Mỗi độ Tết đến Xuân về, bên cạnh việc chuẩn bị nhà cửa đón Tết, người Việt còn tất bật với truyền thống thiêng liêng “Tết ông Công ông Táo”. Đây không chỉ là nghi thức cúng tế đơn thuần mà còn là tín ngưỡng văn hóa đặc sắc, thể hiện lòng biết ơn và sự thành kính đối với các vị thần cai quản việc bếp núc trong gia đình. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ về ý nghĩa, lễ vật cũng như cách chuẩn bị mâm cúng sao cho trọn vẹn. Việc chuẩn bị đồ cúng ông Công ông Táo thế nào cho đúng, đầy đủ mà không phô trương đang là mối quan tâm của rất nhiều gia đình.
Bài viết này sẽ cung cấp một cái nhìn toàn diện nhất về thị trường đồ cúng, các lễ vật bắt buộc, cũng như những lưu ý quan trọng trong ngày 23 tháng Chạp. Thông qua đó, bạn đọc có thể dễ dàng chuẩn bị một mâm lễ tươm tất, đúng truyền thống mà vẫn tiết kiệm.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Bài Cúng Rằm Tháng 7 Ngắn Gọn Chuẩn Xác Nhất Cho Mọi Nhà
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Chuẩn Bị Mâm Cúng Tết Đoan Ngọ: Gợi Ý Đầy Đủ Lễ Vật Và Giờ Thắp Hương Linh Nghiệm
Tổng quan về tục lệ cúng ông Công ông Táo
Tục thờ cúng Táo Quân (hay còn gọi là ông Công ông Táo) đã có từ lâu đời trong văn hóa người Việt. Theo truyền thuyết, ba vị thần bếp gồm hai ông và một bà (hoặc ba ông) là những người cai quản mọi hoạt động của gia đình, ghi chép việc thiện ác của các thành viên trong năm để sớ tấu lên Ngọc Hoàng. Vì vậy, vào ngày 23 tháng Chạp hàng năm, các gia đình thường làm lễ tiễn đưa Táo Quân về trời, cầu xin một năm mới an lành, hạnh phúc.
Lễ cúng này không cầu kỳ về hình thức nhưng đòi hỏi sự thành tâm. Mâm cúng thường được chuẩn bị từ rất sớm, tùy theo tập quán từng vùng miền. Ví dụ, người miền Bắc thường cúng vào chiều 23, người miền Trung làm lễ đêm 22 hoặc rạng sáng 23, còn người miền Nam thường cúng vào buổi tối từ 20h – 23h ngày 23 tháng Chạp.
Có thể bạn quan tâm: Cẩm Nang Toàn Tập Về Lễ Cúng Khai Trương Nhà Xưởng: Chuẩn Bị Trọn Vẹn, Đón Tài Lộc
Thị trường đồ cúng ông Công ông Táo hiện nay
Theo ghi nhận từ các chợ truyền thống và các cửa hàng kinh doanh đồ lễ, vào những ngày cận Tết ông Công ông Táo, thị trường đồ cúng ông Công ông Táo trở nên vô cùng sôi động. Các mặt hàng được bày bán đa dạng, phong phú từ chất liệu đến mẫu mã, đáp ứng nhu cầu của mọi đối tượng khách hàng.
Các mặt hàng phổ biến
Khi bước vào các khu chợ truyền thống hay các gian hàng online, bạn có thể dễ dàng bắt gặp các mặt hàng sau:
- Bộ vàng mã (đồ hàng mã): Đây là mặt hàng không thể thiếu. Một bộ vàng mã đầy đủ thường bao gồm:
- Bộ Táo quân (hoặc thần linh).
- Các bộ quần áo, mũ, giày dép cho các vị thần.
- Vàng thoi, tiền元宝 (nguyên bảo).
- Các vật dụng linh tinh khác như xe cộ, ngựa (tùy theo quan niệm từng gia đình).
