Đồ thờ cúng tiếng Hàn Quốc, hay được gọi là “Jesa” (제사), là một phần không thể thiếu trong văn hóa ứng xử và đời sống tâm linh của người dân xứ kim chi. Đây không chỉ là những món đồ thông thường mà còn là biểu tượng của lòng thành kính, sự tưởng nhớ và biết ơn đối với tổ tiên. Nghi lễ này mang một ý nghĩa sâu sắc, kết nối các thế hệ và duy trì sự bền vững của các giá trị truyền thống trong xã hội hiện đại.
Khi tìm hiểu về văn hóa Hàn Quốc, bạn sẽ thấy nghi lễ thờ cúng tổ tiên (Jesa) có nhiều điểm tương đồng với phong tục “uống nước nhớ nguồn” của người Việt Nam. Tuy nhiên, cách thức tổ chức, các món đồ thờ cúng và quy trình thực hiện lại mang những đặc trưng riêng biệt, phản ánh rõ nét lịch sử và tư duy của con người nơi đây. Để trả lời cho câu hỏi “đồ thờ cúng tiếng hàn là gì”, chúng ta cần khám phá chi tiết về các loại đồ cúng, bài trí và ý nghĩa đằng sau chúng.
Có thể bạn quan tâm: Top 8 Xưởng Đồ Thờ Cúng Sơn Đồng Uy Tín Nhất Tại Hà Nội (đánh Giá Chi Tiết 2026)
Tìm Hiểu Chung Về Đồ Thờ Cúng Trong Tiếng Hàn
Trước khi đi vào chi tiết, chúng ta cần hiểu rằng “đồ thờ cúng” trong tiếng Hàn không chỉ đơn thuần là các vật dụng trang trí. Chúng là công cụ để thực hiện một nghi lễ quan trọng mang tên “Jesa” (제사). Đây là nghi lễ tưởng nhớ người đã khuất, thường được tổ chức vào ngày giỗ, ngày tết hoặc các ngày đặc biệt. Mục đích chính của nghi lễ này là thể hiện lòng biết ơn và sự tôn trọng của con cháu đối với tổ tiên.
Theo các tài liệu văn hóa, đồ thờ cúng tiếng Hàn được chia làm hai loại chính: Đồ dùng cho bàn thờ và Đồ dùng cho mâm cúng. Mỗi loại đều có tên gọi riêng và chức năng cụ thể.
Các Loại Đồ Dùng Cho Bàn Thờ (Tang-sang)
Khi nhắc đến “đồ thờ cúng tiếng hàn là gì”, nhiều người sẽ nghĩ ngay đến các vật dụng trên bàn thờ. Trong tiếng Hàn, bàn thờ tổ tiên được gọi là Jesa-dang (제사당) hoặc Sin-bang (신방). Các vật dụng chính bao gồm:
- Jang-do (장도) – Tủ thờ: Đây là chiếc tủ dùng để存放 (lưu trữ) bài vị của tổ tiên. Jang-do thường được làm bằng gỗ tốt, chạm khắc tinh xảo, có các ngăn để摆放 (bài trí) bài vị. Đây là nơi linh thiêng nhất trên bàn thờ.
- Jang-sang (장상) – Bàn thờ: Thực chất là phần mặt bàn đặt các đồ cúng và bài vị. Trong các gia đình hiện đại, Jang-sang có thể là một chiếc bàn dài hoặc kệ riêng.
- Chok-ae (조개) – Chóe thờ: Đây là bộ ba bình đựng rượu, nước và gạo. Chok-ae thường được làm bằng đồng hoặc gốm sứ, có nắp đậy cẩn thận. Ba bình này đại diện cho Tam tài (Thiên, Địa, Nhân) hoặc tượng trưng cho các nhu cầu thiết yếu của con người.
- Jang-ryeok (장례) – Đèn thờ: Đèn dùng để thắp sáng trên bàn thờ, tượng trưng cho ánh sáng của trí tuệ và sự soi đường cho linh hồn tổ tiên. Đèn thường được thắp liên tục trong ngày cúng.
