng thần linh thường đặt cao hơn mâm cúng gia tiên.
- Văn khấn: Khi đọc văn khấn, cần đọc rõ ràng, thành tâm, không vội vã. Nội dung văn khấn cần ghi rõ họ tên, địa chỉ, năm sinh và mục đích tạ lễ.
- Thời gian cúng: Tùy theo từng lễ mà thời gian cúng khác nhau. Ví dụ, cúng Táo Quân thường cúng vào chiều 23 tháng Chạp; cúng khai trương thường cúng vào sáng sớm.
Câu hỏi thường gặp (FAQ)
1. Có cần thiết phải làm mâm cúng lớn không?
Không. Điều quan trọng nhất khi đặt mâm cúng lễ tạ là sự thành tâm. Mâm cúng có thể đơn giản nhưng phải đầy đủ các lễ vật cơ bản và cách bài trí nghiêm trang.
2. Có thể cúng lễ tạ vào buổi tối không?
Thường các lễ tạ thần linh, tổ tiên nên cúng vào ban ngày (sáng hoặc trưa) để thể hiện sự tôn kính. Tuy nhiên, lễ cúng cô hồn thường cúng vào buổi chiều tối.
3. Mâm cúng lễ tạ có cần mua vàng mã không?
Tùy vào tín ngưỡng của từng gia đình. Tuy nhiên, đối với các lễ tạ thần linh, ông Công ông Táo, vàng mã là một phần không thể thiếu. Với các lễ tạ gia tiên, có thể không cần vàng mã nếu gia đình theo đạo Phật hoặc không có tục đốt vàng mã.
4. Sau khi cúng xong nên làm gì?
Sau khi cúng xong, gia chủ nên hóa vàng mã (nếu có), sau đó hạ mâm cúng và thụ lộc. Không nên để lễ vật cúng quá lâu trên bàn thờ.
Kết luận
Việc chuẩn bị một mâm cúng lễ tạ đúng chuẩn không chỉ giúp gia chủ thể hiện được lòng biết ơn mà còn mang lại sự an tâm về mặt tinh thần. Hy vọng những thông tin và top 10 mẫu mâm cúng mà chuaphatanlongthanh.com chia sẻ trên đây sẽ giúp bạn đọc có thêm kiến thức để chuẩn bị cho mình một nghi lễ trọn vẹn nhất. Dù chọn mẫu mâm cúng nào, hãy luôn nhớ rằng “Có thờ có thiêng, có kiêng có lành”, sự thành tâm là chìa khóa cho mọi sự hanh thông.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 14, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
