Chắc hẳn bạn đã từng nghe đến cái tên đức Phật Mẫu Tara – một biểu tượng quen thuộc trong nhiều ngôi chùa, tự viện hay trên những bức tranh thiền định. Nhưng bạn có thực sự hiểu rõ về đức Phật mẫu Tara là ai, tại sao hành giả Kim Cương Thừa lại đặc biệt sùng kính ngài, và ý nghĩa sâu xa đằng sau 108 vị Tara khác nhau là gì? Bài viết này sẽ giúp bạn khám phá toàn diện về đức Phật mẫu Tara, từ nguồn gốc lịch sử, biểu tượng đến công hạnh và cách thức tu tập.
Tara Là Gì? Hiểu Đúng Về Một Đức Phật
Phật Là Gì, Tara Là Gì?
Tara là một vị đức Phật – một bậc giác ngộ hoàn toàn, đã vượt qua mọi phiền não và vô minh. Điều quan trọng cần hiểu là, trong Phật giáo, Phật không phải là một vị Thượng đế sáng tạo hay một đấng toàn năng điều khiển số phận con người. Phật là một con người đã tu tập, thanh lọc tâm thức và đạt được trạng thái giác ngộ tối thượng.
Có rất nhiều vị Phật, nhưng tâm toàn tri (trí tuệ tối thượng) chỉ có một. Các vị Phật đều đã loại bỏ hoàn toàn hai loại chướng ngại chính:
- Phiền não chướng: Gồm tham, sân, si, mạn, nghi và các trạng thái tâm tiêu cực khác – nguyên nhân trực tiếp khiến chúng ta luân hồi trong khổ đau.
- Sở tri chướng: Là vô minh vi tế, là sự hiểu biết chưa trọn vẹn về bản chất thực tại, khiến tâm thức không thể hoàn toàn giải thoát.
Đức Tara Là Hóa Thân Của Ai?
Đức Tara không phải là một cá thể độc lập mà là hiện thân của phẩm hạnh giác ngộ. Nói cách khác, ngài là một trong những hóa thân (Sambhogakaya hoặc Nirmanakaya) của chư Phật, xuất hiện dưới hình tướng một vị nữ thần xinh đẹp, tràn đầy từ bi để cứu độ chúng sinh.
Có hai cách hiểu phổ biến về nguồn gốc của ngài:
- Theo truyền thuyết: Tara xuất hiện từ giọt nước mắt từ bi của Bồ Tát Quan Âm (Avalokiteshvara). Khi Quan Âm nhìn thấy biển khổ chúng sinh quá mênh mông, ngài không khỏi rơi lệ. Một giọt nước mắt ấy hóa thành Tara, hứa nguyện cùng Quan Âm cứu độ tất cả chúng sinh.
- Theo kinh điển: Tara là một công chúa tên Yeshe Dawa trong quá khứ xa xưa. Nhờ phát Bồ đề tâm kiên cố và tu tập, ngài đã đạt được giác ngộ và phát nguyện hóa thân thành nữ để lợi ích chúng sinh.
Ý Nghĩa Của Đức Phật Mẫu Tara Trong Kim Cương Thừa
1. Tara Là Biểu Tượng Của Trí Tuệ & Giải Thoát
Màu sắc đặc trưng của Tara (xanh lục hoặc trắng) mang nhiều tầng ý nghĩa:
- Màu xanh lục: Đại diện cho Không đại, biểu trưng cho trí tuệ chứng ngộ thực tại. Màu xanh cũng tượng trưng cho sự thành công, hy vọng và sự nảy nở của các công đức. Khi cầu nguyện Tara, những tâm nguyện thiện lành dễ dàng “nảy mầm” và kết trái.
- Màu trắng: Đại diện cho sự thanh tịnh, trường thọ và sức khỏe. Đức Bạch Độ Mẫu (White Tara) thường được tôn sùng để trừ bệnh tật và kéo dài tuổi thọ.