- Hwa-ryeong (화령) – Lư hương: Dùng để đốt hương. Khói hương bay lên thể hiện sự kết nối giữa trần thế và thế giới tâm linh.
Các Loại Đồ Dùng Cho Mâm Cúng (Jesa-sik)
Có thể bạn quan tâm: Top 7 Nơi Bán Đồ Thờ Cúng Tiếng Hàn Uy Tín Và Chất Lượng Nhất Hiện Nay
Bên cạnh các vật dụng cố định trên bàn thờ, “đồ thờ cúng tiếng hàn là gì” còn bao gồm các thức ăn và vật phẩm được bày biện trên mâm cúng. Mâm cúng này được chia thành các hạng mục rõ ràng:
- Shik-sang (식상) – Mâm cơm cúng: Bao gồm cơm, canh, các món ăn mặn và chay được sắp xếp theo quy tắc nghiêm ngặt.
- Ju-ryeong (주령) – Rượu và nước: Rượu (Ju) và nước (Su) là hai thứ không thể thiếu. Rượu thường là rượu soju hoặc rượu makgeolli truyền thống.
- Jeon-ryeong (전령) – Các món chiên rán: Các món chiên như trứng chiên (Gyeran-jeon), thịt bò chiên (Sogogi-jeon), cá chiên… được sắp xếp ngăn nắp.
- Hwae-ryeong (화령) – Trái cây: Trái cây tươi (cắt tỉa đẹp mắt) được đặt trên đĩa lớn, thường là các loại quả theo mùa.
Ý Nghĩa Của Việc Sắp Xếp Đồ Thờ Cúng Theo Phong Tục Hàn Quốc
Việc sắp xếp đồ thờ cúng không phải là随意 (tùy tiện) mà tuân theo một quy tắc phong thủy và tôn ti trật tự nhất định. Hiểu được điều này sẽ giúp bạn trả lời chính xác nhất cho câu hỏi “đồ thờ cúng tiếng hàn là gì” từ góc độ văn hóa.
Quy Tắc “Đông Tây Nam Bắc”
Hướng sắp xếp bàn thờ thường tuân theo quy tắc “Đông – Tây – Nam – Bắc”. Tuy nhiên, có một sự khác biệt lớn giữa bàn thờ của người theo Phật giáo và Nho giáo.
- Theo Nho giáo: Bàn thờ sẽ đặt bài vị của người đã khuất hướng ra ngoài (hướng ra cửa). Khi đó, hướng Đông sẽ là bên trái của bàn thờ (từ góc nhìn của người đứng cúng), hướng Tây là bên phải.
- Theo Phật giáo: Bàn thờ đặt bài vị hướng vào trong (hướng vào tường). Khi đó, hướng Đông là bên phải, hướng Tây là bên trái.
Tuy nhiên, trong gia đình hiện đại, nhiều người chỉ cần ghi nhớ nguyên tắc “Đông gia, Tây khách” (Đông là gia chủ, Tây là khách quý) để sắp xếp.
Quy Tắc “Tả Nam Hữu Đông”
Đây là quy tắc sắp xếp các món đồ thờ cúng cơ bản nhất trên mâm cúng:
- Bên trái (Tả): Đặt các món ăn mặn (thịt, cá…).
- Bên phải (Hữu): Đặt các món chay, trái cây và các món chiên (jeon).
- Phía trước: Đặt chén cơm, chén canh và chén rượu.
- Phía sau: Đặt các bình rượu, nước và lư hương.
Một quy tắc quan trọng khác là “Nam thực, Bắc hư” (Phía Nam là thực, phía Bắc là hư). Các món ăn nóng, mặn sẽ được đặt ở phía Nam (bên phải), còn các món chay, hoa quả sẽ đặt ở phía Bắc (bên trái).