- Cá chép: Cá chép là phương tiện để Táo Quân cưỡi về trời. Ngày nay, cá chép sống thường được bán cùng với cá chép giấy (hoặc cá chép làm bằng vàng mã). Nhiều gia đình ưa chuộng cá chép giấy vì sự tiện lợi và gọn gàng.
- Hoa quả và hoa tươi: Các loại hoa cúc, hoa hồng, hoa lay ơn… được bày bán rất nhiều. Đây là yếu tố tạo màu sắc, sự tươi tắn cho mâm cúng.
- Nhang đèn, trầu cau, rượu nước: Các vật phẩm truyền thống không thể thiếu trong mọi mâm cúng của người Việt.
Giá cả và chất lượng
Theo khảo sát, so với những ngày thường, giá cả các mặt hàng vào dịp này không có nhiều biến động mạnh. Cụ thể:
- Bộ vàng mã: Dao động từ 20.000 – 150.000 đồng/bộ tùy chất liệu giấy, kích cỡ và độ tinh xảo. Các bộ cao cấp thường có giá cao hơn, in hình sắc nét, đầy đủ chi tiết.
- Quần áo vàng mã: Có giá khoảng 10.000 – 25.000 đồng/bộ.
- Hoa tươi:
- Hoa cúc: 7.000 – 8.000 đồng/bông (tùy loại).
- Hoa hồng: 6.000 đồng/bông.
- Hoa lay ơn: 60.000 – 100.000 đồng/chục.
- Cá chép: Giá cá chép sống dao động tùy kích cỡ, cá chép giấy có giá rẻ hơn rất nhiều.
Theo chia sẻ của một người bán hàng tại chợ truyền thống Hà Nội: “So với ngày thường, giá cả có nhích lên một chút nhưng không đáng kể. Khách hàng vẫn đổ về mua rất đông, đặc biệt là từ đầu tuần này không khí mua bán đã rất nhộn nhịp.”
Có thể bạn quan tâm: Cúng Ông Táo 2026: Cẩm Nang Chuẩn Bị Lễ Vật Và Giờ Đẹp Đón Tài Lộc
Chuẩn bị mâm cúng ông Công ông Táo gồm những gì?
Một mâm cúng ông Công ông Táo không cần quá linh đình nhưng phải đảm bảo các lễ vật chính. Tùy theo điều kiện kinh tế và phong tục tập quán từng vùng, mâm cúng có thể khác nhau nhưng nhìn chung sẽ bao gồm những thành phần sau:
Lễ vật cúng thần linh (Táo Quân)
- Một bộ đồ vàng mã (gồm mũ, áo, hia dép và các sớ).
- Ba con cá chép sống (hoặc cá chép giấy). Đây là phương tiện để các vị thần về trời.
- Một mâm cơm cúng: Mâm cơm này thường là mâm cơm chay hoặc mâm cơm mặn简单 tùy gia đình. Tuy nhiên, theo các nhà nghiên cứu văn hóa, mâm cơm chay thường được khuyến khích vì sự thanh tịnh.
- Hoa quả tươi: Nên chọn các loại hoa quả tươi ngon, đẹp mắt.
- Trầu cau, chè, rượu, thuốc lá (tùy theo phong tục).
- Nhang, đèn, chén nước, gạo, muối.
Lễ vật cúng ông Táo (đối với miền Nam)
Riêng tại các tỉnh miền Nam, bên cạnh mâm cúng thần linh, nhiều gia đình còn chuẩn bị riêng một mâm cúng ông Táo (thường là 2 ông) với các lễ vật như: 1 bộ đồ vàng mã, 2 mũ, 2 đôi hia, 3 đĩa xôi, 3 chén chè, 3 chén nước, 1 con cá chép sống, 1 con heo quay nhỏ…
Thời điểm và bài văn khấn cúng ông Công ông Táo
Thời điểm cúng
Thời gian cúng ông Công ông Táo rất linh hoạt nhưng phải diễn ra trước giờ Ngọ (12 giờ trưa) ngày 23 tháng Chạp. Theo quan niệm, Táo Quân lên trời sớ tấu trước khi Ngọc Hoàng thiết triều. Vì vậy, các gia đình thường cúng vào chiều tối ngày 22 hoặc sáng ngày 23 tháng Chạp.