2. Ý Nghĩa Của Tư Thế & Pháp Khí
Mỗi chi tiết trong hình tướng của Tara đều là một bài học:
- Tư thế vũ điệu: Chân phải duỗi xuống, tay phải trong tư thế thí nguyện (ban cho). Điều này thể hiện sự sẵn sàng bước vào luân hồi để cứu giúp chúng sinh, không sợ hãi khổ đau.
- Tay trái: Giơ lên trong tư thế Tam Bảo (ấn Thí Vô Úy), tượng trưng cho sự bảo hộ và niềm tin vào Tam Bảo.
- Hoa Utpala (sen xanh): Trong tay trái là nụ sen, nở rộ và đang nở – tượng trưng cho ba đời Phật (quá khứ, hiện tại, vị lai).
- Vương miện có Di Đà: Nhắc nhở tầm quan trọng của Thượng sư – người hướng dẫn tâm linh trên con đường giác ngộ.
3. Tara Là Mẹ Của Tất Cả Chư Phật
Tara được tôn xưng là “Mẹ” vì ngài biểu trưng cho trí tuệ – yếu tố cốt lõi để “sinh ra” sự giác ngộ. Cũng như một người mẹ sinh ra đứa con, trí tuệ giác ngộ “sinh ra” vị Phật. Ngài là hiện thân của khả năng chuyển hóa, giúp tiềm năng Phật tính trong mỗi chúng ta được nở hoa.
108 Vị Tara: Sự Phong Phú Của Bi Từ
1. Bốn Vị Tara Chính
Trong số 108 vị Tara, có 4 vị được biết đến rộng rãi nhất:
- Đức Lục Độ Mẫu (Green Tara): Là hiện thân phổ biến nhất, tượng trưng cho hoạt động tích cực, sự dũng mãnh và giải thoát khỏi nỗi sợ. Ngài giúp hành giả vượt qua chướng ngại, đặc biệt là 8 nỗi sợ (hổ, sư tử, rắn, lửa, nước, trộm cướp, bệnh tật, ma quỷ).
- Đức Bạch Độ Mẫu (White Tara): Tượng trưng cho sự thanh tịnh, trường thọ và bi mẫn. Được tôn sùng để trừ bệnh tật, kéo dài tuổi thọ và tăng trưởng trí tuệ.
- Đức Hồng Độ Mẫu (Red Tara): Tượng trưng cho sự quyến rũ, quyền lực và sự thành tựu. Ngài giúp hành giả đạt được các thành tựu thế gian và xuất thế gian.
- Đức Hoàng Độ Mẫu (Yellow Tara): Tượng trưng cho sự giàu có, thịnh vượng và thành tựu tài vật. Ngài giúp hành giả tăng trưởng tài lộc, công danh và sự nghiệp.
2. 21 Vị Tara Chính (Theo Kinh “21 Tara Praises”)
Kinh điển Tây Tạng phổ biến nhất là kinh “21 Tara Praises” (Tib: sgrol ma nyi shu rtsa gcig gi bstod pa), mô tả 21 vị Tara với màu sắc, tư thế và công hạnh khác nhau:
- Tara thứ 1: Tara hân hoan (màu xanh), trừ sợ hãi.
- Tara thứ 2: Tara nghiêm nghị (màu đỏ), hàng phục ma chướng.
- Tara thứ 3: Tara an tịnh (màu trắng), ban trí tuệ.
- …
- Tara thứ 21: Tara thù thắng (màu xanh), ban toàn năng.
Mỗi vị Tara đều có một mantra riêng, một hình tướng đặc trưng và một lợi ích cụ thể.
3. 108 Vị Tara: Sự Toàn Diện
Theo một số truyền thừa, có tới 108 vị Tara, mỗi vị đại diện cho một khía cạnh khác nhau của bi mẫn, trí tuệ và năng lực. Việc tu tập một vị Tara cụ thể sẽ giúp giải quyết những vấn đề, nghiệp chướng hoặc tâm念 cụ thể.