Có thể bạn quan tâm: Top 10+ Mẫu Đồ Thờ Cúng Thạch Cao Đá Đẹp, Chất Lượng Nhất Hiện Nay
Các Món Ăn Truyền Thống Trong Đồ Thờ Cúng Tiếng Hàn
Để hiểu sâu hơn về “đồ thờ cúng tiếng hàn là gì”, chúng ta cần điểm qua các món ăn đặc trưng không thể thiếu trên mâm cúng. Các món này không chỉ là thức ăn mà còn mang ý nghĩa символи (ký hiệu):
- Tteokguk (떡국 – Canh bánh gạo): Món ăn không thể thiếu vào ngày Tết (Seollal). Tteokguk symbolizes sự trong trắng và tuổi mới. Khi cúng tổ tiên, Tteokguk được dâng lên để cầu mong một năm mới an lành.
- Mandu (만두 – Bánh bao): Symbolizes sự thịnh vượng và tài lộc vì hình dạng giống đồng tiền xu.
- Japchae (잡채 – Món xào): Bao gồm miến, thịt và rau củ, symbolizes sự đa dạng và phong phú trong cuộc sống.
- Galbi-jjim (갈비찜 – Sườn bò hầm): Món ăn cao cấp, thể hiện sự thành kính và lòng biết ơn sâu sắc.
- Saeng-sun (생선 – Cá): Cá thường được chọn là cá hồi hoặc cá trắm cỏ, không được chặt đầu và đuôi (để thể hiện sự trọn vẹn). Món cá symbolizes sự thành công trong học tập và công việc (vì cá bơi lội giỏi).
- Gyeran-jeon (계란전 – Trứng chiên): Symbolizes sự sinh sôi nảy nở và sự ấm no.
Ngoài ra, còn có các món như Kimchi (dù là món ăn hằng ngày nhưng thường không đặt lên bàn thờ cúng tổ tiên, trừ các nghi lễ lớn), Sik-hye (식혜 – Nước ép từ gạo) và Su-jong (수정 – Nước lọc).
Quy Trình Thực Hiện Nghi Lễ Thờ Cúng (Jesa)
Một phần quan trọng không thể thiếu khi tìm hiểu “đồ thờ cúng tiếng hàn là gì” chính là quy trình thực hiện nghi lễ. Quy trình này thường được chia làm 4 giai đoạn:
- Chuẩn bị (준비): Gia chủ chuẩn bị đầy đủ các món ăn, hoa quả, rượu, nước và sắp xếp chúng theo đúng quy tắc. Các thành viên trong gia đình thay đồ chỉnh tề, thường là Hanbok.
- Bài vị (제사상): Đặt bài vị (nếu có) hoặc chỉ cần sắp xếp đồ cúng. Gia chủ sẽ thắp nến và hương.
- Thực hiện nghi lễ (제사 진행): Gia chủ sẽ rót rượu vào chén (lần 1), sau đó là chén thứ 2 và thứ 3. Sau mỗi lần rót, mọi người sẽ cúi lạy (thường là 2 lạy hoặc 4 lạy). Sau đó, gia chủ sẽ đọc văn khấn (Chu-cu – 주구) để thông báo với tổ tiên về việc cúng kiếng và cầu mong phù hộ.
- Hạ mâm (하상): Sau khi hương cháy hết, gia chủ sẽ lạy tạ và hạ mâm cúng. Các món ăn sẽ được chia cho mọi người trong gia đình ăn để nhận lộc từ tổ tiên.
Sự Khác Biệt Giữa Đồ Thờ Cúng Của Hàn Quốc Và Việt Nam
So sánh với Việt Nam, chúng ta có thể thấy một số điểm khác biệt trong “đồ thờ cúng tiếng hàn là gì”:
- Bài vị: Ở Việt Nam, bài vị thường là các phong thư ghi tên người đã khuất. Ở Hàn Quốc, bài vị (sinju – 신주) có thể là một miếng gỗ nhỏ có khắc tên hoặc chỉ là một tờ giấy. Tuy nhiên, nhiều gia đình hiện đại ở Hàn Quốc không dùng bài vị mà chỉ dùng ảnh hoặc không dùng gì cả.
