Trong hành trình tìm hiểu về kể chuyện phật giáo ở Việt Nam, có một nhân vật đặc biệt đã góp phần lưu giữ trọn vẹn hình ảnh tinh thần Phật giáo qua hơn ba thập kỷ. Đó là học giả, giảng viên, nhiếp ảnh gia Võ Văn Tường – người đã dành cả cuộc đời để kể những câu chuyện Phật giáo bằng hình ảnh, từ những ngôi chùa trăm tuổi đến những pho tượng mang hồn dân tộc.
Hành trình hơn 30 năm theo đuổi một đam mê thiêng liêng
Có thể bạn quan tâm: Kinh Phật Hàng Ngày: Bí Quyết Tĩnh Tâm, Cải Thiện Giấc Ngủ Và Nâng Cao Chất Lượng Cuộc Sống
Từ cậu học trò nhỏ đến người kể chuyện Phật giáo
Hành trình của Võ Văn Tường bắt đầu từ một tình yêu thầm lặng dành cho đạo Phật, được nuôi dưỡng từ thuở nhỏ. Ông được cha mẹ cho quy y từ khi còn rất nhỏ, và đặc biệt, thời thơ ấu của ông gắn liền với một ngôi trường tư thục nằm ngay trong khuôn viên của một ngôi chùa cổ. Chính những bức ảnh đầu tiên trong đời ông – hình ảnh mái chùa đã ôm ấp ngôi trường ấy – đã gieo vào tâm hồn cậu học trò nhỏ một hạt giống tâm linh, sau này nảy mầm thành một sứ mệnh cả đời.
Sau này, khi theo học trường đại học Phật giáo, thực hiện luận văn thạc sĩ về Phật giáo, và trở thành thành viên của các tổ chức nghiên cứu Phật giáo, Võ Văn Tường càng có cơ hội tiếp xúc gần gũi và sâu sắc hơn với đạo Phật. Những bức ảnh về chùa, về tượng Phật, ban đầu chỉ là công cụ hỗ trợ cho công việc viết sách, dạy học, triển lãm, dần trở thành một phần không thể thiếu trong cuộc sống của ông.
Con số biết nói: 26 ấn phẩm và hàng ngàn bức ảnh
Từ một sở thích, Võ Văn Tường đã biến nó thành một công việc nghiêm túc và có hệ thống. Ông đã cho ra đời 26 ấn phẩm về chùa và Phật tích Việt Nam, được phát hành ở nhiều nước trên thế giới. Ông cũng là tác giả của hơn 40 triển lãm hình ảnh về ngôi chùa Việt Nam ở trong nước và quốc tế.
Có thể bạn quan tâm: Hình Ảnh Phật Giáo: Giá Trị Thiêng Liêng, Quy Tắc Sử Dụng Và Những Biến Tấu Trong Đời Sống Hiện Đại
Điều đặc biệt hơn cả là ông đã chụp ảnh được hơn 4.000 ngôi chùa khắp mọi miền đất nước, từ những ngôi chùa cổ kính ở miền Bắc như chùa Bút Tháp (Bắc Ninh) với tượng Bồ Tát Quán Thế Âm bằng gỗ từ thời Hậu Lê, đến những ngôi chùa lớn ở miền Trung như chùa Thiên Mụ, chùa Từ Đàm, và những ngôi chùa nổi tiếng ở miền Nam như chùa Vĩnh Tràng, chùa Giác Lâm…
Những bức ảnh của ông không chỉ đơn thuần là ghi lại hình dạng bên ngoài của các công trình kiến trúc hay các pho tượng, mà còn là những câu chuyện sống động về lịch sử, về tâm linh, về văn hóa của người Việt.
Nghệ thuật kể chuyện bằng hình ảnh
Tiêu chí chọn lọc: Chùa có thầy trụ trì, có thời khóa tu học
Khác với nhiều nhiếp ảnh gia khác, Võ Văn Tường có một tiêu chí rất riêng khi chọn những ngôi chùa để chụp ảnh. Đó là: ngôi chùa phải có thầy trụ trì, có thời khóa tu học và hoạt động Phật sự. Điều này cho thấy ông không chỉ quan tâm đến vẻ đẹp kiến trúc bên ngoài, mà còn quan tâm đến hơi thở sống của ngôi chùa – tức là những hoạt động tu tập, sinh hoạt Phật sự diễn ra hàng ngày.