- Miền Bắc: Cúng từ 20 tháng Chạp đến chiều 23 tháng Chạp.
- Miền Trung: Thường cúng vào đêm 22 hoặc rạng sáng 23.
- Miền Nam: Cúng vào buổi tối, từ 20h – 23h ngày 23.
Bài văn khấn phổ biến
Văn khấn cúng ông Công ông Táo là một nghi thức không thể thiếu. Bài văn khấn thường được đọc to, rõ ràng với lòng thành kính. Nội dung văn khấn tóm tắt việc tâu trình với Ngọc Hoàng về công việc của gia đình trong năm qua và cầu xin sự che chở cho năm mới.
Một bài văn khấn phổ biến ở miền Bắc thường bắt đầu bằng: “Nam mô A di Đà Phật! Nam mô A di Đà Phật! Nam mô A di Đà Phật! Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương. Con kính lạy Ngài Đông trù Tư mệnh Táo phủ Thần quân…”
Những lưu ý quan trọng khi chuẩn bị đồ cúng
Khi chuẩn bị đồ cúng ông Công ông Táo, gia chủ cần lưu ý một số điểm sau để tránh phạm phải điều kiêng kỵ:
- Số lượng lễ vật: Không cần quá nhiều, chỉ cần thành tâm. Việc mua quá nhiều vàng mã gây tốn kém và ô nhiễm môi trường. Hiện nay, nhiều gia đình chọn cách cúng giản lược, chỉ giữ lại những lễ vật chính như cá chép, mâm cơm, hoa quả và một bộ vàng mã đơn giản.
- Cá chép sau khi cúng: Sau khi làm lễ xong, gia chủ thường mang cá chép ra sông, hồ hoặc nơi có nước để phóng sinh. Nếu dùng cá chép giấy, nên đốt vàng mã cùng lúc đó.
- Mâm cúng mặn hay chay: Đây là vấn đề gây tranh cãi. Tuy nhiên, theo các chuyên gia văn hóa, không có quy định cứng nhắc. Gia đình có thể cúng mâm cỗ mặn (thịt gà, xôi, giò…) hoặc mâm cỗ chay đều được, quan trọng là lòng thành.
- Vệ sinh an toàn thực phẩm: Khi mua các thực phẩm tươi sống như thịt, cá, rau củ, cần chọn nguồn hàng uy tín, đảm bảo an toàn thực phẩm để bảo vệ sức khỏe gia đình.
- Mua sắm hợp lý: Thị trường đồ cúng rất đa dạng, gia chủ nên cân nhắc nhu cầu thực tế để tránh mua sắm lãng phí. Thay vì mua quá nhiều vàng mã, có thể trích một phần chi phí để làm từ thiện hoặc mua sắm các vật dụng thiết thực cho gia đình.
Kết luận
Việc chuẩn bị đồ cúng ông Công ông Táo là một nét đẹp văn hóa truyền thống cần được gìn giữ và phát huy. Tuy nhiên, trong bối cảnh hiện đại, mỗi gia đình cần có sự linh hoạt, chọn lọc để nghi lễ này không trở thành gánh nặng về kinh tế hay gây ô nhiễm môi trường. Quan trọng nhất vẫn là sự thành tâm và ý nghĩa tâm linh của ngày lễ. Hy vọng những thông tin trong bài viết đã giúp bạn đọc có cái nhìn toàn diện và có thêm kinh nghiệm để chuẩn bị cho gia đình một mùa Tết ông Công ông Táo trọn vẹn, ấm cúng. Đừng quên truy cập chuaphatanlongthanh.com để cập nhật thêm nhiều kiến thức đời sống bổ ích khác.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 17, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