- Mâm cúng: Mâm cúng của người Việt thường có nhiều món chay, mặn và xôi chè. Mâm cúng Hàn Quốc tập trung vào các món canh bánh gạo, thịt hầm và các món chiên. Đặc biệt, người Hàn không dùng gà luộc whole (nguyên con) như người Việt.
- Cách bài trí: Người Việt thường bài trí theo nguyên tắc “Nam tả, Nữ hữu” (Nam ở trái, Nữ ở phải). Người Hàn则 tuân theo quy tắc “Đông Tây Nam Bắc” và “Tả Nam Hữu Đông” như đã nói ở trên.
- Rượu: Trong khi người Việt dùng rượu trắng hoặc rượu nếp, người Hàn Quốc thường dùng rượu soju hoặc rượu makgeolli (rượu gạo).
Đồ Thờ Cúng Trong Bối Cảnh Hiện Đại
Có thể bạn quan tâm: Review Chi Tiết Khu Đồ Thờ Cúng Thái Hà: Top 5 Cửa Hàng Uy Tín Nhất Hiện Nay
Ngày nay, khi xã hội Hàn Quốc phát triển, “đồ thờ cúng tiếng hàn là gì” cũng có những thay đổi nhất định. Các gia đình trẻ thường không có nhiều thời gian để chuẩn bị mâm cúng phức tạp. Do đó, dịch vụ “đồ cúng tận nơi” (Jesa-sang service) ra đời, cung cấp sẵn các mâm cúng được chuẩn bị theo đúng nghi lễ.
Bên cạnh đó, xu hướng “简化” (đơn giản hóa) nghi lễ cũng ngày càng phổ biến. Nhiều người chỉ dâng lên một vài món ăn yêu thích của người đã khuất thay vì chuẩn bị một mâm cúng lớn. Tuy nhiên, các món đồ thờ cúng cơ bản như rượu, nước, hoa quả và các món ăn truyền thống vẫn được giữ lại để bảo tồn giá trị văn hóa.
Lời Khuyên Cho Người Nước Ngoài Khi Tham Gia Đồ Thờ Cúng Tiếng Hàn
Nếu bạn là người nước ngoài và được mời tham dự một bữa cúng tổ tiên tại Hàn Quốc, hãy ghi nhớ những điều sau:
- Ăn mặc chỉnh tề: Tránh mặc quần short, áo ba lỗ hoặc trang phục quá hở hang.
- Thái độ thành kính: Dù không tin vào tâm linh, bạn nên giữ thái độ tôn trọng. Tránh đùa giỡn hoặc nói chuyện lớn tiếng khi nghi lễ đang diễn ra.
- Không tự ý đụng chạm: Đừng chạm vào các món đồ trên bàn thờ hoặc mâm cúng khi chưa được phép.
- Hỏi trước: Nếu không chắc chắn về nghi thức, hãy hỏi gia chủ hoặc những người lớn tuổi trong gia đình.
Kết Luận
Qua bài viết này, chúng ta có thể thấy rằng “đồ thờ cúng tiếng hàn là gì” không chỉ đơn thuần là các vật dụng mà còn là một hệ thống các giá trị văn hóa, lịch sử và tâm linh sâu sắc. Từ các loại bình rượu, chén cơm đến cách bài trí và quy trình thực hiện, tất cả đều mang một ý nghĩa đặc biệt, thể hiện lòng biết ơn và sự kết nối giữa các thế hệ.
Mặc dù xã hội Hàn Quốc đang có những thay đổi nhanh chóng, nghi lễ thờ cúng tổ tiên vẫn là một phần không thể thiếu trong đời sống tinh thần của người dân xứ kim chi. Việc hiểu rõ về các loại đồ thờ cúng, các món ăn truyền thống và quy tắc bài trí sẽ giúp chúng ta có cái nhìn toàn diện và chính xác nhất về văn hóa Hàn Quốc. Thông tin chi tiết hơn về các chủ đề văn hóa và kiến thức đời sống có thể được tham khảo thêm tại chuaphatanlongthanh.com. Hy vọng rằng những giải đáp trong bài viết này đã làm rõ được thắc mắc của bạn về nghi lễ đặc biệt này.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 14, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