Có thể bạn quan tâm: Hình Phật A Di Đà Tiếp Dẫn: Ý Nghĩa, Tác Dụng Và Cách Sử Dụng Trong Đời Sống
Chính vì vậy, những bức ảnh của ông luôn toát lên một vẻ đẹp vừa trang nghiêm, vừa ấm áp. Đó là vẻ đẹp của một nơi tu tập, một nơi nuôi dưỡng tâm hồn, chứ không đơn thuần là một di tích lịch sử hay một địa điểm du lịch.
Câu chuyện đằng sau ống kính: Những chuyến đi đầy gian nan
Để có được những bức ảnh đẹp và chân thực như vậy, Võ Văn Tường đã phải trải qua không ít gian nan. Ông từng lội suối băng rừng, thức khuya dậy sớm, từng leo núi Yên Tử (trước thời kỳ có cáp treo) với độ cao 1.068 mét đến 7 lần chỉ để chụp được những góc ảnh ưng ý.
Ông cũng từng tự lái xe đi hàng trăm cây số từ bang này sang bang khác ở Mỹ để chụp ảnh một ngôi chùa Việt Nam. Trong vòng 10 năm sống ở Mỹ, ông đã đi qua hơn 30 tiểu bang để thực hiện sứ mệnh của mình. Một chuyến đi đặc biệt khác là hành trình 10 ngày từ Mỹ sang Nga chỉ để chụp ảnh ngôi chùa Thảo Đường.
Có những lần, ông phải trở lại một ngôi chùa không dưới 50 lần để chụp ảnh, vì mỗi lần đến là một góc nhìn, một ánh sáng, một cảm xúc khác nhau. Những ngôi chùa như chùa Quán Sứ, chùa Thiên Mụ, chùa Từ Đàm, chùa Vĩnh Tràng, chùa Tây An, chùa Vĩnh Nghiêm, chùa Giác Lâm, thiền viện Vạn Hạnh, tịnh xá Trung Tâm… đều đã in dấu chân và ánh mắt của ông.
Có thể bạn quan tâm: Hình Nền Phật Pháp: Trọn Bộ Sưu Tập Ý Nghĩa & Hướng Dẫn Cài Đặt
Sự hỗ trợ từ cộng đồng Phật tử: Khi tình yêu tạo nên phép màu
Một điều kỳ diệu trong hành trình của Võ Văn Tường là ông luôn nhận được sự hỗ trợ nhiệt tình từ các thầy trụ trì, các Phật tử, và cả những người không theo đạo Phật nhưng trân trọng giá trị văn hóa, lịch sử của các ngôi chùa.
Có những lần, để chụp ảnh các pho tượng lớn, các thầy và Phật tử đã di chuyển cả điện Phật ra ngoài sân, từ các pháp khí, tủ thờ, bàn ghế… đến cả những pho tượng La Hán, Minh Vương… Những việc tưởng chừng như không tưởng này lại trở nên dễ dàng khi có tình yêu và sự trân trọng dành cho đạo Phật.
Ông kể về một kỷ niệm đáng nhớ khi chụp pho tượng A Di Đà ở chùa Tây Thiên (Huế). Để có được bức ảnh toàn cảnh, quý thầy đã phải mất cả buổi để di chuyển tất cả các vật dụng trong điện Phật ra ngoài, tạo điều kiện cho ông chụp ảnh. Đó là một hành động thể hiện sự tin tưởng và ủng hộ tuyệt đối dành cho công việc kể chuyện phật giáo của ông.
Những tác phẩm để đời: Lưu giữ di sản văn hóa
Ấn phẩm “Tượng Phật Việt Nam” (2017): Một cẩm nang về tượng Phật
Một trong những tác phẩm tiêu biểu nhất của Võ Văn Tường là cuốn “Tượng Phật Việt Nam”, được ấn tống năm 2017. Đây không chỉ đơn thuần là một cuốn sách ảnh, mà còn là một cẩm nang về tượng Phật Việt Nam, với những thông tin chi tiết về lịch sử, nghệ thuật, và ý nghĩa tâm linh của các pho tượng.