Cách Tu Tập Đức Phật Mẫu Tara
1. Quán Tưởng
- Hình tướng: Tưởng tượng Tara an tọa trên tòa sen nguyệt luân, thân sắc xanh lục (hoặc trắng tùy theo vị mình tu), rạng ánh hào quang.
- Tư thế: Chân phải duỗi, tay phải thí nguyện, tay trái Tam Bảo.
- Cảm xúc: Nuôi dưỡng lòng từ bi, tin tưởng tuyệt đối vào năng lực cứu độ của ngài.
2. Trì Chú (Mantra)
- Mantra phổ biến của Lục Độ Mẫu: “Om Tare Tuttare Ture Soha” (Om Ta re Tu ta re Tu re So ha).
- Công dụng: Trừ sợ hãi, giải thoát chướng ngại, tăng trưởng trí tuệ, ban bình an.
- Cách trì: Có thể trì 108 lần, 1000 lần hoặc tùy theo thời gian và tâm lực.
3. Cầu Nguyện
- Nguyện văn: Đọc các bài nguyện văn tán thán công đức của Tara, đặc biệt là bài “21 Tara Praises”.
- Tâm nguyện: Dành thời gian mỗi ngày để cầu nguyện Tara, xin ngài gia hộ cho bản thân và tất cả chúng sinh.
Lợi Ích Của Việc Tu Tập Tara
- Giải thoát khỏi nỗi sợ: Tara được mệnh danh là “Đấng cứu độ khỏi 8 nỗi sợ”.
- Xua tan chướng ngại: Cả chướng ngại nội tâm (phiền não) lẫn chướng ngại ngoại cảnh.
- Tăng trưởng trí tuệ: Đặc biệt là trí tuệ về tính không và bản chất thực tại.
- Ban bình an & trường thọ: Giúp thân tâm an lạc, sống lâu, khỏe mạnh.
- Hỗ trợ con đường giác ngộ: Tara là vị Bồ Tát hộ trì cho hành giả trên con đường tu tập.
Kết Luận: Tara – Biểu Tượng Của Lòng Từ Bi & Trí Tuệ
Đức Phật mẫu Tara không chỉ là một hình ảnh tôn giáo đẹp đẽ mà là một biểu tượng sâu sắc về trí tuệ và lòng từ bi. Ngài là hiện thân của khả năng chuyển hóa, giúp chúng ta vượt qua nỗi sợ, xua tan chướng ngại và tiến gần hơn đến giác ngộ. Việc tu tập Tara, dù là qua quán tưởng, trì chú hay cầu nguyện, đều mang lại lợi ích to lớn cho đời sống tâm linh và cả đời sống thế gian của chúng ta.
Hãy nhớ rằng, Tara cũng chính là tiềm năng Phật tính đang ngủ yên trong mỗi chúng ta. Khi ta sùng kính và tu tập ngài, ta đang nuôi dưỡng những phẩm chất tốt đẹp ấy trong chính mình. Nếu bạn muốn tìm hiểu thêm về các bài viết khác, hãy truy cập chuaphatanlongthanh.com.
Có thể bạn quan tâm: Đức Phật Mẫu Tara Là Ai? Khám Phá Nguồn Gốc Và Ý Nghĩa
Có thể bạn quan tâm: Đức Phật Mẫu Hoàng Thiên: Nguồn Gốc, Quyền Năng Và Vai Trò Trong Càn Khôn Thế Giới
Có thể bạn quan tâm: Đức Phật Lạy Đống Xương Khô: Ý Nghĩa Sâu Sắc Và Bài Học Nhân Sinh
Có thể bạn quan tâm: Đức Phật Là Người Nước Nào? Lịch Sử, Quê Hương Và Hành Trình Giác Ngộ
Cập Nhật Lúc Tháng 12 28, 2025 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