Trong cuốn sách này, người đọc có thể chiêm ngưỡng những bức ảnh về các pho tượng từ thời Lý, Trần, Lê, đến thời Nguyễn, và cả những tượng hiện đại. Mỗi bức ảnh đều được chụp với một góc nhìn rất riêng, tập trung vào nội dung hơn là vẻ đẹp hình thức.
Những pho tượng tiêu biểu trong hành trình kể chuyện
- Tượng Bồ Tát Quán Thế Âm bằng gỗ từ thời Hậu Lê, chùa Bút Tháp, Bắc Ninh: Một pho tượng mang đậm dấu ấn nghệ thuật dân gian Việt Nam, với nét chạm khắc tinh xảo và vẻ đẹp hiền hòa.
- Tượng Phật A Di Đà bằng đá từ thời Lý, chùa Phật Tích, Bắc Ninh: Một pho tượng cổ kính, mang vẻ đẹp trang nghiêm và thanh thoát của nghệ thuật điêu khắc thời Lý.
- Tượng Phật A Di Đà bằng bạch kim, thếp vàng, chùa Tây Thiên, Huế: Một pho tượng được vua Khải Định phụng cúng cho chùa, thể hiện sự trân trọng và sùng kính của hoàng gia đối với đạo Phật.
- Tượng Bồ Tát Quán Thế Âm bằng xi măng cốt sắt cao 67 mét, chùa Linh Ứng, Bãi Bụt, Đà Nẵng: Một công trình kiến trúc Phật giáo hiện đại, thể hiện sự phát triển và vươn lên của Phật giáo Việt Nam trong thời đại mới.
Triết lý chụp ảnh: “Tập trung vào nội dung cho đúng, hơn là chụp cho đẹp”
Một nhiếp ảnh gia của tâm hồn
Khác với nhiều nhiếp ảnh gia theo đuổi các kỹ thuật hiện đại như Motion Blur, Panning, Bokeh, hay phơi sáng dài, Võ Văn Tường lại chọn cho mình một phong cách rất riêng: chân thật, gần gũi, và ấm áp.
Ông không cần những hiệu ứng ánh sáng cầu kỳ, không cần những góc chụp “khó đỡ” để gây ấn tượng. Ông chỉ cần một chiếc máy ảnh, một tấm lòng thành kính, và một đôi mắt biết nhìn thấu vào tâm hồn của những ngôi chùa, những pho tượng.
Triết lý chụp ảnh của ông rất đơn giản: “Tập trung vào nội dung cho đúng, hơn là chụp cho đẹp”. Với ông, mỗi bức ảnh không chỉ là một tác phẩm nghệ thuật, mà còn là một tấm gương phản chiếu tâm hồn, một câu chuyện về lịch sử, về văn hóa, về tâm linh.
Những góc nhìn đặc biệt: Khi nhiếp ảnh gia trở thành người kể chuyện
Có những lần, để chụp ảnh quả đại hồng chung, thay vì chọn góc máy để chụp cho đẹp, ông ưu tiên góc máy thấy rõ cả quả chuông, tên chùa, và bảng lịch sử chùa hoặc bài kệ khắc trên chuông. Với ông, điều quan trọng nhất là truyền tải được thông điệp, chứ không phải chỉ là vẻ đẹp hình thức.
Chính vì vậy, những bức ảnh của Võ Văn Tường luôn mang một thông điệp rõ ràng: đó là thông điệp về từ bi, về trí tuệ, về sự an lạc mà đạo Phật mang lại cho con người.
Ý nghĩa của việc kể chuyện Phật giáo
Lưu giữ di sản văn hóa cho thế hệ tương lai
Hơn 30 năm qua, Võ Văn Tường đã không ngừng ghi lại hình ảnh về các ngôi chùa và các pho tượng một cách có hệ thống, nhằm làm tư liệu lịch sử và văn hóa cho Phật giáo Việt Nam ở trong nước và ở nước ngoài. Những bức ảnh của ông không chỉ là những tác phẩm nghệ thuật, mà còn là những tài liệu quý giá về kiến trúc, điêu khắc, và văn hóa Phật giáo Việt Nam.
Trong thời đại công nghệ phát triển như hiện nay, khi mà những giá trị truyền thống đang dần bị mai một, việc lưu giữ hình ảnh về các di tích văn hóa, đặc biệt là các ngôi chùa, các pho tượng, trở nên vô cùng quan trọng. Những bức ảnh của Võ Văn Tường chính là một phần của kho tàng di sản văn hóa mà ông đang góp phần bảo vệ và phát huy.
Truyền cảm hứng cho thế hệ trẻ
Không chỉ là một người lưu giữ di sản, Võ Văn Tường còn là một người truyền cảm hứng. Qua những câu chuyện kể về hành trình chụp ảnh của mình, ông đã truyền cảm hứng cho rất nhiều người trẻ tuổi về tình yêu đối với đạo Phật, về sự đam mê với nghệ thuật nhiếp ảnh, và về tinh thần sống có mục đích.
Ông tâm niệm rằng: “Hiểu đạo Phật để mình luôn được an vui, và mang niềm an vui đến mọi người”. Đó cũng chính là mục đích sống của ông – một người con của nhà Phật, một nhiếp ảnh gia, một học giả, và một người kể chuyện Phật giáo đầy tâm huyết.
Kỷ lục Việt Nam và những ghi nhận
5 kỷ lục Việt Nam về Phật giáo
Với những đóng góp to lớn cho việc lưu giữ và quảng bá hình ảnh Phật giáo Việt Nam, Võ Văn Tường đã được trao tặng 5 kỷ lục Việt Nam liên quan đến Phật giáo. Đây là một sự ghi nhận xứng đáng cho những nỗ lực không biết mệt mỏi của ông trong suốt hơn 30 năm qua.
Những triển lãm và bài viết được công nhận
Ngoài những kỷ lục, Võ Văn Tường còn nhận được rất nhiều lời mời tham gia các triển lãm ảnh trong và ngoài nước, cũng như được mời viết bài cho các tạp chí, báo chí chuyên ngành. Những bài viết của ông về các ngôi chùa, các pho tượng, các hoạt động Phật sự, luôn được đánh giá cao về tính chính xác, sâu sắc, và gần gũi.
Đặc biệt, bài viết “Võ Văn Tường – Người kể chuyện Phật giáo Việt Nam” của TS. Võ Sông Hương đã được đăng trên Tạp chí Văn hoá nghệ thuật Hàn Quốc Koreana số 1 năm 2018, trong mục “Điểm nhìn Việt Nam”, là một minh chứng cho sự công nhận của quốc tế đối với những đóng góp của ông.
Kết luận: Hành trình của một người kể chuyện chân chính
Võ Văn Tường không phải là một nhiếp ảnh gia theo đuổi danh vọng hay tiền bạc. Ông là một người kể chuyện chân chính, kể những câu chuyện về đạo Phật, về văn hóa, về lịch sử, bằng chính trái tim và khối óc của mình.
Hành trình hơn 30 năm của ông là một minh chứng cho sức mạnh của tình yêu, của đam mê, và của một mục đích sống cao cả. Ông đã chứng minh rằng, khi một người sống đúng với mục đích, đam mê, và cái tôi thật sự bên trong, thì vũ trụ sẽ hỗ trợ mọi nỗ lực của người đó.
Qua những bức ảnh của Võ Văn Tường, người xem không chỉ được chiêm ngưỡng vẻ đẹp của các ngôi chùa, các pho tượng, mà còn được cảm nhận hơi thở sống của đạo Phật, được lắng nghe những câu chuyện thầm lặng mà chỉ có những người con của nhà Phật mới có thể kể được.
Và có lẽ, điều quan trọng nhất mà Võ Văn Tường muốn truyền tải qua những bức ảnh của mình, chính là thông điệp về từ bi và trí tuệ – hai từ mà ông tâm niệm là cốt lõi của đạo Phật, và cũng là kim chỉ nam cho cuộc đời của một người kể chuyện Phật giáo chân chính.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 1, 2026 by Đội Ngũ Chùa Phật Ân
